https://iranology-e.ir/index.php?action=history&feed=atom&title=%D9%85%D8%AB%D9%86%D9%88%DB%8C_%D9%85%D8%B9%D9%86%D9%88%DB%8C
مثنوی معنوی - تاریخچهٔ نسخهها
2026-06-21T17:11:56Z
تاریخچهٔ نسخهها برای این صفحه در ویکی
MediaWiki 1.43.1
https://iranology-e.ir/index.php?title=%D9%85%D8%AB%D9%86%D9%88%DB%8C_%D9%85%D8%B9%D9%86%D9%88%DB%8C&diff=10428&oldid=prev
Samei در ۱۰ ژوئن ۲۰۲۵، ساعت ۱۷:۴۹
2025-06-10T17:49:25Z
<p></p>
<table style="background-color: #fff; color: #202122;" data-mw="interface">
<col class="diff-marker" />
<col class="diff-content" />
<col class="diff-marker" />
<col class="diff-content" />
<tr class="diff-title" lang="fa">
<td colspan="2" style="background-color: #fff; color: #202122; text-align: center;">→ نسخهٔ قدیمیتر</td>
<td colspan="2" style="background-color: #fff; color: #202122; text-align: center;">نسخهٔ ۱۰ ژوئن ۲۰۲۵، ساعت ۱۷:۴۹</td>
</tr><tr><td colspan="2" class="diff-lineno" id="mw-diff-left-l1">خط ۱:</td>
<td colspan="2" class="diff-lineno">خط ۱:</td></tr>
<tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>[[پرونده:مثنوی معنوی.png|بندانگشتی|مثنوی معنوی برگرفته از سایت انتشارات هرمس قابل بازیابی از https://www.hermespub.ir/product/%D9%85%D8%AB%D9%86%D9%88%DB%8C-%D9%85%D8%B9%D9%86%D9%88%DB%8C/]]</div></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>[[پرونده:مثنوی معنوی.png|بندانگشتی|مثنوی معنوی برگرفته از سایت انتشارات هرمس قابل بازیابی از https://www.hermespub.ir/product/%D9%85%D8%AB%D9%86%D9%88%DB%8C-%D9%85%D8%B9%D9%86%D9%88%DB%8C/]]</div></td></tr>
<tr><td class="diff-marker" data-marker="−"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #ffe49c; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>مثنوی معنوی، منظومهای عرفانی سروده جلالالدین محمد بلخی رومی مشهور به [[مولوی، جلال الدین محمد|مولوی]]<del style="font-weight: bold; text-decoration: none;"><sup>*</sup> </del>در 6 دفتر. این مثنوی در شش دفتر و حدود 26000 بیت به بحر رمل سروده شده است<ref>بصیر مژدهی، سامیه. «مثنوی»، '''''دانشنامه ادب فارسی (2)'''''، ادب فارسی در افغانستان، به سرپرستی حسن انوشه، تهران: سازمان چاپ و انتشارات وزارت فرهنگ و ارشاد اسلامی، چ 1، 1378 ش، ص 860.</ref>. [[مولوی، جلال الدین محمد|مولوی]] در حدود 658ق / ؟م به خواهش شاگردش حسامالدین چلبی به نظم مثنوی پرداخت و ابتدا آن را در 18 بیت سرود<ref>فروزانفر، بدیعالزمان. '''''رساله در تحقیق احوال و زندگانی مولانا جلالالدین محمد'''''، تهران: زوار، چ 3، 1354 ش، ص 157.</ref>. کار نوشتن این منظومه در 660ق / ؟م به سبب درگذشت همسر حسامالدین و نیز فوت علاءالدین محمد فرزند مولوی، به مدت دو سال متوقف شد و در 662ق بار دیگر نظم آن آغاز گردید<ref>زرین کوب، عبدالحسین. '''''پله پله تا ملاقات خدا'''''، تهران: علمی، چ 2، 1370 ش، ص 223.</ref>. اگر [[شاهنامه فردوسی|شاهنامه]] حماسه دوره باستانی قوم ایرانی است، مثنوی مولوی را میتوان حماسه ایران پس از اسلام خواند<ref>اسلامی ندوشن، محمدعلی. '''''باغ سبز عشق، گزیده مثنوی'''''، تهران: یزدان، چ 1، 1377 ش، ص 15 (دیباچه).</ref>. سبک و شیوه قصه سرایی مولوی در این منظومه در واقع به طرز و شیوه [[کلیله و دمنه]]<del style="font-weight: bold; text-decoration: none;"><sup>*</sup> </del>و تا حدودی [[هزار و یک شب(ادبیات)|هزار و یکشب]] است<ref>جمال زاده، محمدعلی. '''''بانگ نای (داستان های مثنوی مولوی)'''''، با مقدمه بدیعالزمان فروزانفر، تهران: انجمن کتاب، 1335 ش (تاریخ مقدمه)، ص 13 (دیباچه).</ref>. این کتاب به بیشتر زبانهای دنیا برگردانیده شده است. نیکلسن(Nicholson) تمام مثنوی را به انگلیسی برگردانیده و به چاپ رسانیده است. توفیق هـ. سبحانی نیز نسخهای از آن را در 1373ش تصحیح و منتشر کرده است. بر مثنوی شروح متعددی نیز نوشته شده که از آن جمله میتوان به نثر و شرح مثنوی از عبدالباقی گولپینارلی به ترکی و شرح فارسی آن توسط [[فروزانفر، بدیع الزمان|فروزانفر]]<del style="font-weight: bold; text-decoration: none;"><sup>*</sup> </del>اشاره کرد<ref>زمانی، کریم. '''''میناگر عشق'''''، تهران: نشر نی، چ 1، 1382 ش.</ref><ref>بصیر مژدهی، سامیه. «مثنوی»، '''''دانشنامه ادب فارسی (2)'''''، ادب فارسی در افغانستان، به سرپرستی حسن انوشه، تهران: سازمان چاپ و انتشارات وزارت فرهنگ و ارشاد اسلامی، چ 1، 1378 ش، ص 869، 870.