https://iranology-e.ir/index.php?action=history&feed=atom&title=%D9%81%D9%84%DA%A9 2026-06-20T13:04:39Z تاریخچهٔ نسخه‌ها برای این صفحه در ویکی MediaWiki 1.43.1 https://iranology-e.ir/index.php?title=%D9%81%D9%84%DA%A9&diff=5368&oldid=prev 2025-05-01T15:29:19Z

<p></p> <table style="background-color: #fff; color: #202122;" data-mw="interface"> <col class="diff-marker" /> <col class="diff-content" /> <col class="diff-marker" /> <col class="diff-content" /> <tr class="diff-title" lang="fa"> <td colspan="2" style="background-color: #fff; color: #202122; text-align: center;">→ نسخهٔ قدیمی‌تر</td> <td colspan="2" style="background-color: #fff; color: #202122; text-align: center;">نسخهٔ ‏۱ مهٔ ۲۰۲۵، ساعت ۱۵:۲۹</td> </tr><tr><td colspan="2" class="diff-lineno" id="mw-diff-left-l17">خط ۱۷:</td> <td colspan="2" class="diff-lineno">خط ۱۷:</td></tr> <tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>== نویسنده مقاله ==</div></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>== نویسنده مقاله ==</div></td></tr> <tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>منوچهر پزشک</div></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>منوچهر پزشک</div></td></tr> <tr><td colspan="2" class="diff-side-deleted"></td><td class="diff-marker" data-marker="+"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div><ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">[[رده:عرفان، فلسفه و کلام]]</ins></div></td></tr> </table>

Samei https://iranology-e.ir/index.php?title=%D9%81%D9%84%DA%A9&diff=3546&oldid=prev 2025-04-18T15:43:18Z

<p></p> <table style="background-color: #fff; color: #202122;" data-mw="interface"> <col class="diff-marker" /> <col class="diff-content" /> <col class="diff-marker" /> <col class="diff-content" /> <tr class="diff-title" lang="fa"> <td colspan="2" style="background-color: #fff; color: #202122; text-align: center;">→ نسخهٔ قدیمی‌تر</td> <td colspan="2" style="background-color: #fff; color: #202122; text-align: center;">نسخهٔ ‏۱۸ آوریل ۲۰۲۵، ساعت ۱۵:۴۳</td> </tr><tr><td colspan="2" class="diff-lineno" id="mw-diff-left-l1">خط ۱:</td> <td colspan="2" class="diff-lineno">خط ۱:</td></tr> <tr><td class="diff-marker" data-marker="−"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #ffe49c; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>'''[[فلک]] ،''' یا <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">اسمان </del>در علم هیئت، جسمی که محیط بر عالم هستی باشد. تا پیش از اختراع <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">تلسکوب </del>و تحول علم ستاره‌شناسی جدید، وجود فلک در علم هیئت (هیئت و وضع قرار گرفتن ستارگان و افلاک) مسلم گرفته می‌شد. مطابق جهان‌شناسی پیشینیان، جهان مجموعه زمین و ستارگان ثابت و سیاری بود که برای انان قابل رؤیت و تشخیص بود. این مجموعه در حال گردش همیشگی است و فلک به همان چیزی اطلاق می‌شد که مسیر حرکت دایره‌ای انان را تشکیل می‌داد<del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">. افلاک در این نظریه، در مجموع شکلی کره‌ای دارد با محوری که شمال ان رأس سرطان و جنوبش رأس جدی است و بر دور این محور می‌گردد. زمین مرکز این کره به شمار می‌رود و ثابت است و فلک‌ها که عده ان‌ها 9 تاست به ترتیب، هر یک محیط بر دیگری، مانند طبقات پیاز، بر گرد ان در حرکتند: فلک سیارات یا افلاک سیارات سبعه (ماه، عطارد، زهره، خورشید، مریخ، مشتری، زحل)، فلک ستارگان ثابت یا فلک البروج و فلک استوا (= فلک اطلس= فلک‌الافلاک). به این ترتیب فلک استوا بزرگ‌ترین و بیرونی‌ترین مدار را دارد و محیط بر همه افلاک است. جنس افلاک را تا پیش از ارسطو، اغلب از همان طبایع عناصر چهارگانه زمینی می‌پنداشتند که به نظر قدما عنصر اتش بر ان غلبه داشت، گرچه نه اتشی سوزنده، بلکه همچون سوزنده بلکه همچون اتشی غریزی که در بدن است. اما به نظر ارسطو، طبیعت فلک غیر از طبایع چهارگانه و در واقع طبیعت پنجم است&lt;ref&gt;  مسعودی، علی بن حسن. '''''التنبیه''''' '''''و''''' '''''الاشراف'''''. ترجمه ابوالقاسم پاینده، تهران: 1381، 7- 9.&lt;/ref&gt;</del>.</div></td><td class="diff-marker" data-marker="+"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>'''[[فلک]] ،''' یا <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">آسمان </ins>در علم هیئت، جسمی که محیط بر عالم هستی باشد. تا پیش از اختراع <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">تلسکوپ </ins>و تحول علم ستاره‌شناسی جدید، وجود فلک در علم هیئت (هیئت و وضع قرار گرفتن ستارگان و افلاک) مسلم گرفته می‌شد. مطابق جهان‌شناسی پیشینیان، جهان مجموعه زمین و ستارگان ثابت و سیاری بود که برای انان قابل رؤیت و تشخیص بود. این مجموعه در حال گردش همیشگی است و فلک به همان چیزی اطلاق می‌شد که مسیر حرکت دایره‌ای انان را تشکیل می‌داد.  </div></td></tr> <tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br></td></tr> <tr><td class="diff-marker" data-marker="−"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #ffe49c; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>به این ترتیب، این خود افلاک هستند که می‌گردند نه ستارگان <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">ان</del>. فلک جسم است اما نه جسم عنصری، بلکه جسم اثیری است. هر نُه فلک، زنده و دارای جان (نفس‌ناطقه) هستند و حرکت دائمی ان‌ها به مدد نُه عقلی است که نفس و فلک خاص <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">ان </del>عاشقانه به ان می‌اندیشد&lt;ref&gt;   سبزواری، ملاهادی. '''''شرح''''' '''''منظومه'''''. «فلسفه»، سنگی، قم: مکتبه المصطفوی، 267- 269.&lt;/ref&gt;.</div></td><td class="diff-marker" data-marker="+"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div><ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">افلاک در این نظریه، در مجموع شکلی کره‌ای دارد با محوری که شمال ان رأس سرطان و جنوبش رأس جدی است و بر دور این محور می‌گردد. زمین مرکز این کره به شمار می‌رود و ثابت است و فلک‌ها که عده ان‌ها 9 تاست به ترتیب، هر یک محیط بر دیگری، مانند طبقات پیاز، بر گرد ان در حرکتند: فلک سیارات یا افلاک سیارات سبعه (ماه، عطارد، زهره، خورشید، مریخ، مشتری، زحل)، فلک ستارگان ثابت یا فلک البروج و فلک استوا (= فلک اطلس= فلک‌الافلاک). به این ترتیب فلک استوا بزرگ‌ترین و بیرونی‌ترین مدار را دارد و محیط بر همه افلاک است. جنس افلاک را تا پیش از ارسطو، اغلب از همان طبایع عناصر چهارگانه زمینی می‌پنداشتند که به نظر قدما عنصر اتش بر ان غلبه داشت، گرچه نه اتشی سوزنده، بلکه همچون سوزنده بلکه همچون اتشی غریزی که در بدن است. اما به نظر ارسطو، طبیعت فلک غیر از طبایع چهارگانه و در واقع طبیعت پنجم است&lt;ref&gt;  مسعودی، علی بن حسن. '''''التنبیه''''' '''''و''''' '''''الاشراف'''''. ترجمه ابوالقاسم پاینده، تهران: 1381، 7- 9.&lt;/ref&gt;.</ins></div></td></tr> <tr><td colspan="2" class="diff-side-deleted"></td><td class="diff-marker" data-marker="+"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div> </div></td></tr> <tr><td colspan="2" class="diff-side-deleted"></td><td class="diff-marker" data-marker="+"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>به این ترتیب، این خود افلاک هستند که می‌گردند نه ستارگان <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">آن</ins>. فلک جسم است اما نه جسم عنصری، بلکه جسم اثیری است. هر نُه فلک، زنده و دارای جان (نفس‌ناطقه) هستند و حرکت دائمی ان‌ها به مدد نُه عقلی است که نفس و فلک خاص <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">آن </ins>عاشقانه به ان می‌اندیشد&lt;ref&gt;   سبزواری، ملاهادی. '''''شرح''''' '''''منظومه'''''. «فلسفه»، سنگی، قم: مکتبه المصطفوی، 267- 269.&lt;/ref&gt;.</div></td></tr> <tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br></td></tr> <tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>== نیز نگاه کنید به ==</div></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>== نیز نگاه کنید به ==</div></td></tr> <tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br></td></tr> <tr><td colspan="2" class="diff-side-deleted"></td><td class="diff-marker" data-marker="+"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div><ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">* [[آفرینش انسان|آفرینش]]</ins></div></td></tr> <tr><td colspan="2" class="diff-side-deleted"></td><td class="diff-marker" data-marker="+"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div><ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">* [[آتش]]&lt;br /&gt;</ins></div></td></tr> <tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br></td></tr> <tr><td class="diff-marker" data-marker="−"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #ffe49c; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div> </div></td><td class="diff-marker" data-marker="+"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>== <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">مآخذ </ins>==</div></td></tr> <tr><td class="diff-marker" data-marker="−"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #ffe49c; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>== <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">ماخذ </del>==</div></td><td colspan="2" class="diff-side-added"></td></tr> <tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>&lt;references /&gt;</div></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>&lt;references /&gt;</div></td></tr> <tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>== منبع اصلی ==</div></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>== منبع اصلی ==</div></td></tr> <tr><td