https://iranology-e.ir/index.php?action=history&feed=atom&title=%D9%85%D8%AC%D9%84%D8%B3_%D8%AE%D8%A8%D8%B1%DA%AF%D8%A7%D9%86_%D8%B1%D9%87%D8%A8%D8%B1%DB%8C 2026-07-29T00:27:36Z تاریخچهٔ نسخه‌ها برای این صفحه در ویکی MediaWiki 1.43.1 https://iranology-e.ir/index.php?title=%D9%85%D8%AC%D9%84%D8%B3_%D8%AE%D8%A8%D8%B1%DA%AF%D8%A7%D9%86_%D8%B1%D9%87%D8%A8%D8%B1%DB%8C&diff=14167&oldid=prev 2026-07-28T21:22:49Z

<p></p> <table style="background-color: #fff; color: #202122;" data-mw="interface"> <col class="diff-marker" /> <col class="diff-content" /> <col class="diff-marker" /> <col class="diff-content" /> <tr class="diff-title" lang="fa"> <td colspan="2" style="background-color: #fff; color: #202122; text-align: center;">→ نسخهٔ قدیمی‌تر</td> <td colspan="2" style="background-color: #fff; color: #202122; text-align: center;">نسخهٔ ‏۲۸ ژوئیهٔ ۲۰۲۶، ساعت ۲۱:۲۲</td> </tr><tr><td colspan="2" class="diff-lineno" id="mw-diff-left-l1">خط ۱:</td> <td colspan="2" class="diff-lineno">خط ۱:</td></tr> <tr><td class="diff-marker" data-marker="−"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #ffe49c; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>مجلس‌ خبرگان‌ <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">رهبري‌ محمد زرنگ مجلس‌ خبرگان‌ رهبري‌ يكي‌ </del>از <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">نهادهاي‌ </del>برخاسته‌ از قانون‌ <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">اساسي‌ </del>است‌ <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">كه‌ </del>به‌ دليل‌ <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">صلاحيتها واختيارات‌ قانوني‌ كه‌ </del>دارا <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">مي‌باشد </del>نقش‌ <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">مهمي‌ مي‌تواند </del>در روند و <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">روالهاي‌ حقوقي‌ </del>و <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">سياسي‌ كشور </del>داشته‌باشد. اهميت‌ نقش‌ و جايگاه‌ مجلس‌ خبرگان‌ <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">رهبري‌ </del>از آنجا <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">ناشي‌ مي‌شود كه‌ </del>اين‌ مجلس‌ مقام‌ <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">رهبري‌ راانتخاب‌ مي‌كند </del>و بر <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">عملكرد </del>او نظارت‌ دارد. <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">بديهي‌ </del>است‌ <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">كه‌ </del>چنين‌ <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">نقشي‌ </del>در نظام‌ <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">حقوقي‌ </del>ـ <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">سياسي‌ ايران‌كه‌ </del>مقام‌ <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">رهبري‌ </del>محوريت‌ <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">كامل‌ ولي‌ بي‌ بديلي‌ </del>دارد تا چه‌ اندازه‌ اهميت‌ دارد. تعيين‌ رهبر <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">كه‌ </del>فلسفه‌ <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">پيش‌بيني‌ </del>و <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">شكل‌گيري‌ </del>مجلس‌ خبرگان‌ <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">رهبري‌ </del>در قانون‌ <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">اساسي‌ </del>1358 بود از دو طريق‌ مورد پيش‌ <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">بيني‌ </del>قرارگرفته‌ بود: <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">نخست‌ از طريق‌پذيرش‌ عمومي‌ ؛ مقبوليت‌ عام‌ حضرت‌ امام‌ خميني‌ كه‌ به‌ عنوان‌ رهبر نهضت‌انقلابي‌ و بنيانگذار نظام‌ جمهوري‌ اسلامي‌ با شعار "الله اكبر " "خميني‌ رهبر" از طرف‌ قاطبه‌ مردم‌ ايران‌ به‌رهبري‌ شناخته‌ شده‌ براي‌ نويسندگان‌ قانون‌ اساسي‌ اين‌ تصور را پديد آورد كه‌ بهترين‌ شيوه‌ تعيين‌ رهبراين‌ است‌ كه‌ مردم‌ به‌ صورت‌ خود جوش‌ رهبري‌ فرد واحدي‌ را بپذيرند.