https://iranology-e.ir/index.php?action=history&feed=atom&title=%D9%81%D9%82%D8%B1 2026-06-21T10:36:52Z تاریخچهٔ نسخه‌ها برای این صفحه در ویکی MediaWiki 1.43.1 https://iranology-e.ir/index.php?title=%D9%81%D9%82%D8%B1&diff=5367&oldid=prev 2025-05-01T15:28:42Z

<p></p> <table style="background-color: #fff; color: #202122;" data-mw="interface"> <col class="diff-marker" /> <col class="diff-content" /> <col class="diff-marker" /> <col class="diff-content" /> <tr class="diff-title" lang="fa"> <td colspan="2" style="background-color: #fff; color: #202122; text-align: center;">→ نسخهٔ قدیمی‌تر</td> <td colspan="2" style="background-color: #fff; color: #202122; text-align: center;">نسخهٔ ‏۱ مهٔ ۲۰۲۵، ساعت ۱۵:۲۸</td> </tr><tr><td colspan="2" class="diff-lineno" id="mw-diff-left-l20">خط ۲۰:</td> <td colspan="2" class="diff-lineno">خط ۲۰:</td></tr> <tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>== نویسنده مقاله ==</div></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>== نویسنده مقاله ==</div></td></tr> <tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>اصغر دادبه</div></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>اصغر دادبه</div></td></tr> <tr><td colspan="2" class="diff-side-deleted"></td><td class="diff-marker" data-marker="+"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div><ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">[[رده:عرفان، فلسفه و کلام]]</ins></div></td></tr> </table>

Samei https://iranology-e.ir/index.php?title=%D9%81%D9%82%D8%B1&diff=3548&oldid=prev 2025-04-18T15:49:23Z

<p></p> <table style="background-color: #fff; color: #202122;" data-mw="interface"> <col class="diff-marker" /> <col class="diff-content" /> <col class="diff-marker" /> <col class="diff-content" /> <tr class="diff-title" lang="fa"> <td colspan="2" style="background-color: #fff; color: #202122; text-align: center;">→ نسخهٔ قدیمی‌تر</td> <td colspan="2" style="background-color: #fff; color: #202122; text-align: center;">نسخهٔ ‏۱۸ آوریل ۲۰۲۵، ساعت ۱۵:۴۹</td> </tr><tr><td colspan="2" class="diff-lineno" id="mw-diff-left-l5">خط ۵:</td> <td colspan="2" class="diff-lineno">خط ۵:</td></tr> <tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br></td></tr> <tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>=== ب) فقر معنوی ===</div></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>=== ب) فقر معنوی ===</div></td></tr> <tr><td class="diff-marker" data-marker="−"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #ffe49c; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>رفته رفته، فقر معنای باطنی یافت و به صورت فقر معنوی درآمد؛ به طوری که صوفیانِ دوره‌های بعد، نه بی‌چیزی و تهیدستی، که بی‌میلی و عدم رغبت نسبت به مال را فقر واقعی شمردند و اعلام داشتند که فقیر واقعی آن کس است که هم از دنیا دل برکَنَد، هم از [[آخرت]]، و جز معشوق را نخواهد و خود را جز بدو نیازمند نبیند. چنین فقری الزاماً با تهیدستی همراه نیست. چه بسا که فقیر معنوی، صاحب ثروت و جاه و مقام نیز باشد&lt;ref&gt;نیشابوری، سراج. '''''اللّمع فی التصوف'''''. به کوشش نیکلسن، لیدن: 1914م، ص47- 48.&lt;/ref&gt; و به گفته لاهیجی این «فقر عبارت از فناء فی الله است و اتحاد قطره با دریا»&lt;ref&gt;لاهیجی. '''''مفاتیح الاعجاز'''''. چاپ زوّار، تهران: 1317، ص87.&lt;/ref&gt; و این که عطار در روش‌شناسی عاشقانه خود «فقر و فنا» را با هم آورده و آخرین وادی قرار داده است نیز بیانگر همین معناست.&lt;ref&gt;  عطار نیشابوری،. '''''منطق‌الطیر'''''.&lt;/ref&gt; صوفیه برآنند فقری که پیامبر اکرم(ص) بدان می‌بالید (الفَقْرُ فَخْری)&lt;ref&gt;فروزانفر. '''''احادیث مثنوی'''''. چاپ دانشگاه تهران، ص23.&lt;/ref&gt; جز فقر معنوی نتواند بود.</div></td><td class="diff-marker" data-marker="+"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>رفته رفته، فقر معنای باطنی یافت و به صورت فقر معنوی درآمد؛ به طوری که صوفیانِ دوره‌های بعد، نه بی‌چیزی و تهیدستی، که بی‌میلی و عدم رغبت نسبت به مال را فقر واقعی شمردند و اعلام داشتند که فقیر واقعی آن کس است که هم از دنیا دل برکَنَد، هم از [[آخرت]]، و جز معشوق را نخواهد و خود را جز بدو نیازمند نبیند. چنین فقری الزاماً با تهیدستی همراه نیست. چه بسا که فقیر معنوی، صاحب ثروت و جاه و مقام نیز باشد&lt;ref&gt;نیشابوری، سراج. '''''اللّمع فی التصوف'''''. به کوشش نیکلسن، لیدن: 1914م، ص47- 48.&lt;/ref&gt; و به گفته <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">[[عبدالرزاق </ins>لاهیجی<ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">|لاهیجی]] </ins>این «فقر عبارت از فناء فی الله است و اتحاد قطره با دریا»&lt;ref&gt;لاهیجی. '''''مفاتیح الاعجاز'''''. چاپ زوّار، تهران: 1317، ص87.&lt;/ref&gt; و این که عطار در روش‌شناسی عاشقانه خود «فقر و فنا» را با هم آورده و آخرین وادی قرار داده است نیز بیانگر همین معناست.&lt;ref&gt;  عطار نیشابوری،. '''''منطق‌الطیر'''''.&lt;/ref&gt; صوفیه برآنند فقری که پیامبر اکرم(ص) بدان می‌بالید (الفَقْرُ فَخْری)&lt;ref&gt;فروزانفر. '''''احادیث مثنوی'''''. چاپ دانشگاه تهران، ص23.&lt;/ref&gt; جز فقر معنوی نتواند بود.</div></td></tr> <tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br></td></tr> <tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>== نیز نگاه کنید به ==</div></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>== نیز نگاه کنید به ==</div></td></tr> </table>

Samei https://iranology-e.ir/index.php?title=%D9%81%D9%82%D8%B1&diff=3547&oldid=prev 2025-04-18T15:47:51Z