</ref><ref>تلمذ حسین. '''''مرآتالمثنوی'''''، تصحیح، مقدمه و کشفالابیات به کوشش بهاءالدین خرمشاهی، تهران: نشر گفتار، چ 1، 1378 ش، ص 16 (پیشگفتار).</ref>.</div></td><td class="diff-marker" data-marker="+"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>مثنوی معنوی، منظومهای عرفانی سروده جلالالدین محمد بلخی رومی مشهور به [[مولوی، جلال الدین محمد|مولوی]] در 6 دفتر. این مثنوی در شش دفتر و حدود 26000 بیت به بحر رمل سروده شده است<ref>بصیر مژدهی، سامیه. «مثنوی»، '''''دانشنامه ادب فارسی (2)'''''، ادب فارسی در افغانستان، به سرپرستی حسن انوشه، تهران: سازمان چاپ و انتشارات وزارت فرهنگ و ارشاد اسلامی، چ 1، 1378 ش، ص 860.</ref>. [[مولوی، جلال الدین محمد|مولوی]] در حدود 658ق / ؟م به خواهش شاگردش حسامالدین چلبی به نظم مثنوی پرداخت و ابتدا آن را در 18 بیت سرود<ref>فروزانفر، بدیعالزمان. '''''رساله در تحقیق احوال و زندگانی مولانا جلالالدین محمد'''''، تهران: زوار، چ 3، 1354 ش، ص 157.</ref>. کار نوشتن این منظومه در 660ق / ؟م به سبب درگذشت همسر حسامالدین و نیز فوت علاءالدین محمد فرزند <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">[[</ins>مولوی، <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">جلال الدین محمد|مولوی]]، </ins>به مدت دو سال متوقف شد و در 662ق بار دیگر نظم آن آغاز گردید<ref>زرین کوب، عبدالحسین. '''''پله پله تا ملاقات خدا'''''، تهران: علمی، چ 2، 1370 ش، ص 223.</ref>. اگر [[شاهنامه فردوسی|شاهنامه]] حماسه دوره باستانی قوم ایرانی است، مثنوی مولوی را میتوان حماسه ایران پس از اسلام خواند<ref>اسلامی ندوشن، محمدعلی. '''''باغ سبز عشق، گزیده مثنوی'''''، تهران: یزدان، چ 1، 1377 ش، ص 15 (دیباچه).</ref>. سبک و شیوه قصه سرایی <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">[[مولوی، جلال الدین محمد|</ins>مولوی<ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">]] </ins>در این منظومه در واقع به طرز و شیوه [[کلیله و دمنه]] و تا حدودی [[هزار و یک شب(ادبیات)|هزار و یکشب]] است<ref>جمال زاده، محمدعلی. '''''بانگ نای (داستان های مثنوی مولوی)'''''، با مقدمه بدیعالزمان فروزانفر، تهران: انجمن کتاب، 1335 ش (تاریخ مقدمه)، ص 13 (دیباچه).</ref>. این کتاب به بیشتر زبانهای دنیا برگردانیده شده است. نیکلسن(Nicholson) تمام مثنوی را به انگلیسی برگردانیده و به چاپ رسانیده است. توفیق هـ. سبحانی نیز نسخهای از آن را در 1373ش تصحیح و منتشر کرده است. بر مثنوی شروح متعددی نیز نوشته شده که از آن جمله میتوان به نثر و شرح مثنوی از عبدالباقی گولپینارلی به <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">[[</ins>ترکی<ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">]] </ins>و شرح فارسی آن توسط [[فروزانفر، بدیع الزمان|فروزانفر]] اشاره کرد<ref>زمانی، کریم. '''''میناگر عشق'''''، تهران: نشر نی، چ 1، 1382 ش.</ref><ref>بصیر مژدهی، سامیه. «مثنوی»، '''''دانشنامه ادب فارسی (2)'''''، ادب فارسی در افغانستان، به سرپرستی حسن انوشه، تهران: سازمان چاپ و انتشارات وزارت فرهنگ و ارشاد اسلامی، چ 1، 1378 ش، ص 869، 870.</ref><ref>تلمذ حسین. '''''مرآتالمثنوی'''''، تصحیح، مقدمه و کشفالابیات به کوشش بهاءالدین خرمشاهی، تهران: نشر گفتار، چ 1، 1378 ش، ص 16 (پیشگفتار).</ref>.</div></td></tr>
<tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br></td></tr>
<tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>== نیز نگاه کنید به ==</div></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>== نیز نگاه کنید به ==</div></td></tr>
<tr><td colspan="2" class="diff-lineno" id="mw-diff-left-l11">خط ۱۱:</td>
<td colspan="2" class="diff-lineno">خط ۱۱:</td></tr>
<tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br></td></tr>
<tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>== مآخذ ==</div></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>== مآخذ ==</div></td></tr>
<tr><td colspan="2" class="diff-side-deleted"></td><td class="diff-marker" data-marker="+"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div><ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;"><references /></ins></div></td></tr>
