https://iranology-e.ir/index.php?action=history&feed=atom&title=%D9%84%D8%A8%D8%A7%D8%B3_%D8%B9%D8%B2%D8%A7_%D9%88_%D8%B3%D9%88%DA%AF%D9%88%D8%A7%D8%B1%DB%8C 2026-06-21T05:49:42Z تاریخچهٔ نسخه‌ها برای این صفحه در ویکی MediaWiki 1.43.1 https://iranology-e.ir/index.php?title=%D9%84%D8%A8%D8%A7%D8%B3_%D8%B9%D8%B2%D8%A7_%D9%88_%D8%B3%D9%88%DA%AF%D9%88%D8%A7%D8%B1%DB%8C&diff=8877&oldid=prev 2025-05-15T13:06:38Z

<p></p> <table style="background-color: #fff; color: #202122;" data-mw="interface"> <col class="diff-marker" /> <col class="diff-content" /> <col class="diff-marker" /> <col class="diff-content" /> <tr class="diff-title" lang="fa"> <td colspan="2" style="background-color: #fff; color: #202122; text-align: center;">→ نسخهٔ قدیمی‌تر</td> <td colspan="2" style="background-color: #fff; color: #202122; text-align: center;">نسخهٔ ‏۱۵ مهٔ ۲۰۲۵، ساعت ۱۳:۰۶</td> </tr><tr><td colspan="2" class="diff-lineno" id="mw-diff-left-l1">خط ۱:</td> <td colspan="2" class="diff-lineno">خط ۱:</td></tr> <tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>   </div></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>   </div></td></tr> <tr><td class="diff-marker" data-marker="−"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #ffe49c; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>'''لباس عزا و سوگواری'''، سیاه رنگ سوگواری و ماتم بود&lt;ref&gt;ابن خلدون، عبدالرحمن. '''''مقدمه'''''. ترجمة محمد پروین گنابادی، تهران: علمی و فرهنگی، 1369، ج1، ص372. &lt;/ref&gt;، اما رنگ کبود نیز تقریباً همین معنا را داشت&lt;ref&gt;حسن ابراهیم، حسن. '''''تاریخ السیاسی و الدینی و الثقافی و الاجتماعی.''''' قاهره: الطبعه الثالثه، 1953م، ج3، ص442- 444.&lt;/ref&gt;، به ویژه زنان، هنگام سوگواری لباس خود را به رنگ نیلی سیر در می‌آوردند&lt;ref&gt;Dozy,R.P.R; Dictionnaire détaillé noms des vêtements chez les Arabes, Amsterdam, 1845, Pp.4-20&lt;/ref&gt;. هارون‌الرشید خلیفه عباسی با پای برهنه جنازه مادر خود را تشییع کرد&lt;ref&gt;ابن‌کثیر، القرشی‌الدمشقی. '''''البدایه و النهایه فی التاریخ'''''. الطبعه الاولی، قاهره: مطبعه السعاده، 1351- 1358ق/ 1939- 1945م، ج10، ص163.&lt;/ref&gt;. اما پسرش مأمون با <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">قبای </del>سفید در حالی که بدون سرپوش و سربرهنه بود در تشییع پیکر امام هشتم شیعیان شرکت جست<del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">.</del>&lt;<del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">sup</del>&gt;<del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">5</del>&lt;/<del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">sup</del>&gt; پس از مرگ امام الحرمین جوینی در <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">نیشابور، </del>تا یک سال مردمان بدون دستار و <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">کلاه، </del>و سر برهنه بودند<del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">.</del>&lt;<del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">sup</del>&gt;<del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">6</del>&lt;/<del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">sup</del>&gt; در تشییع جنازه‌ها اغلب گریبان جامه‌ها را می‌دریدند و سرها را برهنه می‌ساختند و خاک و کاه بر سر و شانه‌های خود می‌ریختند و با پای برهنه به دنبال جنازه حرکت می‌کردند<del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">.</del>&lt;<del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">sup</del>&gt;<del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">7</del>&lt;/<del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">sup</del>&gt; اگرچه فقه و شریعت کفن‌های سفید و بی‌نقش را تأیید می‌کرد، اما افراد مهم را گاه در کفن‌های ابریشمی و نقش‌دار به خاک می‌سپردند. شماری از کفن‌های ابریشمی و دو پودی (منی) بوییان بدست آمده است که نقش عقاب یک سر و دو سر دارند، و نوشته‌های آن‌ها به خط کوفی است<del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">.</del>&lt;<del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">sup</del>&gt;<del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">8</del>&lt;/<del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">sup</del>&gt; دیلمیان جامه سیاه پوشیده و خود را با کیسه‌هایی طبری که برسر و روی خود پیچانده بودند، می‌پوشاندند<del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">.</del>&lt;<del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">sup</del>&gt;<del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">9</del>&lt;/<del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">sup</del>&gt; در دوره حکومت‌های ترک استفاده از لباس سفید در کنار لباس‌های سیاه، وجود داشته است. آنان در سوگواری‌ها دستار سفید بر سر گذاشته، از جامه سفید استفاده می‌کردند. برخی از مردم <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">پاپوش‌های </del>خود را نیز درآورده  و با پای برهنه به سوی مزار درگذشتگان می‌رفتند. یا این‌که نوعی جامه پلاس بر تن می‌کردند<del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">.</del>&lt;<del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">sup</del>&gt;<del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">10</del>&lt;/<del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">sup</del>&gt; در دوره <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">مغولان، </del>جلوی سر را می‌تراشیدند، و یا خاک و کاه بر سر می‌ریختند. مردمان طبقات بالاتر، بیشتر خرقه یا پلاس پاره‌ای سیاه بر سر می‌گذاشتند<del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">. </del>&lt;<del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">sup</del>&gt;<del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">11</del>&lt;/<del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">sup</del>&gt; خطیبان و قضات عمامه خود را برداشته و شال پشمی سیاهی بر سر می‌گذاشتند<del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">.</del>&lt;<del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">sup</del>&gt;<del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">12</del>&lt;/<del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">sup</del>&gt; برلباس‌های خود، در این‌گونه مراسم، گاهی، جُل چهارپایان و یا نوعی تلیس(گونی) <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">می‌پوشیدند،</del>&lt;<del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">sup</del>&gt;<del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">13</del>&lt;/<del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">sup</del>&gt; یا این که لباس‌های خود را پشت و رو کرده می‌پوشیدند<del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">.</del>&lt;<del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">sup</del>&gt;<del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">14</del>&lt;/<del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">sup</del>&gt; امیران جامه پشمین نمدی بر تن <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">می‌کردند،</del>&lt;<del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">sup</del>&gt;<del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">15</del>&lt;/<del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">sup</del>&gt; که گاه با انداختن نمدهایی سیاه در گردن همراه بود<del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">.