class="diff-marker" data-marker="−"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #ffe49c; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>سازمان فرهنگ و ارتباطات اسلامی، مرکز مطالعات راهبردی روابط فرهنگی (1398). دانشنامه ایران. تهران: موسسه فرهنگی هنری و انتشارات بین المللی <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">الهدی،</del></div></td><td class="diff-marker" data-marker="+"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div><ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">[https://icro.ir/ </ins>سازمان فرهنگ و ارتباطات اسلامی، مرکز مطالعات راهبردی روابط فرهنگی<ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">] </ins>(1398). دانشنامه ایران. تهران: <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">[https://alhoda.ir/ </ins>موسسه فرهنگی هنری و انتشارات بین المللی <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">الهدی]،</ins></div></td></tr> <tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br></td></tr> <tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>== نویسنده مقاله ==</div></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>== نویسنده مقاله ==</div></td></tr> <tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>منوچهر پزشک</div></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>منوچهر پزشک</div></td></tr> </table>

Samei https://iranology-e.ir/index.php?title=%D9%81%D9%84%DA%A9&diff=3176&oldid=prev 2025-04-14T16:56:57Z

<p></p> <table style="background-color: #fff; color: #202122;" data-mw="interface"> <col class="diff-marker" /> <col class="diff-content" /> <col class="diff-marker" /> <col class="diff-content" /> <tr class="diff-title" lang="fa"> <td colspan="2" style="background-color: #fff; color: #202122; text-align: center;">→ نسخهٔ قدیمی‌تر</td> <td colspan="2" style="background-color: #fff; color: #202122; text-align: center;">نسخهٔ ‏۱۴ آوریل ۲۰۲۵، ساعت ۱۶:۵۶</td> </tr><tr><td colspan="2" class="diff-lineno" id="mw-diff-left-l3">خط ۳:</td> <td colspan="2" class="diff-lineno">خط ۳:</td></tr> <tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>به این ترتیب، این خود افلاک هستند که می‌گردند نه ستارگان ان. فلک جسم است اما نه جسم عنصری، بلکه جسم اثیری است. هر نُه فلک، زنده و دارای جان (نفس‌ناطقه) هستند و حرکت دائمی ان‌ها به مدد نُه عقلی است که نفس و فلک خاص ان عاشقانه به ان می‌اندیشد&lt;ref&gt;   سبزواری، ملاهادی. &#039;&#039;&#039;&#039;&#039;شرح&#039;&#039;&#039;&#039;&#039; &#039;&#039;&#039;&#039;&#039;منظومه&#039;&#039;&#039;&#039;&#039;. «فلسفه»، سنگی، قم: مکتبه المصطفوی، 267- 269.&lt;/ref&gt;.</div></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>به این ترتیب، این خود افلاک هستند که می‌گردند نه ستارگان ان. فلک جسم است اما نه جسم عنصری، بلکه جسم اثیری است. هر نُه فلک، زنده و دارای جان (نفس‌ناطقه) هستند و حرکت دائمی ان‌ها به مدد نُه عقلی است که نفس و فلک خاص ان عاشقانه به ان می‌اندیشد&lt;ref&gt;   سبزواری، ملاهادی. &#039;&#039;&#039;&#039;&#039;شرح&#039;&#039;&#039;&#039;&#039; &#039;&#039;&#039;&#039;&#039;منظومه&#039;&#039;&#039;&#039;&#039;. «فلسفه»، سنگی، قم: مکتبه المصطفوی، 267- 269.&lt;/ref&gt;.</div></td></tr> <tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br></td></tr> <tr><td class="diff-marker" data-marker="−"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #ffe49c; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>== <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;"> '''ماخذ:''' </del>==</div></td><td class="diff-marker" data-marker="+"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>== <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">نیز نگاه کنید به </ins>==</div></td></tr> <tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br></td></tr> <tr><td class="diff-marker" data-marker="−"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #ffe49c; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div><del style="font-weight: bold; text-decoration: none;"></del></div></td><td colspan="2" class="diff-side-added"></td></tr> <tr><td class="diff-marker" data-marker="−"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #ffe49c; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div><del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">== نیز نگاه کنید به ==</del></div></td><td colspan="2" class="diff-side-added"></td></tr> <tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br></td></tr> <tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br></td></tr> <tr><td colspan="2" class="diff-side-deleted"></td><td class="diff-marker" data-marker="+"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div><ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">== ماخذ ==</ins></div></td></tr> <tr><td colspan="2" class="diff-side-deleted"></td><td class="diff-marker" data-marker="+"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div><ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">&lt;references /&gt;</ins></div></td></tr> <tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>== منبع اصلی ==</div></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>== منبع اصلی ==</div></td></tr> <tr><td class="diff-marker" data-marker="−"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #ffe49c; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>دانشنامه ایران</div></td><td class="diff-marker" data-marker="+"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div><ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">سازمان فرهنگ و ارتباطات اسلامی، مرکز مطالعات راهبردی روابط فرهنگی (1398). </ins>دانشنامه ایران<ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">. تهران: موسسه فرهنگی هنری و انتشارات بین المللی الهدی،</ins></div></td></tr> <tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br></td></tr> <tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>== نویسنده مقاله ==</div></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>== نویسنده مقاله ==</div></td></tr> <tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>منوچهر پزشک</div></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>منوچهر پزشک</div></td></tr> </table>

Maedeh https://iranology-e.ir/index.php?title=%D9%81%D9%84%DA%A9&diff=2794&oldid=prev 2025-04-01T15:17:41Z

<p></p> <table style="background-color: #fff; color: #202122;" data-mw="interface"> <col class="diff-marker" /> <col class="diff-content" /> <col class="diff-marker" /> <col class="diff-content" /> <tr class="diff-title" lang="fa"> <td colspan="2" style="background-color: #fff; color: #202122; text-align: center;">→ نسخهٔ قدیمی‌تر</td> <td colspan="2" style="background-color: #fff; color: #202122; text-align: center;">نسخهٔ ‏۱ آوریل ۲۰۲۵، ساعت ۱۵:۱۷</td> </tr><tr><td colspan="2" class="diff-lineno" id="mw-diff-left-l1">خط ۱:</td> <td colspan="2" class="diff-lineno">خط ۱:</td></tr> <tr><td class="diff-marker" data-marker="−"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #ffe49c; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>'''<del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">فلك </del>،''' <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">يا آسمان </del>در علم <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">هيئت، جسمي كه محيط </del>بر عالم <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">هستي </del>باشد. تا <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">پيش </del>از اختراع <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">تلسكوب </del>و تحول علم <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">ستاره‌شناسي جديد، </del>وجود <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">فلك </del>در علم <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">هيئت </del>(<del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">هيئت </del>و وضع قرار گرفتن ستارگان و <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">افلاك</del>) مسلم گرفته <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">مي‌شد</del>. مطابق <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">جهان‌شناسي پيشينيان، </del>جهان <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">مجموعة زمين </del>و ستارگان ثابت و <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">سياري </del>بود <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">كه براي آنان </del>قابل <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">رؤيت </del>و <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">تشخيص </del>بود. <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">اين </del>مجموعه در حال گردش <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">هميشگي </del>است و <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">فلك </del>به همان <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">چيزي </del>اطلاق <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">مي‌شد كه مسير حركت دايره‌اي آنان </del>را <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">تشكيل مي‌داد</del>. <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">افلاك </del>در <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">اين نظريه، </del>در مجموع <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">شكلي كره‌اي </del>دارد با <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">محوري كه </del>شمال <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">آن </del>رأس سرطان و جنوبش رأس <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">جدي </del>است و بر دور <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">اين </del>محور <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">مي‌گردد</del>. <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">زمين مركز اين كره </del>به شمار <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">مي‌رود </del>و ثابت است و <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">فلك‌ها كه عدة آن‌ها </del>9 تاست به <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">ترتيب، </del>هر <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">يك محيط </del>بر <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">ديگري، </del>مانند طبقات <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">پياز، </del>بر گرد <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">آن </del>در <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">حركتند</del>: <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">فلك سيارات يا افلاك سيارات </del>سبعه (ماه، عطارد، زهره، <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">خورشيد، مريخ، مشتري، </del>زحل)، <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">فلك </del>ستارگان ثابت <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">يا فلك </del>البروج و <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">فلك </del>استوا (= <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">فلك </del>اطلس= <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">فلك‌الافلاك</del>). به <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">اين ترتيب فلك </del>استوا <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">بزرگ‌ترين </del>و <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">بيروني‌ترين </del>مدار را دارد و <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">محيط </del>بر <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">همة افلاك </del>است. جنس <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">افلاك </del>را تا <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">پيش </del>از ارسطو، اغلب از همان <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">طبايع </del>عناصر <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">چهارگانة زميني مي‌پنداشتند كه </del>به نظر قدما عنصر <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">آتش </del>بر <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">آن </del>غلبه داشت، گرچه نه <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">آتشي </del>سوزنده، <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">بلكه </del>همچون سوزنده <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">بلكه </del>همچون <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">آتشي غريزي كه </del>در بدن است. اما به نظر ارسطو، <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">طبيعت فلك غير </del>از <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">طبايع </del>چهارگانه و در واقع <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">طبيعت </del>پنجم است<del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">.</del>&lt;<del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">sup</del>&gt;<del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">1</del>&lt;/<del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">sup</del>&gt;</div></td><td class="diff-marker" data-marker="+"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>'''<ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">[[فلک]] </ins>،''' <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">یا اسمان </ins>در علم <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">هیئت، جسمی که محیط </ins>بر عالم <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">هستی </ins>باشد. تا <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">پیش </ins>از اختراع <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">تلسکوب </ins>و تحول علم <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">ستاره‌شناسی جدید، </ins>وجود <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">فلک </ins>در علم <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">هیئت </ins>(<ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">هیئت </ins>و وضع قرار گرفتن ستارگان و <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">افلاک</ins>) مسلم گرفته <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">می‌شد</ins>. مطابق <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">جهان‌شناسی پیشینیان، </ins>جهان <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">مجموعه زمین </ins>و ستارگان ثابت و <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">سیاری </ins>بود <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">که برای انان </ins>قابل <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">رؤیت </ins>و <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">تشخیص </ins>بود. <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">این </ins>مجموعه در حال گردش <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">همیشگی </ins>است و <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">فلک </ins>به همان <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">چیزی </ins>اطلاق <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">می‌شد که مسیر حرکت دایره‌ای انان </ins>را <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">تشکیل می‌داد</ins>. <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">افلاک </ins>در <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">این نظریه، </ins>در مجموع <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">شکلی کره‌ای </ins>دارد با <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">محوری که </ins>شمال <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">ان </ins>رأس سرطان و جنوبش رأس <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">جدی </ins>است و بر دور <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">این </ins>محور <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">می‌گردد</ins>. <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">زمین مرکز این کره </ins>به شمار <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">می‌رود </ins>و ثابت است و <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">فلک‌ها که عده ان‌ها </ins>9 تاست به <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">ترتیب، </ins>هر <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">یک محیط </ins>بر <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">دیگری، </ins>مانند طبقات <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">پیاز، </ins>بر گرد <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">ان </ins>در <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">حرکتند</ins>: <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">فلک سیارات یا افلاک سیارات </ins>سبعه (ماه، عطارد، زهره، <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">خورشید، مریخ، مشتری، </ins>زحل)، <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">فلک </ins>ستارگان ثابت <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">یا فلک </ins>البروج و <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">فلک </ins>استوا (= <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">فلک </ins>اطلس= <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">فلک‌الافلاک</ins>). به <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">این ترتیب فلک </ins>استوا <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">بزرگ‌ترین </ins>و <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">بیرونی‌ترین </ins>مدار را دارد و <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">محیط </ins>بر <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">همه افلاک </ins>است. جنس <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">افلاک </ins>را تا <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">پیش </ins>از ارسطو، اغلب از همان <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">طبایع </ins>عناصر <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">چهارگانه زمینی می‌پنداشتند که </ins>به نظر قدما عنصر <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">اتش </ins>بر <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">ان </ins>غلبه داشت، گرچه نه <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">اتشی </ins>سوزنده، <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">بلکه </ins>همچون سوزنده <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">بلکه </ins>همچون <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">اتشی غریزی که </ins>در بدن است. اما به نظر ارسطو، <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">طبیعت فلک غیر </ins>از <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">طبایع </ins>چهارگانه و در واقع <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">طبیعت </ins>پنجم است&lt;<ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">ref</ins>&gt;<ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">  مسعودی، علی بن حسن. '''''التنبیه''''' '''''و''''' '''''الاشراف'''''. ترجمه ابوالقاسم پاینده، تهران: 1381، 7- 9.