<p></p> <table style="background-color: #fff; color: #202122;" data-mw="interface"> <col class="diff-marker" /> <col class="diff-content" /> <col class="diff-marker" /> <col class="diff-content" /> <tr class="diff-title" lang="fa"> <td colspan="2" style="background-color: #fff; color: #202122; text-align: center;">→ نسخهٔ قدیمی‌تر</td> <td colspan="2" style="background-color: #fff; color: #202122; text-align: center;">نسخهٔ ‏۱۸ آوریل ۲۰۲۵، ساعت ۱۵:۴۷</td> </tr><tr><td colspan="2" class="diff-lineno" id="mw-diff-left-l1">خط ۱:</td> <td colspan="2" class="diff-lineno">خط ۱:</td></tr> <tr><td class="diff-marker" data-marker="−"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #ffe49c; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>'''[[فقر|فقر،]]''' در لغت به معنی بی‌چیزی و تنگدستی است و در <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">تصوّف، </del>چهارمین مقام در طریقت به شمار <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">می‌اید </del>و مراد از <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">ان، ان </del>است که سالک، از ماسوی الله بی‌نیاز گردد و خود را تنها به حق (خدا) نیازمند بیند. این نیازمندی، عینِ بی‌نیازی است و این فقر، عینِ فنا&lt;sup&gt;*&lt;/sup&gt;ست. فقر در تصوّف اسلامی شامل دو مرحله است:</div></td><td class="diff-marker" data-marker="+"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>'''[[فقر|فقر،]]''' در لغت به معنی بی‌چیزی و تنگدستی است و در <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">[[تصوف|تصوّف]]، </ins>چهارمین مقام در طریقت به شمار <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">می‌آید </ins>و مراد از <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">آن، آن </ins>است که سالک، از ماسوی الله بی‌نیاز گردد و خود را تنها به <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">[[</ins>حق<ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">]] </ins>(خدا) نیازمند بیند. این نیازمندی، عینِ بی‌نیازی است و این فقر، عینِ <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">[[</ins>فنا<ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">]]</ins>&lt;sup&gt;*&lt;/sup&gt;ست. فقر در <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">[[تصوف|</ins>تصوّف<ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">]] </ins>اسلامی شامل دو مرحله است:</div></td></tr> <tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br></td></tr> <tr><td class="diff-marker" data-marker="−"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #ffe49c; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>الف) <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">'''</del>فقر مادّی<del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">:''' </del>در <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">اغاز، </del>صوفیه به فقر مادّی توجه داشتند. زاهد (صوفی) نه تنها از لذت‌ها و نعمت‌های نامشروع پرهیز می‌کرد، بلکه از نِعَم و لذایذ مشروع نیز دوری می‌جُست، چرا که به <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">گفتهشقیق </del>بلخی (در گذشته174ق / ؟م) «سه چیز قرین فقر است: فراغتِ دل و سبکیِ حساب و راحتِ <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">نَفْس؛ </del>و سه چیز <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">لازمهتوانگری </del>است: رنجِ تن و شغلِ دل و سختیِ حساب».  </div></td><td class="diff-marker" data-marker="+"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div><ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">=== </ins>الف) فقر مادّی <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">===</ins></div></td></tr> <tr><td colspan="2" class="diff-side-deleted"></td><td class="diff-marker" data-marker="+"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>در <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">آغاز، </ins>صوفیه به فقر مادّی توجه داشتند. زاهد (صوفی) نه تنها از لذت‌ها و نعمت‌های نامشروع پرهیز می‌کرد، بلکه از نِعَم و لذایذ مشروع نیز دوری می‌جُست، چرا که به <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">گفته شقیق </ins>بلخی (در گذشته174ق / ؟م) «سه چیز قرین فقر است: فراغتِ دل و سبکیِ حساب و راحتِ <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">[[نفس|نَفْس]]؛ </ins>و سه چیز <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">لازمه توانگری </ins>است: رنجِ تن و شغلِ دل و سختیِ حساب».  </div></td></tr> <tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br></td></tr> <tr><td class="diff-marker" data-marker="−"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #ffe49c; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>ب) <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">'''</del>فقر معنوی<del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">:''' </del>رفته رفته، فقر معنای باطنی یافت و به صورت فقر معنوی <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">درامد؛ </del>به طوری که صوفیانِ دوره‌های بعد، نه بی‌چیزی و تهیدستی، که بی‌میلی و عدم رغبت نسبت به مال را فقر واقعی شمردند و اعلام داشتند که فقیر واقعی <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">ان </del>کس است که هم از دنیا دل برکَنَد، هم از <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">اخرت، </del>و جز معشوق را نخواهد و خود را جز بدو نیازمند نبیند. چنین فقری الزاماً با تهیدستی همراه نیست. چه بسا که فقیر معنوی، صاحب ثروت و جاه و مقام نیز باشد&lt;ref&gt;نیشابوری، سراج. '''''اللّمع فی التصوف'''''. به کوشش نیکلسن، لیدن: 1914م، ص47- 48.&lt;/ref&gt; و به گفته لاهیجی این «فقر عبارت از فناء فی الله است و اتحاد قطره با دریا»&lt;ref&gt;لاهیجی. '''''مفاتیح الاعجاز'''''. چاپ زوّار، تهران: 1317، ص87.&lt;/ref&gt; و این که عطار در روش‌شناسی عاشقانه خود «فقر و فنا» را با هم <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">اورده </del>و <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">اخرین </del>وادی قرار داده است نیز بیانگر همین معناست.&lt;ref&gt;  عطار نیشابوری،. '''''منطق‌الطیر'''''.&lt;/ref&gt; صوفیه <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">برانند </del>فقری که پیامبر اکرم(ص) بدان می‌بالید (الفَقْرُ فَخْری)&lt;ref&gt;فروزانفر. '''''احادیث مثنوی'''''. چاپ دانشگاه تهران، ص23.