(سيّد محمّد هاشمي‌، ص‌ 51) اين‌ تصور اصل‌ يكصد و هفتم‌ قانون‌ اساسي‌ اينگونه‌ آمده‌ بود: «هرگاه‌ يكي‌ از فقهاي‌ واجد شرايط‌ مذكور در اصل‌ پنجم‌ اين‌ قانون‌ از طرف‌اكثريت‌ قاطع‌ مردم‌ به‌ مرجعيت‌ و رهبري‌ شناخته‌ شده‌ باشد همانگونه‌ كه‌ درمورد مرجع‌ عاليقدر تقليد و رهبر انقلاب‌ آيت‌ اللهالعظمي‌ امام‌ خميني‌ چنين‌شده‌ است‌ اين‌ رهبر ولايت‌ امر و همه‌ مسئوليتهاي‌ ناشي‌ از آن‌ را بر عهده‌دارد...» اصل‌ مزبور در ادامه‌ مقرر مي‌داشت‌ كه‌ چنانچه‌ فرد واحدي‌ مورد اقبال‌ قاطع‌ مردم‌ قرار نگرفت‌ انتخاب‌رهبر برعهده‌ مجلس‌ خبرگان‌ خواهد بود. گذشت‌ زمان‌ و فاصله‌ گرفتن‌ از حالات‌ خاص‌ سالهاي‌ نخست‌انقلاب‌ اين‌ واقعيت‌ را پيش‌ روي‌ نظام‌ قرار داد كه‌ اقبال‌ قاطع‌ مردم‌ به‌ يك‌ نفر در جّو انقلابي‌ و مختص‌حضرت‌ امام‌ بوده‌ است‌ و در آينده‌ ممكن‌ است‌ هيچ‌ فردي‌ باچنين‌ قاطعيتي‌ مورد اقبال‌ مردم‌ قرار نگيردوآنگهي‌ موكول‌ كردن‌ موضوع‌ مهمي‌ مثل‌ انتخاب‌ رهبري‌ به‌ اعلام‌ حمايت‌ مردم‌ خالي‌ از اشكالات‌ غيرقابل‌ پيش‌ بيني‌ نبود. اين‌ موارد سبب‌ شد كه‌ طريقه‌ پذيرش‌ عمومي‌ به‌ عنوان‌ يك‌ شيوه‌ انتخاب‌ رهبرحذف‌ گردد و طريقه‌ دوم‌ مذكور در اصل‌ يكصد و هفتم‌ به‌ صورت‌ اصل‌ يكصد و هفتم‌ جديد به‌ تصويب‌شوراي‌ بازنگري‌ قانون‌ اساسي‌ در آيد. اين‌ اصل‌ مقرر مي‌دارد: «پس‌ از مرجع‌ عاليقدر تقليد و رهبر كبير انقلاب‌ جهاني‌ اسلام‌ و بنيانگذارجمهوري‌ اسلامي‌ ايران‌ حضرت‌ آيت‌ الله العظمي‌ امام‌ خميني‌ «قدس‌ سره‌الشريف‌» كه‌ ازطرف‌ اكثريت‌ قاطعه‌ مردم‌ به‌ مرجعيت‌ و رهبري‌ شناخته‌ وپذيرفته‌ شدند. تعيين‌ رهبر به‌ عهده‌ خبرگان‌ منتخب‌ مردم‌ است‌. به‌ اين‌ ترتيب‌ تعيين‌ رهبر توسط‌ مجلس‌ خبرگان‌ فلسفه‌ تشكيل‌ و مهمترين‌ كارويژه‌ اين‌ مجلس‌ مي‌باشد. خبر انقلاب‌ رهبر، به‌ موجب‌ اصل‌ يكصد و يازدهم‌ نظارت‌ بر رهبري‌ وظيفه‌ ديگري‌ است‌ كه‌ بر عهده‌مجلس‌ خبرگان‌ رهبري‌ گذاشته‌ شده‌ است‌. به‌ اين‌ ترتيب‌ كه‌ چنانچه‌ رهبر در انجام‌ وظايف‌ قانوني‌ خودناتوان‌ شود يا فاقد يكي‌ از شرايط‌ قانون‌ لازم‌ گردد در اين‌ موارد به‌ تشخيص‌ مجلس‌ خبرگان‌ رهبري‌ ازسمت‌ خود عزل‌ مي‌گردد. اصل‌ يكصد و هشتم‌ قانون‌ اساسي‌، مقررات‌ مربوط‌ به‌ تعداد و شرايط‌ خبرگان‌، كيفيت‌ انتخاب‌آنها را به‌ آئين‌ نامه‌اي‌ كه‌ توسط‌ فقهاي‌ اوليه‌ شوراي‌ نگهبان‌ تهيه‌ و تصويب‌ و به‌ تصويب‌ نهايي‌ نهاي‌رهبري‌ رسيده‌ باشد موكول‌ كرده‌ بوده‌ اين‌ آئين‌ نامه‌ در مهر ماه‌ 1359 توسط‌ فقهاي‌ شوراي‌ نگهبان‌ تدوين‌و تهيه‌ و براي‌ تصويب‌ نهايي‌ تقديم‌ امام‌ شد. بعضي‌ از مواد اين‌ آئين‌ نامه‌ بعداً توسط‌ مجلس‌ خبرگان‌مورد اصلاح‌ و بازنگري‌ قرار گرفت‌. مجلس‌ خبرگان‌ مركب‌ از نمايندگان‌ مردم‌ است‌ كه‌ با در نظر گرفتن‌ جمعيت‌ هر استان‌ و به‌ ازاي‌ هريك‌ ميليون‌ نفر جمعيت‌ يك‌ نفر انتخاب‌ مي‌شود. تعداد نمايندگان‌ مجلس‌ خبرگان‌ طبق‌ آمارگيري‌ 1365جمعاً 84 نفر تعيين‌ گرديد. به‌ موجب‌ ماده‌ 2 آئين‌ نامه‌ مزبور كانديداهاي‌ نمايندگي‌ مجلس‌ خبرگان‌ بايدداراي‌ شرايط‌ زير باشند: 1 ـ اشتهاد به‌ ديانت‌ و شايستگي‌ اخلاقي‌ 2 ـ اجتهاد در حدي‌ كه‌ قدرت‌ استنباط‌بعضي‌ مسايل‌ فقهي‌ را داشته‌ باشند و بتواند ولي‌ فقيه‌ واجد شرايط‌ رهبري‌ را تشخيص‌ دهد 3 ـ بينش‌سياسي‌ و اجتماعي‌ و آشنايي‌ با مسايل‌ سياسي‌ روز 4 ـ منعقد بودن‌ به‌ نظام‌ جمهوري‌ اسلامي‌ 5 ـنداشتن‌ سوابق‌ سوء سياسي‌ و... تشخيص‌ صلاحيت‌ علمي‌ خبرگان‌ طبق‌ تبصره‌ يك‌ ماده‌ 2 آئين‌ نامه‌ برعهده‌ فقهاي‌ شوراي‌ نگهبان‌ بود. اولين‌ انتخابات‌ مجلس‌ خبرگان‌ رهبري‌ در 1461 و دومين‌ دوره‌ آن‌</del></div></td><td class="diff-marker" data-marker="+"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>مجلس‌ خبرگان‌ <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">رهبری‌ يکی </ins>از <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">نهادهای </ins>برخاسته‌ از <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">[[قانون اساسی جمهوری اسلامی ایران|</ins>قانون‌ <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">اساسی]] </ins>است‌ <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">که‌ </ins>به‌ دليل‌ <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">صلاحيت‌ها و اختيارات‌ قانونی که‌ </ins>دارا <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">می‌باشد، می‌تواند </ins>نقش‌ <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">مهمی </ins>در روند و <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">روال‌های حقوقی </ins>و <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">سياسی کشور </ins>داشته‌باشد. اهميت‌ نقش‌ و جايگاه‌ مجلس‌ خبرگان‌ <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">رهبری </ins>از آنجا <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">ناشی میشود که‌ </ins>اين‌ مجلس‌ مقام‌ <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">رهبری را انتخاب‌ می‌کند </ins>و بر <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">عملکرد </ins>او نظارت‌ دارد. <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">بديهی </ins>است‌ <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">که‌ </ins>چنين‌ <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">نقشی </ins>در نظام‌ <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">حقوقی </ins>ـ <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">سياسی [[کشور ایران|ايران‌]] که‌ </ins>مقام‌ <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">رهبری </ins>محوريت‌ <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">کامل‌ ولی بی‌بديلی </ins>دارد تا چه‌ اندازه‌ اهميت‌ دارد. تعيين‌ رهبر <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">که‌ </ins>فلسفه‌ <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">پيش‌بينی </ins>و <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">شکل‌گيری </ins>مجلس‌ خبرگان‌ <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">رهبری </ins>در قانون‌ <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">اساسی </ins>1358 بود از دو طريق‌ مورد پيش‌ <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">بينی </ins>قرارگرفته‌ بود:</div></td></tr> <tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br></td></tr> <tr><td class="diff-marker" data-marker="−"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #ffe49c; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div><del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">در 1369 </del>و <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">سومين‌ دوره‌ آن‌ در1377برگزار شد</del>. <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">انتخاب‌ مقام‌ معظم‌ رهبري‌ </del>به‌ <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">مقام‌ </del>ولايت‌ <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">فقيه‌ </del>از <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">جمله‌ اقدامات‌ </del>آن‌ <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">مجلس‌ مي‌باشد</del>. <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">آيت‌ الله علي‌ مشكيني‌ </del>در <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">تمام‌ ادوار آن‌ </del>مجلس‌ <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">رياست‌ </del>و <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">اداره‌ مجلس‌ </del>را <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">بر عهده‌ داشت‌</del>.  </div></td><td class="diff-marker" data-marker="+"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div><ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">نخست‌ از طريق‌پذيرش‌ عمومی؛ مقبوليت‌ عام‌ حضرت‌ [[امام خمینی|امام‌ خمينی]] (ره) که‌ به‌ عنوان‌ رهبر نهضت‌انقلابی </ins>و <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">بنيانگذار نظام‌ [[جمهوری اسلامی]] با شعار "الله اکبر، خمينی رهبر" از طرف‌ قاطبه‌ مردم‌ [[کشور ایران|ايران‌]] به رهبری شناخته‌ شده‌ برای نويسندگان‌ قانون‌ اساسی اين‌ تصور را پديد آورد که‌ بهترين‌ شيوه‌ تعيين‌ رهبر اين‌ است‌ که‌ مردم‌ به‌ صورت‌ خود جوش‌ رهبری فرد واحدی را