https://iranology-e.ir/index.php?action=history&feed=atom&title=%D9%85%D8%AC%D9%84%D8%B3_%D8%B4%D9%88%D8%B1%D8%A7%DB%8C_%D9%85%D9%84%DB%8C_2
مجلس شورای ملی 2 - تاریخچهٔ نسخهها
2026-06-21T05:23:45Z
تاریخچهٔ نسخهها برای این صفحه در ویکی
MediaWiki 1.43.1
https://iranology-e.ir/index.php?title=%D9%85%D8%AC%D9%84%D8%B3_%D8%B4%D9%88%D8%B1%D8%A7%DB%8C_%D9%85%D9%84%DB%8C_2&diff=5635&oldid=prev
Samei در ۳ مهٔ ۲۰۲۵، ساعت ۱۸:۴۶
2025-05-03T18:46:58Z
<p></p>
<table style="background-color: #fff; color: #202122;" data-mw="interface">
<col class="diff-marker" />
<col class="diff-content" />
<col class="diff-marker" />
<col class="diff-content" />
<tr class="diff-title" lang="fa">
<td colspan="2" style="background-color: #fff; color: #202122; text-align: center;">→ نسخهٔ قدیمیتر</td>
<td colspan="2" style="background-color: #fff; color: #202122; text-align: center;">نسخهٔ ۳ مهٔ ۲۰۲۵، ساعت ۱۸:۴۶</td>
</tr><tr><td colspan="2" class="diff-lineno" id="mw-diff-left-l31">خط ۳۱:</td>
<td colspan="2" class="diff-lineno">خط ۳۱:</td></tr>
<tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>== نویسنده مقاله ==</div></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>== نویسنده مقاله ==</div></td></tr>
<tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>امید پارسانژاد</div></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>امید پارسانژاد</div></td></tr>
<tr><td class="diff-marker" data-marker="−"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #ffe49c; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>[[رده:<del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">علوم سیاسی</del>]]</div></td><td class="diff-marker" data-marker="+"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>[[رده:<ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">تاریخ]]</ins></div></td></tr>
<tr><td colspan="2" class="diff-side-deleted"></td><td class="diff-marker" data-marker="+"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div><ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">[[رده:تاریخ و باستان شناسی</ins>]]</div></td></tr>
</table>
Samei
https://iranology-e.ir/index.php?title=%D9%85%D8%AC%D9%84%D8%B3_%D8%B4%D9%88%D8%B1%D8%A7%DB%8C_%D9%85%D9%84%DB%8C_2&diff=5258&oldid=prev
Samei: /* نویسنده مقاله */
2025-05-01T10:58:08Z
<p><span class="autocomment">نویسنده مقاله</span></p>
<table style="background-color: #fff; color: #202122;" data-mw="interface">
<col class="diff-marker" />
<col class="diff-content" />
<col class="diff-marker" />
<col class="diff-content" />
<tr class="diff-title" lang="fa">
<td colspan="2" style="background-color: #fff; color: #202122; text-align: center;">→ نسخهٔ قدیمیتر</td>
<td colspan="2" style="background-color: #fff; color: #202122; text-align: center;">نسخهٔ ۱ مهٔ ۲۰۲۵، ساعت ۱۰:۵۸</td>
</tr><tr><td colspan="2" class="diff-lineno" id="mw-diff-left-l31">خط ۳۱:</td>
<td colspan="2" class="diff-lineno">خط ۳۱:</td></tr>
<tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>== نویسنده مقاله ==</div></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>== نویسنده مقاله ==</div></td></tr>
<tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>امید پارسانژاد</div></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>امید پارسانژاد</div></td></tr>
<tr><td class="diff-marker" data-marker="−"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #ffe49c; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>[[<del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">index.php?title=</del>رده:علوم سیاسی]]</div></td><td class="diff-marker" data-marker="+"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>[[رده:علوم سیاسی]]</div></td></tr>
</table>
Samei
https://iranology-e.ir/index.php?title=%D9%85%D8%AC%D9%84%D8%B3_%D8%B4%D9%88%D8%B1%D8%A7%DB%8C_%D9%85%D9%84%DB%8C_2&diff=5257&oldid=prev
Samei در ۱ مهٔ ۲۰۲۵، ساعت ۱۰:۵۷
2025-05-01T10:57:49Z
<p></p>
<table style="background-color: #fff; color: #202122;" data-mw="interface">
<col class="diff-marker" />
<col class="diff-content" />
<col class="diff-marker" />
<col class="diff-content" />
<tr class="diff-title" lang="fa">
<td colspan="2" style="background-color: #fff; color: #202122; text-align: center;">→ نسخهٔ قدیمیتر</td>
<td colspan="2" style="background-color: #fff; color: #202122; text-align: center;">نسخهٔ ۱ مهٔ ۲۰۲۵، ساعت ۱۰:۵۷</td>
</tr><tr><td colspan="2" class="diff-lineno" id="mw-diff-left-l15">خط ۱۵:</td>
<td colspan="2" class="diff-lineno">خط ۱۵:</td></tr>
<tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>پس از کودتای 28 مرداد 1332ش،<sup>*</sup> انتخابات مجلس بار دیگر جنبه نمایشی به خود گرفت و شاه و دربار در انتخاب نمایندگان و تغییر نتیجه انتخابات دخالت کردند. [[انقلاب اسلامی ایران|پیروزی انقلاب اسلامی]]<sup>*</sup> در 1357ش به فعالیت [[مجلس شورای ملی]] پس از 24 دوره پایان داد. مهندس عبدالله ریاضی و دکتر جواد سعید، رؤسای آخرین دوره [[مجلس شورای ملی]]، تنها چند ماه پس از [[انقلاب اسلامی ایران|انقلاب اسلامی]] اعدام شدند<ref>طلوعی، محمود. '''''بازیگران عصر پهلوی.''''' تهران: نشر علم، 1372، چ 3، ج 2، ص 747-748.</ref>.</div></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>پس از کودتای 28 مرداد 1332ش،<sup>*</sup> انتخابات مجلس بار دیگر جنبه نمایشی به خود گرفت و شاه و دربار در انتخاب نمایندگان و تغییر نتیجه انتخابات دخالت کردند. [[انقلاب اسلامی ایران|پیروزی انقلاب اسلامی]]<sup>*</sup> در 1357ش به فعالیت [[مجلس شورای ملی]] پس از 24 دوره پایان داد. مهندس عبدالله ریاضی و دکتر جواد سعید، رؤسای آخرین دوره [[مجلس شورای ملی]]، تنها چند ماه پس از [[انقلاب اسلامی ایران|انقلاب اسلامی]] اعدام شدند<ref>طلوعی، محمود. '''''بازیگران عصر پهلوی.''''' تهران: نشر علم، 1372، چ 3، ج 2، ص 747-748.</ref>.</div></td></tr>
<tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br></td></tr>
<tr><td class="diff-marker" data-marker="−"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #ffe49c; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>نیز نگاه کنید به</div></td><td class="diff-marker" data-marker="+"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div><ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">== </ins>نیز نگاه کنید به <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">==</ins></div></td></tr>
<tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br></td></tr>
<tr><td class="diff-marker" data-marker="−"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #ffe49c; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>[[مجلس شورای ملی]]</div></td><td class="diff-marker" data-marker="+"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div><ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">* </ins>[[مجلس شورای ملی]]</div></td></tr>
<tr><td class="diff-marker" data-marker="−"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #ffe49c; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div> </div></td><td class="diff-marker" data-marker="+"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div><ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">* </ins>[[مجلس سنا]]</div></td></tr>
<tr><td class="diff-marker" data-marker="−"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #ffe49c; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>[[مجلس سنا]]</div></td><td class="diff-marker" data-marker="+"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div><ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">* </ins>[[سلسله پهلوی]]</div></td></tr>
<tr><td class="diff-marker" data-marker="−"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #ffe49c; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div> </div></td><td class="diff-marker" data-marker="+"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div><ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">* </ins>[[انقلاب اسلامی ایران]]</div></td></tr>
<tr><td class="diff-marker" data-marker="−"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #ffe49c; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>[[سلسله پهلوی]]</div></td><td class="diff-marker" data-marker="+"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div><ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">* </ins>[[جبهه ملی]]</div></td></tr>
<tr><td class="diff-marker" data-marker="−"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #ffe49c; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div> </div></td><td colspan="2" class="diff-side-added"></td></tr>
<tr><td class="diff-marker" data-marker="−"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #ffe49c; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>[[انقلاب اسلامی ایران]]</div></td><td colspan="2" class="diff-side-added"></td></tr>
<tr><td class="diff-marker" data-marker="−"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #ffe49c; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div> </div></td><td colspan="2" class="diff-side-added"></td></tr>
<tr><td class="diff-marker" data-marker="−"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #ffe49c; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>[[جبهه ملی]]</div></td><td colspan="2" class="diff-side-added"></td></tr>
<tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br></td></tr>
<tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>== مآخذ ==</div></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>== مآخذ ==</div></td></tr>
<tr><td colspan="2" class="diff-lineno" id="mw-diff-left-l35">خط ۳۵:</td>
<td colspan="2" class="diff-lineno">خط ۳۱:</td></tr>
<tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>== نویسنده مقاله ==</div></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>== نویسنده مقاله ==</div></td></tr>
<tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>امید پارسانژاد</div></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>امید پارسانژاد</div></td></tr>
<tr><td class="diff-marker" data-marker="−"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #ffe49c; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>[[رده:علوم سیاسی]]</div></td><td class="diff-marker" data-marker="+"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>[[<ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">index.php?title=</ins>رده:علوم سیاسی]]</div></td></tr>
</table>
Samei
https://iranology-e.ir/index.php?title=%D9%85%D8%AC%D9%84%D8%B3_%D8%B4%D9%88%D8%B1%D8%A7%DB%8C_%D9%85%D9%84%DB%8C_2&diff=5256&oldid=prev
Samei: /* مآخذ */
2025-05-01T10:57:25Z
<p><span class="autocomment">مآخذ</span></p>
<table style="background-color: #fff; color: #202122;" data-mw="interface">
<col class="diff-marker" />
<col class="diff-content" />
<col class="diff-marker" />
<col class="diff-content" />
<tr class="diff-title" lang="fa">
<td colspan="2" style="background-color: #fff; color: #202122; text-align: center;">→ نسخهٔ قدیمیتر</td>
<td colspan="2" style="background-color: #fff; color: #202122; text-align: center;">نسخهٔ ۱ مهٔ ۲۰۲۵، ساعت ۱۰:۵۷</td>
</tr><tr><td colspan="2" class="diff-lineno" id="mw-diff-left-l13">خط ۱۳:</td>
<td colspan="2" class="diff-lineno">خط ۱۳:</td></tr>
<tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>در اواخر کار همین مجلس ماجرای قیام پیشهوری<sup>*</sup> و غائله آذربایجان آغاز شد و نمایندگان مجلس [[احمد قوام السلطنه( رجال سیاسی)|احمد قوام<sup>*</sup>]] را برای حل این مسئله به نخستوزیری انتخاب کردند<ref>همایون کاتوزیان، محمدعلی. '''''مصدق و نبرد قدرت'''''. ترجمه احمد تدین، تهران: رسا، 1379، چ 3، ص 125.</ref>. انتخابات مجلس پانزدهم در 1326ش با دخالت گسترده به نفع [[حزب دمکرات ایران|حزب دولتی دموکرات]]<sup>*</sup> به رهبری قوام انجام شد<ref>همایون کاتوزیان، محمدعلی. '''''مصدق و نبرد قدرت'''''. ترجمه احمد تدین، تهران: رسا، 1379، جلد 3، ص. 127-128.</ref>. اعتراض [[محمد مصدق|دکتر محمد مصدق]]<sup>*</sup> و جمعی از همفکرانش به تقلب گسترده ارتش و دربار در انتخابات مجلس شانزدهم در 1328ش به تشکیل [[جبهه ملی]]<sup>*</sup> انجامید<ref>عاقلی، باقر. '''''روزشمار تاریخ ایران از مشروطه تا انقلاب اسلامی.''''' تهران: گفتار، 1369، ج 1، ص 304، 305.</ref>. اعضای این جبهه توانستند با فرستادن چند نماینده به مجلس، قانون [[ملی شدن صنعت نفت|ملی شدن صنعت نفت ایران]] را به تصویب برسانند<ref>همایون کاتوزیان، محمدعلی. '''''دولت و جامعه در ایران؛ انقراض قاجار و استقرار پهلوی'''''. ترجمه حسن افشار، تهران: مرکز، 1379، ص 180-181.</ref>. انتخابات مجلس هفدهم (1331ش) در دوران نخستوزیری [[محمد مصدق|مصدق]] انجام شد، اما دوره هفدهم به پیشنهاد خود او در جریان یک همهپرسی منحل شد<ref>همایون کاتوزیان، محمدعلی. '''''دولت و جامعه در ایران؛ انقراض قاجار و استقرار پهلوی'''''. ترجمه حسن افشار، تهران: مرکز، 1379، ص 342.</ref>.</div></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>در اواخر کار همین مجلس ماجرای قیام پیشهوری<sup>*</sup> و غائله آذربایجان آغاز شد و نمایندگان مجلس [[احمد قوام السلطنه( رجال سیاسی)|احمد قوام<sup>*</sup>]] را برای حل این مسئله به نخستوزیری انتخاب کردند<ref>همایون کاتوزیان، محمدعلی. '''''مصدق و نبرد قدرت'''''. ترجمه احمد تدین، تهران: رسا، 1379، چ 3، ص 125.</ref>. انتخابات مجلس پانزدهم در 1326ش با دخالت گسترده به نفع [[حزب دمکرات ایران|حزب دولتی دموکرات]]<sup>*</sup> به رهبری قوام انجام شد<ref>همایون کاتوزیان، محمدعلی. '''''مصدق و نبرد قدرت'''''. ترجمه احمد تدین، تهران: رسا، 1379، جلد 3، ص. 127-128.</ref>. اعتراض [[محمد مصدق|دکتر محمد مصدق]]<sup>*</sup> و جمعی از همفکرانش به تقلب گسترده ارتش و دربار در انتخابات مجلس شانزدهم در 1328ش به تشکیل [[جبهه ملی]]<sup>*</sup> انجامید<ref>عاقلی، باقر. '''''روزشمار تاریخ ایران از مشروطه تا انقلاب اسلامی.''''' تهران: گفتار، 1369، ج 1، ص 304، 305.</ref>. اعضای این جبهه توانستند با فرستادن چند نماینده به مجلس، قانون [[ملی شدن صنعت نفت|ملی شدن صنعت نفت ایران]] را به تصویب برسانند<ref>همایون کاتوزیان، محمدعلی. '''''دولت و جامعه در ایران؛ انقراض قاجار و استقرار پهلوی'''''. ترجمه حسن افشار، تهران: مرکز، 1379، ص 180-181.</ref>. انتخابات مجلس هفدهم (1331ش) در دوران نخستوزیری [[محمد مصدق|مصدق]] انجام شد، اما دوره هفدهم به پیشنهاد خود او در جریان یک همهپرسی منحل شد<ref>همایون کاتوزیان، محمدعلی. '''''دولت و جامعه در ایران؛ انقراض قاجار و استقرار پهلوی'''''. ترجمه حسن افشار، تهران: مرکز، 1379، ص 342.</ref>.</div></td></tr>
<tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br></td></tr>
