https://iranology-e.ir/index.php?action=history&feed=atom&title=%D9%82%DB%8C%D8%A7%D9%85_%D9%BE%D8%A7%D9%86%D8%B2%D8%AF%D9%87_%D8%AE%D8%B1%D8%AF%D8%A7%D8%AF_1342 قیام پانزده خرداد 1342 - تاریخچهٔ نسخه‌ها 2026-06-16T02:07:52Z تاریخچهٔ نسخه‌ها برای این صفحه در ویکی MediaWiki 1.43.1 https://iranology-e.ir/index.php?title=%D9%82%DB%8C%D8%A7%D9%85_%D9%BE%D8%A7%D9%86%D8%B2%D8%AF%D9%87_%D8%AE%D8%B1%D8%AF%D8%A7%D8%AF_1342&diff=5225&oldid=prev Samei: /* نویسنده مقاله */ 2025-05-01T09:07:10Z <p><span class="autocomment">نویسنده مقاله</span></p> <table style="background-color: #fff; color: #202122;" data-mw="interface"> <col class="diff-marker" /> <col class="diff-content" /> <col class="diff-marker" /> <col class="diff-content" /> <tr class="diff-title" lang="fa"> <td colspan="2" style="background-color: #fff; color: #202122; text-align: center;">→ نسخهٔ قدیمی‌تر</td> <td colspan="2" style="background-color: #fff; color: #202122; text-align: center;">نسخهٔ ‏۱ مهٔ ۲۰۲۵، ساعت ۰۹:۰۷</td> </tr><tr><td colspan="2" class="diff-lineno" id="mw-diff-left-l20">خط ۲۰:</td> <td colspan="2" class="diff-lineno">خط ۲۰:</td></tr> <tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>== نویسنده مقاله ==</div></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>== نویسنده مقاله ==</div></td></tr> <tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>جعفر گلشن</div></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>جعفر گلشن</div></td></tr> <tr><td class="diff-marker" data-marker="−"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #ffe49c; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>[[<del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">index.php?title=</del>رده:علوم سیاسی]]</div></td><td class="diff-marker" data-marker="+"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>[[رده:علوم سیاسی]]</div></td></tr> <!-- diff cache key wiki-hYbGde5G:diff:1.41:old-5224:rev-5225:php=table --> </table> Samei https://iranology-e.ir/index.php?title=%D9%82%DB%8C%D8%A7%D9%85_%D9%BE%D8%A7%D9%86%D8%B2%D8%AF%D9%87_%D8%AE%D8%B1%D8%AF%D8%A7%D8%AF_1342&diff=5224&oldid=prev Samei در ‏۱ مهٔ ۲۰۲۵، ساعت ۰۹:۰۶ 2025-05-01T09:06:47Z <p></p> <table style="background-color: #fff; color: #202122;" data-mw="interface"> <col class="diff-marker" /> <col class="diff-content" /> <col class="diff-marker" /> <col class="diff-content" /> <tr class="diff-title" lang="fa"> <td colspan="2" style="background-color: #fff; color: #202122; text-align: center;">→ نسخهٔ قدیمی‌تر</td> <td colspan="2" style="background-color: #fff; color: #202122; text-align: center;">نسخهٔ ‏۱ مهٔ ۲۰۲۵، ساعت ۰۹:۰۶</td> </tr><tr><td colspan="2" class="diff-lineno" id="mw-diff-left-l6">خط ۶:</td> <td colspan="2" class="diff-lineno">خط ۶:</td></tr> <tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>از این رو، در پی تحریم برگزاری جشن در عید نوروز 1342ش از سوی [[امام خمینی]]، مأموران حكومت به [[مدرسه فیضیه]] [[قم]] حمله بردند و به ضرب و شتم و بازداشت روحانیون پرداختند. در پی آن، امام به شدت، حكومت را مورد حمله و انتقاد قرار داد و در نطق تاریخی خویش در 13 خرداد 1342ش (عاشورای 1383ق) شخص شاه را مسئول تمامی مسائل پیش آمده دانست و بر ضد او و سیاست‌هایش به سخنرانی پرداخت&lt;ref&gt;    نجاتی. غلامرضا. &#039;&#039;&#039;&#039;&#039;تاریخ سیاسی بیست و پنج ساله ایران، از كودتا تا انقلاب.&#039;&#039;&#039;&#039;&#039; تهران: رسا، 1371، ج 1. ص 226-237.&lt;/ref&gt;.  </div></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>از این رو، در پی تحریم برگزاری جشن در عید نوروز 1342ش از سوی [[امام خمینی]]، مأموران حكومت به [[مدرسه فیضیه]] [[قم]] حمله بردند و به ضرب و شتم و بازداشت روحانیون پرداختند. در پی آن، امام به شدت، حكومت را مورد حمله و انتقاد قرار داد و در نطق تاریخی خویش در 13 خرداد 1342ش (عاشورای 1383ق) شخص شاه را مسئول تمامی مسائل پیش آمده دانست و بر ضد او و سیاست‌هایش به سخنرانی پرداخت&lt;ref&gt;    نجاتی. غلامرضا. &#039;&#039;&#039;&#039;&#039;تاریخ سیاسی بیست و پنج ساله ایران، از كودتا تا انقلاب.&#039;&#039;&#039;&#039;&#039; تهران: رسا، 1371، ج 1. ص 226-237.&lt;/ref&gt;.  </div></td></tr> <tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br></td></tr> <tr><td class="diff-marker" data-marker="−"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #ffe49c; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>از سوی دیگر مردم شهرهای مختلف به خصوص تهران در همین روز به راهپیمایی و تظاهرات گسترده در سطح شهر بر ضد حكومت پرداختند. در مقابل این مخالفت‌های آشكار، مأموران حكومتی [[امام خمینی]] را در بامداد 15 خرداد دستگیر و به [[استان تهران|تهران]] منتقل كردند. خبر بازداشت امام موجی از اعتراض در شهرهای [[قم]] و تهران و دیگر شهرها بلند كرد و تظاهرات و راهپیمایی سراسری شكل گرفت. مأموران حكومت با شلیك گلوله عده بسیاری از مخالفان را به قتل رساندند و قیام مردم را سركوب كردند&lt;ref&gt;فراتی، عبدالوهاب. '''''تاریخ شفاهی انقلاب ایران (از مرجعیت امام خمینی تا تبعید)'''''. تهران: مركز اسناد انقلاب اسلامی، 1379، ص 101-162.&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;منصوری، جواد. '''''تاریخ قیام پانزده خرداد به روایت اسناد'''''. تهران: مركز اسناد انقلاب اسلامی، 1377، ج 1، ص 616-641.