بپذيرند</ins>. <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">(سيّد محمّد هاشمی، ص‌ 51) اين‌ تصور اصل‌ يکصد و هفتم‌ [[قانون اساسی جمهوری اسلامی ایران|قانون‌ اساسی]] اينگونه‌ آمده‌ بود:&lt;blockquote&gt;«هرگاه‌ يکی از فقهای واجد شرايط‌ مذکور در اصل‌ پنجم‌ اين‌ قانون‌ از طرف اکثريت‌ قاطع‌ مردم‌ </ins>به‌ <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">مرجعيت‌ و رهبری شناخته‌ شده‌ باشد همانگونه‌ که‌ درمورد مرجع‌ عاليقدر تقليد و رهبر انقلاب‌ [[امام خمینی|آيت‌ الله العظمی امام‌ خمينی]] (ره) چنين‌شده‌ است‌ اين‌ رهبر </ins>ولايت‌ <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">امر و همه‌ مسئوليت‌های ناشی </ins>از آن‌ <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">را بر عهده‌دارد..</ins>.<ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">»&lt;/blockquote&gt;اصل‌ مزبور </ins>در <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">ادامه‌ مقرر می‌داشت‌ که‌ چنانچه‌ فرد واحدی مورد اقبال‌ قاطع‌ مردم‌ قرار نگرفت‌ انتخاب رهبر برعهده‌ </ins>مجلس‌ <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">خبرگان‌ خواهد بود. گذشت‌ زمان‌ </ins>و <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">فاصله‌ گرفتن‌ از حالات‌ خاص‌ سال‌های نخست انقلاب‌ اين‌ واقعيت‌ </ins>را <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">پيش‌ روی نظام‌ قرار داد که‌ اقبال‌ قاطع‌ مردم‌ به‌ يک‌ نفر در جّو انقلابی و مختص‌حضرت‌ امام‌ بوده‌ است‌ و در آينده‌ ممکن‌ است‌ هيچ‌ فردی باچنين‌ قاطعيتی مورد اقبال‌ مردم‌ قرار نگيرد وآنگهی موکول‌ کردن‌ موضوع‌ مهمی مثل‌ انتخاب‌ رهبری به‌ اعلام‌ حمايت‌ مردم‌ خالی از اشکالات‌ غيرقابل‌ پيش‌ بينی نبود. اين‌ موارد سبب‌ شد که‌ طريقه‌ پذيرش‌ عمومی به‌ عنوان‌ يک‌ شيوه‌ انتخاب‌ رهبر حذف‌ گردد و طريقه‌ دوم‌ مذکور در اصل‌ يکصد و هفتم‌ به‌ صورت‌ اصل‌ يکصد و هفتم‌ جديد به‌ تصويب [[شورای بازنگری قانون اساسی|شورای بازنگری قانون‌ اساسی]] در آيد</ins>. <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">اين‌ اصل‌ مقرر میدارد:</ins></div></td></tr> <tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br></td></tr> <tr><td class="diff-marker" data-marker="−"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #ffe49c; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div><del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">منابع </del>: <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">1- </del>پرسش ها و پاسخ هايى درباره مجلس خبرگان رهبرى، به <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">كوشش </del>: جمعى از محققان ، قم، <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">مركز </del>تحقيقات <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">حكومت </del>اسلامى, <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">13852- </del>مجلس خبرگان رهبرى <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">, </del>جايگاه <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">,عملكرد </del>و شرايط <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">اعضا ، </del>نگارش : جمعى از اساتيد و صاحبنظران، قم، تهيه: فصلنامه <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">حكومت اسلامى,13853- </del>آشنايى با مجلس خبرگان رهبرى، تهيه و تنظيم : دبيرخانه مجلس خبرگان رهبرى، <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">قم ، </del>دبيرخانه مجلس خبرگان <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">رهبري </del>، 1385</div></td><td class="diff-marker" data-marker="+"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div><ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">«پس‌ از مرجع‌ عاليقدر تقليد و رهبر کبير انقلاب‌ جهانی اسلام‌ و بنيانگذار [[جمهوری اسلامی]] ايران‌ حضرت‌ [[امام خمینی|آيت‌ الله العظمی امام‌ خمينی]] «قدس‌ سره‌الشريف‌» که‌ از طرف‌ اکثريت‌ قاطعه‌ مردم‌ به‌ مرجعيت‌ و رهبری شناخته‌ وپذيرفته‌ شدند. تعيين‌ رهبر به‌ عهده‌ خبرگان‌ منتخب‌ مردم‌ است‌. به‌ اين‌ ترتيب‌ تعيين‌ رهبر توسط‌ مجلس‌ خبرگان‌ فلسفه‌ تشکيل‌ و مهمترين‌ کارويژه‌ اين‌ مجلس‌ میباشد. خبر انقلاب‌ رهبر، به‌ موجب‌ اصل‌ يکصد و يازدهم‌ نظارت‌ بر رهبری وظيفه‌ ديگری است‌ که‌ بر عهده مجلس‌ خبرگان‌ رهبری گذاشته‌ شده‌ است‌. به‌ اين‌ ترتيب‌ که‌ چنانچه‌ رهبر در انجام‌ وظايف‌ قانونی خود ناتوان‌ شود يا فاقد يکی از شرايط‌ قانون‌ لازم‌ گردد در اين‌ موارد به‌ تشخيص‌ مجلس‌ خبرگان‌ رهبری از سمت‌ خود عزل‌ میگردد.