<tr><td class="diff-marker" data-marker="−"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #ffe49c; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>پس از کودتای 28 مرداد 1332ش،<sup>*</sup> انتخابات مجلس بار دیگر جنبه نمایشی به خود گرفت و شاه و دربار در انتخاب نمایندگان و تغییر نتیجه انتخابات دخالت کردند. [[انقلاب اسلامی ایران|پیروزی انقلاب اسلامی]]<sup>*</sup> در 1357ش به فعالیت [[مجلس شورای ملی]] پس از 24 دوره پایان داد. مهندس عبدالله ریاضی و دکتر جواد سعید، رؤسای آخرین دوره مجلس شورای <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">ملی، </del>تنها چند ماه پس از [[انقلاب اسلامی ایران|انقلاب اسلامی]] اعدام شدند<ref>طلوعی، محمود. '''''بازیگران عصر پهلوی.''''' تهران: نشر علم، 1372، چ 3، ج 2، ص 747-748.</ref>.</div></td><td class="diff-marker" data-marker="+"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>پس از کودتای 28 مرداد 1332ش،<sup>*</sup> انتخابات مجلس بار دیگر جنبه نمایشی به خود گرفت و شاه و دربار در انتخاب نمایندگان و تغییر نتیجه انتخابات دخالت کردند. [[انقلاب اسلامی ایران|پیروزی انقلاب اسلامی]]<sup>*</sup> در 1357ش به فعالیت [[مجلس شورای ملی]] پس از 24 دوره پایان داد. مهندس عبدالله ریاضی و دکتر جواد سعید، رؤسای آخرین دوره <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">[[</ins>مجلس شورای <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">ملی]]، </ins>تنها چند ماه پس از [[انقلاب اسلامی ایران|انقلاب اسلامی]] اعدام شدند<ref>طلوعی، محمود. '''''بازیگران عصر پهلوی.''''' تهران: نشر علم، 1372، چ 3، ج 2، ص 747-748.</ref>.</div></td></tr>
<tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br></td></tr>
<tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>نیز نگاه کنید به</div></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>نیز نگاه کنید به</div></td></tr>
<tr><td colspan="2" class="diff-lineno" id="mw-diff-left-l28">خط ۲۸:</td>
<td colspan="2" class="diff-lineno">خط ۲۸:</td></tr>
<tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br></td></tr>
<tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>== مآخذ ==</div></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>== مآخذ ==</div></td></tr>
<tr><td class="diff-marker" data-marker="−"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #ffe49c; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div><del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">1- عاقلی، باقر. '''''روزشمار تاریخ ایران از مشروطه تا انقلاب اسلامی.''''' تهران: گفتار، 1369، ج 1، چ 6، ص 10.</del></div></td><td class="diff-marker" data-marker="+"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div><ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;"><references /></ins></div></td></tr>
<tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br></td></tr>
<tr><td class="diff-marker" data-marker="−"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #ffe49c; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div><del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">2- ناظمالاسلام کرمانی. '''''تاریخ بیداری ایرانیان'''''. تهران: امیرکبیر، 1381ش، چ 6، ص 515.</del></div></td><td class="diff-marker" data-marker="+"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div><ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">== منبع اصلی ==</ins></div></td></tr>
<tr><td class="diff-marker" data-marker="−"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #ffe49c; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div> </div></td><td class="diff-marker" data-marker="+"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div><ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">[https</ins>:<ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">//icro</ins>.<ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">ir/ سازمان فرهنگ و ارتباطات اسلامی، مرکز مطالعات راهبردی روابط فرهنگی] (1398)</ins>. <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">دانشنامه </ins>ایران. تهران: <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">[https</ins>:<ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">//alhoda</ins>.<ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">ir/ موسسه فرهنگی هنری </ins>و <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">انتشارات </ins>بین <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">المللی الهدی</ins>]<ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">،</ins></div></td></tr>
<tr><td class="diff-marker" data-marker="−"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #ffe49c; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div><del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">3- کسروی، احمد. '''''تاریخ مشروطه ایران'''''. تهران</del>: <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">امیرکبیر، 1349، ص 123</del>.</div></td><td colspan="2" class="diff-side-added"></td></tr>
<tr><td class="diff-marker" data-marker="−"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #ffe49c; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div> </div></td><td colspan="2" class="diff-side-added"></td></tr>
<tr><td class="diff-marker" data-marker="−"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #ffe49c; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div><del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">4- کسروی. همان. ص 183 به بعد.</del></div></td><td colspan="2" class="diff-side-added"></td></tr>