&lt;/ref&gt;. پس از پیروزی [[انقلاب اسلامی ایران|انقلاب]] این روز از سوی [[امام خمینی]] عزای عمومی اعلام شد</div></td><td class="diff-marker" data-marker="+"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>از سوی دیگر مردم شهرهای مختلف به خصوص <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">[[استان </ins>تهران<ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">|تهران]] </ins>در همین روز به راهپیمایی و تظاهرات گسترده در سطح شهر بر ضد حكومت پرداختند. در مقابل این مخالفت‌های آشكار، مأموران حكومتی [[امام خمینی]] را در بامداد 15 خرداد دستگیر و به [[استان تهران|تهران]] منتقل كردند. خبر بازداشت امام موجی از اعتراض در شهرهای [[قم]] و تهران و دیگر شهرها بلند كرد و تظاهرات و راهپیمایی سراسری شكل گرفت. مأموران حكومت با شلیك گلوله عده بسیاری از مخالفان را به قتل رساندند و قیام مردم را سركوب كردند&lt;ref&gt;فراتی، عبدالوهاب. '''''تاریخ شفاهی انقلاب ایران (از مرجعیت امام خمینی تا تبعید)'''''. تهران: مركز اسناد انقلاب اسلامی، 1379، ص 101-162.&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;منصوری، جواد. '''''تاریخ قیام پانزده خرداد به روایت اسناد'''''. تهران: مركز اسناد انقلاب اسلامی، 1377، ج 1، ص 616-641.&lt;/ref&gt;. پس از پیروزی [[انقلاب اسلامی ایران|انقلاب]] این روز از سوی [[امام خمینی]] عزای عمومی اعلام شد</div></td></tr> <tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br></td></tr> <tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>== نیز نگاه کنید به ==</div></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>== نیز نگاه کنید به ==</div></td></tr> <tr><td colspan="2" class="diff-lineno" id="mw-diff-left-l20">خط ۲۰:</td> <td colspan="2" class="diff-lineno">خط ۲۰:</td></tr> <tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>== نویسنده مقاله ==</div></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>== نویسنده مقاله ==</div></td></tr> <tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>جعفر گلشن</div></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>جعفر گلشن</div></td></tr> <tr><td class="diff-marker" data-marker="−"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #ffe49c; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>[[رده:علوم سیاسی]]</div></td><td class="diff-marker" data-marker="+"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>[[<ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">index.php?title=</ins>رده:علوم سیاسی]]</div></td></tr> <!-- diff cache key wiki-hYbGde5G:diff:1.41:old-5223:rev-5224:php=table --> </table> Samei https://iranology-e.ir/index.php?title=%D9%82%DB%8C%D8%A7%D9%85_%D9%BE%D8%A7%D9%86%D8%B2%D8%AF%D9%87_%D8%AE%D8%B1%D8%AF%D8%A7%D8%AF_1342&diff=5223&oldid=prev Samei در ‏۱ مهٔ ۲۰۲۵، ساعت ۰۹:۰۶ 2025-05-01T09:06:22Z <p></p> <table style="background-color: #fff; color: #202122;" data-mw="interface"> <col class="diff-marker" /> <col class="diff-content" /> <col class="diff-marker" /> <col class="diff-content" /> <tr class="diff-title" lang="fa"> <td colspan="2" style="background-color: #fff; color: #202122; text-align: center;">→ نسخهٔ قدیمی‌تر</td> <td colspan="2" style="background-color: #fff; color: #202122; text-align: center;">نسخهٔ ‏۱ مهٔ ۲۰۲۵، ساعت ۰۹:۰۶</td> </tr><tr><td colspan="2" class="diff-lineno" id="mw-diff-left-l1">خط ۱:</td> <td colspan="2" class="diff-lineno">خط ۱:</td></tr> <tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>[[پرونده:277944.jpg|بندانگشتی|قیام پانزده خرداد 1342برگرفته از وبسایت حوزه های علمیه خواهران قابل بازیابی از&lt;nowiki/&gt;https://news.whc.ir/news/107909/%DA%86%D8%B1%D8%A7-%D9%82%DB%8C%D8%A7%D9%85-%D9%BE%D8%A7%D9%86%D8%B2%D8%AF%D9%87-%D8%AE%D8%B1%D8%AF%D8%A7%D8%AF-42-%D9%85%D8%A7%D9%86%D8%AF%DA%AF%D8%A7%D8%B1-%D8%B4%D8%AF]]</div></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>[[پرونده:277944.jpg|بندانگشتی|قیام پانزده خرداد 1342برگرفته از وبسایت حوزه های علمیه خواهران قابل بازیابی از&lt;nowiki/&gt;https://news.whc.ir/news/107909/%DA%86%D8%B1%D8%A7-%D9%82%DB%8C%D8%A7%D9%85-%D9%BE%D8%A7%D9%86%D8%B2%D8%AF%D9%87-%D8%AE%D8%B1%D8%AF%D8%A7%D8%AF-42-%D9%85%D8%A7%D9%86%D8%AF%DA%AF%D8%A7%D8%B1-%D8%B4%D8%AF]]</div></td></tr> <tr><td class="diff-marker" data-marker="−"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #ffe49c; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>'''[[قیام پانزده خرداد 1342|قیام 15 خرداد 1342ش]]'''، خیزشی به رهبری (امام) خمینی در مخالفت با سیاست‌های حكومت [[محمدرضا شاه پهلوی]]&lt;sup&gt;*&lt;/sup&gt;.</div></td><td class="diff-marker" data-marker="+"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>'''[[قیام پانزده خرداد 1342|قیام 15 خرداد 1342ش]]'''، خیزشی به رهبری <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">[[امام خمینی|</ins>(امام) خمینی<ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">]] </ins>در مخالفت با سیاست‌های حكومت [[محمدرضا شاه پهلوی]]&lt;sup&gt;*&lt;/sup&gt;.</div></td></tr> <tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br></td></tr> <tr><td class="diff-marker" data-marker="−"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #ffe49c; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>این قیام از نقاط عطف تاریخ معاصر ایران، به خصوص مبارزه بر ضد رژیم پهلوی در قالب نهضت [[امام خمینی]] است كه نقطه شروع انقلاب اسلامی ایران در 1357ش نیز محسوب می‌شود. مخالفت‌های امام خمینی و سایر علما و روحانیون با لایحه انجمن‌های ایالتی و ولایتی، انقلاب سفید&lt;sup&gt;*&lt;/sup&gt; و رفراندوم آن در 6 بهمن 1341ش، حكومت پهلوی را بر آن داشت تا به مقابله با علمای روحانی بپردازد،&lt;ref&gt;<del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">1-    نجاتی، </del>غلامرضا. '''''تاریخ سیاسی بیست و پنج ساله ایران، از كودتا تا انقلاب.''''' تهران: رسا، 1371، ج 1، ص 220-<del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">225؛ </del>حسینیان، روح‌الله. '''''سه سال ستیز مرجعیت شیعه (1341-1343)'''''. تهران: مركز اسناد انقلاب اسلامی، 1382، ص 126-147.