<tr><td colspan="2" class="diff-side-deleted"></td><td class="diff-marker" data-marker="+"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div><ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;"></ins></div></td></tr>
<tr><td colspan="2" class="diff-side-deleted"></td><td class="diff-marker" data-marker="+"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div><ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">== منبع اصلی ==</ins></div></td></tr>
<tr><td colspan="2" class="diff-side-deleted"></td><td class="diff-marker" data-marker="+"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div><ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">[https://icro.ir/ سازمان فرهنگ و ارتباطات اسلامی، مرکز مطالعات راهبردی روابط فرهنگی] (1398). دانشنامه ایران. تهران: [https://alhoda.ir/ موسسه فرهنگی هنری و انتشارات بین المللی الهدی]،</ins></div></td></tr>
<tr><td colspan="2" class="diff-side-deleted"></td><td class="diff-marker" data-marker="+"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div><ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;"></ins></div></td></tr>
<tr><td colspan="2" class="diff-side-deleted"></td><td class="diff-marker" data-marker="+"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div><ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">== نویسنده مقاله ==</ins></div></td></tr>
<tr><td colspan="2" class="diff-side-deleted"></td><td class="diff-marker" data-marker="+"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div><ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">ابوالقاسم رادفر</ins></div></td></tr>
<tr><td colspan="2" class="diff-side-deleted"></td><td class="diff-marker" data-marker="+"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div><ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">[[رده:ادبیات و زبان شناسی]]</ins></div></td></tr>
<tr><td colspan="2" class="diff-side-deleted"></td><td class="diff-marker" data-marker="+"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div><ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">[[رده:ادبیات]]</ins></div></td></tr>
</table>
Samei
https://iranology-e.ir/index.php?title=%D9%85%D8%AB%D9%86%D9%88%DB%8C_%D9%85%D8%B9%D9%86%D9%88%DB%8C&diff=10248&oldid=prev
Nazli در ۹ ژوئن ۲۰۲۵، ساعت ۱۶:۵۶
2025-06-09T16:56:31Z
<p></p>
<table style="background-color: #fff; color: #202122;" data-mw="interface">
<col class="diff-marker" />
<col class="diff-content" />
<col class="diff-marker" />
<col class="diff-content" />
<tr class="diff-title" lang="fa">
<td colspan="2" style="background-color: #fff; color: #202122; text-align: center;">→ نسخهٔ قدیمیتر</td>
<td colspan="2" style="background-color: #fff; color: #202122; text-align: center;">نسخهٔ ۹ ژوئن ۲۰۲۵، ساعت ۱۶:۵۶</td>
</tr><tr><td colspan="2" class="diff-lineno" id="mw-diff-left-l1">خط ۱:</td>
<td colspan="2" class="diff-lineno">خط ۱:</td></tr>
<tr><td class="diff-marker" data-marker="−"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #ffe49c; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>مثنوی معنوی، منظومهای عرفانی <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">سرودة </del>جلالالدین محمد بلخی رومی مشهور به مولوی<sup>*</sup> در 6 دفتر. این مثنوی در شش دفتر و حدود 26000 بیت به بحر رمل سروده شده است<del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">.</del><<del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">sup</del>><del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">1</del></<del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">sup</del>> مولوی در حدود 658ق / ؟م به خواهش شاگردش حسامالدین چلبی به نظم <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">''</del>مثنوی<del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">'' </del>پرداخت و ابتدا آن را در 18 بیت سرود<del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">.