</del>&lt;<del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">sup</del>&gt;<del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">16</del>&lt;/<del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">sup</del>&gt; <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;"> شاه </del>اسماعیل صفوی پس از شکست در نبرد چالدران، خرقه سیاه پوشیده، عمامه سیاه برسر نهاد، حتی پرچم‌ها را نیز سیاه کردند<del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">.</del>&lt;<del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">sup</del>&gt;<del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">17</del>&lt;/<del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">sup</del>&gt;</div></td><td class="diff-marker" data-marker="+"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>'''لباس عزا و سوگواری'''، سیاه رنگ سوگواری و ماتم بود&lt;ref&gt;ابن خلدون، عبدالرحمن. '''''مقدمه'''''. ترجمة محمد پروین گنابادی، تهران: علمی و فرهنگی، 1369، ج1، ص372. &lt;/ref&gt;، اما رنگ کبود نیز تقریباً همین معنا را داشت&lt;ref&gt;حسن ابراهیم، حسن. '''''تاریخ السیاسی و الدینی و الثقافی و الاجتماعی.''''' قاهره: الطبعه الثالثه، 1953م، ج3، ص442- 444.&lt;/ref&gt;، به ویژه زنان، هنگام سوگواری لباس خود را به رنگ نیلی سیر در می‌آوردند&lt;ref&gt;Dozy,R.P.R; Dictionnaire détaillé noms des vêtements chez les Arabes, Amsterdam, 1845, Pp.4-20&lt;/ref&gt;. هارون‌الرشید خلیفه عباسی با پای برهنه جنازه مادر خود را تشییع کرد&lt;ref&gt;ابن‌کثیر، القرشی‌الدمشقی. '''''البدایه و النهایه فی التاریخ'''''. الطبعه الاولی، قاهره: مطبعه السعاده، 1351- 1358ق/ 1939- 1945م، ج10، ص163.&lt;/ref&gt;. اما پسرش مأمون با <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">[[قبا]]&lt;nowiki/&gt;ی </ins>سفید در حالی که بدون <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">[[سرپوش ها|</ins>سرپوش<ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">]] </ins>و سربرهنه بود در تشییع پیکر امام هشتم شیعیان شرکت جست&lt;<ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">ref</ins>&gt;<ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">یعقوبی، احمد بن ابی یعقوب. '''''تاریخ'''''. بیروت: دارصادر، 1960م، ج3، ص180- 181.</ins>&lt;/<ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">ref</ins>&gt;<ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">. </ins>پس از مرگ امام الحرمین جوینی در <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">[[نیشابور]]، </ins>تا یک سال مردمان بدون <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">[[</ins>دستار<ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">]] </ins>و <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">[[کلاه]]، </ins>و سر برهنه بودند&lt;<ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">ref</ins>&gt;<ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">سبکی، تاج‌الدین عبدالوهاب. '''''طبقات الشافعیه‌ الکبری.''''' تحقیق محمود محمد الطناجی، عبدالفتاح محمد الحلو، قاهره: عیسی‌البابی الحلبی، 1964- 1976م، ج5، ص181. </ins>&lt;/<ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">ref</ins>&gt;<ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">. </ins></div></td></tr> <tr><td colspan="2" class="diff-side-deleted"></td><td class="diff-marker" data-marker="+"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div> </div></td></tr> <tr><td colspan="2" class="diff-side-deleted"></td><td class="diff-marker" data-marker="+"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>در تشییع جنازه‌ها اغلب گریبان جامه‌ها را می‌دریدند و سرها را برهنه می‌ساختند و خاک و کاه بر سر و شانه‌های خود می‌ریختند و با پای برهنه به دنبال جنازه حرکت می‌کردند&lt;<ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">ref</ins>&gt;<ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">یاقوت حموی، شهاب‌الدین'''''. معجم‌البلدان'''''. طبع محمد امین الخانجی، قاهره: 1906م، ج3، ص452.</ins>&lt;/<ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">ref</ins>&gt;<ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">. </ins>اگرچه فقه و شریعت کفن‌های سفید و بی‌نقش را تأیید می‌کرد، اما افراد مهم را گاه در کفن‌های ابریشمی و نقش‌دار به خاک می‌سپردند. شماری از کفن‌های ابریشمی و دو پودی (منی) بوییان بدست آمده است که نقش عقاب یک سر و دو سر دارند، و نوشته‌های آن‌ها به خط کوفی است&lt;<ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">ref</ins>&gt;<ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">روح‌فر، زهره. '''''نقش عقاب بر کفن‌های آل‌بویه. مجله باستان‌شناسی و تاریخ'''''. سال دوم، شماره دوم، بهار و تابستان 1367، ص23- 27. </ins>&lt;/<ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">ref</ins>&gt;<ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">. </ins>دیلمیان جامه سیاه پوشیده و خود را با کیسه‌هایی طبری که برسر و روی خود پیچانده بودند، می‌پوشاندند&lt;<ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">ref</ins>&gt;<ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">مقدسی، ابوعبدالله محمد بن احمد. '''''احسن التقاسیم فی معرفه الاقالیم.''''' طبع دخویه، لیدن:بریل، 1906م، ص369.</ins>&lt;/<ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">ref</ins>&gt;<ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">. </ins>در دوره حکومت‌های ترک استفاده از لباس سفید در کنار لباس‌های سیاه، وجود داشته است. آنان در سوگواری‌ها <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">[[</ins>دستار<ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">]] </ins>سفید بر سر گذاشته، از جامه سفید استفاده می‌کردند. برخی از مردم <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">[[پاپوش|پاپوش‌]]&lt;nowiki/&gt;های </ins>خود را نیز درآورده  و با پای برهنه به سوی مزار درگذشتگان می‌رفتند. یا این‌که نوعی جامه پلاس بر تن می‌کردند&lt;<ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">ref</ins>&gt;<ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">عتبی، ابونصر محمد بن عبدالجبار. '''''تاریخ یمینی، شرح منینی.''''' مصر: مطبعه وهبیه، 1286ق، 2جلد، ترجمه ابوالشرف ناصح جرفادقانی، به اهتمام جعفر شعار، تهران: بنگاه ترجمه و نشر کتاب، 1345، ص424.</ins>&lt;/<ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">ref</ins>&gt;<ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">. </ins></div></td></tr> <tr><td colspan="2" class="diff-side-deleted"></td><td class="diff-marker" data-marker="+"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div> </div></td></tr> <tr><td colspan="2" class="diff-side-deleted"></td><td class="diff-marker" data-marker="+"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>در <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">[[مغول ها|</ins>دوره <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">مغولان]]، </ins>جلوی سر را می‌تراشیدند، و یا خاک و کاه بر سر می‌ریختند. مردمان طبقات بالاتر، بیشتر خرقه یا پلاس پاره‌ای سیاه بر سر می‌گذاشتند&lt;<ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">ref</ins>&gt;<ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">ابن بطوطه، شرف‌الدین ابوعبدالله. '''''سفرنامه'''''. ترجمه محمدعلی موحد، تهران: علمی و فرهنگی، 1361، ج1، ص207.</ins>&lt;/<ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">ref</ins>&gt;<ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">. </ins>خطیبان و قضات عمامه خود را برداشته و شال پشمی سیاهی بر سر می‌گذاشتند&lt;<ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">ref</ins>&gt;<ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">ابن بطوطه، شرف‌الدین ابوعبدالله. '''''سفرنامه'''''. ترجمه محمدعلی موحد، تهران: علمی و فرهنگی، 1361، ج1، ص358.