&lt;/ref&gt; جز فقر معنوی نتواند بود.</div></td><td class="diff-marker" data-marker="+"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div><ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">=== </ins>ب) فقر معنوی <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">===</ins></div></td></tr> <tr><td colspan="2" class="diff-side-deleted"></td><td class="diff-marker" data-marker="+"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>رفته رفته، فقر معنای باطنی یافت و به صورت فقر معنوی <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">درآمد؛ </ins>به طوری که صوفیانِ دوره‌های بعد، نه بی‌چیزی و تهیدستی، که بی‌میلی و عدم رغبت نسبت به مال را فقر واقعی شمردند و اعلام داشتند که فقیر واقعی <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">آن </ins>کس است که هم از دنیا دل برکَنَد، هم از <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">[[آخرت]]، </ins>و جز معشوق را نخواهد و خود را جز بدو نیازمند نبیند. چنین فقری الزاماً با تهیدستی همراه نیست. چه بسا که فقیر معنوی، صاحب ثروت و جاه و مقام نیز باشد&lt;ref&gt;نیشابوری، سراج. '''''اللّمع فی التصوف'''''. به کوشش نیکلسن، لیدن: 1914م، ص47- 48.&lt;/ref&gt; و به گفته لاهیجی این «فقر عبارت از فناء فی الله است و اتحاد قطره با دریا»&lt;ref&gt;لاهیجی. '''''مفاتیح الاعجاز'''''. چاپ زوّار، تهران: 1317، ص87.&lt;/ref&gt; و این که عطار در روش‌شناسی عاشقانه خود «فقر و فنا» را با هم <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">آورده </ins>و <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">آخرین </ins>وادی قرار داده است نیز بیانگر همین معناست.&lt;ref&gt;  عطار نیشابوری،. '''''منطق‌الطیر'''''.&lt;/ref&gt; صوفیه <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">برآنند </ins>فقری که پیامبر اکرم(ص) بدان می‌بالید (الفَقْرُ فَخْری)&lt;ref&gt;فروزانفر. '''''احادیث مثنوی'''''. چاپ دانشگاه تهران، ص23.&lt;/ref&gt; جز فقر معنوی نتواند بود.</div></td></tr> <tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br></td></tr> <tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>== نیز نگاه کنید به ==</div></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>== نیز نگاه کنید به ==</div></td></tr> <tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br></td></tr> <tr><td colspan="2" class="diff-side-deleted"></td><td class="diff-marker" data-marker="+"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div><ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">* [[تصوف]]</ins></div></td></tr> <tr><td colspan="2" class="diff-side-deleted"></td><td class="diff-marker" data-marker="+"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div><ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">* [[فنا]]</ins></div></td></tr> <tr><td colspan="2" class="diff-side-deleted"></td><td class="diff-marker" data-marker="+"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div><ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">* [[آخرت]]&lt;br /&gt;</ins></div></td></tr> <tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br></td></tr> <tr><td class="diff-marker" data-marker="−"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #ffe49c; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div> </div></td><td class="diff-marker" data-marker="+"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>== <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">مآخذ </ins>==</div></td></tr> <tr><td class="diff-marker" data-marker="−"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #ffe49c; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div> </div></td><td colspan="2" class="diff-side-added"></td></tr> <tr><td class="diff-marker" data-marker="−"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #ffe49c; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div> </div></td><td colspan="2" class="diff-side-added"></td></tr> <tr><td class="diff-marker" data-marker="−"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #ffe49c; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div> </div></td><td colspan="2" class="diff-side-added"></td></tr> <tr><td class="diff-marker" data-marker="−"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #ffe49c; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div> </div></td><td colspan="2" class="diff-side-added"></td></tr> <tr><td class="diff-marker" data-marker="−"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #ffe49c; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div> </div></td><td colspan="2" class="diff-side-added"></td></tr> <tr><td class="diff-marker" data-marker="−"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #ffe49c; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>== <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">ماخذ </del>==</div></td><td colspan="2" class="diff-side-added"></td></tr> <tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>&lt;references /&gt;</div></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>&lt;references /&gt;</div></td></tr> <tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>== منبع اصلی ==</div></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>== منبع اصلی ==</div></td></tr> <tr><td class="diff-marker" data-marker="−"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #ffe49c; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>سازمان فرهنگ و ارتباطات اسلامی، مرکز مطالعات راهبردی روابط فرهنگی (1398). دانشنامه ایران. تهران: موسسه فرهنگی هنری و انتشارات بین المللی <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">الهدی،</del></div></td><td