</del><<del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">sup</del>><del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">2</del></<del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">sup</del>> <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">كار </del>نوشتن این منظومه در 660ق / ؟م به سبب درگذشت همسر حسامالدین و نیز فوت علاءالدین محمد فرزند مولوی، به مدت دو سال متوقف شد و در 662ق بار دیگر نظم آن آغاز گردید<del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">.</del><<del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">sup</del>><del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">3</del></<del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">sup</del>> اگر شاهنامه <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">حماسة </del>دوره باستانی قوم ایرانی است، <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">''</del>مثنوی<del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">'' </del>مولوی را میتوان <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">حماسة </del>ایران پس از اسلام خواند<del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">.</del><<del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">sup</del>><del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">4</del></<del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">sup</del>> <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">سبك </del>و <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">شیوة </del>قصه سرایی مولوی در این منظومه در واقع به طرز و <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">شیوة ''كلیله </del>و دمنه<del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">''</del><sup>*</sup> و تا حدودی <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">''</del>[[هزار و یک شب(ادبیات)|هزار و <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">یكشب</del>]]'' <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">است</del>.<del style="font-weight: bold; text-decoration: none;"><sup>5</del></<del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">sup</del>> این <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">كتاب </del>به بیشتر زبانهای دنیا برگردانیده شده است. <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">نیكلسن[1] </del>تمام <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">''</del>مثنوی<del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">'' </del>را به انگلیسی برگردانیده و به چاپ رسانیده است. توفیق هـ. سبحانی نیز نسخهای از آن را در 1373ش تصحیح و منتشر <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">كرده </del>است. بر <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">''</del>مثنوی<del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">'' </del>شروح متعددی نیز نوشته شده <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">كه </del>از آن جمله میتوان به <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">''</del>نثر و شرح مثنوی<del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">'' </del>از عبدالباقی گولپینارلی به <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">تركی </del>و شرح فارسی آن توسط فروزانفر<sup>*</sup> اشاره <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">كرد</del>.<<del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">sup</del>><del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">6</del></<del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">sup</del>> </div></td><td class="diff-marker" data-marker="+"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div><ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">[[پرونده:مثنوی معنوی.png|بندانگشتی|مثنوی معنوی برگرفته از سایت انتشارات هرمس قابل بازیابی از https://www.hermespub.ir/product/%D9%85%D8%AB%D9%86%D9%88%DB%8C-%D9%85%D8%B9%D9%86%D9%88%DB%8C/]]</ins></div></td></tr>