</ins>&lt;/<ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">ref</ins>&gt;<ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">.</ins></div></td></tr> <tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br></td></tr> <tr><td class="diff-marker" data-marker="−"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #ffe49c; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>به <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">اين ترتيب، اين </del>خود <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">افلاك </del>هستند <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">كه مي‌گردند </del>نه ستارگان <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">آن</del>. <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">فلك </del>جسم است اما نه جسم <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">عنصري، بلكه </del>جسم <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">اثيري </del>است. هر نُه <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">فلك، </del>زنده و <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">داراي </del>جان (نفس‌ناطقه) هستند و <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">حركت دائمي آن‌ها </del>به مدد نُه <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">عقلي </del>است <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">كه </del>نفس و <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">فلك </del>خاص <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">آن </del>عاشقانه به <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">آن مي‌انديشد.</del>&lt;<del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">sup</del>&gt;<del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">2</del>&lt;/<del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">sup</del>&gt;</div></td><td class="diff-marker" data-marker="+"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>به <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">این ترتیب، این </ins>خود <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">افلاک </ins>هستند <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">که می‌گردند </ins>نه ستارگان <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">ان</ins>. <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">فلک </ins>جسم است اما نه جسم <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">عنصری، بلکه </ins>جسم <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">اثیری </ins>است. هر نُه <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">فلک، </ins>زنده و <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">دارای </ins>جان (نفس‌ناطقه) هستند و <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">حرکت دائمی ان‌ها </ins>به مدد نُه <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">عقلی </ins>است <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">که </ins>نفس و <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">فلک </ins>خاص <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">ان </ins>عاشقانه به <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">ان می‌اندیشد</ins>&lt;<ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">ref</ins>&gt;<ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">   سبزواری، ملاهادی. '''''شرح''''' '''''منظومه'''''. «فلسفه»، سنگی، قم: مکتبه المصطفوی، 267- 269.</ins>&lt;/<ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">ref</ins>&gt;<ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">.</ins></div></td></tr> <tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br></td></tr> <tr><td colspan="2" class="diff-side-deleted"></td><td class="diff-marker" data-marker="+"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div><ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">==  '''ماخذ:''' ==</ins></div></td></tr> <tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br></td></tr> <tr><td class="diff-marker" data-marker="−"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #ffe49c; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div><del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">'''مآخذ:'''</del></div></td><td colspan="2" class="diff-side-added"></td></tr> <tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br></td></tr> <tr><td class="diff-marker" data-marker="−"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #ffe49c; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div><del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">1.     