class="diff-marker" data-marker="+"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div><ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">[https://icro.ir/ </ins>سازمان فرهنگ و ارتباطات اسلامی، مرکز مطالعات راهبردی روابط فرهنگی<ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">] </ins>(1398). دانشنامه ایران. تهران: <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">[https://alhoda.ir/ </ins>موسسه فرهنگی هنری و انتشارات بین المللی <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">الهدی]،</ins></div></td></tr> <tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br></td></tr> <tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>== نویسنده مقاله ==</div></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>== نویسنده مقاله ==</div></td></tr> <tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>اصغر دادبه</div></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>اصغر دادبه</div></td></tr> </table>

Samei https://iranology-e.ir/index.php?title=%D9%81%D9%82%D8%B1&diff=3175&oldid=prev 2025-04-14T16:55:22Z

<p></p> <table style="background-color: #fff; color: #202122;" data-mw="interface"> <col class="diff-marker" /> <col class="diff-content" /> <col class="diff-marker" /> <col class="diff-content" /> <tr class="diff-title" lang="fa"> <td colspan="2" style="background-color: #fff; color: #202122; text-align: center;">→ نسخهٔ قدیمی‌تر</td> <td colspan="2" style="background-color: #fff; color: #202122; text-align: center;">نسخهٔ ‏۱۴ آوریل ۲۰۲۵، ساعت ۱۶:۵۵</td> </tr><tr><td colspan="2" class="diff-lineno" id="mw-diff-left-l5">خط ۵:</td> <td colspan="2" class="diff-lineno">خط ۵:</td></tr> <tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>ب) &#039;&#039;&#039;فقر معنوی:&#039;&#039;&#039; رفته رفته، فقر معنای باطنی یافت و به صورت فقر معنوی درامد؛ به طوری که صوفیانِ دوره‌های بعد، نه بی‌چیزی و تهیدستی، که بی‌میلی و عدم رغبت نسبت به مال را فقر واقعی شمردند و اعلام داشتند که فقیر واقعی ان کس است که هم از دنیا دل برکَنَد، هم از اخرت، و جز معشوق را نخواهد و خود را جز بدو نیازمند نبیند. چنین فقری الزاماً با تهیدستی همراه نیست. چه بسا که فقیر معنوی، صاحب ثروت و جاه و مقام نیز باشد&lt;ref&gt;نیشابوری، سراج. &#039;&#039;&#039;&#039;&#039;اللّمع فی التصوف&#039;&#039;&#039;&#039;&#039;. به کوشش نیکلسن، لیدن: 1914م، ص47- 48.&lt;/ref&gt; و به گفته لاهیجی این «فقر عبارت از فناء فی الله است و اتحاد قطره با دریا»&lt;ref&gt;لاهیجی. &#039;&#039;&#039;&#039;&#039;مفاتیح الاعجاز&#039;&#039;&#039;&#039;&#039;. چاپ زوّار، تهران: 1317، ص87.&lt;/ref&gt; و این که عطار در روش‌شناسی عاشقانه خود «فقر و فنا» را با هم اورده و اخرین وادی قرار داده است نیز بیانگر همین معناست.&lt;ref&gt;  عطار نیشابوری،. &#039;&#039;&#039;&#039;&#039;منطق‌الطیر&#039;&#039;&#039;&#039;&#039;.&lt;/ref&gt; صوفیه برانند فقری که پیامبر اکرم(ص) بدان می‌بالید (الفَقْرُ فَخْری)&lt;ref&gt;فروزانفر. &#039;&#039;&#039;&#039;&#039;احادیث مثنوی&#039;&#039;&#039;&#039;&#039;. چاپ دانشگاه تهران، ص23.&lt;/ref&gt; جز فقر معنوی نتواند بود.</div></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>ب) &#039;&#039;&#039;فقر معنوی:&#039;&#039;&#039; رفته رفته، فقر معنای باطنی یافت و به صورت فقر معنوی درامد؛ به طوری که صوفیانِ دوره‌های بعد، نه بی‌چیزی و تهیدستی، که بی‌میلی و عدم رغبت نسبت به مال را فقر واقعی شمردند و اعلام داشتند که فقیر واقعی ان کس است که هم از دنیا دل برکَنَد، هم از اخرت، و جز معشوق را نخواهد و خود را جز بدو نیازمند نبیند. چنین فقری الزاماً با تهیدستی همراه نیست. چه بسا که فقیر معنوی، صاحب ثروت و جاه و مقام نیز باشد&lt;ref&gt;نیشابوری، سراج. &#039;&#039;&#039;&#039;&#039;اللّمع فی التصوف&#039;&#039;&#039;&#039;&#039;. به کوشش نیکلسن، لیدن: 1914م، ص47- 48.&lt;/ref&gt; و به گفته لاهیجی این «فقر عبارت از فناء فی الله است و اتحاد قطره با دریا»&lt;ref&gt;لاهیجی. &#039;&#039;&#039;&#039;&#039;مفاتیح الاعجاز&#039;&#039;&#039;&#039;&#039;. چاپ زوّار، تهران: 1317، ص87.&lt;/ref&gt; و این که عطار در روش‌شناسی عاشقانه خود «فقر و فنا» را با هم اورده و اخرین وادی قرار داده است نیز بیانگر همین معناست.&lt;ref&gt;  عطار نیشابوری،. &#039;&#039;&#039;&#039;&#039;منطق‌الطیر&#039;&#039;&#039;&#039;&#039;.&lt;/ref&gt; صوفیه برانند فقری که پیامبر اکرم(ص) بدان می‌بالید (الفَقْرُ فَخْری)&lt;ref&gt;فروزانفر. &#039;&#039;&#039;&#039;&#039;احادیث مثنوی&#039;&#039;&#039;&#039;&#039;. چاپ دانشگاه تهران، ص23.&lt;/ref&gt; جز فقر معنوی نتواند بود.</div></td></tr> <tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br></td></tr> <tr><td class="diff-marker" data-marker="−"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #ffe49c; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>== <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;"> '''ماخذ:''' </del>==</div></td><td class="diff-marker" data-marker="+"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>== <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">نیز نگاه کنید به </ins>==</div></td></tr> <tr><td colspan="2" class="diff-side-deleted"></td><td class="diff-marker" data-marker="+"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div> </div></td></tr> <tr><td colspan="2" class="diff-side-deleted"></td><td class="diff-marker" data-marker="+"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div> </div></td></tr> <tr><td colspan="2" class="diff-side-deleted"></td><td class="diff-marker" data-marker="+"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div> </div></td></tr> <tr><td colspan="2" class="diff-side-deleted"></td><td class="diff-marker" data-marker="+"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div> </div></td></tr> <tr><td colspan="2" class="diff-side-deleted"></td><td