<tr><td class="diff-marker" data-marker="−"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #ffe49c; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div> </div></td><td colspan="2" class="diff-side-added"></td></tr>
<tr><td class="diff-marker" data-marker="−"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #ffe49c; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div><del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">5- تقیزاده، سیدحسن. '''''زندگی طوفانی'''''. به کوشش ایرج افشار، تهران: علمی، 1372، ص 60، 61، 75</del>.</div></td><td colspan="2" class="diff-side-added"></td></tr>
<tr><td class="diff-marker" data-marker="−"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #ffe49c; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div> </div></td><td colspan="2" class="diff-side-added"></td></tr>
<tr><td class="diff-marker" data-marker="−"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #ffe49c; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div><del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">6- آبراهامیان، یرواند. '''''</del>ایران <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">بین دو انقلاب'''''</del>. <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">ترجمه احمد گلمحمدی و محمدابراهیم فتاحی، </del>تهران: <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">نی، 1382، ص 127.</del></div></td><td colspan="2" class="diff-side-added"></td></tr>
<tr><td class="diff-marker" data-marker="−"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #ffe49c; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div> </div></td><td colspan="2" class="diff-side-added"></td></tr>
<tr><td class="diff-marker" data-marker="−"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #ffe49c; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div><del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">7- همایون کاتوزیان، محمدعلی. '''''دولت و جامعه در ایران؛ انقراض قاجار و استقرار پهلوی'''''. ترجمه حسن افشار، تهران</del>: <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">مرکز، 1379، ص 91-95</del>.</div></td><td colspan="2" class="diff-side-added"></td></tr>
<tr><td class="diff-marker" data-marker="−"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #ffe49c; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div> </div></td><td colspan="2" class="diff-side-added"></td></tr>
<tr><td class="diff-marker" data-marker="−"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #ffe49c; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div><del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">8- کسروی، احمد. '''''تاریخ 18 ساله آذربایجان'''''. تهران: امیرکبیر، 1333، ص 623 به بعد.</del></div></td><td colspan="2" class="diff-side-added"></td></tr>
<tr><td class="diff-marker" data-marker="−"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #ffe49c; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div> </div></td><td colspan="2" class="diff-side-added"></td></tr>
<tr><td class="diff-marker" data-marker="−"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #ffe49c; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div><del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">9- غنی، سیروس. '''''ایران؛ برآمدن رضاخان'''''. ترجمه حسن کامشاد. تهران: نیلوفر، 1380، چ 3، ص 253.</del></div></td><td colspan="2" class="diff-side-added"></td></tr>
<tr><td class="diff-marker" data-marker="−"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #ffe49c; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div> </div></td><td colspan="2" class="diff-side-added"></td></tr>
<tr><td class="diff-marker" data-marker="−"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #ffe49c; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div><del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">10- بهار، محمدتقی. '''''تاریخ مختصر احزاب سیاسی ایران'''''. تهران: امیرکبیر، 1363، چ 4، ج 2، ص 27 به بعد.</del></div></td><td colspan="2" class="diff-side-added"></td></tr>
<tr><td class="diff-marker" data-marker="−"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #ffe49c; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div> </div></td><td colspan="2" class="diff-side-added"></td></tr>
<tr><td class="diff-marker" data-marker="−"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #ffe49c; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div><del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">11- همایون کاتوزیان، محمدعلی. '''''دولت و جامعه در ایران؛ انقراض قاجار </del>و <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">استقرار پهلوی'''''. ترجمه حسن افشار، تهران: مرکز، 1379، ص 411.</del></div></td><td colspan="2" class="diff-side-added"></td></tr>