</ins>&lt;/<ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">ref</ins>&gt;<ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">. </ins>برلباس‌های خود، در این‌گونه مراسم، گاهی، جُل چهارپایان و یا نوعی تلیس(گونی) <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">می‌پوشیدند</ins>&lt;<ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">ref</ins>&gt;<ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">ابن بطوطه، شرف‌الدین ابوعبدالله. '''''سفرنامه'''''. ترجمه محمدعلی موحد، تهران: علمی و فرهنگی، 1361، ج1، ص207.</ins>&lt;/<ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">ref</ins>&gt;<ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">، </ins>یا این که لباس‌های خود را پشت و رو کرده می‌پوشیدند&lt;<ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">ref</ins>&gt;<ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">داودی، نادر. '''''آثار ایران در موزه متروپولیتن'''''. تهران: سازمان میراث فرهنگی، 1382، ص86، موزه متروپولیتن.</ins>&lt;/<ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">ref</ins>&gt;<ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">. </ins>امیران جامه پشمین نمدی بر تن <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">می‌کردند</ins>&lt;<ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">ref</ins>&gt;<ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">ابن بطوطه، شرف‌الدین ابوعبدالله. '''''سفرنامه'''''. ترجمه محمدعلی موحد، تهران: علمی و فرهنگی، 1361، ج1، ص207.</ins>&lt;/<ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">ref</ins>&gt;<ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">، </ins>که گاه با انداختن نمدهایی سیاه در گردن همراه بود&lt;<ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">ref</ins>&gt;<ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">خواندمیر، '''''حبیب السیر فی اخبار افراد البشر'''''. تهران: کتابفروشی خیام، 1333- 1334، ج4، ص214</ins>&lt;/<ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">ref</ins>&gt;<ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">. [[اسماعیل صفوی|شاه </ins>اسماعیل صفوی<ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">]] </ins>پس از شکست در نبرد چالدران، خرقه سیاه پوشیده، <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">[[</ins>عمامه<ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">]] </ins>سیاه برسر نهاد، حتی پرچم‌ها را نیز سیاه کردند&lt;<ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">ref</ins>&gt;<ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">فلسفی، نصرالله. '''''زندگانی شاه عباس اول'''''. دانشگاه تهران، 1353، ص121.</ins>&lt;/<ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">ref</ins>&gt;<ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">.</ins></div></td></tr> <tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br></td></tr> <tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>== نیز نگاه کنید به ==</div></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>== نیز نگاه کنید به ==</div></td></tr> <tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br></td></tr> <tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>* [[لباس درویشان و صوفیان]]</div></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>* [[لباس درویشان و صوفیان]]</div></td></tr> <tr><td colspan="2" class="diff-side-deleted"></td><td class="diff-marker" data-marker="+"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div><ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">* [[دستار]]</ins></div></td></tr> <tr><td colspan="2" class="diff-side-deleted"></td><td class="diff-marker" data-marker="+"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div><ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">* [[سرپوش ها]]</ins></div></td></tr> <tr><td colspan="2" class="diff-side-deleted"></td><td class="diff-marker" data-marker="+"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div><ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">* [[کلاه]]</ins></div></td></tr> <tr><td colspan="2" class="diff-side-deleted"></td><td class="diff-marker" data-marker="+"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div><ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">* [[عمامه]]</ins></div></td></tr> <tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br></td></tr> <tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>== مآخذ ==</div></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>== مآخذ ==</div></td></tr> <tr><td class="diff-marker" data-marker="−"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #ffe49c; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div><del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">1.    ابن خلدون، عبدالرحمن. '''''مقدمه'''''. ترجمه محمد پروین گنابادی، تهران: علمی و فرهنگی، 1369، ج1، ص372. </del></div></td><td colspan="2" class="diff-side-added"></td></tr> <tr><td class="diff-marker" data-marker="−"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #ffe49c; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div><del style="font-weight: bold; text-decoration: none;"></del></div></td><td colspan="2" class="diff-side-added"></td></tr> <tr><td class="diff-marker" data-marker="−"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #ffe49c; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div><del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">2.    حسن ابراهیم، حسن. '''''تاریخ السیاسی و الدینی و الثقافی و الاجتماعی.''''' قاهره: الطبعه الثالثه، 1953م، ج3، ص442- 444.</del></div></td><td colspan="2" class="diff-side-added"></td></tr> <tr><td class="diff-marker" data-marker="−"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #ffe49c; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div><del style="font-weight: bold; text-decoration: none;"></del></div></td><td colspan="2" class="diff-side-added"></td></tr> <tr><td class="diff-marker" data-marker="−"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #ffe49c; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div><del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">3.   Dozy,R.P.R; Dictionnaire détaillé noms des vêtements chez les Arabes, Amsterdam, 1845, Pp.4-20</del></div></td><td colspan="2" class="diff-side-added"></td></tr> <tr><td class="diff-marker" data-marker="−"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #ffe49c; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div><del style="font-weight: bold; text-decoration: none;"></del></div></td><td colspan="2" class="diff-side-added"></td></tr> <tr><td class="diff-marker" data-marker="−"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #ffe49c; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div><del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">4.   ابن‌کثیر، القرشی‌الدمشقی. '''''البدایه و النهایه فی التاریخ'''''. الطبعه الاولی، قاهره: مطبعه السعاده، 1351- 1358ق/ 1939- 1945م، ج10، ص163.</del></div></td><td colspan="2" class="diff-side-added"></td></tr> <tr><td class="diff-marker" data-marker="−"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #ffe49c; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div><del style="font-weight: bold; text-decoration: none;"></del></div></td><td colspan="2" class="diff-side-added"></td></tr> <tr><td class="diff-marker" data-marker="−"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #ffe49c; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div><del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">5.   