class="diff-marker" data-marker="+"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div> </div></td></tr> <tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br></td></tr> <tr><td class="diff-marker" data-marker="−"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #ffe49c; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div><del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">== نیز نگاه کنید به ==</del></div></td><td colspan="2" class="diff-side-added"></td></tr> <tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br></td></tr> <tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br></td></tr> <tr><td colspan="2" class="diff-side-deleted"></td><td class="diff-marker" data-marker="+"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div><ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">== ماخذ ==</ins></div></td></tr> <tr><td colspan="2" class="diff-side-deleted"></td><td class="diff-marker" data-marker="+"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div><ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">&lt;references /&gt;</ins></div></td></tr> <tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>== منبع اصلی ==</div></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>== منبع اصلی ==</div></td></tr> <tr><td class="diff-marker" data-marker="−"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #ffe49c; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>دانشنامه ایران</div></td><td class="diff-marker" data-marker="+"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div><ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">سازمان فرهنگ و ارتباطات اسلامی، مرکز مطالعات راهبردی روابط فرهنگی (1398). </ins>دانشنامه ایران<ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">. تهران: موسسه فرهنگی هنری و انتشارات بین المللی الهدی،</ins></div></td></tr> <tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br></td></tr> <tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>== نویسنده مقاله ==</div></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>== نویسنده مقاله ==</div></td></tr> <tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>اصغر دادبه</div></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>اصغر دادبه</div></td></tr> </table>

Maedeh https://iranology-e.ir/index.php?title=%D9%81%D9%82%D8%B1&diff=2795&oldid=prev 2025-04-01T15:26:03Z

<p></p> <table style="background-color: #fff; color: #202122;" data-mw="interface"> <col class="diff-marker" /> <col class="diff-content" /> <col class="diff-marker" /> <col class="diff-content" /> <tr class="diff-title" lang="fa"> <td colspan="2" style="background-color: #fff; color: #202122; text-align: center;">→ نسخهٔ قدیمی‌تر</td> <td colspan="2" style="background-color: #fff; color: #202122; text-align: center;">نسخهٔ ‏۱ آوریل ۲۰۲۵، ساعت ۱۵:۲۶</td> </tr><tr><td colspan="2" class="diff-lineno" id="mw-diff-left-l1">خط ۱:</td> <td colspan="2" class="diff-lineno">خط ۱:</td></tr> <tr><td class="diff-marker" data-marker="−"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #ffe49c; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>'''فقر،''' در لغت به <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">معني بي‌چيزي </del>و <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">تنگدستي </del>است و در تصوّف، <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">چهارمين </del>مقام در <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">طريقت </del>به شمار <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">مي‌آيد </del>و مراد از <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">آن، آن </del>است <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">كه سالك، </del>از <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">ماسوي </del>الله <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">بي‌نياز </del>گردد و خود را تنها به حق (خدا) <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">نيازمند بيند</del>. <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">اين نيازمندي، عينِ بي‌نيازي </del>است و <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">اين </del>فقر، <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">عينِ </del>فنا&lt;sup&gt;*&lt;/sup&gt;ست. فقر در تصوّف <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">اسلامي </del>شامل دو مرحله است:</div></td><td class="diff-marker" data-marker="+"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>'''<ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">[[فقر|</ins>فقر،<ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">]]</ins>''' در لغت به <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">معنی بی‌چیزی </ins>و <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">تنگدستی </ins>است و در تصوّف، <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">چهارمین </ins>مقام در <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">طریقت </ins>به شمار <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">می‌اید </ins>و مراد از <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">ان، ان </ins>است <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">که سالک، </ins>از <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">ماسوی </ins>الله <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">بی‌نیاز </ins>گردد و خود را تنها به حق (خدا) <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">نیازمند بیند</ins>. <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">این نیازمندی، عینِ بی‌نیازی </ins>است و <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">این </ins>فقر، <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">عینِ </ins>فنا&lt;sup&gt;*&lt;/sup&gt;ست. فقر در تصوّف <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">اسلامی </ins>شامل دو مرحله است:</div></td></tr> <tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br></td></tr> <tr><td class="diff-marker" data-marker="−"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #ffe49c; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>الف) '''فقر <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">مادّي</del>:''' در <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">آغاز، صوفيه </del>به فقر <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">مادّي </del>توجه داشتند. زاهد (<del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">صوفي</del>) نه تنها از لذت‌ها و <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">نعمت‌هاي </del>نامشروع <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">پرهيز مي‌كرد، بلكه </del>از نِعَم و <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">لذايذ </del>مشروع <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">نيز دوري مي‌جُست، </del>چرا <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">كه </del>به <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">گفتة شقيق بلخي </del>(در <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">گذشتة 174ق </del>/ ؟م) «سه <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">چيز قرين </del>فقر است: فراغتِ دل و <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">سبكيِ </del>حساب و راحتِ نَفْس؛ و سه <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">چيز لازمة توانگري </del>است: رنجِ تن و شغلِ دل و <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">سختيِ </del>حساب».  </div></td><td class="diff-marker" data-marker="+"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>الف) '''فقر <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">مادّی</ins>:''' در <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">اغاز، صوفیه </ins>به فقر <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">مادّی </ins>توجه داشتند. زاهد (<ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">صوفی</ins>) نه تنها از لذت‌ها و <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">نعمت‌های </ins>نامشروع <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">پرهیز می‌کرد، بلکه </ins>از نِعَم و <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">لذایذ </ins>مشروع <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">نیز دوری می‌جُست، </ins>چرا <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">که </ins>به <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">گفتهشقیق بلخی </ins>(در <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">گذشته174ق </ins>/ ؟م) «سه <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">چیز قرین </ins>فقر است: فراغتِ دل و <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">سبکیِ </ins>حساب و راحتِ نَفْس؛ و سه <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">چیز لازمهتوانگری </ins>است: رنجِ تن و شغلِ دل و <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">سختیِ </ins>حساب».  </div></td></tr> <tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br></td></tr> <tr><td class="diff-marker" data-marker="−"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #ffe49c; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>ب) '''فقر <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">معنوي</del>:''' رفته رفته، فقر <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">معناي باطني يافت </del>و به صورت فقر <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">معنوي درآمد؛ </del>به <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">طوري كه صوفيانِ دوره‌هاي </del>بعد، نه <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">بي‌چيزي </del>و <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">تهيدستي، كه بي‌ميلي </del>و عدم رغبت نسبت به مال را فقر <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">واقعي </del>شمردند و اعلام داشتند <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">كه فقير واقعي آن كس </del>است <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">كه </del>هم از <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">دنيا </del>دل <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">بركَنَد، </del>هم از <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">آخرت، </del>و جز معشوق را نخواهد و خود را جز بدو <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">نيازمند نبيند</del>. <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">چنين فقري </del>الزاماً با <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">تهيدستي </del>همراه <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">نيست</del>. چه بسا <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">كه فقير معنوي، </del>صاحب ثروت و جاه و مقام <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">نيز </del>باشد&lt;<del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">sup</del>&gt;<del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">1</del>&lt;/<del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">sup</del>&gt; و به <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">گفتة لاهيجي اين </del>«فقر عبارت از فناء <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">في </del>الله است و اتحاد قطره با <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">دريا»</del>&lt;<del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">sup</del>&gt;<del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">2</del>&lt;/<del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">sup</del>&gt; و <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">اين كه </del>عطار در <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">روش‌شناسي عاشقانة </del>خود «فقر و فنا» را با هم <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">آورده </del>و <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">آخرين وادي </del>قرار داده است <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">نيز بيانگر همين </del>معناست.