<tr><td class="diff-marker" data-marker="−"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #ffe49c; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div> </div></td><td colspan="2" class="diff-side-added"></td></tr>
<tr><td class="diff-marker" data-marker="−"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #ffe49c; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div><del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">12- بولارد، ریدر ویلیام. '''''خاطرات سر ریدر ویلیام بولارد سفیرکبیر انگلستان در ایران'''''. ترجمه غلامحسین میرزا صالح، تهران: طرح نو، 1378، ص 125؛ تقیزاده، سیدحسن. '''''زندگی طوفانی'''''. به کوشش ایرج افشار، تهران: علمی، 1372، ص ص 209.</del></div></td><td colspan="2" class="diff-side-added"></td></tr>
<tr><td class="diff-marker" data-marker="−"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #ffe49c; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div> </div></td><td colspan="2" class="diff-side-added"></td></tr>
<tr><td class="diff-marker" data-marker="−"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #ffe49c; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div><del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">13- عاقلی، باقر. '''''روزشمار تاریخ ایران از مشروطه تا انقلاب اسلامی.''''' تهران: گفتار، 1369، ج 1، ص 237.</del></div></td><td colspan="2" class="diff-side-added"></td></tr>
<tr><td class="diff-marker" data-marker="−"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #ffe49c; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div> </div></td><td colspan="2" class="diff-side-added"></td></tr>
<tr><td class="diff-marker" data-marker="−"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #ffe49c; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div><del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">14- آبراهامیان، یرواند. '''''ایران </del>بین <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">دو انقلاب'''''. ترجمه احمد گلمحمدی و محمدابراهیم فتاحی، تهران: نی، 1382، 216-228.</del></div></td><td colspan="2" class="diff-side-added"></td></tr>
<tr><td class="diff-marker" data-marker="−"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #ffe49c; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div> </div></td><td colspan="2" class="diff-side-added"></td></tr>
<tr><td class="diff-marker" data-marker="−"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #ffe49c; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div><del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">15- همان. ص 228-230.</del></div></td><td colspan="2" class="diff-side-added"></td></tr>
<tr><td class="diff-marker" data-marker="−"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #ffe49c; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div> </div></td><td colspan="2" class="diff-side-added"></td></tr>
<tr><td class="diff-marker" data-marker="−"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #ffe49c; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div><del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">16- همایون کاتوزیان، محمدعلی. '''''مصدق و نبرد قدرت'''''. ترجمه احمد تدین، تهران: رسا، 1379، چ 3، ص 125.</del></div></td><td colspan="2" class="diff-side-added"></td></tr>
<tr><td class="diff-marker" data-marker="−"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #ffe49c; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div> </div></td><td colspan="2" class="diff-side-added"></td></tr>
<tr><td class="diff-marker" data-marker="−"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #ffe49c; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div><del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">17- همان. ص 127-128.</del></div></td><td colspan="2" class="diff-side-added"></td></tr>
<tr><td class="diff-marker" data-marker="−"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #ffe49c; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div> </div></td><td colspan="2" class="diff-side-added"></td></tr>
<tr><td class="diff-marker" data-marker="−"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #ffe49c; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div><del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">18- عاقلی، باقر. '''''روزشمار تاریخ ایران از مشروطه تا انقلاب اسلامی.''''' تهران: گفتار، 1369، ج 1، ص 304، 305.</del></div></td><td colspan="2" class="diff-side-added"></td></tr>
<tr><td class="diff-marker" data-marker="−"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #ffe49c; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div> </div></td><td colspan="2" class="diff-side-added"></td></tr>