<tr><td colspan="2" class="diff-side-deleted"></td><td class="diff-marker" data-marker="+"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>مثنوی معنوی، منظومهای عرفانی <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">سروده </ins>جلالالدین محمد بلخی رومی مشهور به <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">[[مولوی، جلال الدین محمد|</ins>مولوی<ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">]]</ins><sup>*</sup> در 6 دفتر. این مثنوی در شش دفتر و حدود 26000 بیت به بحر رمل سروده شده است<<ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">ref</ins>><ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">بصیر مژدهی، سامیه. «مثنوی»، '''''دانشنامه ادب فارسی (2)'''''، ادب فارسی در افغانستان، به سرپرستی حسن انوشه، تهران: سازمان چاپ و انتشارات وزارت فرهنگ و ارشاد اسلامی، چ 1، 1378 ش، ص 860.</ins></<ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">ref</ins>><ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">. [[مولوی، جلال الدین محمد|</ins>مولوی<ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">]] </ins>در حدود 658ق / ؟م به خواهش شاگردش حسامالدین چلبی به نظم مثنوی پرداخت و ابتدا آن را در 18 بیت سرود<<ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">ref</ins>><ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">فروزانفر، بدیعالزمان. '''''رساله در تحقیق احوال و زندگانی مولانا جلالالدین محمد'''''، تهران: زوار، چ 3، 1354 ش، ص 157.</ins></<ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">ref</ins>><ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">. کار </ins>نوشتن این منظومه در 660ق / ؟م به سبب درگذشت همسر حسامالدین و نیز فوت علاءالدین محمد فرزند مولوی، به مدت دو سال متوقف شد و در 662ق بار دیگر نظم آن آغاز گردید<<ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">ref</ins>><ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">زرین کوب، عبدالحسین. '''''پله پله تا ملاقات خدا'''''، تهران: علمی، چ 2، 1370 ش، ص 223.</ins></<ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">ref</ins>><ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">. </ins>اگر <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">[[شاهنامه فردوسی|</ins>شاهنامه<ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">]] حماسه </ins>دوره باستانی قوم ایرانی است، مثنوی مولوی را میتوان <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">حماسه </ins>ایران پس از اسلام خواند<<ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">ref</ins>><ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">اسلامی ندوشن، محمدعلی. '''''باغ سبز عشق، گزیده مثنوی'''''، تهران: یزدان، چ 1، 1377 ش، ص 15 (دیباچه).</ins></<ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">ref</ins>><ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">. سبک </ins>و <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">شیوه </ins>قصه سرایی مولوی در این منظومه در واقع به طرز و <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">شیوه [[کلیله </ins>و دمنه<ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">]]</ins><sup>*</sup> و تا حدودی [[هزار و یک شب(ادبیات)|هزار و <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">یکشب</ins>]] <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">است<ref>جمال زاده، محمدعلی. '''''بانگ نای (داستان های مثنوی مولوی)'''</ins>''<ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">، با مقدمه بدیعالزمان فروزانفر، تهران: انجمن کتاب، 1335 ش (تاریخ مقدمه)، ص 13 (دیباچه)</ins>.</<ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">ref</ins>><ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">. </ins>این <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">کتاب </ins>به بیشتر زبانهای دنیا برگردانیده شده است. <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">نیکلسن(Nicholson) </ins>تمام مثنوی را به انگلیسی برگردانیده و به چاپ رسانیده است. توفیق هـ. سبحانی نیز نسخهای از آن را در 1373ش تصحیح و منتشر <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">کرده </ins>است. بر مثنوی شروح متعددی نیز نوشته شده <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">که </ins>از آن جمله میتوان به نثر و شرح مثنوی از عبدالباقی گولپینارلی به <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">ترکی </ins>و شرح فارسی آن توسط <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">[[فروزانفر، بدیع الزمان|</ins>فروزانفر<ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">]]</ins><sup>*</sup> اشاره <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">کرد<ref>زمانی، کریم. '''''میناگر عشق'''''، تهران: نشر نی، چ 1، 1382 ش.