&lt;<del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">sup</del>&gt;<del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">3</del>&lt;/<del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">sup</del>&gt; <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">صوفيه برآنند فقري كه پيامبر اكرم</del>(ص) بدان <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">مي‌باليد </del>(الفَقْرُ <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">فَخْري</del>)&lt;<del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">sup</del>&gt;<del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">4</del>&lt;/<del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">sup</del>&gt; جز فقر <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">معنوي </del>نتواند بود.</div></td><td class="diff-marker" data-marker="+"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>ب) '''فقر <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">معنوی</ins>:''' رفته رفته، فقر <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">معنای باطنی یافت </ins>و به صورت فقر <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">معنوی درامد؛ </ins>به <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">طوری که صوفیانِ دوره‌های </ins>بعد، نه <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">بی‌چیزی </ins>و <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">تهیدستی، که بی‌میلی </ins>و عدم رغبت نسبت به مال را فقر <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">واقعی </ins>شمردند و اعلام داشتند <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">که فقیر واقعی ان کس </ins>است <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">که </ins>هم از <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">دنیا </ins>دل <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">برکَنَد، </ins>هم از <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">اخرت، </ins>و جز معشوق را نخواهد و خود را جز بدو <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">نیازمند نبیند</ins>. <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">چنین فقری </ins>الزاماً با <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">تهیدستی </ins>همراه <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">نیست</ins>. چه بسا <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">که فقیر معنوی، </ins>صاحب ثروت و جاه و مقام <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">نیز </ins>باشد&lt;<ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">ref</ins>&gt;<ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">نیشابوری، سراج. '''''اللّمع فی التصوف'''''. به کوشش نیکلسن، لیدن: 1914م، ص47- 48.</ins>&lt;/<ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">ref</ins>&gt; و به <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">گفته لاهیجی این </ins>«فقر عبارت از فناء <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">فی </ins>الله است و اتحاد قطره با <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">دریا»</ins>&lt;<ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">ref</ins>&gt;<ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">لاهیجی. '''''مفاتیح الاعجاز'''''. چاپ زوّار، تهران: 1317، ص87.</ins>&lt;/<ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">ref</ins>&gt; و <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">این که </ins>عطار در <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">روش‌شناسی عاشقانه </ins>خود «فقر و فنا» را با هم <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">اورده </ins>و <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">اخرین وادی </ins>قرار داده است <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">نیز بیانگر همین </ins>معناست.&lt;<ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">ref</ins>&gt;<ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">  عطار نیشابوری،. '''''منطق‌الطیر'''''.</ins>&lt;/<ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">ref</ins>&gt; <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">صوفیه برانند فقری که پیامبر اکرم</ins>(ص) بدان <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">می‌بالید </ins>(الفَقْرُ <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">فَخْری</ins>)&lt;<ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">ref</ins>&gt;<ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">فروزانفر. '''''احادیث مثنوی'''''. چاپ دانشگاه تهران، ص23.</ins>&lt;/<ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">ref</ins>&gt; جز فقر <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">معنوی </ins>نتواند بود.</div></td></tr> <tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br></td></tr> <tr><td colspan="2" class="diff-side-deleted"></td><td class="diff-marker" data-marker="+"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div><ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">==  '''ماخذ:''' ==</ins></div></td></tr> <tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br></td></tr> <tr><td class="diff-marker" data-marker="−"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #ffe49c; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div><del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">'''مآخذ:'''</del></div></td><td class="diff-marker" data-marker="+"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div><ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">== نیز نگاه کنید به ==</ins></div></td></tr> <tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br></td></tr> <tr><td class="diff-marker" data-marker="−"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #ffe49c; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div><del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">1.    