<tr><td class="diff-marker" data-marker="−"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #ffe49c; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div><del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">19- همایون کاتوزیان، محمدعلی. '''''دولت و جامعه در ایران؛ انقراض قاجار و استقرار پهلوی'''''. ترجمه حسن افشار، تهران: مرکز، 1379، ص 180-181.</del></div></td><td colspan="2" class="diff-side-added"></td></tr>
<tr><td class="diff-marker" data-marker="−"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #ffe49c; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div> </div></td><td colspan="2" class="diff-side-added"></td></tr>
<tr><td class="diff-marker" data-marker="−"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #ffe49c; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div><del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">20- همایون کاتوزیان، محمدعلی. '''''دولت و جامعه در ایران؛ انقراض قاجار و استقرار پهلوی'''''. ترجمه حسن افشار، تهران: مرکز، 1379، ص 342.</del></div></td><td colspan="2" class="diff-side-added"></td></tr>
<tr><td class="diff-marker" data-marker="−"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #ffe49c; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div> </div></td><td colspan="2" class="diff-side-added"></td></tr>
<tr><td class="diff-marker" data-marker="−"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #ffe49c; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div><del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">21- طلوعی، محمود. '''''بازیگران عصر پهلوی.''''' تهران: نشر علم، 1372، چ 3، ج 2، ص 747-748.</del></div></td><td colspan="2" class="diff-side-added"></td></tr>
<tr><td class="diff-marker" data-marker="−"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #ffe49c; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div><del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">----[1</del>]<del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">. </del></div></td><td colspan="2" class="diff-side-added"></td></tr>
<tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br></td></tr>
<tr><td colspan="2" class="diff-side-deleted"></td><td class="diff-marker" data-marker="+"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div><ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">== نویسنده مقاله ==</ins></div></td></tr>
<tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>امید پارسانژاد</div></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>امید پارسانژاد</div></td></tr>
<tr><td colspan="2" class="diff-side-deleted"></td><td class="diff-marker" data-marker="+"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div><ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">[[رده:علوم سیاسی]]</ins></div></td></tr>
</table>
Samei
https://iranology-e.ir/index.php?title=%D9%85%D8%AC%D9%84%D8%B3_%D8%B4%D9%88%D8%B1%D8%A7%DB%8C_%D9%85%D9%84%DB%8C_2&diff=5255&oldid=prev
Samei در ۱ مهٔ ۲۰۲۵، ساعت ۱۰:۵۶
2025-05-01T10:56:18Z
<p></p>
<a href="https://iranology-e.ir/index.php?title=%D9%85%D8%AC%D9%84%D8%B3_%D8%B4%D9%88%D8%B1%D8%A7%DB%8C_%D9%85%D9%84%DB%8C_2&diff=5255&oldid=5251">نمایش تغییرات</a>
Samei
https://iranology-e.ir/index.php?title=%D9%85%D8%AC%D9%84%D8%B3_%D8%B4%D9%88%D8%B1%D8%A7%DB%8C_%D9%85%D9%84%DB%8C_2&diff=5251&oldid=prev
Samei: صفحهای تازه حاوی «'''مجلس شورای ملی،''' (1324ق / 1906م -1357ش)، مجلس قانونگذاری ایران از صدور فرمان مشروطیت تا سقوط حکومت پهلوی<sup>*</sup>. نخستین دوره مجلس شورای ملی که دستاورد پیروزی انقلاب مشروطه<sup>*</sup> بود، 18 شعبان 1324ق / 18 اکتبر 1906م در حضور مظفرالدین شاه قاجار گشایش یاف...» ایجاد کرد
2025-05-01T10:36:37Z
<p>صفحهای تازه حاوی «'''مجلس شورای ملی،''' (1324ق / 1906م -1357ش)، مجلس قانونگذاری ایران از صدور فرمان مشروطیت تا سقوط حکومت پهلوی<sup>*</sup>. نخستین دوره مجلس شورای ملی که دستاورد پیروزی انقلاب مشروطه<sup>*</sup> بود، 18 شعبان 1324ق / 18 اکتبر 1906م در حضور مظفرالدین شاه قاجار گشایش یاف...» ایجاد کرد</p>
<p><b>صفحهٔ تازه</b></p><div>'''مجلس شورای ملی،''' (1324ق / 1906م -1357ش)، مجلس قانونگذاری ایران از صدور فرمان مشروطیت تا سقوط حکومت پهلوی<sup>*</sup>.<br />
<br />
نخستین دوره مجلس شورای ملی که دستاورد پیروزی انقلاب مشروطه<sup>*</sup> بود، 18 شعبان 1324ق / 18 اکتبر 1906م در حضور مظفرالدین شاه قاجار گشایش یافت.<sup>1</sup> مبنای انتخابات این دوره صنفی بود<sup>2</sup> و طبقات گوناگون اجتماعی مانند اعیان، خوانین، شاهزادگان، روحانیان، تجّار و اصناف نمایندگانی در مجلس داشتند.<sup>3</sup> از میان آنان 60 نماینده از تهران و 96 نماینده از سایر شهرها انتخاب شدند، و به ریاست صنیعالدوله نخستین قانون اساسی و متمم آن را تدوین کردند.<sup>4</sup> از میان نمایندگان سرشناس این دوره میتوان به صنیعالدوله (نخستین رئیس مجلس)، حاج شیخ علی نوری، احتشامالسلطنه، وثوقالدوله، حاج حسین امینالضرب، معینالتجار بوشهری و سید حسن تقیزاده اشاره کرد. ارباب جمشید نمایندگی زرتشتیان را بر عهده داشت و ارامنه و کلیمیان وکالت خود را به سید محمد طباطبایی<sup>*</sup> و سید عبدالله بهبهانی<sup>*</sup> داده بودند.<br />
