https://iranology-e.ir/index.php?action=history&feed=atom&title=%D9%85%D8%AC%D9%85%D8%B9_%D8%AA%D8%B4%D8%AE%DB%8C%D8%B5_%D9%85%D8%B5%D9%84%D8%AD%D8%AA_%D9%86%D8%B8%D8%A7%D9%85_2 2026-06-16T09:55:03Z تاریخچهٔ نسخه‌ها برای این صفحه در ویکی MediaWiki 1.43.1 https://iranology-e.ir/index.php?title=%D9%85%D8%AC%D9%85%D8%B9_%D8%AA%D8%B4%D8%AE%DB%8C%D8%B5_%D9%85%D8%B5%D9%84%D8%AD%D8%AA_%D9%86%D8%B8%D8%A7%D9%85_2&diff=13323&oldid=prev 2026-02-11T14:08:29Z

<p></p> <table style="background-color: #fff; color: #202122;" data-mw="interface"> <col class="diff-marker" /> <col class="diff-content" /> <col class="diff-marker" /> <col class="diff-content" /> <tr class="diff-title" lang="fa"> <td colspan="2" style="background-color: #fff; color: #202122; text-align: center;">→ نسخهٔ قدیمی‌تر</td> <td colspan="2" style="background-color: #fff; color: #202122; text-align: center;">نسخهٔ ‏۱۱ فوریهٔ ۲۰۲۶، ساعت ۱۴:۰۸</td> </tr><tr><td colspan="2" class="diff-lineno" id="mw-diff-left-l1">خط ۱:</td> <td colspan="2" class="diff-lineno">خط ۱:</td></tr> <tr><td class="diff-marker" data-marker="−"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #ffe49c; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>در اصل یکصد و دوازده قانون اساسی جمهوری اسلامی ایران که در پی اصلاح این قانون در سال ۱۳۶۸ حاصل شد و جایگزین اصل ۱۱۲ قبلی گردید، نهاد مخصوصی در زمینه وظایف و اختیارات رهبری تحت عنوان مجمع تشخیص مصلحت نظام به وجودآمد.</div></td><td class="diff-marker" data-marker="+"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>در اصل یکصد و دوازده <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">[[</ins>قانون اساسی جمهوری اسلامی ایران<ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">]] </ins>که در پی اصلاح این قانون در سال ۱۳۶۸ حاصل شد و جایگزین اصل ۱۱۲ قبلی گردید، نهاد مخصوصی در زمینه وظایف و اختیارات رهبری تحت عنوان مجمع تشخیص مصلحت نظام به وجودآمد.</div></td></tr> <tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br></td></tr> <tr><td class="diff-marker" data-marker="−"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #ffe49c; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>زمینه ایجاد چنین نهادی در نظام جمهوری اسلامی ایران به فرمان مورخ <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">۱۷/۱۱/۱۳۶۶ </del>رهبر کبیر انقلاب برمی‌گردد که با توجه به مقتضیات زمان صادرگردید&lt;ref&gt;جلال‌الدبن مدنی، حقوق اساسی و نهادهای سیاسی جمهوری اسلامی ایران، تهران: همراه، ۱۳۷۰، صص ۲۶۴ - ۲۶۱.&lt;/ref&gt; و بعدها در اصلاحات قانون اساسی وارد شد. برای پی بردن به ماهیت و کم و کیف این نهاد لازم است دو مرحله قبل و بعد از اصلاح قانون اساسی ۱۳۶۸ را جداگانه بررسی کنیم.</div></td><td class="diff-marker" data-marker="+"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>زمینه ایجاد چنین نهادی در نظام جمهوری اسلامی ایران به فرمان مورخ <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">17 بهمن 1366 </ins>رهبر کبیر انقلاب برمی‌گردد که با توجه به مقتضیات زمان صادرگردید&lt;ref&gt;جلال‌الدبن مدنی، حقوق اساسی و نهادهای سیاسی جمهوری اسلامی ایران، تهران: همراه، ۱۳۷۰، صص ۲۶۴ - ۲۶۱.&lt;/ref&gt; و بعدها در اصلاحات <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">[[قانون اساسی جمهوری اسلامی ایران|</ins>قانون اساسی<ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">]] </ins>وارد شد. برای پی بردن به ماهیت و کم و کیف این نهاد لازم است دو مرحله قبل و بعد از اصلاح قانون اساسی ۱۳۶۸ را جداگانه بررسی کنیم.</div></td></tr> <tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br></td></tr> <tr><td class="diff-marker" data-marker="−"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #ffe49c; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div><del style="font-weight: bold; text-decoration: none;"># </del>گاه اتفاق می‌افتاد که قوانینی در مجلس شورای اسلامی پس از طی مراحل مختلف کارشناسی به تصویب می‌رسید اما شورای نگهبان آن را به علت تعارض و مغایرت با قانون اساسی یا موازین شرع تایید نمی‌کرد و در نتیجه مشکلی در اجرای وظایف خاص دولت به وجود می‌آمد. در بحبوحه جنگ و در شرایط محاصره اقتصادی و مبارزه با مواد مخدر و محتکران و سرعت عمل در انجام وظایف حکومتی، زمینه صدور فرمان تشکیل مجمع تشخیص مصلحت نظام برای حل پاره‌ای از معضلات نظام از مجرای خاص و تعیین محدوده احکام حکومتی که از طریق عادی میّسر نبود به شرح زیر فراهم شد:{1}</div></td><td class="diff-marker" data-marker="+"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>گاه اتفاق می‌افتاد که قوانینی در <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">[[</ins>مجلس شورای اسلامی<ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">]] </ins>پس از طی مراحل مختلف کارشناسی به تصویب می‌رسید اما <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">[[</ins>شورای نگهبان<ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">]] </ins>آن را به علت تعارض و مغایرت با قانون اساسی یا موازین شرع تایید نمی‌کرد و در نتیجه مشکلی در اجرای وظایف خاص دولت به وجود می‌آمد. در بحبوحه جنگ و در شرایط محاصره اقتصادی و مبارزه با مواد مخدر و محتکران و سرعت عمل در انجام وظایف حکومتی، زمینه صدور فرمان تشکیل <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">[[</ins>مجمع تشخیص مصلحت نظام<ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">]] </ins>برای حل پاره‌ای از معضلات نظام از مجرای خاص و تعیین محدوده احکام حکومتی که از طریق عادی میّسر نبود به شرح زیر فراهم شد:{1}</div></td></tr> <tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br></td></tr> <tr><td colspan="2" class="diff-side-deleted"></td><td