</ins></div></td></tr> <tr><td colspan="2" class="diff-side-deleted"></td><td class="diff-marker" data-marker="+"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div> </div></td></tr> <tr><td colspan="2" class="diff-side-deleted"></td><td class="diff-marker" data-marker="+"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div><ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">اصل‌ يکصد و هشتم‌ قانون‌ اساسی، مقررات‌ مربوط‌ به‌ تعداد و شرايط‌ خبرگان‌، کيفيت‌ انتخاب آن‌ها را به‌ آئين‌ نامه‌ای که‌ توسط‌ فقهای اوليه‌ شورای نگهبان‌ تهيه‌ و تصويب‌ و به‌ تصويب‌ نهايی رهبری رسيده‌ باشد موکول‌ کرده‌ بوده‌. اين‌ آئين‌ نامه‌ در مهر ماه‌ 1359 توسط‌ فقهای شورای نگهبان‌ تدوين و تهيه‌ و برای تصويب‌ نهايی تقديم‌ امام‌ شد. بعضی از مواد اين‌ آئين‌ نامه‌ بعداً توسط‌ مجلس‌ خبرگان مورد اصلاح‌ و بازنگری قرار گرفت‌.</ins></div></td></tr> <tr><td colspan="2" class="diff-side-deleted"></td><td class="diff-marker" data-marker="+"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div> </div></td></tr> <tr><td colspan="2" class="diff-side-deleted"></td><td class="diff-marker" data-marker="+"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div><ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">مجلس‌ خبرگان‌ مرکب‌ از نمايندگان‌ مردم‌ است‌ که‌ با در نظر گرفتن‌ جمعيت‌ هر استان‌ و به‌ ازای هريک‌ ميليون‌ نفر جمعيت‌ يک‌ نفر انتخاب‌ میشود. تعداد نمايندگان‌ مجلس‌ خبرگان‌ طبق‌ آمارگيری 1365 جمعاً 84 نفر تعيين‌ گرديد. به‌ موجب‌ ماده‌ 2 آئين‌ نامه‌ مزبور کانديداهای نمايندگی مجلس‌ خبرگان‌ بايد دارای شرايط‌ زير باشند</ins>:</div></td></tr> <tr><td colspan="2" class="diff-side-deleted"></td><td class="diff-marker" data-marker="+"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div> </div></td></tr> <tr><td colspan="2" class="diff-side-deleted"></td><td class="diff-marker" data-marker="+"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div><ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;"># اشتهاد به‌ ديانت‌ و شايستگی اخلاقی</ins></div></td></tr> <tr><td colspan="2" class="diff-side-deleted"></td><td class="diff-marker" data-marker="+"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div><ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;"># اجتهاد در حدی که‌ قدرت‌ استنباط‌ بعضی مسايل‌ فقهی را داشته‌ باشند و بتواند ولی فقيه‌ واجد شرايط‌ رهبری را تشخيص‌ دهد</ins></div></td></tr> <tr><td colspan="2" class="diff-side-deleted"></td><td class="diff-marker" data-marker="+"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div><ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;"># بينش‌سياسی و اجتماعی و آشنايی با مسايل‌ سياسی روز</ins></div></td></tr> <tr><td colspan="2" class="diff-side-deleted"></td><td class="diff-marker" data-marker="+"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div><ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;"># منعقد بودن‌ به‌ نظام‌ [[جمهوری اسلامی]]</ins></div></td></tr> <tr><td colspan="2" class="diff-side-deleted"></td><td class="diff-marker" data-marker="+"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div><ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;"># نداشتن‌ سوابق‌ سوء سياسی و...