</ref><ref>بصیر مژدهی، سامیه. «مثنوی»، '''''دانشنامه ادب فارسی (2)'''''، ادب فارسی در افغانستان، به سرپرستی حسن انوشه، تهران: سازمان چاپ و انتشارات وزارت فرهنگ و ارشاد اسلامی، چ 1، 1378 ش، ص 869، 870</ins>.<<ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">/ref><ref</ins>><ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">تلمذ حسین. '''''مرآتالمثنوی'''''، تصحیح، مقدمه و کشفالابیات به کوشش بهاءالدین خرمشاهی، تهران: نشر گفتار، چ 1، 1378 ش، ص 16 (پیشگفتار).</ins></<ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">ref</ins>><ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">.</ins></div></td></tr>
<tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br></td></tr>
<tr><td class="diff-marker" data-marker="−"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #ffe49c; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div><del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">'''مآخذ:'''</del></div></td><td class="diff-marker" data-marker="+"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div><ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">== نیز نگاه کنید به ==</ins></div></td></tr>
<tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br></td></tr>
<tr><td class="diff-marker" data-marker="−"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #ffe49c; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div><del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">1ـ بصیر مژدهی، سامیه. «مثنوی»، ''دانشنامة ادب فارسی </del>(<del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">2</del>)<del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">''، ادب فارسی در افغانستان، به سرپرستی حسن انوشه، تهران: سازمان چاپ و انتشارات وزارت فرهنگ و ارشاد اسلامی، چ 1، 1378 ش، ص 860.</del></div></td><td class="diff-marker" data-marker="+"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div><ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">* [[مولوی، جلال الدین محمد]]</ins></div></td></tr>
<tr><td colspan="2" class="diff-side-deleted"></td><td class="diff-marker" data-marker="+"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div><ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">* [[شاهنامه فردوسی]]</ins></div></td></tr>
<tr><td colspan="2" class="diff-side-deleted"></td><td class="diff-marker" data-marker="+"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div><ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">* [[کلیله و دمنه]]</ins></div></td></tr>
<tr><td colspan="2" class="diff-side-deleted"></td><td class="diff-marker" data-marker="+"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div><ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">* [[هزار و یک شب</ins>(<ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">ادبیات</ins>)<ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">]]</ins></div></td></tr>
<tr><td colspan="2" class="diff-side-deleted"></td><td class="diff-marker" data-marker="+"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div><ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">* [[فروزانفر، بدیع الزمان|فروزانفر]]</ins></div></td></tr>
<tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br></td></tr>
<tr><td class="diff-marker" data-marker="−"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #ffe49c; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div><del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">2ـ فروزانفر، بدیعالزمان. ''رساله در تحقیق احوال و زندگانی مولانا جلالالدین محمد''، تهران: زوار، چ 3، 1354 ش، ص 157.</del></div></td><td class="diff-marker" data-marker="+"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div><ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">== مآخذ ==</ins></div></td></tr>