class="diff-marker" data-marker="+"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div><ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">روسای سه قوه و نخست وزیر وقت و مرحوم حاج احمد آقا خمینی طی نامه‌ای از رهبر انقلاب برای بیان حکم حکومتی (در مواردی که اختلاف [[مجلس شورای اسلامی]] و [[شورای نگهبان]] بر سر مغایرت قانون مصوب [[مجلس شورای اسلامی]] با موازین شرع و یا [[قانون اساسی جمهوری اسلامی ایران|قانون اساسی]] وجود داشت و مجلس نظر شورای نگهبان را تامین نمی‌کرد و همچنین در نظر گرفتن مصلحت نظام و جامعه) تقاضای تعیین مرجعی را نمودند و ایشان در پاسخ به تقاضای فوق نظر خود را برای تشکیل چنین مجمعی به شرح زیر صادر کردند:&lt;blockquote&gt;بسم الله الرحمن الرحیم</ins></div></td></tr> <tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br></td></tr> <tr><td class="diff-marker" data-marker="−"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #ffe49c; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div><del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">روسای سه قوه و نخست وزیر وقت و مرحوم حاج احمد آقا خمینی </del>طی <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">نامه‌ای از رهبر انقلاب </del>برای <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">بیان حکم حکومتی (</del>در <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">مواردی </del>که <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">اختلاف </del>مجلس شورای اسلامی و <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">شورای، </del>نگهبان <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">بر سر مغایرت قانون مصوب مجلس </del>شورای اسلامی <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">با موازین شرع </del>و <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">یا قانون اساسی وجود داشت </del>و <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">مجلس نظر شورای نگهبان </del>را <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">تامین نمی‌کرد </del>و <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">همچنین </del>در <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">نظر گرفتن مصلحت نظام </del>و <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">جامعه) تقاضای تعیین مرجعی </del>را <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">نمودند </del>و <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">ایشان </del>در <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">پاسخ به تقاضای فوق نظر خود </del>را <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">برای تشکیل چنین مجمعی </del>به <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">شرح زیر صادر کردند:</del>&lt;<del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">blockquote</del>&gt;<del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">بسم الله الرحمن الرحیم</del></div></td><td class="diff-marker" data-marker="+"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div><ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">گرچه به نظر اینجانب پس از </ins>طی <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">این مراحل، زیر نظر کارشناسان که در تشخیص این امور مرجع هستند، احتیاج به این مرحله نیست لکن </ins>برای <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">غایت احتیاط </ins>در <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">صورتی </ins>که <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">بین </ins>مجلس شورای اسلامی و <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">شورای </ins>نگهبان <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">شرعا و قانونا توافق حاصل نشود، مجمعی مرکب از فقهای محترم </ins>شورای <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">نگهبان و حضرات حجج اسلام خامنه‌ای، هاشمی، اردبیلی، توسلی، موسوی خوئینی‌ها و جناب آقای میرحسین موسوی و وزیر مربوطه برای تشخیص مصلحت نظام </ins>اسلامی <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">تشکیل گردد </ins>و <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">در صورت لزوم از کارشناسان دیگری هم دعوت به عمل آید </ins>و <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">پس از مشورتهای لازم رای اکثریت اعضای حاضر این مجمع مورد عمل قرارگیرد. احمد در این مجمع شرکت می‌نماید تا گزارش جلسات به اینجانب سریعتر برسد. حضرات آقایان توجه داشته باشند که مصلحت نظام از امور مهمه‌ای است که گاهی غفلت از آن موجب شکست اسلام عزیز می‌گردد. امروز جهان اسلام، نظام جمهوری اسلامی ایران </ins>را <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">تابلوی تمام نمای حل معضلات خویش می‌دانند. مصلحت نظام </ins>و <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">مردم از امور مهمه‌ای است که مقاومت در مقابل آن، ممکن است اسلام پابرهنگان زمین را </ins>در <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">زمانهای دور و نزدیک زیر سئوال برد و اسلام امریکایی مستکبرین </ins>و <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">متکبرین </ins>را <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">با پشتوانه میلیاردها دلار توسط ایادی داخل </ins>و <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">خارج آفاق پیروز گرداند. از خداوند متعال می‌خواهم تا </ins>در <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">این مرحله حساس آقایان </ins>را <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">کمک فرماید.&lt;ref&gt;فرمان مورخ ۱۷/۱۱/۶۶ رهبر کببر انقلاب و مطبوعات روز؛ جلال‌الدین مدنی، همان کتاب، ص ۲۶۱ </ins>به <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">بعد، پاورقی.</ins>&lt;<ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">/ref</ins>&gt;</div></td></tr> <tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br></td></tr> <tr><td class="diff-marker" data-marker="−"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #ffe49c; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div><del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">گرچه </del>به <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">نظر اینجانب </del>پس از <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">طی این مراحل، زیر نظر کارشناسان که </del>در تشخیص <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">این امور مرجع هستند، احتیاج به این مرحله نیست لکن </del>برای <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">غایت احتیاط </del>در <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">صورتی </del>که <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">بین </del>مجلس شورای اسلامی <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">و </del>شورای نگهبان <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">شرعا </del>و <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">قانونا توافق حاصل نشود، مجمعی مرکب از فقهای محترم </del>شورای نگهبان و <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">حضرات حجج اسلام خامنه‌ای، هاشمی، اردبیلی، توسلی، موسوی خوئینی‌ها و جناب آقای میرحسین موسوی و وزیر مربوطه برای تشخیص مصلحت نظام اسلامی تشکیل گردد و </del>در <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">صورت لزوم از کارشناسان دیگری هم دعوت </del>به <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">عمل آید </del>و <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">پس از مشورتهای لازم رای اکثریت اعضای حاضر </del>این <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">مجمع مورد عمل قرارگیرد</del>. <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">احمد در </del>این مجمع <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">شرکت </del>می‌نماید <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">تا گزارش جلسات </del>به <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">اینجانب سریعتر برسد. حضرات آقایان توجه داشته باشند که مصلحت نظام از امور مهمه‌ای است که گاهی غفلت از آن موجب شکست اسلام عزیز می‌گردد. امروز جهان اسلام، نظام جمهوری اسلامی ایران را تابلوی تمام نمای حل معضلات خویش می‌دانند. مصلحت نظام و مردم از امور مهمه‌ای است که مقاومت در مقابل آن، ممکن است اسلام پابرهنگان زمین را در زمانهای دور و نزدیک زیر سئوال برد و اسلام امریکایی مستکبرین و متکبرین را با پشتوانه میلیاردها دلار </del>توسط <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">ایادی داخل </del>و <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">خارج آفاق پیروز گرداند. از خداوند متعال می‌خواهم تا در این مرحله حساس آقایان را کمک فرماید.&lt;ref&gt;فرمان مورخ ۱۷/۱۱/۶۶ رهبر کببر انقلاب </del>و <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">مطبوعات روز؛ جلال‌الدین مدنی، همان کتاب، ص ۲۶۱ </del>به <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">بعد، پاورقی</del>.&lt;/<del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">ref</del>&gt;</div></td><td class="diff-marker" data-marker="+"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div><ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">روح الله‌الموسوی الخمینی ۱۷ بهمن ماه ۱۳۶۶&lt;/blockquote&gt;</ins>به <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">طوری که ملاحظه می‌شود تحت شرایط حساس آن زمان، ضرورت چنین مجمعی تشخیص داده‌شد و با فرمان رهبری تشکیل‌گردید و </ins>پس از <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">حدود دو سال عمل و تجربه رسما وارد متن [[قانون اساسی جمهوری اسلامی ایران]] شد. 2. اصل یکصد و دوازدهم اصلاح شده قانون اساسی جمهوری اسلامی ایران </ins>در <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">مورد [[مجمع </ins>تشخیص <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">مصلحت نظام]] چنین است:&lt;blockquote&gt;«[[مجمع تشخیص مصلحت نظام]] </ins>برای <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">تشخیص مصلحت </ins>در <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">مواردی </ins>که <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">مصوبه </ins>مجلس شورای اسلامی <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">را </ins>شورای نگهبان <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">خلاف موازین شرع </ins>و <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">یا قانون اساسی بداند، مجلس با در نظرگرفتن مصلحت نظام، نظر </ins>شورای نگهبان <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">را تامین نکند </ins>و <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">مشاوره </ins>در <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">اموری که رهبری </ins>به <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">آنان ارجاع می‌دهد </ins>و <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">سایر وظایفی که در </ins>این <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">قانون ذکر شده‌است به دستور رهبری تشکیل می‌شود</ins>. <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">اعضای ثابت و متغیر </ins>این مجمع <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">را مقام رهبری تعیین </ins>می‌نماید<ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">. مقررات مربوط </ins>به <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">مجمع </ins>توسط <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">خود اعضا تهیه </ins>و <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">تصویب </ins>و به <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">تایید مقام رهبری خواهدرسید»</ins>.