&lt;/ref&gt; از این رو، در پی تحریم برگزاری جشن در عید نوروز 1342ش از سوی [[امام خمینی]]، مأموران حكومت به [[مدرسه فیضیه]] [[قم]] حمله بردند و به ضرب و شتم و بازداشت روحانیون پرداختند. در پی آن، امام به شدت، حكومت را مورد حمله و انتقاد قرار داد و در نطق تاریخی خویش در 13 خرداد 1342ش (عاشورای 1383ق) شخص شاه را مسئول تمامی مسائل پیش آمده دانست و بر ضد او و سیاست‌هایش به سخنرانی پرداخت&lt;ref&gt;    نجاتی. غلامرضا. '''''تاریخ سیاسی بیست و پنج ساله ایران، از كودتا تا انقلاب.''''' تهران: رسا، 1371، ج 1. ص 226-237.&lt;/ref&gt;. از سوی دیگر مردم شهرهای مختلف به خصوص تهران در همین روز به راهپیمایی و تظاهرات گسترده در سطح شهر بر ضد حكومت پرداختند. در مقابل این مخالفت‌های آشكار، مأموران حكومتی [[امام خمینی]] را در بامداد 15 خرداد دستگیر و به تهران منتقل كردند. خبر بازداشت امام موجی از اعتراض در شهرهای [[قم]] و تهران و دیگر شهرها بلند كرد و تظاهرات و راهپیمایی سراسری شكل گرفت. مأموران حكومت با شلیك گلوله عده بسیاری از مخالفان را به قتل رساندند و قیام مردم را سركوب كردند&lt;ref&gt;<del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">  </del>فراتی، عبدالوهاب. '''''تاریخ شفاهی انقلاب ایران (از مرجعیت امام خمینی تا تبعید)'''''. تهران: مركز اسناد انقلاب اسلامی، 1379، ص 101-<del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">162؛ </del>منصوری، جواد. '''''تاریخ قیام پانزده خرداد به روایت اسناد'''''. تهران: مركز اسناد انقلاب اسلامی، 1377، ج 1، ص 616-641.&lt;/ref&gt;. پس از پیروزی انقلاب این روز از سوی [[امام خمینی]] عزای عمومی اعلام شد</div></td><td class="diff-marker" data-marker="+"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>این قیام از نقاط عطف تاریخ معاصر ایران، به خصوص مبارزه بر ضد <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">[[سلسله پهلوی|</ins>رژیم پهلوی<ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">]] </ins>در قالب نهضت [[امام خمینی]] است كه نقطه شروع <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">[[</ins>انقلاب اسلامی ایران<ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">]] </ins>در 1357ش نیز محسوب می‌شود. مخالفت‌های <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">[[</ins>امام خمینی<ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">]] </ins>و سایر علما و روحانیون با لایحه انجمن‌های ایالتی و ولایتی، <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">[[</ins>انقلاب سفید<ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">]]</ins>&lt;sup&gt;*&lt;/sup&gt; و رفراندوم آن در 6 بهمن 1341ش، <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">[[سلسله پهلوی|</ins>حكومت پهلوی<ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">]] </ins>را بر آن داشت تا به مقابله با علمای روحانی بپردازد،&lt;ref&gt;<ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">نجاتی، </ins>غلامرضا. '''''تاریخ سیاسی بیست و پنج ساله ایران، از كودتا تا انقلاب.''''' تهران: رسا، 1371، ج 1، ص 220-<ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">225.&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;</ins>حسینیان، روح‌الله. '''''سه سال ستیز مرجعیت شیعه (1341-1343)'''''. تهران: مركز اسناد انقلاب اسلامی، 1382، ص 126-147.&lt;/ref&gt;<ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">.</ins></div></td></tr> <tr><td colspan="2" class="diff-side-deleted"></td><td class="diff-marker" data-marker="+"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div> </div></td></tr> <tr><td colspan="2" class="diff-side-deleted"></td><td class="diff-marker" data-marker="+"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>از این رو، در پی تحریم برگزاری جشن در عید نوروز 1342ش از سوی [[امام خمینی]]، مأموران حكومت به [[مدرسه فیضیه]] [[قم]] حمله بردند و به ضرب و شتم و بازداشت روحانیون پرداختند. در پی آن، امام به شدت، حكومت را مورد حمله و انتقاد قرار داد و در نطق تاریخی خویش در 13 خرداد 1342ش (عاشورای 1383ق) شخص شاه را مسئول تمامی مسائل پیش آمده دانست و بر ضد او و سیاست‌هایش به سخنرانی پرداخت&lt;ref&gt;    نجاتی. غلامرضا. '''''تاریخ سیاسی بیست و پنج ساله ایران، از كودتا تا انقلاب.''''' تهران: رسا، 1371، ج 1. ص 226-237.&lt;/ref&gt;.  </div></td></tr> <tr><td colspan="2" class="diff-side-deleted"></td><td class="diff-marker" data-marker="+"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div> </div></td></tr> <tr><td colspan="2" class="diff-side-deleted"></td><td class="diff-marker" data-marker="+"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>از سوی دیگر مردم شهرهای مختلف به خصوص تهران در همین روز به راهپیمایی و تظاهرات گسترده در سطح شهر بر ضد حكومت پرداختند. در مقابل این مخالفت‌های آشكار، مأموران حكومتی [[امام خمینی]] را در بامداد 15 خرداد دستگیر و به <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">[[استان تهران|</ins>تهران<ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">]] </ins>منتقل كردند. خبر بازداشت امام موجی از اعتراض در شهرهای [[قم]] و تهران و دیگر شهرها بلند كرد و تظاهرات و راهپیمایی سراسری شكل گرفت. مأموران حكومت با شلیك گلوله عده بسیاری از مخالفان را به قتل رساندند و قیام مردم را سركوب كردند&lt;ref&gt;فراتی، عبدالوهاب. '''''تاریخ شفاهی انقلاب ایران (از مرجعیت امام خمینی تا تبعید)'''''. تهران: مركز اسناد انقلاب اسلامی، 1379، ص 101-<ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">162.