</ins></div></td></tr> <tr><td colspan="2" class="diff-side-deleted"></td><td class="diff-marker" data-marker="+"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div> </div></td></tr> <tr><td colspan="2" class="diff-side-deleted"></td><td class="diff-marker" data-marker="+"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div><ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">تشخيص‌ صلاحيت‌ علمی خبرگان‌ طبق‌ تبصره‌ يک‌ ماده‌ 2 آئين‌ نامه‌ برعهده‌ فقهای [[شورای نگهبان|شورای نگهبان‌]] بود. اولين‌ انتخابات‌ مجلس‌ خبرگان‌ رهبری در 1461 و دومين‌ دوره‌ آن‌ در 1369 و سومين‌ دوره‌ آن‌ در 1377 برگزار شد. انتخاب‌ مقام‌ معظم‌ رهبری به‌ مقام‌ ولايت‌ فقيه‌ از جمله‌ اقدامات‌ آن‌ مجلس‌ میباشد. آيت‌ الله علی مشکينی در تمام‌ ادوار آن‌ مجلس‌ رياست‌ و اداره‌ مجلس‌ را بر عهده‌ داشت‌.&lt;ref&gt;</ins>پرسش ها و پاسخ هايى درباره مجلس خبرگان رهبرى، به <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">کوشش</ins>: جمعى از محققان ، قم، <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">مرکز </ins>تحقيقات <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">حکومت </ins>اسلامى, <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">1385.&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;</ins>مجلس خبرگان رهبرى جايگاه <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">عملکرد </ins>و شرايط <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">اعضا، </ins>نگارش: جمعى از اساتيد و صاحبنظران، قم، تهيه: فصلنامه <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">حکومت اسلامى، 1385.&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;</ins>آشنايى با مجلس خبرگان رهبرى، تهيه و تنظيم: دبيرخانه مجلس خبرگان رهبرى، <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">قم، </ins>دبيرخانه مجلس خبرگان <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">رهبری </ins>، 1385<ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">.&lt;/ref&gt;</ins></div></td></tr> <tr><td colspan="2" class="diff-side-deleted"></td><td class="diff-marker" data-marker="+"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div> </div></td></tr> <tr><td colspan="2" class="diff-side-deleted"></td><td class="diff-marker" data-marker="+"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div><ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">== نیز نگاه کنید به ==</ins></div></td></tr> <tr><td colspan="2" class="diff-side-deleted"></td><td class="diff-marker" data-marker="+"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div> </div></td></tr> <tr><td colspan="2" class="diff-side-deleted"></td><td class="diff-marker" data-marker="+"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div><ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">* [[جمهوری اسلامی]]</ins></div></td></tr> <tr><td colspan="2" class="diff-side-deleted"></td><td class="diff-marker" data-marker="+"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div><ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">* [[امام خمینی|امام خمینی (ره)]]</ins></div></td></tr> <tr><td colspan="2" class="diff-side-deleted"></td><td class="diff-marker" data-marker="+"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div><ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">* [[شورای نگهبان]]</ins></div></td></tr> <tr><td colspan="2" class="diff-side-deleted"></td><td class="diff-marker" data-marker="+"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div><ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">* [[مجلس شورای اسلامی]]</ins></div></td></tr> <tr><td colspan="2" class="diff-side-deleted"></td><td class="diff-marker" data-marker="+"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div><ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">* [[مجلس خبرگان، قانون اساسی]]</ins></div></td></tr> <tr><td colspan="2" class="diff-side-deleted"></td><td class="diff-marker" data-marker="+"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div> </div></td></tr> <tr><td colspan="2" class="diff-side-deleted"></td><td