&lt;/<ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">blockquote</ins>&gt;</div></td></tr> <tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br></td></tr> <tr><td class="diff-marker" data-marker="−"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #ffe49c; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div><del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">روح الله‌الموسوی الخمینی ۱۷ بهمن ماه ۱۳۶۶&lt;/blockquote&gt;به طوری که ملاحظه می‌شود تحت شرایط حساس آن زمان، ضرورت چنین مجمعی تشخیص داده‌شد و با فرمان رهبری تشکیل‌گردید و پس از حدود دو سال عمل و تجربه رسما وارد متن قانون اساسی جمهوری اسلامی ایران شد. 2. اصل یکصد و دوازدهم اصلاح شده قانون اساسی جمهوری اسلامی ایران در مورد مجمع تشخیص مصلحت نظام چنین است:&lt;blockquote&gt;«مجمع تشخیص مصلحت نظام برای تشخیص مصلحت در مواردی که مصوبه مجلس شورای اسلامی را شورای نگهبان خلاف موازین شرع و یا قانون اساسی بداند، مجلس با در نظرگرفتن مصلحت نظام، نظر شورای نگهبان را تامین نکند و مشاوره در اموری که رهبری به آنان ارجاع می‌دهد و سایر وظایفی که در این قانون ذکر شده‌است به دستور رهبری تشکیل می‌شود. اعضای ثابت و متغیر این مجمع را مقام رهبری تعیین می‌نماید. مقررات مربوط به مجمع توسط خود اعضا تهیه و تصویب و به تایید مقام رهبری خواهدرسید».&lt;/blockquote&gt;</del>اقدامات و تحولات مجمع تشخیص مصلحت نظام<del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">: </del>این مجمع جدا از عملکرد قوای حاکم و صرفا به دستور رهبر تشکیل می‌شود و هر موضوعی که رهبر برای مشاوره لازم بداند و همچنین موارد اختلاف نظر [[شورای نگهبان]] و مجلس شورای اسلامی را مورد شور و مشورت قرار می‌دهد که پس از تصویب مجمع و تایید رهبر به مورد اجراگذاشته می‌شود. در ضمن مقررات مربوط به مجمع را خود این مجمع تهیه و تصویب می‌نماید که پس از تایید رهبر قابل اجراست. عبارتهای به کار برده شده در اصل فوق بسیار کلی است و به همین سبب این مجمع اختیارات وسیعی دارد و جدا از اصول قانون اساسی و سایر قوانین موضوعه کشور می‌تواند اتخاذ تصمیم نماید. با این تعبیر، حدود اختیار و عمل این مجمع که در واقع شورایی برای کمک به رهبری است، در بعضی از معضلات نظام مافوق قوانین اساسی و سایر قوانین کشور است. از جمله مصوبات این مجمع، لایحه تعزیرات حکومتی، قانون مبارزه با مواد مخدر، قانون کار جمهوری اسلامی ایران که مورد اختلاف مجلس شورای اسلامی و [[شورای نگهبان]] بود و قانون تشدید مجازات قاچاقچیان و غیره است که خارج از کانال قوّه مقنّنه و با عنوان مصلحت نظام به تصویب رسیده و به مرحله اجرا درامده‌است.&lt;ref&gt;صورت جلسات مذاکرات مجلس در موقع تصویب قوانین مورد بحث؛ جلال‌الدین مدنی، همان کتاب، ص ۲۶۱، پاررقی.&lt;/ref&gt;</div></td><td class="diff-marker" data-marker="+"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div><ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">=== </ins>اقدامات و تحولات <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">[[</ins>مجمع تشخیص مصلحت نظام<ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">]] ===</ins></div></td></tr> <tr><td colspan="2" class="diff-side-deleted"></td><td class="diff-marker" data-marker="+"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>این مجمع جدا از عملکرد قوای حاکم و صرفا به دستور رهبر تشکیل می‌شود و هر موضوعی که رهبر برای مشاوره لازم بداند و همچنین موارد اختلاف نظر [[شورای نگهبان]] و مجلس شورای اسلامی را مورد شور و مشورت قرار می‌دهد که پس از تصویب مجمع و تایید رهبر به مورد اجراگذاشته می‌شود. در ضمن مقررات مربوط به مجمع را خود این مجمع تهیه و تصویب می‌نماید که پس از تایید رهبر قابل اجراست. عبارتهای به کار برده شده در اصل فوق بسیار کلی است و به همین سبب این مجمع اختیارات وسیعی دارد و جدا از اصول <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">[[قانون اساسی جمهوری اسلامی ایران|</ins>قانون اساسی<ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">]] </ins>و سایر قوانین موضوعه کشور می‌تواند اتخاذ تصمیم نماید. با این تعبیر، حدود اختیار و عمل این مجمع که در واقع شورایی برای کمک به رهبری است، در بعضی از معضلات نظام مافوق قوانین اساسی و سایر قوانین کشور است. از جمله مصوبات این مجمع، لایحه تعزیرات حکومتی، قانون مبارزه با مواد مخدر، قانون کار جمهوری اسلامی ایران که مورد اختلاف <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">[[</ins>مجلس شورای اسلامی<ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">]] </ins>و [[شورای نگهبان]] بود و قانون تشدید مجازات قاچاقچیان و غیره است که خارج از کانال قوّه مقنّنه و با عنوان مصلحت نظام به تصویب رسیده و به مرحله اجرا درامده‌است.&lt;ref&gt;صورت جلسات مذاکرات مجلس در موقع تصویب قوانین مورد بحث؛ جلال‌الدین مدنی، همان کتاب، ص ۲۶۱، پاررقی.&lt;/ref&gt;</div></td></tr> <tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br></td></tr> <tr><td class="diff-marker" data-marker="−"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #ffe49c; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>آیت‌الله خامنه‌ای رهبر فعلی انقلاب اسلامی ایران همزمان با اتمام دوره دوم ریاست جمهوری حجت‌الاسلام هاشمی رفسنجانی در تابستان ۱۳۷۶ با صدور فرمانی تغییرات عمده‌ای در ساختار سازمانی و اعضای ثابت و متغیر مجمع دادند و ریاست آن را به عهده ایشان محول کردند. اعضای این مجمع غیر از روسای سه قوه شخصیتهای سیاسی و مذهبی کشور هستند که خود رهبر منصوب نموده‌است.&lt;ref&gt;فرمان رهبر فعلی جمهوری اسلامی ایران، مورخ تابستان ۱۳۷۶ منعکس در مطبوعات و رسانه‌های جمعی کشور.&lt;/ref&gt;</div></td><td class="diff-marker" data-marker="+"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>آیت‌الله خامنه‌ای رهبر فعلی <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">[[</ins>انقلاب اسلامی ایران<ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">]] </ins>همزمان با اتمام دوره دوم ریاست جمهوری حجت‌الاسلام هاشمی رفسنجانی در تابستان ۱۳۷۶ با صدور فرمانی تغییرات عمده‌ای در ساختار سازمانی و اعضای ثابت و متغیر مجمع دادند و ریاست آن را به عهده ایشان محول کردند. اعضای این مجمع غیر از روسای سه قوه شخصیتهای سیاسی و مذهبی کشور هستند که خود رهبر منصوب نموده‌است.