یعقوبی، احمد بن ابی یعقوب. '''''تاریخ'''''. بیروت: دارصادر، 1960م، ج3، ص180- 181.</del></div></td><td colspan="2" class="diff-side-added"></td></tr> <tr><td class="diff-marker" data-marker="−"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #ffe49c; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div><del style="font-weight: bold; text-decoration: none;"></del></div></td><td colspan="2" class="diff-side-added"></td></tr> <tr><td class="diff-marker" data-marker="−"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #ffe49c; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div><del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">6.   سبکی، تاج‌الدین عبدالوهاب. '''''طبقات الشافعیه‌ الکبری.''''' تحقیق محمود محمد الطناجی، عبدالفتاح محمد الحلو، قاهره: عیسی‌البابی الحلبی، 1964- 1976م، ج5، ص181. </del></div></td><td colspan="2" class="diff-side-added"></td></tr> <tr><td class="diff-marker" data-marker="−"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #ffe49c; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div><del style="font-weight: bold; text-decoration: none;"></del></div></td><td colspan="2" class="diff-side-added"></td></tr> <tr><td class="diff-marker" data-marker="−"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #ffe49c; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div><del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">7.   یاقوت حموی، شهاب‌الدین'''''. معجم‌البلدان'''''. طبع محمد امین الخانجی، قاهره: 1906م، ج3، ص452.</del></div></td><td colspan="2" class="diff-side-added"></td></tr> <tr><td class="diff-marker" data-marker="−"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #ffe49c; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div><del style="font-weight: bold; text-decoration: none;"></del></div></td><td colspan="2" class="diff-side-added"></td></tr> <tr><td class="diff-marker" data-marker="−"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #ffe49c; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div><del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">8.   روح‌فر، زهره. '''''نقش عقاب بر کفن‌های آل‌بویه. مجله باستان‌شناسی و تاریخ'''''. سال دوم، شماره دوم، بهار و تابستان 1367، ص23- 27. </del></div></td><td colspan="2" class="diff-side-added"></td></tr> <tr><td class="diff-marker" data-marker="−"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #ffe49c; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div><del style="font-weight: bold; text-decoration: none;"></del></div></td><td colspan="2" class="diff-side-added"></td></tr> <tr><td class="diff-marker" data-marker="−"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #ffe49c; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div><del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">9.   مقدسی، ابوعبدالله محمد بن احمد. '''''احسن التقاسیم فی معرفه الاقالیم.''''' طبع دخویه، لیدن:بریل، 1906م، ص369.</del></div></td><td colspan="2" class="diff-side-added"></td></tr> <tr><td class="diff-marker" data-marker="−"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #ffe49c; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div><del style="font-weight: bold; text-decoration: none;"></del></div></td><td colspan="2" class="diff-side-added"></td></tr> <tr><td class="diff-marker" data-marker="−"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #ffe49c; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div><del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">10. عتبی، ابونصر محمد بن عبدالجبار. '''''تاریخ یمینی، شرح منینی.''''' مصر: مطبعه وهبیه، 1286ق، 2جلد، ترجمه ابوالشرف ناصح جرفادقانی، به اهتمام جعفر شعار، تهران: بنگاه ترجمه و نشر کتاب، 1345، ص424.</del></div></td><td colspan="2" class="diff-side-added"></td></tr> <tr><td class="diff-marker" data-marker="−"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #ffe49c; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div><del style="font-weight: bold; text-decoration: none;"></del></div></td><td colspan="2" class="diff-side-added"></td></tr> <tr><td class="diff-marker" data-marker="−"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #ffe49c; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div><del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">11. ابن بطوطه، شرف‌الدین ابوعبدالله. '''''سفرنامه'''''. ترجمه محمدعلی موحد، تهران: علمی و فرهنگی، 1361، ج1، ص207.</del></div></td><td colspan="2" class="diff-side-added"></td></tr> <tr><td class="diff-marker" data-marker="−"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #ffe49c; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div><del style="font-weight: bold; text-decoration: none;"></del></div></td><td colspan="2" class="diff-side-added"></td></tr> <tr><td class="diff-marker" data-marker="−"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #ffe49c; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div><del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">12. همانجا، ج1، ص358.</del></div></td><td colspan="2" class="diff-side-added"></td></tr> <tr><td class="diff-marker" data-marker="−"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #ffe49c; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div><del style="font-weight: bold; text-decoration: none;"></del></div></td><td colspan="2" class="diff-side-added"></td></tr> <tr><td class="diff-marker" data-marker="−"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #ffe49c; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div><del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">13. همانجا، ج1، ص207.</del></div></td><td colspan="2" class="diff-side-added"></td></tr> <tr><td class="diff-marker" data-marker="−"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #ffe49c; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div><del style="font-weight: bold; text-decoration: none;"></del></div></td><td colspan="2" class="diff-side-added"></td></tr> <tr><td class="diff-marker" data-marker="−"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #ffe49c; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div><del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">14. داودی، نادر. '''''آثار ایران در موزه متروپولیتن'''''. تهران: سازمان میراث فرهنگی، 1382، ص86، موزه متروپولیتن.</del></div></td><td colspan="2" class="diff-side-added"></td></tr> <tr><td class="diff-marker" data-marker="−"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #ffe49c; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div><del style="font-weight: bold; text-decoration: none;"></del></div></td><td colspan="2" class="diff-side-added"></td></tr> <tr><td class="diff-marker" data-marker="−"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #ffe49c; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div><del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">15.  ابن بطوطه، ج1، ص207.