class="diff-marker" data-marker="+"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div><ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">== مآخذ ==</ins></div></td></tr> <tr><td colspan="2" class="diff-side-deleted"></td><td class="diff-marker" data-marker="+"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div><ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">&lt;references /&gt;</ins></div></td></tr> <tr><td colspan="2" class="diff-side-deleted"></td><td class="diff-marker" data-marker="+"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div> </div></td></tr> <tr><td colspan="2" class="diff-side-deleted"></td><td class="diff-marker" data-marker="+"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div><ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">== منبع اصلی ==</ins></div></td></tr> <tr><td colspan="2" class="diff-side-deleted"></td><td class="diff-marker" data-marker="+"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div><ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">[https://icro.ir/ سازمان فرهنگ و ارتباطات اسلامی]، مرکز مطالعات راهبردی روابط فرهنگی (1401)، درآمدی بر دانشنامه [[انقلاب اسلامی ایران|انقلاب اسلامی]]، [https://alhodapub.com/ موسسه فرهنگی هنری و انتشارات بین المللی الهدی].</ins></div></td></tr> <tr><td colspan="2" class="diff-side-deleted"></td><td class="diff-marker" data-marker="+"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div> </div></td></tr> <tr><td colspan="2" class="diff-side-deleted"></td><td class="diff-marker" data-marker="+"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div><ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">== نویسنده مقاله ==</ins></div></td></tr> <tr><td colspan="2" class="diff-side-deleted"></td><td class="diff-marker" data-marker="+"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div><ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">محمد زرنگ</ins></div></td></tr> <tr><td colspan="2" class="diff-side-deleted"></td><td class="diff-marker" data-marker="+"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div><ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">[[رده:انقلاب اسلامی]]</ins></div></td></tr> <!-- diff cache key wiki-hYbGde5G:diff:1.41:old-14124:rev-14167:php=table --> </table>

Setayesh https://iranology-e.ir/index.php?title=%D9%85%D8%AC%D9%84%D8%B3_%D8%AE%D8%A8%D8%B1%DA%AF%D8%A7%D9%86_%D8%B1%D9%87%D8%A8%D8%B1%DB%8C&diff=14124&oldid=prev 2026-07-27T08:30:18Z

<p>صفحه‌ای تازه حاوی «مجلس‌ خبرگان‌ رهبري‌ محمد زرنگ مجلس‌ خبرگان‌ رهبري‌ يكي‌ از نهادهاي‌ برخاسته‌ از قانون‌ اساسي‌ است‌ كه‌ به‌ دليل‌ صلاحيتها واختيارات‌ قانوني‌ كه‌ دارا مي‌باشد نقش‌ مهمي‌ مي‌تواند در روند و روالهاي‌ حقوقي‌ و سياسي‌ كشور داشته...» ایجاد کرد</p> <p><b>صفحهٔ تازه</b></p><div>مجلس‌ خبرگان‌ رهبري‌ محمد زرنگ مجلس‌ خبرگان‌ رهبري‌ يكي‌ از نهادهاي‌ برخاسته‌ از قانون‌ اساسي‌ است‌ كه‌ به‌ دليل‌ صلاحيتها واختيارات‌ قانوني‌ كه‌ دارا مي‌باشد نقش‌ مهمي‌ مي‌تواند در روند و روالهاي‌ حقوقي‌ و سياسي‌ كشور داشته‌باشد. اهميت‌ نقش‌ و جايگاه‌ مجلس‌ خبرگان‌ رهبري‌ از آنجا ناشي‌ مي‌شود كه‌ اين‌ مجلس‌ مقام‌ رهبري‌ راانتخاب‌ مي‌كند و بر عملكرد او نظارت‌ دارد. بديهي‌ است‌ كه‌ چنين‌ نقشي‌ در نظام‌ حقوقي‌ ـ سياسي‌ ايران‌كه‌ مقام‌ رهبري‌ محوريت‌ كامل‌ ولي‌ بي‌ بديلي‌ دارد تا چه‌ اندازه‌ اهميت‌ دارد. تعيين‌ رهبر كه‌ فلسفه‌ پيش‌بيني‌ و شكل‌گيري‌ مجلس‌ خبرگان‌ رهبري‌ در قانون‌ اساسي‌ 1358 بود از دو طريق‌ مورد پيش‌ بيني‌ قرارگرفته‌ بود: نخست‌ از طريق‌پذيرش‌ عمومي‌ ؛ مقبوليت‌ عام‌ حضرت‌ امام‌ خميني‌ كه‌ به‌ عنوان‌ رهبر نهضت‌انقلابي‌ و بنيانگذار نظام‌ جمهوري‌ اسلامي‌ با شعار &quot;الله اكبر &quot; &quot;خميني‌ رهبر&quot; از طرف‌ قاطبه‌ مردم‌ ايران‌ به‌رهبري‌ شناخته‌ شده‌ براي‌ نويسندگان‌ قانون‌ اساسي‌ اين‌ تصور را پديد آورد كه‌ بهترين‌ شيوه‌ تعيين‌ رهبراين‌ است‌ كه‌ مردم‌ به‌ صورت‌ خود جوش‌ رهبري‌ فرد واحدي‌ را بپذيرند.