&lt;ref&gt;فرمان رهبر فعلی جمهوری اسلامی ایران، مورخ تابستان ۱۳۷۶ منعکس در مطبوعات و رسانه‌های جمعی کشور.&lt;/ref&gt;</div></td></tr> <tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br></td></tr> <tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>== نیز نگاه کنید به ==</div></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>== نیز نگاه کنید به ==</div></td></tr> <tr><td colspan="2" class="diff-lineno" id="mw-diff-left-l23">خط ۲۳:</td> <td colspan="2" class="diff-lineno">خط ۲۵:</td></tr> <tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>* [[مراحل شکل گیری قانون در ایران]]</div></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>* [[مراحل شکل گیری قانون در ایران]]</div></td></tr> <tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>* [[اختیارات مجلس شورای اسلامی در قانونگذاری]]</div></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>* [[اختیارات مجلس شورای اسلامی در قانونگذاری]]</div></td></tr> <tr><td class="diff-marker" data-marker="−"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #ffe49c; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div><del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">* [https://iranology-e.ir/%D9%85%D8%B5%D9%88%D9%86%DB%8C%D8%AA_%D9%BE%D8%A7%D8%B1%D9%84%D9%85%D8%A7%D9%86%DB%8C_%D9%86%D9%85%D8%A7%DB%8C%D9%86%D8%AF%DA%AF%D8%A7%D9%86_%D9%85%D8%AC%D9%84%D8%B3 مصونیت پارلمانی نمایندگان مجلس]</del></div></td><td colspan="2" class="diff-side-added"></td></tr> <tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br></td></tr> <tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>* [[شورای نگهبان در ایران]]</div></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>* [[شورای نگهبان در ایران]]</div></td></tr> <tr><td colspan="2" class="diff-lineno" id="mw-diff-left-l38">خط ۳۸:</td> <td colspan="2" class="diff-lineno">خط ۳۹:</td></tr> <tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>== نویسنده مقاله ==</div></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>== نویسنده مقاله ==</div></td></tr> <tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>عباس منوچهری</div></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>عباس منوچهری</div></td></tr> <tr><td class="diff-marker" data-marker="−"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #ffe49c; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>[[رده:<del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">جامعه و </del>نظام <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">اجتماعی</del>]]</div></td><td class="diff-marker" data-marker="+"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>[[رده:نظام <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">سیاسی]]</ins></div></td></tr> <tr><td colspan="2" class="diff-side-deleted"></td><td class="diff-marker" data-marker="+"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div><ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">[[رده:انقلاب اسلامی</ins>]]</div></td></tr> </table>

Samei https://iranology-e.ir/index.php?title=%D9%85%D8%AC%D9%85%D8%B9_%D8%AA%D8%B4%D8%AE%DB%8C%D8%B5_%D9%85%D8%B5%D9%84%D8%AD%D8%AA_%D9%86%D8%B8%D8%A7%D9%85_2&diff=13196&oldid=prev 2026-02-10T14:38:24Z

<p><span class="autocomment">نیز نگاه کنید به</span></p> <table style="background-color: #fff; color: #202122;" data-mw="interface"> <col class="diff-marker" /> <col class="diff-content" /> <col class="diff-marker" /> <col class="diff-content" /> <tr class="diff-title" lang="fa"> <td colspan="2" style="background-color: #fff; color: #202122; text-align: center;">→ نسخهٔ قدیمی‌تر</td> <td colspan="2" style="background-color: #fff; color: #202122; text-align: center;">نسخهٔ ‏۱۰ فوریهٔ ۲۰۲۶، ساعت ۱۴:۳۸</td> </tr><tr><td colspan="2" class="diff-lineno" id="mw-diff-left-l10">خط ۱۰:</td> <td colspan="2" class="diff-lineno">خط ۱۰:</td></tr> <tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>گرچه به نظر اینجانب پس از طی این مراحل، زیر نظر کارشناسان که در تشخیص این امور مرجع هستند، احتیاج به این مرحله نیست لکن برای غایت احتیاط در صورتی که بین مجلس شورای اسلامی و شورای نگهبان شرعا و قانونا توافق حاصل نشود، مجمعی مرکب از فقهای محترم شورای نگهبان و حضرات حجج اسلام خامنه‌ای، هاشمی، اردبیلی، توسلی، موسوی خوئینی‌ها و جناب آقای میرحسین موسوی و وزیر مربوطه برای تشخیص مصلحت نظام اسلامی تشکیل گردد و در صورت لزوم از کارشناسان دیگری هم دعوت به عمل آید و پس از مشورتهای لازم رای اکثریت اعضای حاضر این مجمع مورد عمل قرارگیرد. احمد در این مجمع شرکت می‌نماید تا گزارش جلسات به اینجانب سریعتر برسد. حضرات آقایان توجه داشته باشند که مصلحت نظام از امور مهمه‌ای است که گاهی غفلت از آن موجب شکست اسلام عزیز می‌گردد. امروز جهان اسلام، نظام جمهوری اسلامی ایران را تابلوی تمام نمای حل معضلات خویش می‌دانند. مصلحت نظام و مردم از امور مهمه‌ای است که مقاومت در مقابل آن، ممکن است اسلام پابرهنگان زمین را در زمانهای دور و نزدیک زیر سئوال برد و اسلام امریکایی مستکبرین و متکبرین را با پشتوانه میلیاردها دلار توسط ایادی داخل و خارج آفاق پیروز گرداند. از خداوند متعال می‌خواهم تا در این مرحله حساس آقایان را کمک فرماید.&lt;ref&gt;فرمان مورخ ۱۷/۱۱/۶۶ رهبر کببر انقلاب و مطبوعات روز؛ جلال‌الدین مدنی، همان کتاب، ص ۲۶۱ به بعد، پاورقی.