<tr><td class="diff-marker" data-marker="−"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #ffe49c; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div> </div></td><td colspan="2" class="diff-side-added"></td></tr>
<tr><td class="diff-marker" data-marker="−"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #ffe49c; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div><del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">3ـ زرین كوب، عبدالحسین. ''پله پله تا ملاقات خدا''، تهران: علمی، چ 2، 1370 ش، ص 223.</del></div></td><td colspan="2" class="diff-side-added"></td></tr>
<tr><td class="diff-marker" data-marker="−"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #ffe49c; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div> </div></td><td colspan="2" class="diff-side-added"></td></tr>
<tr><td class="diff-marker" data-marker="−"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #ffe49c; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div><del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">4ـ اسلامی ندوشن، محمدعلی. ''باغ سبز عشق، گزیدة مثنوی''، تهران: یزدان، چ 1، 1377 ش، ص 15 (دیباچه).</del></div></td><td colspan="2" class="diff-side-added"></td></tr>
<tr><td class="diff-marker" data-marker="−"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #ffe49c; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div> </div></td><td colspan="2" class="diff-side-added"></td></tr>
<tr><td class="diff-marker" data-marker="−"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #ffe49c; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div><del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">5ـ جمال زاده، محمدعلی. ''بانگ نای (داستانهای مثنوی مولوی)''، با مقدمة بدیعالزمان فروزانفر، تهران: انجمن كتاب، 1335 ش (تاریخ مقدمه)، ص 13 (دیباچه).</del></div></td><td colspan="2" class="diff-side-added"></td></tr>
<tr><td class="diff-marker" data-marker="−"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #ffe49c; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div> </div></td><td colspan="2" class="diff-side-added"></td></tr>
<tr><td class="diff-marker" data-marker="−"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #ffe49c; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div><del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">6ـ بصیر مژدهی. همان، ص 869، 870.</del></div></td><td colspan="2" class="diff-side-added"></td></tr>
<tr><td class="diff-marker" data-marker="−"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #ffe49c; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div> </div></td><td colspan="2" class="diff-side-added"></td></tr>
<tr><td class="diff-marker" data-marker="−"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #ffe49c; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div><del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">و نیز نگ: تلمذ حسین. ''مرآتالمثنوی''، تصحیح، مقدمه و كشفالابیات به كوشش بهاءالدین خرمشاهی، تهران: نشر گفتار، چ 1، 1378 ش، ص 16 (پیشگفتار)؛ زمانی، كریم. ''میناگر عشق''، تهران: نشر نی، چ 1، 1382 ش.</del></div></td><td colspan="2" class="diff-side-added"></td></tr>
<tr><td class="diff-marker" data-marker="−"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #ffe49c; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div> </div></td><td colspan="2" class="diff-side-added"></td></tr>
<tr><td class="diff-marker" data-marker="−"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #ffe49c; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div> </div></td><td colspan="2" class="diff-side-added"></td></tr>
<tr><td class="diff-marker" data-marker="−"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #ffe49c; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div> </div></td><td colspan="2" class="diff-side-added"></td></tr>