&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;</ins>منصوری، جواد. '''''تاریخ قیام پانزده خرداد به روایت اسناد'''''. تهران: مركز اسناد انقلاب اسلامی، 1377، ج 1، ص 616-641.&lt;/ref&gt;. پس از پیروزی <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">[[انقلاب اسلامی ایران|</ins>انقلاب<ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">]] </ins>این روز از سوی [[امام خمینی]] عزای عمومی اعلام شد</div></td></tr> <tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br></td></tr> <tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>== نیز نگاه کنید به ==</div></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>== نیز نگاه کنید به ==</div></td></tr> <tr><td colspan="2" class="diff-lineno" id="mw-diff-left-l16">خط ۱۶:</td> <td colspan="2" class="diff-lineno">خط ۲۰:</td></tr> <tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>== نویسنده مقاله ==</div></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>== نویسنده مقاله ==</div></td></tr> <tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>جعفر گلشن</div></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>جعفر گلشن</div></td></tr> <tr><td colspan="2" class="diff-side-deleted"></td><td class="diff-marker" data-marker="+"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div><ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">[[رده:علوم سیاسی]]</ins></div></td></tr> <!-- diff cache key wiki-hYbGde5G:diff:1.41:old-4374:rev-5223:php=table --> </table> Samei https://iranology-e.ir/index.php?title=%D9%82%DB%8C%D8%A7%D9%85_%D9%BE%D8%A7%D9%86%D8%B2%D8%AF%D9%87_%D8%AE%D8%B1%D8%AF%D8%A7%D8%AF_1342&diff=4374&oldid=prev Karimian در ‏۲۵ آوریل ۲۰۲۵، ساعت ۱۲:۱۴ 2025-04-25T12:14:00Z <p></p> <table style="background-color: #fff; color: #202122;" data-mw="interface"> <col class="diff-marker" /> <col class="diff-content" /> <col class="diff-marker" /> <col class="diff-content" /> <tr class="diff-title" lang="fa"> <td colspan="2" style="background-color: #fff; color: #202122; text-align: center;">→ نسخهٔ قدیمی‌تر</td> <td colspan="2" style="background-color: #fff; color: #202122; text-align: center;">نسخهٔ ‏۲۵ آوریل ۲۰۲۵، ساعت ۱۲:۱۴</td> </tr><tr><td colspan="2" class="diff-lineno" id="mw-diff-left-l10">خط ۱۰:</td> <td colspan="2" class="diff-lineno">خط ۱۰:</td></tr> <tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br></td></tr> <tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>== مآخذ ==</div></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>== مآخذ ==</div></td></tr> <tr><td class="diff-marker" data-marker="−"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #ffe49c; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div> </div></td><td class="diff-marker" data-marker="+"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div><ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">&lt;references /&gt;</ins></div></td></tr> <tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>== منبع اصلی ==</div></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>== منبع اصلی ==</div></td></tr> <tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>[https://icro.ir/ سازمان فرهنگ و ارتباطات اسلامی، مرکز مطالعات راهبردی روابط فرهنگی] (1398). دانشنامه ایران. تهران: [https://alhoda.ir/ موسسه فرهنگی هنری و انتشارات بین المللی الهدی]،</div></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>[https://icro.ir/ سازمان فرهنگ و ارتباطات اسلامی، مرکز مطالعات راهبردی روابط فرهنگی] (1398). دانشنامه ایران. تهران: [https://alhoda.ir/ موسسه فرهنگی هنری و انتشارات بین المللی الهدی]،</div></td></tr> <!-- diff cache key wiki-hYbGde5G:diff:1.41:old-4373:rev-4374:php=table --> </table> Karimian https://iranology-e.ir/index.php?title=%D9%82%DB%8C%D8%A7%D9%85_%D9%BE%D8%A7%D9%86%D8%B2%D8%AF%D9%87_%D8%AE%D8%B1%D8%AF%D8%A7%D8%AF_1342&diff=4373&oldid=prev Karimian در ‏۲۵ آوریل ۲۰۲۵، ساعت ۱۲:۱۳ 2025-04-25T12:13:37Z <p></p> <table style="background-color: #fff; color: #202122;" data-mw="interface"> <col class="diff-marker" /> <col class="diff-content" /> <col class="diff-marker" /> <col class="diff-content" /> <tr class="diff-title" lang="fa"> <td colspan="2" style="background-color: #fff; color: #202122; text-align: center;">→ نسخهٔ قدیمی‌تر</td> <td colspan="2" style="background-color: #fff; color: #202122; text-align: center;">نسخهٔ ‏۲۵ آوریل ۲۰۲۵، ساعت ۱۲:۱۳</td> </tr><tr><td colspan="2" class="diff-lineno" id="mw-diff-left-l1">خط ۱:</td> <td colspan="2" class="diff-lineno">خط ۱:</td></tr> <tr><td class="diff-marker" data-marker="−"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #ffe49c; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div><del style="font-weight: bold; text-decoration: none;"> </del></div></td><td class="diff-marker" data-marker="+"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div><ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">[[پرونده:277944.jpg|بندانگشتی|قیام پانزده خرداد 1342برگرفته از وبسایت حوزه های علمیه خواهران قابل بازیابی