نيشابوري، سراج. '''''اللّمع في التصوف'''''. به كوشش نيكلسن، ليدن: 1914م، ص47- 48.</del></div></td><td colspan="2" class="diff-side-added"></td></tr> <tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br></td></tr> <tr><td class="diff-marker" data-marker="−"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #ffe49c; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div><del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">2.    لاهيجي. '''''مفاتيح الاعجاز'''''. چاپ زوّار، تهران: 1317، ص87.</del></div></td><td class="diff-marker" data-marker="+"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div><ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">== منبع اصلی ==</ins></div></td></tr> <tr><td class="diff-marker" data-marker="−"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #ffe49c; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div> </div></td><td class="diff-marker" data-marker="+"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div><ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">دانشنامه ایران</ins></div></td></tr> <tr><td class="diff-marker" data-marker="−"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #ffe49c; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div><del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">3.    عطار نيشابوري،. '''''منطق‌الطير'''''.</del></div></td><td colspan="2" class="diff-side-added"></td></tr> <tr><td class="diff-marker" data-marker="−"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #ffe49c; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div> </div></td><td colspan="2" class="diff-side-added"></td></tr> <tr><td class="diff-marker" data-marker="−"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #ffe49c; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div><del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">4.    فروزانفر. '''''احاديث مثنوي'''''. چاپ دانشگاه تهران، ص23.</del></div></td><td colspan="2" class="diff-side-added"></td></tr> <tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br></td></tr> <tr><td colspan="2" class="diff-side-deleted"></td><td class="diff-marker" data-marker="+"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div><ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">== نویسنده مقاله ==</ins></div></td></tr> <tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>اصغر دادبه</div></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>اصغر دادبه</div></td></tr> </table>

Maedeh https://iranology-e.ir/index.php?title=%D9%81%D9%82%D8%B1&diff=544&oldid=prev 2024-08-12T23:59:40Z

<p>صفحه‌ای تازه حاوی «&#039;&#039;&#039;فقر،&#039;&#039;&#039; در لغت به معني بي‌چيزي و تنگدستي است و در تصوّف، چهارمين مقام در طريقت به شمار مي‌آيد و مراد از آن، آن است كه سالك، از ماسوي الله بي‌نياز گردد و خود را تنها به حق (خدا) نيازمند بيند. اين نيازمندي، عينِ بي‌نيازي است و اين فقر، عينِ فنا&lt;sup...» ایجاد کرد</p> <p><b>صفحهٔ تازه</b></p><div>&#039;&#039;&#039;فقر،&#039;&#039;&#039; در لغت به معني بي‌چيزي و تنگدستي است و در تصوّف، چهارمين مقام در طريقت به شمار مي‌آيد و مراد از آن، آن است كه سالك، از ماسوي الله بي‌نياز گردد و خود را تنها به حق (خدا) نيازمند بيند. اين نيازمندي، عينِ بي‌نيازي است و اين فقر، عينِ فنا&lt;sup&gt;*&lt;/sup&gt;ست. فقر در تصوّف اسلامي شامل دو مرحله است:<br /> <br /> الف) &#039;&#039;&#039;فقر مادّي:&#039;&#039;&#039; در آغاز، صوفيه به فقر مادّي توجه داشتند. زاهد (صوفي) نه تنها از لذت‌ها و نعمت‌هاي نامشروع پرهيز مي‌كرد، بلكه از نِعَم و لذايذ مشروع نيز دوري مي‌جُست، چرا كه به گفتة شقيق بلخي (در گذشتة 174ق / ؟م) «سه چيز قرين فقر است: فراغتِ دل و سبكيِ حساب و راحتِ نَفْس؛ و سه چيز لازمة توانگري است: رنجِ تن و شغلِ دل و سختيِ حساب».  <br /> <br /> ب) &#039;&#039;&#039;فقر معنوي:&#039;&#039;&#039; رفته رفته، فقر معناي باطني يافت و به صورت فقر معنوي درآمد؛ به طوري كه صوفيانِ دوره‌هاي بعد، نه بي‌چيزي و تهيدستي، كه بي‌ميلي و عدم رغبت نسبت به مال را فقر واقعي شمردند و اعلام داشتند كه فقير واقعي آن كس است كه هم از دنيا دل بركَنَد، هم از آخرت، و جز معشوق را نخواهد و خود را جز بدو نيازمند نبيند. چنين فقري الزاماً با تهيدستي همراه نيست. چه بسا كه فقير معنوي، صاحب ثروت و جاه و مقام نيز باشد&lt;sup&gt;1&lt;/sup&gt; و به گفتة لاهيجي اين «فقر عبارت از فناء في الله است و اتحاد قطره با دريا»&lt;sup&gt;2&lt;/sup&gt; و اين كه عطار در روش‌شناسي عاشقانة خود «فقر و فنا» را با هم آورده و آخرين وادي قرار داده است نيز بيانگر همين معناست.&lt;sup&gt;3&lt;/sup&gt; صوفيه برآنند فقري كه پيامبر اكرم(ص) بدان مي‌باليد (الفَقْرُ فَخْري)&lt;sup&gt;4&lt;/sup&gt; جز فقر معنوي نتواند بود.<br /> <br /> <br /> &#039;&#039;&#039;مآخذ:&#039;&#039;&#039;<br /> <br /> 1.    نيشابوري، سراج. &#039;&#039;&#039;&#039;&#039;اللّمع في التصوف&#039;&#039;&#039;&#039;&#039;. به كوشش نيكلسن، ليدن: 1914م، ص47- 48.<br /> <br /> 2.    لاهيجي. &#039;&#039;&#039;&#039;&#039;مفاتيح الاعجاز&#039;&#039;&#039;&#039;&#039;. چاپ زوّار، تهران: 1317، ص87.<br /> <br /> 3.    عطار نيشابوري،. &#039;&#039;&#039;&#039;&#039;منطق‌الطير&#039;&#039;&#039;&#039;&#039;.<br /> <br /> 4.    فروزانفر. &#039;&#039;&#039;&#039;&#039;احاديث مثنوي&#039;&#039;&#039;&#039;&#039;. چاپ دانشگاه تهران، ص23.<br /> <br /> اصغر دادبه</div>

Samei