</del></div></td><td colspan="2" class="diff-side-added"></td></tr> <tr><td class="diff-marker" data-marker="−"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #ffe49c; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div><del style="font-weight: bold; text-decoration: none;"></del></div></td><td colspan="2" class="diff-side-added"></td></tr> <tr><td class="diff-marker" data-marker="−"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #ffe49c; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div><del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">16.  خواندمیر، '''''حبیب السیر فی اخبار افراد البشر'''''. تهران: کتابفروشی خیام، 1333- 1334، ج4، ص214.</del></div></td><td colspan="2" class="diff-side-added"></td></tr> <tr><td class="diff-marker" data-marker="−"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #ffe49c; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div><del style="font-weight: bold; text-decoration: none;"></del></div></td><td colspan="2" class="diff-side-added"></td></tr> <tr><td class="diff-marker" data-marker="−"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #ffe49c; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div><del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">17.  فلسفی، نصرالله. '''''زندگانی شاه عباس اول'''''. دانشگاه تهران، 1353، ص121.</del></div></td><td colspan="2" class="diff-side-added"></td></tr> <tr><td class="diff-marker" data-marker="−"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #ffe49c; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div><del style="font-weight: bold; text-decoration: none;"></del></div></td><td colspan="2" class="diff-side-added"></td></tr> <tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>&lt;references /&gt;</div></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>&lt;references /&gt;</div></td></tr> <tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br></td></tr> <tr><td colspan="2" class="diff-lineno" id="mw-diff-left-l48">خط ۴۸:</td> <td colspan="2" class="diff-lineno">خط ۲۲:</td></tr> <tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>== نویسنده مقاله ==</div></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>== نویسنده مقاله ==</div></td></tr> <tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>محمدرضا چیت ساز</div></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>محمدرضا چیت ساز</div></td></tr> <tr><td colspan="2" class="diff-side-deleted"></td><td class="diff-marker" data-marker="+"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div><ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">[[رده:جامعه و نظام اجتماعی]]</ins></div></td></tr> <tr><td colspan="2" class="diff-side-deleted"></td><td class="diff-marker" data-marker="+"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div><ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">[[رده:پوشاک]]</ins></div></td></tr> </table>

Samei https://iranology-e.ir/index.php?title=%D9%84%D8%A8%D8%A7%D8%B3_%D8%B9%D8%B2%D8%A7_%D9%88_%D8%B3%D9%88%DA%AF%D9%88%D8%A7%D8%B1%DB%8C&diff=4708&oldid=prev 2025-04-27T10:13:27Z

<p><span class="autocomment">نیز نگاه کنید به</span></p> <table style="background-color: #fff; color: #202122;" data-mw="interface"> <col class="diff-marker" /> <col class="diff-content" /> <col class="diff-marker" /> <col class="diff-content" /> <tr class="diff-title" lang="fa"> <td colspan="2" style="background-color: #fff; color: #202122; text-align: center;">→ نسخهٔ قدیمی‌تر</td> <td colspan="2" style="background-color: #fff; color: #202122; text-align: center;">نسخهٔ ‏۲۷ آوریل ۲۰۲۵، ساعت ۱۰:۱۳</td> </tr><tr><td colspan="2" class="diff-lineno" id="mw-diff-left-l41">خط ۴۱:</td> <td colspan="2" class="diff-lineno">خط ۴۱:</td></tr> <tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>17.  فلسفی، نصرالله. &#039;&#039;&#039;&#039;&#039;زندگانی شاه عباس اول&#039;&#039;&#039;&#039;&#039;. دانشگاه تهران، 1353، ص121.</div></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>17.  فلسفی، نصرالله. &#039;&#039;&#039;&#039;&#039;زندگانی شاه عباس اول&#039;&#039;&#039;&#039;&#039;. دانشگاه تهران، 1353، ص121.</div></td></tr> <tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br></td></tr> <tr><td colspan="2" class="diff-side-deleted"></td><td class="diff-marker" data-marker="+"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div><ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">&lt;references /&gt;</ins></div></td></tr> <tr><td colspan="2" class="diff-side-deleted"></td><td class="diff-marker" data-marker="+"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div><ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;"></ins></div></td></tr> <tr><td colspan="2" class="diff-side-deleted"></td><td class="diff-marker" data-marker="+"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div><ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">== منبع اصلی ==</ins></div></td></tr> <tr><td colspan="2" class="diff-side-deleted"></td><td class="diff-marker" data-marker="+"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div><ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">[https://icro.ir/ سازمان فرهنگ و ارتباطات اسلامی، مرکز مطالعات راهبردی روابط فرهنگی] (1398). دانشنامه ایران. تهران: [https://alhoda.ir/ موسسه فرهنگی هنری و انتشارات بین المللی الهدی]،</ins></div></td></tr> <tr><td colspan="2" class="diff-side-deleted"></td><td class="diff-marker" data-marker="+"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div><ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;"></ins></div></td></tr> <tr><td colspan="2" class="diff-side-deleted"></td><td class="diff-marker" data-marker="+"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div><ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">== نویسنده مقاله ==</ins></div></td></tr> <tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>محمدرضا چیت ساز</div></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>محمدرضا چیت ساز</div></td></tr> </table>

Samei https://iranology-e.ir/index.php?title=%D9%84%D8%A8%D8%A7%D8%B3_%D8%B9%D8%B2%D8%A7_%D9%88_%D8%B3%D9%88%DA%AF%D9%88%D8%A7%D8%B1%DB%8C&diff=4707&oldid=prev 2025-04-27T10:12:27Z

<p></p> <table style="background-color: #fff; color: #202122;" data-mw="interface"> <col class="diff-marker" /> <col class="diff-content" /> <col class="diff-marker" /> <col class="diff-content" /> <tr class="diff-title" lang="fa"> <td colspan="2" style="background-color: #fff; color: #202122; text-align: center;">→ نسخهٔ قدیمی‌تر</td> <td colspan="2" style="background-color: #fff; color: #202122; text-align: center;">نسخهٔ ‏۲۷ آوریل ۲۰۲۵، ساعت ۱۰:۱۲</td> </tr><tr><td colspan="2" class="diff-lineno" id="mw-diff-left-l1">خط ۱:</td> <td colspan="2" class="diff-lineno">خط ۱:</td></tr> <tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>   </div></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>   </div></td></tr> <tr><td class="diff-marker" data-marker="−"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #ffe49c; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>'''لباس عزا و سوگواری'''، سیاه رنگ سوگواری و ماتم <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">بود،</del>&lt;<del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">sup</del>&gt;<del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">1</del>&lt;/<del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">sup</del>&gt; اما رنگ کبود نیز تقریباً همین معنا را <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">داشت،</del>&lt;<del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">sup</del>&gt;<del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">2</del>&lt;/<del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">sup</del>&gt; به ویژه زنان، هنگام سوگواری لباس خود را به رنگ نیلی سیر در می‌آوردند<del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">.