از&lt;nowiki/&gt;https://news.whc.ir/news/107909/%DA%86%D8%B1%D8%A7-%D9%82%DB%8C%D8%A7%D9%85-%D9%BE%D8%A7%D9%86%D8%B2%D8%AF%D9%87-%D8%AE%D8%B1%D8%AF%D8%A7%D8%AF-42-%D9%85%D8%A7%D9%86%D8%AF%DA%AF%D8%A7%D8%B1-%D8%B4%D8%AF]]</ins></div></td></tr> <tr><td class="diff-marker" data-marker="−"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #ffe49c; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>'''<del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">قيام </del>15 خرداد 1342ش'''، <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">خيزشي </del>به <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">رهبري </del>(امام) <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">خميني </del>در مخالفت با <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">سياست‌هاي </del>حكومت محمدرضا شاه <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">پهلوي</del>&lt;sup&gt;*&lt;/sup&gt;.</div></td><td class="diff-marker" data-marker="+"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>'''<ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">[[قیام پانزده خرداد 1342|قیام </ins>15 خرداد 1342ش<ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">]]</ins>'''، <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">خیزشی </ins>به <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">رهبری </ins>(امام) <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">خمینی </ins>در مخالفت با <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">سیاست‌های </ins>حكومت <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">[[</ins>محمدرضا شاه <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">پهلوی]]</ins>&lt;sup&gt;*&lt;/sup&gt;.</div></td></tr> <tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br></td></tr> <tr><td class="diff-marker" data-marker="−"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #ffe49c; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div><del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">اين قيام </del>از نقاط عطف <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">تاريخ </del>معاصر <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">ايران، </del>به خصوص مبارزه بر ضد <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">رژيم پهلوي </del>در قالب نهضت امام <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">خميني </del>است كه <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">نقطة </del>شروع انقلاب <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">اسلامي ايران </del>در 1357ش <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">نيز </del>محسوب <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">مي‌شود</del>. <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">مخالفت‌هاي </del>امام <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">خميني </del>و <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">ساير </del>علما و <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">روحانيون </del>با <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">لايحة انجمن‌هاي ايالتي </del>و <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">ولايتي، </del>انقلاب <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">سفيد</del>&lt;sup&gt;*&lt;/sup&gt; و رفراندوم آن در 6 بهمن 1341ش، حكومت <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">پهلوي </del>را بر آن داشت تا به مقابله با <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">علماي روحاني </del>بپردازد،&lt;<del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">sup</del>&gt;1&lt;/<del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">sup</del>&gt; از <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">اين </del>رو، در <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">پي تحريم برگزاري </del>جشن در <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">عيد </del>نوروز 1342ش از <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">سوي </del>امام <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">خميني، </del>مأموران حكومت به <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">مدرسة فيضية </del>قم حمله بردند و به ضرب و شتم و بازداشت <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">روحانيون </del>پرداختند. در <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">پي </del>آن، امام به شدت، حكومت را مورد حمله و انتقاد قرار داد و در نطق <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">تاريخي خويش </del>در 13 خرداد 1342ش (<del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">عاشوراي </del>1383ق) شخص شاه را مسئول <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">تمامي </del>مسائل <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">پيش </del>آمده دانست و بر ضد او و <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">سياست‌هايش </del>به <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">سخنراني </del>پرداخت<del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">.