<tr><td class="diff-marker" data-marker="−"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #ffe49c; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div><del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">----[1]. Nicholson. </del></div></td><td colspan="2" class="diff-side-added"></td></tr>
<tr><td class="diff-marker" data-marker="−"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #ffe49c; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div> </div></td><td colspan="2" class="diff-side-added"></td></tr>
<tr><td class="diff-marker" data-marker="−"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #ffe49c; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div><del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">ابوالقاسم رادفر</del></div></td><td colspan="2" class="diff-side-added"></td></tr>
</table>
Nazli
https://iranology-e.ir/index.php?title=%D9%85%D8%AB%D9%86%D9%88%DB%8C_%D9%85%D8%B9%D9%86%D9%88%DB%8C&diff=9868&oldid=prev
Samei: صفحهای تازه حاوی «مثنوی معنوی، منظومهای عرفانی سرودة جلالالدین محمد بلخی رومی مشهور به مولوی<sup>*</sup> در 6 دفتر. این مثنوی در شش دفتر و حدود 26000 بیت به بحر رمل سروده شده است.<sup>1</sup> مولوی در حدود 658ق / ؟م به خواهش شاگردش حسامالدین چلبی به نظم ''مثنوی'' پرداخت و ابت...» ایجاد کرد
2025-06-07T18:44:33Z
<p>صفحهای تازه حاوی «مثنوی معنوی، منظومهای عرفانی سرودة جلالالدین محمد بلخی رومی مشهور به مولوی<sup>*</sup> در 6 دفتر. این مثنوی در شش دفتر و حدود 26000 بیت به بحر رمل سروده شده است.<sup>1</sup> مولوی در حدود 658ق / ؟م به خواهش شاگردش حسامالدین چلبی به نظم ''مثنوی'' پرداخت و ابت...» ایجاد کرد</p>
<p><b>صفحهٔ تازه</b></p><div>مثنوی معنوی، منظومهای عرفانی سرودة جلالالدین محمد بلخی رومی مشهور به مولوی<sup>*</sup> در 6 دفتر. این مثنوی در شش دفتر و حدود 26000 بیت به بحر رمل سروده شده است.<sup>1</sup> مولوی در حدود 658ق / ؟م به خواهش شاگردش حسامالدین چلبی به نظم ''مثنوی'' پرداخت و ابتدا آن را در 18 بیت سرود.<sup>2</sup> كار نوشتن این منظومه در 660ق / ؟م به سبب درگذشت همسر حسامالدین و نیز فوت علاءالدین محمد فرزند مولوی، به مدت دو سال متوقف شد و در 662ق بار دیگر نظم آن آغاز گردید.<sup>3</sup> اگر شاهنامه حماسة دوره باستانی قوم ایرانی است، ''مثنوی'' مولوی را میتوان حماسة ایران پس از اسلام خواند.<sup>4</sup> سبك و شیوة قصه سرایی مولوی در این منظومه در واقع به طرز و شیوة ''كلیله و دمنه''<sup>*</sup> و تا حدودی ''[[هزار و یک شب(ادبیات)|هزار و یكشب]]'' است.<sup>5</sup> این كتاب به بیشتر زبانهای دنیا برگردانیده شده است. نیكلسن[1] تمام ''مثنوی'' را به انگلیسی برگردانیده و به چاپ رسانیده است. توفیق هـ. سبحانی نیز نسخهای از آن را در 1373ش تصحیح و منتشر كرده است. بر ''مثنوی'' شروح متعددی نیز نوشته شده كه از آن جمله میتوان به ''نثر و شرح مثنوی'' از عبدالباقی گولپینارلی به تركی و شرح فارسی آن توسط فروزانفر<sup>*</sup> اشاره كرد.<sup>6</sup> <br />
<br />
'''مآخذ:'''<br />
<br />
1ـ بصیر مژدهی، سامیه. «مثنوی»، ''دانشنامة ادب فارسی (2)''، ادب فارسی در افغانستان، به سرپرستی حسن انوشه، تهران: سازمان چاپ و انتشارات وزارت فرهنگ و ارشاد اسلامی، چ 1، 1378 ش، ص 860.<br />
<br />
2ـ فروزانفر، بدیعالزمان. ''رساله در تحقیق احوال و زندگانی مولانا جلالالدین محمد''، تهران: زوار، چ 3، 1354 ش، ص 157.<br />
<br />
3ـ زرین كوب، عبدالحسین. ''پله پله تا ملاقات خدا''، تهران: علمی، چ 2، 1370 ش، ص 223.<br />
<br />
4ـ اسلامی ندوشن، محمدعلی. ''باغ سبز عشق، گزیدة مثنوی''، تهران: یزدان، چ 1، 1377 ش، ص 15 (دیباچه).<br />
<br />
5ـ جمال زاده، محمدعلی. ''بانگ نای (داستانهای مثنوی مولوی)''، با مقدمة بدیعالزمان فروزانفر، تهران: انجمن كتاب، 1335 ش (تاریخ مقدمه)، ص 13 (دیباچه).<br />
<br />
6ـ بصیر مژدهی. همان، ص 869، 870.<br />
<br />
و نیز نگ: تلمذ حسین. ''مرآتالمثنوی''، تصحیح، مقدمه و كشفالابیات به كوشش بهاءالدین خرمشاهی، تهران: نشر گفتار، چ 1، 1378 ش، ص 16 (پیشگفتار)؛ زمانی، كریم. ''میناگر عشق''، تهران: نشر نی، چ 1، 1382 ش.<br />
<br />
<br />
<br />
----[1]. Nicholson. <br />
<br />
ابوالقاسم رادفر</div>
Samei