<br />
در پی مخالفتهای محمدعلی شاه با مشروطیت، مجلس به دستور لیاخوف، فرمانده روسی بریگارد قزاق و حاکم نظامی تهران در 23 جمادیالاول 1326ق، به توپ بسته و منحل شد.<sup>5</sup><br />
<br />
دوره دوم مجلس پس از عزل و تبعید محمدعلی شاه در 1327ق آغاز به کار کرد،<sup>6</sup> اما در پی اولتیماتوم روسیه مبنی بر اخراج مورگان شوستر[1]، مستشار مالی آمریکایی، و نپذیرفتن مجلس، نایبالسلطنه و دولت در 1329ق / 1911م مجلس را منحل کردند.<sup>7</sup> دوره سوم مجلس پس از 3 سال همزمان با آغاز جنگ جهانی اول گشایش یافت، اما به سبب مهاجرت گروه بزرگی از وکلا به قم، در واکنش به پیشروی نیروهای روسیه به سوی تهران، تعطیل شد.<sup>8</sup><br />
<br />
دوره چهارم مجلس 6 سال بعد و در پی سقوط کابینه سید ضیاءالدین طباطبایی<sup>*</sup> در 1300ش گشایش یافت و به مبارزه جدی با نفوذ بریتانیا در ایران پرداخت.<sup>9</sup> تشکیل مجلس پنجم در 1302ش، که اکثریت آن را اعضای حزب تجدد، متشکل از هوادارن سردار سپه، تشکیل میدادند، به انقراض سلسله قاجاریان انجامید. آیتالله مدرس از جمله نمایندگان این دوره بود.<sup>10</sup> نخستین دوره انتخابات در عصر پهلوی برای مجلس ششم در 1305ش انجام گرفت،<sup>11</sup> و از آن پس در انتخابات دورههای هفتم تا سیزدهم، نمایندگان ملت به اشاره و صلاحدید شاه انتخاب میشدند.<sup>12</sup> پس از اشغال ایران به وسیله قوای متفقین و سقوط رضاشاه<sup>*</sup> پهلوی در 1320ش، نمایندگان مجلس دوازدهم که پیش از آن مطیع شاه بودند، به انتقاد از او پرداختند.<sup>13</sup><br />
<br />
مجلس سیزدهم (آبان 1320- آبان 1322ش)، بیشتر بر رقابتهای رجال سیاسی مانند سید ضیاءالدین طباطبایی و احمد قوام<sup>*</sup> و محدود نگاه داشتن قدرت محمدرضا شاه<sup>*</sup> متمرکز بود.<sup>14</sup><br />
<br />
انتخابات مجلس چهاردهم (1322ش)، تحت تأثیر دخالتهای بریتانیا، شوروی و ایالات متحده در مناطق تحت اشغال هر یک از آنها بود.<sup>15</sup> در اواخر کار همین مجلس ماجرای قیام پیشهوری<sup>*</sup> و غائله آذربایجان آغاز شد و نمایندگان مجلس احمد قوام<sup>*</sup> را برای حل این مسئله به نخستوزیری انتخاب کردند.<sup>16</sup> انتخابات مجلس پانزدهم در 1326ش با دخالت گسترده به نفع حزب دولتی دموکرات<sup>*</sup> به رهبری قوام انجام شد.<sup>17</sup> اعتراض دکتر محمد مصدق<sup>*</sup> و جمعی از همفکرانش به تقلب گسترده ارتش و دربار در انتخابات مجلس شانزدهم در 1328ش به تشکیل جبهه ملی<sup>*</sup> انجامید.<sup>18</sup> اعضای این جبهه توانستند با فرستادن چند نماینده به مجلس، قانون ملی شدن صنعت نفت ایران را به تصویب برسانند.<sup>19</sup> انتخابات مجلس هفدهم (1331ش) در دوران نخستوزیری مصدق انجام شد، اما دوره هفدهم به پیشنهاد خود او در جریان یک همهپرسی منحل شد.<sup>20</sup><br />
<br />
پس از کودتای 28 مرداد 1332ش،<sup>*</sup> انتخابات مجلس بار دیگر جنبه نمایشی به خود گرفت و شاه و دربار در انتخاب نمایندگان و تغییر نتیجه انتخابات دخالت کردند. پیروزی انقلاب اسلامی<sup>*</sup> در 1357ش به فعالیت مجلس شورای ملی پس از 24 دوره پایان داد. مهندس عبدالله ریاضی و دکتر جواد سعید، رؤسای آخرین دوره مجلس شورای ملی، تنها چند ماه پس از انقلاب اسلامی اعدام شدند.<sup>21</sup><br />
<br />
<br />
'''مآخذ:'''<br />
<br />
1- عاقلی، باقر. '''''روزشمار تاریخ ایران از مشروطه تا انقلاب اسلامی.''''' تهران: گفتار، 1369، ج 1، چ 6، ص 10.<br />
<br />
2- ناظمالاسلام کرمانی. '''''تاریخ بیداری ایرانیان'''''. تهران: امیرکبیر، 1381ش، چ 6، ص 515.<br />
<br />
3- کسروی، احمد. '''''تاریخ مشروطه ایران'''''. تهران: امیرکبیر، 1349، ص 123.<br />
<br />
4- کسروی. همان. ص 183 به بعد.<br />
<br />
5- تقیزاده، سیدحسن. '''''زندگی طوفانی'''''. به کوشش ایرج افشار، تهران: علمی، 1372، ص 60، 61، 75.<br />
<br />
6- آبراهامیان، یرواند. '''''ایران بین دو انقلاب'''''. ترجمه احمد گلمحمدی و محمدابراهیم فتاحی، تهران: نی، 1382، ص 127.<br />
<br />
7- همایون کاتوزیان، محمدعلی. '''''دولت و جامعه در ایران؛ انقراض قاجار و استقرار پهلوی'''''. ترجمه حسن افشار، تهران: مرکز، 1379، ص 91-95.<br />
<br />
8- کسروی، احمد. '''''تاریخ 18 ساله آذربایجان'''''. تهران: امیرکبیر، 1333، ص 623 به بعد.<br />
<br />
9- غنی، سیروس. '''''ایران؛ برآمدن رضاخان'''''. ترجمه حسن کامشاد. تهران: نیلوفر، 1380، چ 3، ص 253.<br />
<br />
10- بهار، محمدتقی. '''''تاریخ مختصر احزاب سیاسی ایران'''''. تهران: امیرکبیر، 1363، چ 4، ج 2، ص 27 به بعد.<br />
<br />
11- همایون کاتوزیان. همان. ص 411.<br />
<br />
12- بولارد، ریدر ویلیام. '''''خاطرات سر ریدر ویلیام بولارد سفیرکبیر انگلستان در ایران'''''. ترجمه غلامحسین میرزا صالح، تهران: طرح نو، 1378، ص 125؛ تقیزاده. همان. ص 209.<br />
<br />
13- عاقلی. همان. ج 1، ص 237.<br />
<br />
14- آبراهامیان. همان. ص 216-228.<br />
<br />
15- همان. ص 228-230.<br />
<br />
16- همایون کاتوزیان، محمدعلی. '''''مصدق و نبرد قدرت'''''. ترجمه احمد تدین، تهران: رسا، 1379، چ 3، ص 125.<br />
<br />
17- همان. ص 127-128.<br />
<br />
18- عاقلی. همان. ج 1، ص 304، 305.<br />
<br />
19- همایون کاتوزیان. همان. ص 180-181.<br />
<br />
20- همان. ص 342.<br />
<br />
21- طلوعی، محمود. '''''بازیگران عصر پهلوی.''''' تهران: نشر علم، 1372، چ 3، ج 2، ص 747-748.<br />
----[1]. M. Shuster<br />
<br />
امید پارسانژاد</div>
Samei