</del>&lt;<del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">sup</del>&gt;<del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">2</del>&lt;/<del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">sup</del>&gt; از <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">سوي ديگر </del>مردم <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">شهرهاي </del>مختلف به خصوص تهران در <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">همين </del>روز به <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">راهپيمايي </del>و تظاهرات گسترده در سطح شهر بر ضد حكومت پرداختند. در مقابل <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">اين مخالفت‌هاي </del>آشكار، مأموران <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">حكومتي </del>امام <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">خميني </del>را در بامداد 15 خرداد <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">دستگير </del>و به تهران منتقل كردند. خبر بازداشت امام <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">موجي </del>از اعتراض در <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">شهرهاي </del>قم و تهران و <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">ديگر </del>شهرها بلند كرد و تظاهرات و <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">راهپيمايي سراسري </del>شكل گرفت. مأموران حكومت با <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">شليك </del>گلوله <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">عدة بسياري </del>از مخالفان را به قتل رساندند و <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">قيام </del>مردم را سركوب كردند<del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">.</del>&lt;<del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">sup</del>&gt;<del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">3</del>&lt;/<del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">sup</del>&gt; پس از <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">پيروزي </del>انقلاب <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">اين </del>روز از <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">سوي </del>امام <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">خميني عزاي عمومي </del>اعلام شد</div></td><td class="diff-marker" data-marker="+"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div><ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">این قیام </ins>از نقاط عطف <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">تاریخ </ins>معاصر <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">ایران، </ins>به خصوص مبارزه بر ضد <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">رژیم پهلوی </ins>در قالب نهضت <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">[[</ins>امام <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">خمینی]] </ins>است كه <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">نقطه </ins>شروع انقلاب <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">اسلامی ایران </ins>در 1357ش <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">نیز </ins>محسوب <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">می‌شود</ins>. <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">مخالفت‌های </ins>امام <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">خمینی </ins>و <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">سایر </ins>علما و <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">روحانیون </ins>با <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">لایحه انجمن‌های ایالتی </ins>و <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">ولایتی، </ins>انقلاب <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">سفید</ins>&lt;sup&gt;*&lt;/sup&gt; و رفراندوم آن در 6 بهمن 1341ش، حكومت <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">پهلوی </ins>را بر آن داشت تا به مقابله با <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">علمای روحانی </ins>بپردازد،&lt;<ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">ref</ins>&gt;1<ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">-    نجاتی، غلامرضا. '''''تاریخ سیاسی بیست و پنج ساله ایران، از كودتا تا انقلاب.''''' تهران: رسا، 1371، ج 1، ص 220-225؛ حسینیان، روح‌الله. '''''سه سال ستیز مرجعیت شیعه (1341-1343)'''''. تهران: مركز اسناد انقلاب اسلامی، 1382، ص 126-147.</ins>&lt;/<ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">ref</ins>&gt; از <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">این </ins>رو، در <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">پی تحریم برگزاری </ins>جشن در <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">عید </ins>نوروز 1342ش از <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">سوی [[</ins>امام <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">خمینی]]، </ins>مأموران حكومت به <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">[[مدرسه فیضیه]] [[</ins>قم<ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">]] </ins>حمله بردند و به ضرب و شتم و بازداشت <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">روحانیون </ins>پرداختند. در <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">پی </ins>آن، امام به شدت، حكومت را مورد حمله و انتقاد قرار داد و در نطق <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">تاریخی خویش </ins>در 13 خرداد 1342ش (<ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">عاشورای </ins>1383ق) شخص شاه را مسئول <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">تمامی </ins>مسائل <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">پیش </ins>آمده دانست و بر ضد او و <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">سیاست‌هایش </ins>به <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">سخنرانی </ins>پرداخت&lt;<ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">ref</ins>&gt;<ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">    نجاتی. غلامرضا. '''''تاریخ سیاسی بیست و پنج ساله ایران، از كودتا تا انقلاب.''''' تهران: رسا، 1371، ج 1. ص 226-237.