مسعودي، علي بن حسن. '''''التنبيه''''' '''''و''''' '''''الاشراف'''''. ترجمة ابوالقاسم پاينده، تهران: 1381، 7- 9.</del></div></td><td class="diff-marker" data-marker="+"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div><ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">== نیز نگاه کنید به ==</ins></div></td></tr> <tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br></td></tr> <tr><td class="diff-marker" data-marker="−"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #ffe49c; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div><del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">2.     سبزواري، ملاهادي. '''''شرح''''' '''''منظومه'''''. «فلسفه»، سنگي، قم: مكتبه المصطفوي، 267- 269.</del></div></td><td colspan="2" class="diff-side-added"></td></tr> <tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br></td></tr> <tr><td colspan="2" class="diff-side-deleted"></td><td class="diff-marker" data-marker="+"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div><ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">== منبع اصلی ==</ins></div></td></tr> <tr><td colspan="2" class="diff-side-deleted"></td><td class="diff-marker" data-marker="+"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div><ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">دانشنامه ایران</ins></div></td></tr> <tr><td colspan="2" class="diff-side-deleted"></td><td class="diff-marker" data-marker="+"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div><ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;"></ins></div></td></tr> <tr><td colspan="2" class="diff-side-deleted"></td><td class="diff-marker" data-marker="+"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div><ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">== نویسنده مقاله ==</ins></div></td></tr> <tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>منوچهر پزشک</div></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>منوچهر پزشک</div></td></tr> </table>

Maedeh https://iranology-e.ir/index.php?title=%D9%81%D9%84%DA%A9&diff=545&oldid=prev 2024-08-13T00:00:35Z

<p>صفحه‌ای تازه حاوی «&#039;&#039;&#039;فلك ،&#039;&#039;&#039; يا آسمان در علم هيئت، جسمي كه محيط بر عالم هستي باشد. تا پيش از اختراع تلسكوب و تحول علم ستاره‌شناسي جديد، وجود فلك در علم هيئت (هيئت و وضع قرار گرفتن ستارگان و افلاك) مسلم گرفته مي‌شد. مطابق جهان‌شناسي پيشينيان، جهان مجموعة زمين و ست...» ایجاد کرد</p> <p><b>صفحهٔ تازه</b></p><div>&#039;&#039;&#039;فلك ،&#039;&#039;&#039; يا آسمان در علم هيئت، جسمي كه محيط بر عالم هستي باشد. تا پيش از اختراع تلسكوب و تحول علم ستاره‌شناسي جديد، وجود فلك در علم هيئت (هيئت و وضع قرار گرفتن ستارگان و افلاك) مسلم گرفته مي‌شد. مطابق جهان‌شناسي پيشينيان، جهان مجموعة زمين و ستارگان ثابت و سياري بود كه براي آنان قابل رؤيت و تشخيص بود. اين مجموعه در حال گردش هميشگي است و فلك به همان چيزي اطلاق مي‌شد كه مسير حركت دايره‌اي آنان را تشكيل مي‌داد. افلاك در اين نظريه، در مجموع شكلي كره‌اي دارد با محوري كه شمال آن رأس سرطان و جنوبش رأس جدي است و بر دور اين محور مي‌گردد. زمين مركز اين كره به شمار مي‌رود و ثابت است و فلك‌ها كه عدة آن‌ها 9 تاست به ترتيب، هر يك محيط بر ديگري، مانند طبقات پياز، بر گرد آن در حركتند: فلك سيارات يا افلاك سيارات سبعه (ماه، عطارد، زهره، خورشيد، مريخ، مشتري، زحل)، فلك ستارگان ثابت يا فلك البروج و فلك استوا (= فلك اطلس= فلك‌الافلاك). به اين ترتيب فلك استوا بزرگ‌ترين و بيروني‌ترين مدار را دارد و محيط بر همة افلاك است. جنس افلاك را تا پيش از ارسطو، اغلب از همان طبايع عناصر چهارگانة زميني مي‌پنداشتند كه به نظر قدما عنصر آتش بر آن غلبه داشت، گرچه نه آتشي سوزنده، بلكه همچون سوزنده بلكه همچون آتشي غريزي كه در بدن است. اما به نظر ارسطو، طبيعت فلك غير از طبايع چهارگانه و در واقع طبيعت پنجم است.&lt;sup&gt;1&lt;/sup&gt;<br /> <br /> به اين ترتيب، اين خود افلاك هستند كه مي‌گردند نه ستارگان آن. فلك جسم است اما نه جسم عنصري، بلكه جسم اثيري است. هر نُه فلك، زنده و داراي جان (نفس‌ناطقه) هستند و حركت دائمي آن‌ها به مدد نُه عقلي است كه نفس و فلك خاص آن عاشقانه به آن مي‌انديشد.&lt;sup&gt;2&lt;/sup&gt;<br /> <br /> <br /> &#039;&#039;&#039;مآخذ:&#039;&#039;&#039;<br /> <br /> 1.     مسعودي، علي بن حسن. &#039;&#039;&#039;&#039;&#039;التنبيه&#039;&#039;&#039;&#039;&#039; &#039;&#039;&#039;&#039;&#039;و&#039;&#039;&#039;&#039;&#039; &#039;&#039;&#039;&#039;&#039;الاشراف&#039;&#039;&#039;&#039;&#039;. ترجمة ابوالقاسم پاينده، تهران: 1381، 7- 9.<br /> <br /> 2.     سبزواري، ملاهادي. &#039;&#039;&#039;&#039;&#039;شرح&#039;&#039;&#039;&#039;&#039; &#039;&#039;&#039;&#039;&#039;منظومه&#039;&#039;&#039;&#039;&#039;. «فلسفه»، سنگي، قم: مكتبه المصطفوي، 267- 269.<br /> <br /> منوچهر پزشک</div>

Samei