</del>&lt;<del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">sup</del>&gt;<del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">3</del>&lt;/<del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">sup</del>&gt; هارون‌الرشید خلیفه عباسی با پای برهنه جنازه مادر خود را تشییع کرد<del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">.</del>&lt;<del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">sup</del>&gt;<del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">4</del>&lt;/<del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">sup</del>&gt; اما پسرش مأمون با قبای سفید در حالی که بدون سرپوش و سربرهنه بود در تشییع پیکر امام هشتم شیعیان شرکت جست.&lt;sup&gt;5&lt;/sup&gt; پس از مرگ امام الحرمین جوینی در نیشابور، تا یک سال مردمان بدون دستار و کلاه، و سر برهنه بودند.&lt;sup&gt;6&lt;/sup&gt; در تشییع جنازه‌ها اغلب گریبان جامه‌ها را می‌دریدند و سرها را برهنه می‌ساختند و خاک و کاه بر سر و شانه‌های خود می‌ریختند و با پای برهنه به دنبال جنازه حرکت می‌کردند.&lt;sup&gt;7&lt;/sup&gt; اگرچه فقه و شریعت کفن‌های سفید و بی‌نقش را تأیید می‌کرد، اما افراد مهم را گاه در کفن‌های ابریشمی و نقش‌دار به خاک می‌سپردند. شماری از کفن‌های ابریشمی و دو پودی (منی) بوییان بدست آمده است که نقش عقاب یک سر و دو سر دارند، و نوشته‌های آن‌ها به خط کوفی است.&lt;sup&gt;8&lt;/sup&gt; دیلمیان جامه سیاه پوشیده و خود را با کیسه‌هایی طبری که برسر و روی خود پیچانده بودند، می‌پوشاندند.&lt;sup&gt;9&lt;/sup&gt; در دوره حکومت‌های ترک استفاده از لباس سفید در کنار لباس‌های سیاه، وجود داشته است. آنان در سوگواری‌ها دستار سفید بر سر گذاشته، از جامه سفید استفاده می‌کردند. برخی از مردم پاپوش‌های خود را نیز درآورده  و با پای برهنه به سوی مزار درگذشتگان می‌رفتند. یا این‌که نوعی جامه پلاس بر تن می‌کردند.&lt;sup&gt;10&lt;/sup&gt; در دوره مغولان، جلوی سر را می‌تراشیدند، و یا خاک و کاه بر سر می‌ریختند. مردمان طبقات بالاتر، بیشتر خرقه یا پلاس پاره‌ای سیاه بر سر می‌گذاشتند. &lt;sup&gt;11&lt;/sup&gt; خطیبان و قضات عمامه خود را برداشته و شال پشمی سیاهی بر سر می‌گذاشتند.&lt;sup&gt;12&lt;/sup&gt; برلباس‌های خود، در این‌گونه مراسم، گاهی، جُل چهارپایان و یا نوعی تلیس(گونی) می‌پوشیدند،&lt;sup&gt;13&lt;/sup&gt; یا این که لباس‌های خود را پشت و رو کرده می‌پوشیدند.&lt;sup&gt;14&lt;/sup&gt; امیران جامه پشمین نمدی بر تن می‌کردند،&lt;sup&gt;15&lt;/sup&gt; که گاه با انداختن نمدهایی سیاه در گردن همراه بود.&lt;sup&gt;16&lt;/sup&gt;  شاه اسماعیل صفوی پس از شکست در نبرد چالدران، خرقه سیاه پوشیده، عمامه سیاه برسر نهاد، حتی پرچم‌ها را نیز سیاه کردند.&lt;sup&gt;17&lt;/sup&gt; <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;"> </del></div></td><td class="diff-marker" data-marker="+"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>'''لباس عزا و سوگواری'''، سیاه رنگ سوگواری و ماتم <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">بود</ins>&lt;<ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">ref</ins>&gt;<ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">ابن خلدون، عبدالرحمن. '''''مقدمه'''''. ترجمة محمد پروین گنابادی، تهران: علمی و فرهنگی، 1369، ج1، ص372. </ins>&lt;/<ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">ref</ins>&gt;<ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">، </ins>اما رنگ کبود نیز تقریباً همین معنا را <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">داشت</ins>&lt;<ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">ref</ins>&gt;<ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">حسن ابراهیم، حسن. '''''تاریخ السیاسی و الدینی و الثقافی و الاجتماعی.''''' قاهره: الطبعه الثالثه، 1953م، ج3، ص442- 444.</ins>&lt;/<ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">ref</ins>&gt;<ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">، </ins>به ویژه زنان، هنگام سوگواری لباس خود را به رنگ نیلی سیر در می‌آوردند&lt;<ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">ref</ins>&gt;<ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">Dozy,R.P.R; Dictionnaire détaillé noms des vêtements chez les Arabes, Amsterdam, 1845, Pp.4-20</ins>&lt;/<ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">ref</ins>&gt;<ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">. </ins>هارون‌الرشید خلیفه عباسی با پای برهنه جنازه مادر خود را تشییع کرد&lt;<ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">ref</ins>&gt;<ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">ابن‌کثیر، القرشی‌الدمشقی. '''''البدایه و النهایه فی التاریخ'''''. الطبعه الاولی، قاهره: مطبعه السعاده، 1351- 1358ق/ 1939- 1945م، ج10، ص163.</ins>&lt;/<ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">ref</ins>&gt;<ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">. </ins>اما پسرش مأمون با قبای سفید در حالی که بدون سرپوش و سربرهنه بود در تشییع پیکر امام هشتم شیعیان شرکت جست.&lt;sup&gt;5&lt;/sup&gt; پس از مرگ امام الحرمین جوینی در نیشابور، تا یک سال مردمان بدون دستار و کلاه، و سر برهنه بودند.&lt;sup&gt;6&lt;/sup&gt; در تشییع جنازه‌ها اغلب گریبان جامه‌ها را می‌دریدند و سرها را برهنه می‌ساختند و خاک و کاه بر سر و شانه‌های خود می‌ریختند و با پای برهنه به دنبال جنازه حرکت می‌کردند.&lt;sup&gt;7&lt;/sup&gt; اگرچه فقه و شریعت کفن‌های سفید و بی‌نقش را تأیید می‌کرد، اما افراد مهم را گاه در کفن‌های ابریشمی و نقش‌دار به خاک می‌سپردند. شماری از کفن‌های ابریشمی و دو پودی (منی) بوییان بدست آمده است که نقش عقاب یک سر و دو سر دارند، و نوشته‌های آن‌ها به خط کوفی است.&lt;sup&gt;8&lt;/sup&gt; دیلمیان جامه سیاه پوشیده و خود را با کیسه‌هایی طبری که برسر و روی خود پیچانده بودند، می‌پوشاندند.&lt;sup&gt;9&lt;/sup&gt; در دوره حکومت‌های ترک استفاده از لباس سفید در کنار لباس‌های سیاه، وجود داشته است. آنان در سوگواری‌ها دستار سفید بر سر گذاشته، از جامه سفید استفاده می‌کردند. برخی از مردم پاپوش‌های خود را نیز درآورده  و با پای برهنه به سوی مزار درگذشتگان می‌رفتند. یا این‌که نوعی جامه پلاس بر تن می‌کردند.&lt;sup&gt;10&lt;/sup&gt; در دوره مغولان، جلوی سر را می‌تراشیدند، و یا خاک و کاه بر سر می‌ریختند. مردمان طبقات بالاتر، بیشتر خرقه یا پلاس پاره‌ای سیاه بر سر می‌گذاشتند. &lt;sup&gt;11&lt;/sup&gt; خطیبان و قضات عمامه خود را برداشته و شال پشمی سیاهی بر سر می‌گذاشتند.&lt;sup&gt;12&lt;/sup&gt; برلباس‌های خود، در این‌گونه مراسم، گاهی، جُل چهارپایان و یا نوعی تلیس(گونی) می‌پوشیدند،&lt;sup&gt;13&lt;/sup&gt; یا این که لباس‌های خود را پشت و رو کرده می‌پوشیدند.&lt;sup&gt;14&lt;/sup&gt; امیران جامه پشمین نمدی بر تن می‌کردند،&lt;sup&gt;15&lt;/sup&gt; که گاه با انداختن نمدهایی سیاه در گردن همراه بود.&lt;sup&gt;16&lt;/sup&gt;  شاه اسماعیل صفوی پس از شکست در نبرد چالدران، خرقه سیاه پوشیده، عمامه سیاه برسر نهاد، حتی پرچم‌ها را نیز سیاه کردند.