</ins>&lt;/<ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">ref</ins>&gt;<ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">. </ins>از <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">سوی دیگر </ins>مردم <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">شهرهای </ins>مختلف به خصوص تهران در <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">همین </ins>روز به <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">راهپیمایی </ins>و تظاهرات گسترده در سطح شهر بر ضد حكومت پرداختند. در مقابل <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">این مخالفت‌های </ins>آشكار، مأموران <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">حكومتی [[</ins>امام <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">خمینی]] </ins>را در بامداد 15 خرداد <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">دستگیر </ins>و به تهران منتقل كردند. خبر بازداشت امام <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">موجی </ins>از اعتراض در <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">شهرهای [[</ins>قم<ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">]] </ins>و تهران و <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">دیگر </ins>شهرها بلند كرد و تظاهرات و <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">راهپیمایی سراسری </ins>شكل گرفت. مأموران حكومت با <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">شلیك </ins>گلوله <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">عده بسیاری </ins>از مخالفان را به قتل رساندند و <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">قیام </ins>مردم را سركوب كردند&lt;<ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">ref</ins>&gt;<ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">  فراتی، عبدالوهاب. '''''تاریخ شفاهی انقلاب ایران (از مرجعیت امام خمینی تا تبعید)'''''. تهران: مركز اسناد انقلاب اسلامی، 1379، ص 101-162؛ منصوری، جواد. '''''تاریخ قیام پانزده خرداد به روایت اسناد'''''. تهران: مركز اسناد انقلاب اسلامی، 1377، ج 1، ص 616-641.</ins>&lt;/<ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">ref</ins>&gt;<ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">. </ins>پس از <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">پیروزی </ins>انقلاب <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">این </ins>روز از <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">سوی [[</ins>امام <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">خمینی]] عزای عمومی </ins>اعلام شد</div></td></tr> <tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br></td></tr> <tr><td colspan="2" class="diff-side-deleted"></td><td class="diff-marker" data-marker="+"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div><ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">== نیز نگاه کنید به ==</ins></div></td></tr> <tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br></td></tr> <tr><td class="diff-marker" data-marker="−"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #ffe49c; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div><del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">'''مآخذ:''' </del></div></td><td class="diff-marker" data-marker="+"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div><ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">* [[امام خمینی]]</ins></div></td></tr> <tr><td colspan="2" class="diff-side-deleted"></td><td class="diff-marker" data-marker="+"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div><ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">* [[محمدرضا شاه پهلوی]]</ins></div></td></tr> <tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br></td></tr> <tr><td class="diff-marker" data-marker="−"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #ffe49c; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div><del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">1-    نجاتي، غلامرضا. '''''تاريخ سياسي بيست و پنج سالة ايران، از كودتا تا انقلاب.''''' تهران: رسا، 1371، ج 1، ص 220-225؛ حسينيان، روح‌الله. '''''سه سال ستيز مرجعيت شيعه (1341-1343)'''''. تهران: مركز اسناد انقلاب اسلامي، 1382، ص 126-147.</del></div></td><td class="diff-marker" data-marker="+"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div><ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">== مآخذ ==</ins></div></td></tr> <tr><td class="diff-marker" data-marker="−"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #ffe49c; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div> </div></td><td colspan="2" class="diff-side-added"></td></tr> <tr><td class="diff-marker" data-marker="−"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #ffe49c; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div><del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">2-    نجاتي. همان. ص 226-237.