(سيّد محمّد هاشمي‌، ص‌ 51) اين‌ تصور اصل‌ يكصد و هفتم‌ قانون‌ اساسي‌ اينگونه‌ آمده‌ بود: «هرگاه‌ يكي‌ از فقهاي‌ واجد شرايط‌ مذكور در اصل‌ پنجم‌ اين‌ قانون‌ از طرف‌اكثريت‌ قاطع‌ مردم‌ به‌ مرجعيت‌ و رهبري‌ شناخته‌ شده‌ باشد همانگونه‌ كه‌ درمورد مرجع‌ عاليقدر تقليد و رهبر انقلاب‌ آيت‌ اللهالعظمي‌ امام‌ خميني‌ چنين‌شده‌ است‌ اين‌ رهبر ولايت‌ امر و همه‌ مسئوليتهاي‌ ناشي‌ از آن‌ را بر عهده‌دارد...» اصل‌ مزبور در ادامه‌ مقرر مي‌داشت‌ كه‌ چنانچه‌ فرد واحدي‌ مورد اقبال‌ قاطع‌ مردم‌ قرار نگرفت‌ انتخاب‌رهبر برعهده‌ مجلس‌ خبرگان‌ خواهد بود. گذشت‌ زمان‌ و فاصله‌ گرفتن‌ از حالات‌ خاص‌ سالهاي‌ نخست‌انقلاب‌ اين‌ واقعيت‌ را پيش‌ روي‌ نظام‌ قرار داد كه‌ اقبال‌ قاطع‌ مردم‌ به‌ يك‌ نفر در جّو انقلابي‌ و مختص‌حضرت‌ امام‌ بوده‌ است‌ و در آينده‌ ممكن‌ است‌ هيچ‌ فردي‌ باچنين‌ قاطعيتي‌ مورد اقبال‌ مردم‌ قرار نگيردوآنگهي‌ موكول‌ كردن‌ موضوع‌ مهمي‌ مثل‌ انتخاب‌ رهبري‌ به‌ اعلام‌ حمايت‌ مردم‌ خالي‌ از اشكالات‌ غيرقابل‌ پيش‌ بيني‌ نبود. اين‌ موارد سبب‌ شد كه‌ طريقه‌ پذيرش‌ عمومي‌ به‌ عنوان‌ يك‌ شيوه‌ انتخاب‌ رهبرحذف‌ گردد و طريقه‌ دوم‌ مذكور در اصل‌ يكصد و هفتم‌ به‌ صورت‌ اصل‌ يكصد و هفتم‌ جديد به‌ تصويب‌شوراي‌ بازنگري‌ قانون‌ اساسي‌ در آيد. اين‌ اصل‌ مقرر مي‌دارد: «پس‌ از مرجع‌ عاليقدر تقليد و رهبر كبير انقلاب‌ جهاني‌ اسلام‌ و بنيانگذارجمهوري‌ اسلامي‌ ايران‌ حضرت‌ آيت‌ الله العظمي‌ امام‌ خميني‌ «قدس‌ سره‌الشريف‌» كه‌ ازطرف‌ اكثريت‌ قاطعه‌ مردم‌ به‌ مرجعيت‌ و رهبري‌ شناخته‌ وپذيرفته‌ شدند. تعيين‌ رهبر به‌ عهده‌ خبرگان‌ منتخب‌ مردم‌ است‌. به‌ اين‌ ترتيب‌ تعيين‌ رهبر توسط‌ مجلس‌ خبرگان‌ فلسفه‌ تشكيل‌ و مهمترين‌ كارويژه‌ اين‌ مجلس‌ مي‌باشد. خبر انقلاب‌ رهبر، به‌ موجب‌ اصل‌ يكصد و يازدهم‌ نظارت‌ بر رهبري‌ وظيفه‌ ديگري‌ است‌ كه‌ بر عهده‌مجلس‌ خبرگان‌ رهبري‌ گذاشته‌ شده‌ است‌. به‌ اين‌ ترتيب‌ كه‌ چنانچه‌ رهبر در انجام‌ وظايف‌ قانوني‌ خودناتوان‌ شود يا فاقد يكي‌ از شرايط‌ قانون‌ لازم‌ گردد در اين‌ موارد به‌ تشخيص‌ مجلس‌ خبرگان‌ رهبري‌ ازسمت‌ خود عزل‌ مي‌گردد. اصل‌ يكصد و هشتم‌ قانون‌ اساسي‌، مقررات‌ مربوط‌ به‌ تعداد و شرايط‌ خبرگان‌، كيفيت‌ انتخاب‌آنها را به‌ آئين‌ نامه‌اي‌ كه‌ توسط‌ فقهاي‌ اوليه‌ شوراي‌ نگهبان‌ تهيه‌ و تصويب‌ و به‌ تصويب‌ نهايي‌ نهاي‌رهبري‌ رسيده‌ باشد موكول‌ كرده‌ بوده‌ اين‌ آئين‌ نامه‌ در مهر ماه‌ 1359 توسط‌ فقهاي‌ شوراي‌ نگهبان‌ تدوين‌و تهيه‌ و براي‌ تصويب‌ نهايي‌ تقديم‌ امام‌ شد. بعضي‌ از مواد اين‌ آئين‌ نامه‌ بعداً توسط‌ مجلس‌ خبرگان‌مورد اصلاح‌ و بازنگري‌ قرار گرفت‌. مجلس‌ خبرگان‌ مركب‌ از نمايندگان‌ مردم‌ است‌ كه‌ با در نظر گرفتن‌ جمعيت‌ هر استان‌ و به‌ ازاي‌ هريك‌ ميليون‌ نفر جمعيت‌ يك‌ نفر انتخاب‌ مي‌شود. تعداد نمايندگان‌ مجلس‌ خبرگان‌ طبق‌ آمارگيري‌ 1365جمعاً 84 نفر تعيين‌ گرديد. به‌ موجب‌ ماده‌ 2 آئين‌ نامه‌ مزبور كانديداهاي‌ نمايندگي‌ مجلس‌ خبرگان‌ بايدداراي‌ شرايط‌ زير باشند: 1 ـ اشتهاد به‌ ديانت‌ و شايستگي‌ اخلاقي‌ 2 ـ اجتهاد در حدي‌ كه‌ قدرت‌ استنباط‌بعضي‌ مسايل‌ فقهي‌ را داشته‌ باشند و بتواند ولي‌ فقيه‌ واجد شرايط‌ رهبري‌ را تشخيص‌ دهد 3 ـ بينش‌سياسي‌ و اجتماعي‌ و آشنايي‌ با مسايل‌ سياسي‌ روز 4 ـ منعقد بودن‌ به‌ نظام‌ جمهوري‌ اسلامي‌ 5 ـنداشتن‌ سوابق‌ سوء سياسي‌ و... تشخيص‌ صلاحيت‌ علمي‌ خبرگان‌ طبق‌ تبصره‌ يك‌ ماده‌ 2 آئين‌ نامه‌ برعهده‌ فقهاي‌ شوراي‌ نگهبان‌ بود. اولين‌ انتخابات‌ مجلس‌ خبرگان‌ رهبري‌ در 1461 و دومين‌ دوره‌ آن‌<br /> <br /> در 1369 و سومين‌ دوره‌ آن‌ در1377برگزار شد. انتخاب‌ مقام‌ معظم‌ رهبري‌ به‌ مقام‌ ولايت‌ فقيه‌ از جمله‌ اقدامات‌ آن‌ مجلس‌ مي‌باشد. آيت‌ الله علي‌ مشكيني‌ در تمام‌ ادوار آن‌ مجلس‌ رياست‌ و اداره‌ مجلس‌ را بر عهده‌ داشت‌. <br /> <br /> منابع : 1- پرسش ها و پاسخ هايى درباره مجلس خبرگان رهبرى، به كوشش : جمعى از محققان ، قم، مركز تحقيقات حكومت اسلامى, 13852- مجلس خبرگان رهبرى , جايگاه ,عملكرد و شرايط اعضا ، نگارش : جمعى از اساتيد و صاحبنظران، قم، تهيه: فصلنامه حكومت اسلامى,13853- آشنايى با مجلس خبرگان رهبرى، تهيه و تنظيم : دبيرخانه مجلس خبرگان رهبرى، قم ، دبيرخانه مجلس خبرگان رهبري ، 1385</div>

Samei