&lt;sup&gt;17&lt;/sup&gt;</div></td></tr> <tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br></td></tr> <tr><td class="diff-marker" data-marker="−"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #ffe49c; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div><del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">'''مآخذ''' :</del></div></td><td class="diff-marker" data-marker="+"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div><ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">== نیز نگاه کنید به ==</ins></div></td></tr> <tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br></td></tr> <tr><td class="diff-marker" data-marker="−"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #ffe49c; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div><del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">1.    ابن خلدون، عبدالرحمن. '''''مقدمه'''''. ترجمة محمد پروین گنابادی، تهران: علمی </del>و <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">فرهنگی، 1369، ج1، ص372. </del></div></td><td class="diff-marker" data-marker="+"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div><ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">* [[لباس درویشان </ins>و <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">صوفیان]]</ins></div></td></tr> <tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br></td></tr> <tr><td class="diff-marker" data-marker="−"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #ffe49c; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>2.    حسن ابراهیم، حسن. '''''تاریخ السیاسی و الدینی و الثقافی و الاجتماعی.''''' قاهره: <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">الطبعةالثالثه، </del>1953م، ج3، ص442- 444.</div></td><td class="diff-marker" data-marker="+"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div><ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">== مآخذ ==</ins></div></td></tr> <tr><td colspan="2" class="diff-side-deleted"></td><td class="diff-marker" data-marker="+"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div><ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">1.    ابن خلدون، عبدالرحمن. '''''مقدمه'''''. ترجمه محمد پروین گنابادی، تهران: علمی و فرهنگی، 1369، ج1، ص372. </ins></div></td></tr> <tr><td colspan="2" class="diff-side-deleted"></td><td class="diff-marker" data-marker="+"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div> </div></td></tr> <tr><td colspan="2" class="diff-side-deleted"></td><td class="diff-marker" data-marker="+"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>2.    حسن ابراهیم، حسن. '''''تاریخ السیاسی و الدینی و الثقافی و الاجتماعی.''''' قاهره: <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">الطبعه الثالثه، </ins>1953م، ج3، ص442- 444.</div></td></tr> <tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br></td></tr> <tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>3.   Dozy,R.P.R; Dictionnaire détaillé noms des vêtements chez les Arabes, Amsterdam, 1845, Pp.4-20</div></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>3.   Dozy,R.P.R; Dictionnaire détaillé noms des vêtements chez les Arabes, Amsterdam, 1845, Pp.4-20</div></td></tr> <tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br></td></tr> <tr><td class="diff-marker" data-marker="−"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #ffe49c; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>4.   ابن‌کثیر، القرشی‌الدمشقی. '''''<del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">البدایة </del>و <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">النهایة </del>فی التاریخ'''''. <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">الطبعة </del>الاولی، قاهره: <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">مطبعة السعادة، </del>1351- 1358ق/ 1939- 1945م، ج10، ص163.</div></td><td class="diff-marker" data-marker="+"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>4.   ابن‌کثیر، القرشی‌الدمشقی. '''''<ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">البدایه </ins>و <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">النهایه </ins>فی التاریخ'''''. <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">الطبعه </ins>الاولی، قاهره: <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">مطبعه السعاده، </ins>1351- 1358ق/ 1939- 1945م، ج10، ص163.</div></td></tr> <tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br></td></tr> <tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>5.   یعقوبی، احمد بن ابی یعقوب. &#039;&#039;&#039;&#039;&#039;تاریخ&#039;&#039;&#039;&#039;&#039;. بیروت: دارصادر، 1960م، ج3، ص180- 181.</div></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>5.   یعقوبی، احمد بن ابی یعقوب. &#039;&#039;&#039;&#039;&#039;تاریخ&#039;&#039;&#039;&#039;&#039;. بیروت: دارصادر، 1960م، ج3، ص180- 181.</div></td></tr> <tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br></td></tr> <tr><td class="diff-marker" data-marker="−"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #ffe49c; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>6.   سبکی، تاج‌الدین عبدالوهاب. '''''طبقات <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">الشافعیة‌ </del>الکبری.''''' تحقیق محمود محمد الطناجی، عبدالفتاح محمد الحلو، قاهره: عیسی‌البابی الحلبی، 1964- 1976م، ج5، ص181.  </div></td><td class="diff-marker" data-marker="+"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>6.   سبکی، تاج‌الدین عبدالوهاب. '''''طبقات <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">الشافعیه‌ </ins>الکبری.''''' تحقیق محمود محمد الطناجی، عبدالفتاح محمد الحلو، قاهره: عیسی‌البابی الحلبی، 1964- 1976م، ج5، ص181.  </div></td></tr> <tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br></td></tr> <tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>7.   یاقوت حموی، شهاب‌الدین&#039;&#039;&#039;&#039;&#039;. معجم‌البلدان&#039;&#039;&#039;&#039;&#039;. طبع محمد امین الخانجی، قاهره: 1906م، ج3، ص452.</div></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>7.   یاقوت حموی، شهاب‌الدین&#039;&#039;&#039;&#039;&#039;. معجم‌البلدان&#039;&#039;&#039;&#039;&#039;. طبع محمد امین الخانجی، قاهره: 1906م، ج3، ص452.</div></td></tr> <tr><td colspan="2" class="diff-lineno" id="mw-diff-left-l20">خط ۲۰:</td> <td colspan="2" class="diff-lineno">خط ۲۳:</td></tr> <tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>8.   روح‌فر، زهره. &#039;&#039;&#039;&#039;&#039;نقش عقاب بر کفن‌های آل‌بویه. مجله باستان‌شناسی و تاریخ&#039;&#039;&#039;&#039;&#039;. سال دوم، شماره دوم، بهار و تابستان 1367، ص23- 27.  </div></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>8.   روح‌فر، زهره. &#039;&#039;&#039;&#039;&#039;نقش عقاب بر کفن‌های آل‌بویه. مجله باستان‌شناسی و تاریخ&#039;&#039;&#039;&#039;&#039;. سال دوم، شماره دوم، بهار و تابستان 1367، ص23- 27.  </div></td></tr> <tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br></td></tr> <tr><td class="diff-marker" data-marker="−"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #ffe49c; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>9.   مقدسی، ابوعبدالله محمد بن احمد. '''''احسن التقاسیم فی <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">معرفة </del>الاقالیم.''''' طبع دخویه، لیدن:بریل، 1906م، ص369.</div></td><td class="diff-marker" data-marker="+"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>9.   مقدسی، ابوعبدالله محمد بن احمد. '''''احسن التقاسیم فی <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">معرفه </ins>الاقالیم.''''' طبع دخویه، لیدن:بریل، 1906م، ص369.