&lt;/ref&gt;</div></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>گرچه به نظر اینجانب پس از طی این مراحل، زیر نظر کارشناسان که در تشخیص این امور مرجع هستند، احتیاج به این مرحله نیست لکن برای غایت احتیاط در صورتی که بین مجلس شورای اسلامی و شورای نگهبان شرعا و قانونا توافق حاصل نشود، مجمعی مرکب از فقهای محترم شورای نگهبان و حضرات حجج اسلام خامنه‌ای، هاشمی، اردبیلی، توسلی، موسوی خوئینی‌ها و جناب آقای میرحسین موسوی و وزیر مربوطه برای تشخیص مصلحت نظام اسلامی تشکیل گردد و در صورت لزوم از کارشناسان دیگری هم دعوت به عمل آید و پس از مشورتهای لازم رای اکثریت اعضای حاضر این مجمع مورد عمل قرارگیرد. احمد در این مجمع شرکت می‌نماید تا گزارش جلسات به اینجانب سریعتر برسد. حضرات آقایان توجه داشته باشند که مصلحت نظام از امور مهمه‌ای است که گاهی غفلت از آن موجب شکست اسلام عزیز می‌گردد. امروز جهان اسلام، نظام جمهوری اسلامی ایران را تابلوی تمام نمای حل معضلات خویش می‌دانند. مصلحت نظام و مردم از امور مهمه‌ای است که مقاومت در مقابل آن، ممکن است اسلام پابرهنگان زمین را در زمانهای دور و نزدیک زیر سئوال برد و اسلام امریکایی مستکبرین و متکبرین را با پشتوانه میلیاردها دلار توسط ایادی داخل و خارج آفاق پیروز گرداند. از خداوند متعال می‌خواهم تا در این مرحله حساس آقایان را کمک فرماید.&lt;ref&gt;فرمان مورخ ۱۷/۱۱/۶۶ رهبر کببر انقلاب و مطبوعات روز؛ جلال‌الدین مدنی، همان کتاب، ص ۲۶۱ به بعد، پاورقی.&lt;/ref&gt;</div></td></tr> <tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br></td></tr> <tr><td class="diff-marker" data-marker="−"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #ffe49c; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>روح الله‌الموسوی الخمینی ۱۷ بهمن ماه ۱۳۶۶&lt;/blockquote&gt;به طوری که ملاحظه می‌شود تحت شرایط حساس آن زمان، ضرورت چنین مجمعی تشخیص داده‌شد و با فرمان رهبری تشکیل‌گردید و پس از حدود دو سال عمل و تجربه رسما وارد متن قانون اساسی جمهوری اسلامی ایران شد. 2. اصل یکصد و دوازدهم اصلاح شده قانون اساسی جمهوری اسلامی ایران در مورد مجمع تشخیص مصلحت نظام چنین است:&lt;blockquote&gt;«مجمع تشخیص مصلحت نظام برای تشخیص مصلحت در مواردی که مصوبه مجلس شورای اسلامی را شورای نگهبان خلاف موازین شرع و یا قانون اساسی بداند، مجلس با در نظرگرفتن مصلحت نظام، نظر شورای نگهبان را تامین نکند و مشاوره در اموری که رهبری به آنان ارجاع می‌دهد و سایر وظایفی که در این قانون ذکر شده‌است به دستور رهبری تشکیل می‌شود. اعضای ثابت و متغیر این مجمع را مقام رهبری تعیین می‌نماید. مقررات مربوط به مجمع توسط خود اعضا تهیه و تصویب و به تایید مقام رهبری خواهدرسید».&lt;/blockquote&gt;اقدامات و تحولات مجمع تشخیص مصلحت نظام: این مجمع جدا از عملکرد قوای حاکم و صرفا به دستور رهبر تشکیل می‌شود و هر موضوعی که رهبر برای مشاوره لازم بداند و همچنین موارد اختلاف نظر [<del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">https://iranology-e.ir/%D8%B4%D9%88%D8%B1%D8%A7%DB%8C_%D9%86%DA%AF%D9%87%D8%A8%D8%A7%D9%86 </del>شورای نگهبان] و مجلس شورای اسلامی را مورد شور و مشورت قرار می‌دهد که پس از تصویب مجمع و تایید رهبر به مورد اجراگذاشته می‌شود. در ضمن مقررات مربوط به مجمع را خود این مجمع تهیه و تصویب می‌نماید که پس از تایید رهبر قابل اجراست. عبارتهای به کار برده شده در اصل فوق بسیار کلی است و به همین سبب این مجمع اختیارات وسیعی دارد و جدا از اصول قانون اساسی و سایر قوانین موضوعه کشور می‌تواند اتخاذ تصمیم نماید. با این تعبیر، حدود اختیار و عمل این مجمع که در واقع شورایی برای کمک به رهبری است، در بعضی از معضلات نظام مافوق قوانین اساسی و سایر قوانین کشور است. از جمله مصوبات این مجمع، لایحه تعزیرات حکومتی، قانون مبارزه با مواد مخدر، قانون کار جمهوری اسلامی ایران که مورد اختلاف مجلس شورای اسلامی و [<del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">https://iranology-e.ir/%D8%B4%D9%88%D8%B1%D8%A7%DB%8C_%D9%86%DA%AF%D9%87%D8%A8%D8%A7%D9%86 </del>شورای نگهبان] بود و قانون تشدید مجازات قاچاقچیان و غیره است که خارج از کانال قوّه مقنّنه و با عنوان مصلحت نظام به تصویب رسیده و به مرحله اجرا درامده‌است.&lt;ref&gt;صورت جلسات مذاکرات مجلس در موقع تصویب قوانین مورد بحث؛ جلال‌الدین مدنی، همان کتاب، ص ۲۶۱، پاررقی.&lt;/ref&gt;</div></td><td class="diff-marker" data-marker="+"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>روح الله‌الموسوی الخمینی ۱۷ بهمن ماه ۱۳۶۶&lt;/blockquote&gt;به طوری که ملاحظه می‌شود تحت شرایط حساس آن زمان، ضرورت چنین مجمعی تشخیص داده‌شد و با فرمان رهبری تشکیل‌گردید و پس از حدود دو سال عمل و تجربه رسما وارد متن قانون اساسی جمهوری اسلامی ایران شد. 2. اصل یکصد و دوازدهم اصلاح شده قانون اساسی جمهوری اسلامی ایران در مورد مجمع تشخیص مصلحت نظام چنین است:&lt;blockquote&gt;«مجمع تشخیص مصلحت نظام برای تشخیص مصلحت در مواردی که مصوبه مجلس شورای اسلامی را شورای نگهبان خلاف موازین شرع و یا قانون اساسی بداند، مجلس با در نظرگرفتن مصلحت نظام، نظر شورای نگهبان را تامین نکند و مشاوره در اموری که رهبری به آنان ارجاع می‌دهد و سایر وظایفی که در این قانون ذکر شده‌است به دستور رهبری تشکیل می‌شود. اعضای ثابت و متغیر این مجمع را مقام رهبری تعیین می‌نماید. مقررات مربوط به مجمع توسط خود اعضا تهیه و تصویب و به تایید مقام رهبری خواهدرسید».&lt;/blockquote&gt;اقدامات و تحولات مجمع تشخیص مصلحت نظام: این مجمع جدا از عملکرد قوای حاکم و صرفا به دستور رهبر تشکیل می‌شود و هر موضوعی که رهبر برای مشاوره لازم بداند و همچنین موارد اختلاف نظر [<ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">[</ins>شورای نگهبان<ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">]</ins>] و مجلس شورای اسلامی را مورد شور و مشورت قرار می‌دهد که پس از تصویب مجمع و تایید رهبر به مورد اجراگذاشته می‌شود. در ضمن مقررات مربوط به مجمع را خود این مجمع تهیه و تصویب می‌نماید که پس از تایید رهبر قابل اجراست. عبارتهای به کار برده شده در اصل فوق بسیار کلی است و به همین سبب این مجمع اختیارات وسیعی دارد و جدا از اصول قانون اساسی و سایر قوانین موضوعه کشور می‌تواند اتخاذ تصمیم نماید. با این تعبیر، حدود اختیار و عمل این مجمع که در واقع شورایی برای کمک به رهبری است، در بعضی از معضلات نظام مافوق قوانین اساسی و سایر قوانین کشور است. از جمله مصوبات این مجمع، لایحه تعزیرات حکومتی، قانون مبارزه با مواد مخدر، قانون کار جمهوری اسلامی ایران که مورد اختلاف مجلس شورای اسلامی و [<ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">[</ins>شورای نگهبان<ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">]</ins>] بود و قانون تشدید مجازات قاچاقچیان و غیره است که خارج از کانال قوّه مقنّنه و با عنوان مصلحت نظام به تصویب رسیده و به مرحله اجرا درامده‌است.