</del></div></td><td colspan="2" class="diff-side-added"></td></tr> <tr><td class="diff-marker" data-marker="−"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #ffe49c; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div> </div></td><td colspan="2" class="diff-side-added"></td></tr> <tr><td class="diff-marker" data-marker="−"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #ffe49c; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div><del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">3-    فراتي، عبدالوهاب. '''''تاريخ شفاهي انقلاب ايران (از مرجعيت امام خميني تا تبعيد)'''''. تهران: مركز اسناد انقلاب اسلامي، 1379، ص 101-162؛ منصوري، جواد. '''''تاريخ قيام پانزده خرداد به روايت اسناد'''''. تهران: مركز اسناد انقلاب اسلامي، 1377، ج 1، ص 616-641.</del></div></td><td colspan="2" class="diff-side-added"></td></tr> <tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br></td></tr> <tr><td colspan="2" class="diff-side-deleted"></td><td class="diff-marker" data-marker="+"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div><ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">== منبع اصلی ==</ins></div></td></tr> <tr><td colspan="2" class="diff-side-deleted"></td><td class="diff-marker" data-marker="+"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div><ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">[https://icro.ir/ سازمان فرهنگ و ارتباطات اسلامی، مرکز مطالعات راهبردی روابط فرهنگی] (1398). دانشنامه ایران. تهران: [https://alhoda.ir/ موسسه فرهنگی هنری و انتشارات بین المللی الهدی]،</ins></div></td></tr> <tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br></td></tr> <tr><td colspan="2" class="diff-side-deleted"></td><td class="diff-marker" data-marker="+"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div><ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">== نویسنده مقاله ==</ins></div></td></tr> <tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>جعفر گلشن</div></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>جعفر گلشن</div></td></tr> <!-- diff cache key wiki-hYbGde5G:diff:1.41:old-1123:rev-4373:php=table --> </table> Karimian https://iranology-e.ir/index.php?title=%D9%82%DB%8C%D8%A7%D9%85_%D9%BE%D8%A7%D9%86%D8%B2%D8%AF%D9%87_%D8%AE%D8%B1%D8%AF%D8%A7%D8%AF_1342&diff=1123&oldid=prev Samei: صفحه‌ای تازه حاوی « '''قيام 15 خرداد 1342ش'''، خيزشي به رهبري (امام) خميني در مخالفت با سياست‌هاي حكومت محمدرضا شاه پهلوي<sup>*</sup>. اين قيام از نقاط عطف تاريخ معاصر ايران، به خصوص مبارزه بر ضد رژيم پهلوي در قالب نهضت امام خميني است كه نقطة شروع انقلاب اسلامي ايران در 1357...» ایجاد کرد 2024-08-14T22:57:52Z <p>صفحه‌ای تازه حاوی « &#039;&#039;&#039;قيام 15 خرداد 1342ش&#039;&#039;&#039;، خيزشي به رهبري (امام) خميني در مخالفت با سياست‌هاي حكومت محمدرضا شاه پهلوي&lt;sup&gt;*&lt;/sup&gt;. اين قيام از نقاط عطف تاريخ معاصر ايران، به خصوص مبارزه بر ضد رژيم پهلوي در قالب نهضت امام خميني است كه نقطة شروع انقلاب اسلامي ايران در 1357...» ایجاد کرد</p> <p><b>صفحهٔ تازه</b></p><div> <br /> &#039;&#039;&#039;قيام 15 خرداد 1342ش&#039;&#039;&#039;، خيزشي به رهبري (امام) خميني در مخالفت با سياست‌هاي حكومت محمدرضا شاه پهلوي&lt;sup&gt;*&lt;/sup&gt;.<br /> <br /> اين قيام از نقاط عطف تاريخ معاصر ايران، به خصوص مبارزه بر ضد رژيم پهلوي در قالب نهضت امام خميني است كه نقطة شروع انقلاب اسلامي ايران در 1357ش نيز محسوب مي‌شود. مخالفت‌هاي امام خميني و ساير علما و روحانيون با لايحة انجمن‌هاي ايالتي و ولايتي، انقلاب سفيد&lt;sup&gt;*&lt;/sup&gt; و رفراندوم آن در 6 بهمن 1341ش، حكومت پهلوي را بر آن داشت تا به مقابله با علماي روحاني بپردازد،&lt;sup&gt;1&lt;/sup&gt; از اين رو، در پي تحريم برگزاري جشن در عيد نوروز 1342ش از سوي امام خميني، مأموران حكومت به مدرسة فيضية قم حمله بردند و به ضرب و شتم و بازداشت روحانيون پرداختند. در پي آن، امام به شدت، حكومت را مورد حمله و انتقاد قرار داد و در نطق تاريخي خويش در 13 خرداد 1342ش (عاشوراي 1383ق) شخص شاه را مسئول تمامي مسائل پيش آمده دانست و بر ضد او و سياست‌هايش به سخنراني پرداخت.&lt;sup&gt;2&lt;/sup&gt; از سوي ديگر مردم شهرهاي مختلف به خصوص تهران در همين روز به راهپيمايي و تظاهرات گسترده در سطح شهر بر ضد حكومت پرداختند. در مقابل اين مخالفت‌هاي آشكار، مأموران حكومتي امام خميني را در بامداد 15 خرداد دستگير و به تهران منتقل كردند. خبر بازداشت امام موجي از اعتراض در شهرهاي قم و تهران و ديگر شهرها بلند كرد و تظاهرات و راهپيمايي سراسري شكل گرفت. مأموران حكومت با شليك گلوله عدة بسياري از مخالفان را به قتل رساندند و قيام مردم را سركوب كردند.&lt;sup&gt;3&lt;/sup&gt; پس از پيروزي انقلاب اين روز از سوي امام خميني عزاي عمومي اعلام شد<br /> <br /> <br /> &#039;&#039;&#039;مآخذ:&#039;&#039;&#039; <br /> <br /> 1-    نجاتي، غلامرضا. &#039;&#039;&#039;&#039;&#039;تاريخ سياسي بيست و پنج سالة ايران، از كودتا تا انقلاب.&#039;&#039;&#039;&#039;&#039; تهران: رسا، 1371، ج 1، ص 220-225؛ حسينيان، روح‌الله. &#039;&#039;&#039;&#039;&#039;سه سال ستيز مرجعيت شيعه (1341-1343)&#039;&#039;&#039;&#039;&#039;. تهران: مركز اسناد انقلاب اسلامي، 1382، ص 126-147.<br /> <br /> 2-    نجاتي. همان. ص 226-237.<br /> <br /> 3-    فراتي، عبدالوهاب. &#039;&#039;&#039;&#039;&#039;تاريخ شفاهي انقلاب ايران (از مرجعيت امام خميني تا تبعيد)&#039;&#039;&#039;&#039;&#039;. تهران: مركز اسناد انقلاب اسلامي، 1379، ص 101-162؛ منصوري، جواد. &#039;&#039;&#039;&#039;&#039;تاريخ قيام پانزده خرداد به روايت اسناد&#039;&#039;&#039;&#039;&#039;. تهران: مركز اسناد انقلاب اسلامي، 1377، ج 1، ص 616-641.<br /> <br /> <br /> جعفر گلشن</div> Samei