</div></td></tr> <tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br></td></tr> <tr><td class="diff-marker" data-marker="−"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #ffe49c; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>10. عتبی، ابونصر محمد بن عبدالجبار. '''''تاریخ یمینی، شرح منینی.''''' مصر: مطبعه وهبیه، 1286ق، 2جلد، <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">ترجمة </del>ابوالشرف ناصح جرفادقانی، به اهتمام جعفر شعار، تهران: بنگاه ترجمه و نشر کتاب، 1345، ص424.</div></td><td class="diff-marker" data-marker="+"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>10. عتبی، ابونصر محمد بن عبدالجبار. '''''تاریخ یمینی، شرح منینی.''''' مصر: مطبعه وهبیه، 1286ق، 2جلد، <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">ترجمه </ins>ابوالشرف ناصح جرفادقانی، به اهتمام جعفر شعار، تهران: بنگاه ترجمه و نشر کتاب، 1345، ص424.</div></td></tr> <tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br></td></tr> <tr><td class="diff-marker" data-marker="−"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #ffe49c; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>11. ابن بطوطه، شرف‌الدین ابوعبدالله. '''''سفرنامه'''''. <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">ترجمة </del>محمدعلی موحد، تهران: علمی و فرهنگی، 1361، ج1، ص207.</div></td><td class="diff-marker" data-marker="+"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>11. ابن بطوطه، شرف‌الدین ابوعبدالله. '''''سفرنامه'''''. <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">ترجمه </ins>محمدعلی موحد، تهران: علمی و فرهنگی، 1361، ج1، ص207.</div></td></tr> <tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br></td></tr> <tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>12. همانجا، ج1، ص358.</div></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>12. همانجا، ج1، ص358.</div></td></tr> </table>

Samei https://iranology-e.ir/index.php?title=%D9%84%D8%A8%D8%A7%D8%B3_%D8%B9%D8%B2%D8%A7_%D9%88_%D8%B3%D9%88%DA%AF%D9%88%D8%A7%D8%B1%DB%8C&diff=708&oldid=prev 2024-08-13T10:28:10Z

<p>صفحه‌ای تازه حاوی « &#039;&#039;&#039;لباس عزا و سوگواری&#039;&#039;&#039;، سیاه رنگ سوگواری و ماتم بود،&lt;sup&gt;1&lt;/sup&gt; اما رنگ کبود نیز تقریباً همین معنا را داشت،&lt;sup&gt;2&lt;/sup&gt; به ویژه زنان، هنگام سوگواری لباس خود را به رنگ نیلی سیر در می‌آوردند.&lt;sup&gt;3&lt;/sup&gt; هارون‌الرشید خلیفه عباسی با پای برهنه جنازه مادر خود را...» ایجاد کرد</p> <p><b>صفحهٔ تازه</b></p><div> <br /> &#039;&#039;&#039;لباس عزا و سوگواری&#039;&#039;&#039;، سیاه رنگ سوگواری و ماتم بود،&lt;sup&gt;1&lt;/sup&gt; اما رنگ کبود نیز تقریباً همین معنا را داشت،&lt;sup&gt;2&lt;/sup&gt; به ویژه زنان، هنگام سوگواری لباس خود را به رنگ نیلی سیر در می‌آوردند.&lt;sup&gt;3&lt;/sup&gt; هارون‌الرشید خلیفه عباسی با پای برهنه جنازه مادر خود را تشییع کرد.&lt;sup&gt;4&lt;/sup&gt; اما پسرش مأمون با قبای سفید در حالی که بدون سرپوش و سربرهنه بود در تشییع پیکر امام هشتم شیعیان شرکت جست.&lt;sup&gt;5&lt;/sup&gt; پس از مرگ امام الحرمین جوینی در نیشابور، تا یک سال مردمان بدون دستار و کلاه، و سر برهنه بودند.&lt;sup&gt;6&lt;/sup&gt; در تشییع جنازه‌ها اغلب گریبان جامه‌ها را می‌دریدند و سرها را برهنه می‌ساختند و خاک و کاه بر سر و شانه‌های خود می‌ریختند و با پای برهنه به دنبال جنازه حرکت می‌کردند.&lt;sup&gt;7&lt;/sup&gt; اگرچه فقه و شریعت کفن‌های سفید و بی‌نقش را تأیید می‌کرد، اما افراد مهم را گاه در کفن‌های ابریشمی و نقش‌دار به خاک می‌سپردند. شماری از کفن‌های ابریشمی و دو پودی (منی) بوییان بدست آمده است که نقش عقاب یک سر و دو سر دارند، و نوشته‌های آن‌ها به خط کوفی است.&lt;sup&gt;8&lt;/sup&gt; دیلمیان جامه سیاه پوشیده و خود را با کیسه‌هایی طبری که برسر و روی خود پیچانده بودند، می‌پوشاندند.&lt;sup&gt;9&lt;/sup&gt; در دوره حکومت‌های ترک استفاده از لباس سفید در کنار لباس‌های سیاه، وجود داشته است. آنان در سوگواری‌ها دستار سفید بر سر گذاشته، از جامه سفید استفاده می‌کردند. برخی از مردم پاپوش‌های خود را نیز درآورده  و با پای برهنه به سوی مزار درگذشتگان می‌رفتند. یا این‌که نوعی جامه پلاس بر تن می‌کردند.&lt;sup&gt;10&lt;/sup&gt; در دوره مغولان، جلوی سر را می‌تراشیدند، و یا خاک و کاه بر سر می‌ریختند. مردمان طبقات بالاتر، بیشتر خرقه یا پلاس پاره‌ای سیاه بر سر می‌گذاشتند. &lt;sup&gt;11&lt;/sup&gt; خطیبان و قضات عمامه خود را برداشته و شال پشمی سیاهی بر سر می‌گذاشتند.&lt;sup&gt;12&lt;/sup&gt; برلباس‌های خود، در این‌گونه مراسم، گاهی، جُل چهارپایان و یا نوعی تلیس(گونی) می‌پوشیدند،&lt;sup&gt;13&lt;/sup&gt; یا این که لباس‌های خود را پشت و رو کرده می‌پوشیدند.&lt;sup&gt;14&lt;/sup&gt; امیران جامه پشمین نمدی بر تن می‌کردند،&lt;sup&gt;15&lt;/sup&gt; که گاه با انداختن نمدهایی سیاه در گردن همراه بود.&lt;sup&gt;16&lt;/sup&gt;  شاه اسماعیل صفوی پس از شکست در نبرد چالدران، خرقه سیاه پوشیده، عمامه سیاه برسر نهاد، حتی پرچم‌ها را نیز سیاه کردند.&lt;sup&gt;17&lt;/sup&gt; <br /> <br /> &#039;&#039;&#039;مآخذ&#039;&#039;&#039; :<br /> <br /> 1.    ابن خلدون، عبدالرحمن. &#039;&#039;&#039;&#039;&#039;مقدمه&#039;&#039;&#039;&#039;&#039;. ترجمة محمد پروین گنابادی، تهران: علمی و فرهنگی، 1369، ج1، ص372. <br /> <br /> 2.    حسن ابراهیم، حسن. &#039;&#039;&#039;&#039;&#039;تاریخ السیاسی و الدینی و الثقافی و الاجتماعی.&#039;&#039;&#039;&#039;&#039; قاهره: الطبعةالثالثه، 1953م، ج3، ص442- 444.<br /> <br /> 3.   Dozy,R.P.R; Dictionnaire détaillé noms des vêtements chez les Arabes, Amsterdam, 1845, Pp.4-20<br /> <br /> 4.   ابن‌کثیر، القرشی‌الدمشقی. &#039;&#039;&#039;&#039;&#039;البدایة و النهایة فی التاریخ&#039;&#039;&#039;&#039;&#039;. الطبعة الاولی، قاهره: مطبعة السعادة، 1351- 1358ق/ 1939- 1945م، ج10، ص163.<br /> <br /> 5.   یعقوبی، احمد بن ابی یعقوب. &#039;&#039;&#039;&#039;&#039;تاریخ&#039;&#039;&#039;&#039;&#039;. بیروت: دارصادر، 1960م، ج3، ص180- 181.<br /> <br /> 6.   سبکی، تاج‌الدین عبدالوهاب. &#039;&#039;&#039;&#039;&#039;طبقات الشافعیة‌ الکبری.&#039;&#039;&#039;&#039;&#039; تحقیق محمود محمد الطناجی، عبدالفتاح محمد الحلو، قاهره: عیسی‌البابی الحلبی، 1964- 1976م، ج5، ص181. <br /> <br /> 7.   یاقوت حموی، شهاب‌الدین&#039;&#039;&#039;&#039;&#039;. معجم‌البلدان&#039;&#039;&#039;&#039;&#039;. طبع محمد امین الخانجی، قاهره: 1906م، ج3، ص452.<br /> <br /> 8.   روح‌فر، زهره. &#039;&#039;&#039;&#039;&#039;نقش عقاب بر کفن‌های آل‌بویه. مجله باستان‌شناسی و تاریخ&#039;&#039;&#039;&#039;&#039;. سال دوم، شماره دوم، بهار و تابستان 1367، ص23- 27. <br /> <br /> 9.   مقدسی، ابوعبدالله محمد بن احمد. &#039;&#039;&#039;&#039;&#039;احسن التقاسیم فی معرفة الاقالیم.&#039;&#039;&#039;&#039;&#039; طبع دخویه، لیدن:بریل، 1906م، ص369.<br /> <br /> 10. عتبی، ابونصر محمد بن عبدالجبار. &#039;&#039;&#039;&#039;&#039;تاریخ یمینی، شرح منینی.&#039;&#039;&#039;&#039;&#039; مصر: مطبعه وهبیه، 1286ق، 2جلد، ترجمة ابوالشرف ناصح جرفادقانی، به اهتمام جعفر شعار، تهران: بنگاه ترجمه و نشر کتاب، 1345، ص424.<br /> <br /> 11. ابن بطوطه، شرف‌الدین ابوعبدالله. &#039;&#039;&#039;&#039;&#039;سفرنامه&#039;&#039;&#039;&#039;&#039;. ترجمة محمدعلی موحد، تهران: علمی و فرهنگی، 1361، ج1، ص207.<br /> <br /> 12. همانجا، ج1، ص358.<br /> <br /> 13. همانجا، ج1، ص207.<br /> <br /> 14. داودی، نادر. &#039;&#039;&#039;&#039;&#039;آثار ایران در موزه متروپولیتن&#039;&#039;&#039;&#039;&#039;. تهران: سازمان میراث فرهنگی، 1382، ص86، موزه متروپولیتن.<br /> <br /> 15.  ابن بطوطه، ج1، ص207.<br /> <br /> 16.  خواندمیر، &#039;&#039;&#039;&#039;&#039;حبیب السیر فی اخبار افراد البشر&#039;&#039;&#039;&#039;&#039;. تهران: کتابفروشی خیام، 1333- 1334، ج4، ص214.<br /> <br /> 17.  فلسفی، نصرالله. &#039;&#039;&#039;&#039;&#039;زندگانی شاه عباس اول&#039;&#039;&#039;&#039;&#039;. دانشگاه تهران، 1353، ص121.<br /> <br /> محمدرضا چیت ساز</div>

Samei