&lt;ref&gt;صورت جلسات مذاکرات مجلس در موقع تصویب قوانین مورد بحث؛ جلال‌الدین مدنی، همان کتاب، ص ۲۶۱، پاررقی.&lt;/ref&gt;</div></td></tr> <tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br></td></tr> <tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>آیت‌الله خامنه‌ای رهبر فعلی انقلاب اسلامی ایران همزمان با اتمام دوره دوم ریاست جمهوری حجت‌الاسلام هاشمی رفسنجانی در تابستان ۱۳۷۶ با صدور فرمانی تغییرات عمده‌ای در ساختار سازمانی و اعضای ثابت و متغیر مجمع دادند و ریاست آن را به عهده ایشان محول کردند. اعضای این مجمع غیر از روسای سه قوه شخصیتهای سیاسی و مذهبی کشور هستند که خود رهبر منصوب نموده‌است.&lt;ref&gt;فرمان رهبر فعلی جمهوری اسلامی ایران، مورخ تابستان ۱۳۷۶ منعکس در مطبوعات و رسانه‌های جمعی کشور.&lt;/ref&gt;</div></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>آیت‌الله خامنه‌ای رهبر فعلی انقلاب اسلامی ایران همزمان با اتمام دوره دوم ریاست جمهوری حجت‌الاسلام هاشمی رفسنجانی در تابستان ۱۳۷۶ با صدور فرمانی تغییرات عمده‌ای در ساختار سازمانی و اعضای ثابت و متغیر مجمع دادند و ریاست آن را به عهده ایشان محول کردند. اعضای این مجمع غیر از روسای سه قوه شخصیتهای سیاسی و مذهبی کشور هستند که خود رهبر منصوب نموده‌است.&lt;ref&gt;فرمان رهبر فعلی جمهوری اسلامی ایران، مورخ تابستان ۱۳۷۶ منعکس در مطبوعات و رسانه‌های جمعی کشور.&lt;/ref&gt;</div></td></tr> <tr><td colspan="2" class="diff-lineno" id="mw-diff-left-l16">خط ۱۶:</td> <td colspan="2" class="diff-lineno">خط ۱۶:</td></tr> <tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>== نیز نگاه کنید به ==</div></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>== نیز نگاه کنید به ==</div></td></tr> <tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br></td></tr> <tr><td class="diff-marker" data-marker="−"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #ffe49c; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>* [<del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">https://iranology-e.ir/%D9%88%D9%84%D8%A7%DB%8C%D8%AA_%D9%81%D9%82%DB%8C%D9%87_%D9%88_%D8%B1%D9%87%D8%A8%D8%B1%DB%8C_%D8%AC%D8%A7%D9%85%D8%B9%D9%87_%D8%A7%D8%B3%D9%84%D8%A7%D9%85%DB%8C </del>ولایت فقیه و رهبری جامعه اسلامی]</div></td><td class="diff-marker" data-marker="+"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>* [<ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">[</ins>ولایت فقیه و رهبری جامعه اسلامی<ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">]</ins>]</div></td></tr> <tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>* [[خبرگان رهبری]]</div></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>* [[خبرگان رهبری]]</div></td></tr> <tr><td class="diff-marker" data-marker="−"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #ffe49c; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>* [<del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">https://iranology-e.ir/%D9%82%D9%88%D9%87_%D9%85%D9%82%D9%86%D9%86%D9%87_%D8%AF%D8%B1_%D8%A7%DB%8C%D8%B1%D8%A7%D9%86 </del>قوه مقننه در ایران]</div></td><td class="diff-marker" data-marker="+"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>* [<ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">[</ins>قوه مقننه در ایران<ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">]</ins>]</div></td></tr> <tr><td class="diff-marker" data-marker="−"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #ffe49c; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>* [<del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">https://iranology-e.ir/%D9%85%D8%AC%D9%84%D8%B3_%D8%B4%D9%88%D8%B1%D8%A7%DB%8C_%D8%A7%D8%B3%D9%84%D8%A7%D9%85%DB%8C </del>مجلس شورای اسلامی]</div></td><td class="diff-marker" data-marker="+"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>* [<ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">[</ins>مجلس شورای اسلامی<ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">]</ins>]</div></td></tr> <tr><td class="diff-marker" data-marker="−"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #ffe49c; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>* [<del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">https://iranology-e.ir/%D8%A7%D9%86%D8%AA%D8%AE%D8%A7%D8%A8%D8%A7%D8%AA_%D8%AF%D8%B1_%D8%A7%DB%8C%D8%B1%D8%A7%D9%86 </del>انتخابات در ایران]</div></td><td class="diff-marker" data-marker="+"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>* [<ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">[</ins>انتخابات در ایران<ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">]</ins>]</div></td></tr> <tr><td class="diff-marker" data-marker="−"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #ffe49c; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>* [<del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">https://iranology-e.ir/%D9%85%D8%B1%D8%A7%D8%AD%D9%84_%D8%B4%DA%A9%D9%84_%DA%AF%DB%8C%D8%B1%DB%8C_%D9%82%D8%A7%D9%86%D9%88%D9%86_%D8%AF%D8%B1_%D8%A7%DB%8C%D8%B1%D8%A7%D9%86 </del>مراحل شکل گیری قانون در ایران]</div></td><td class="diff-marker" data-marker="+"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>* [<ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">[</ins>مراحل شکل گیری قانون در ایران<ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">]</ins>]</div></td></tr> <tr><td class="diff-marker" data-marker="−"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #ffe49c; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>* [<del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">https://iranology-e.ir/%D8%A7%D8%AE%D8%AA%DB%8C%D8%A7%D8%B1%D8%A7%D8%AA_%D9%85%D8%AC%D9%84%D8%B3_%D8%B4%D9%88%D8%B1%D8%A7%DB%8C_%D8%A7%D8%B3%D9%84%D8%A7%D9%85%DB%8C_%D8%AF%D8%B1_%D9%82%D8%A7%D9%86%D9%88%D9%86%DA%AF%D8%B0%D8%A7%D8%B1%DB%8C </del>اختیارات مجلس شورای اسلامی در قانونگذاری]</div></td><td class="diff-marker" data-marker="+"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>* [<ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">[</ins>اختیارات مجلس شورای اسلامی در قانونگذاری<ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">]</ins>]</div></td></tr> <tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>* [https://iranology-e.ir/%D9%85%D8%B5%D9%88%D9%86%DB%8C%D8%AA_%D9%BE%D8%A7%D8%B1%D9%84%D9%85%D8%A7%D9%86%DB%8C_%D9%86%D9%85%D8%A7%DB%8C%D9%86%D8%AF%DA%AF%D8%A7%D9%86_%D9%85%D8%AC%D9%84%D8%B3 مصونیت پارلمانی نمایندگان مجلس]</div></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>* [https://iranology-e.ir/%D9%85%D8%B5%D9%88%D9%86%DB%8C%D8%AA_%D9%BE%D8%A7%D8%B1%D9%84%D9%85%D8%A7%D9%86%DB%8C_%D9%86%D9%85%D8%A7%DB%8C%D9%86%D8%AF%DA%AF%D8%A7%D9%86_%D9%85%D8%AC%D9%84%D8%B3 مصونیت پارلمانی نمایندگان مجلس]</div></td></tr> <tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br></td></tr> <tr><td class="diff-marker" data-marker="−"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #ffe49c; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>* [<del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">https://iranology-e.ir/%D8%B4%D9%88%D8%B1%D8%A7%DB%8C_%D9%86%DA%AF%D9%87%D8%A8%D8%A7%D9%86_%D8%AF%D8%B1_%D8%A7%DB%8C%D8%B1%D8%A7%D9%86 </del>شورای نگهبان در ایران]</div></td><td class="diff-marker" data-marker="+"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>* [<ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">[</ins>شورای نگهبان در ایران<ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">]</ins>]</div></td></tr> <tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br></td></tr> <tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>== پاورقی ==</div></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>== پاورقی ==</div></td></tr> </table>

Mahdi https://iranology-e.ir/index.php?title=%D9%85%D8%AC%D9%85%D8%B9_%D8%AA%D8%B4%D8%AE%DB%8C%D8%B5_%D9%85%D8%B5%D9%84%D8%AD%D8%AA_%D9%86%D8%B8%D8%A7%D9%85_2&diff=12712&oldid=prev 2025-12-30T11:53:09Z

<p><span class="autocomment">مـآخذ</span></p> <table style="background-color: #fff; color: #202122;" data-mw="interface"> <col class="diff-marker" /> <col class="diff-content" /> <col class="diff-marker" /> <col class="diff-content" /> <tr class="diff-title" lang="fa"> <td colspan="2" style="background-color: #fff; color: #202122; text-align: center;">→ نسخهٔ قدیمی‌تر</td> <td colspan="2" style="background-color: #fff; color: #202122; text-align: center;">نسخهٔ ‏۳۰ دسامبر ۲۰۲۵، ساعت ۱۱:۵۳</td> </tr><tr><td colspan="2" class="diff-lineno" id="mw-diff-left-l3">خط ۳:</td> <td colspan="2" class="diff-lineno">خط ۳:</td></tr> <tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>زمینه ایجاد چنین نهادی در نظام جمهوری اسلامی ایران به فرمان مورخ ۱۷/۱۱/۱۳۶۶ رهبر کبیر انقلاب برمی‌گردد که با توجه به مقتضیات زمان صادرگردید&lt;ref&gt;جلال‌الدبن مدنی، حقوق اساسی و نهادهای سیاسی جمهوری اسلامی ایران، تهران: همراه، ۱۳۷۰، صص ۲۶۴ - ۲۶۱.&lt;/ref&gt; و بعدها در اصلاحات قانون اساسی وارد شد. برای پی بردن به ماهیت و کم و کیف این نهاد لازم است دو مرحله قبل و بعد از اصلاح قانون اساسی ۱۳۶۸ را جداگانه بررسی کنیم.</div></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>زمینه ایجاد چنین نهادی در نظام جمهوری اسلامی ایران به فرمان مورخ ۱۷/۱۱/۱۳۶۶ رهبر کبیر انقلاب برمی‌گردد که با توجه به مقتضیات زمان صادرگردید&lt;ref&gt;جلال‌الدبن مدنی، حقوق اساسی و نهادهای سیاسی جمهوری اسلامی ایران، تهران: همراه، ۱۳۷۰، صص ۲۶۴ - ۲۶۱.&lt;/ref&gt; و بعدها در اصلاحات قانون اساسی وارد شد. برای پی بردن به ماهیت و کم و کیف این نهاد لازم است دو مرحله قبل و بعد از اصلاح قانون اساسی ۱۳۶۸ را جداگانه بررسی کنیم.</div></td></tr> <tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br></td></tr> <tr><td class="diff-marker" data-marker="−"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #ffe49c; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div># گاه اتفاق می‌افتاد که قوانینی در مجلس شورای اسلامی پس از طی مراحل مختلف کارشناسی به تصویب می‌رسید اما شورای نگهبان آن را به علت تعارض و مغایرت با قانون اساسی یا موازین شرع تایید نمی‌کرد و در نتیجه مشکلی در اجرای وظایف خاص دولت به وجود می‌آمد. در بحبوحه جنگ و در شرایط محاصره اقتصادی و مبارزه با مواد مخدر و محتکران و سرعت عمل در انجام وظایف حکومتی، زمینه صدور فرمان تشکیل مجمع تشخیص مصلحت نظام برای حل پاره‌ای از معضلات نظام از مجرای خاص و تعیین محدوده احکام حکومتی که از طریق عادی میّسر نبود به شرح زیر فراهم شد:<del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">&lt;ref&gt;همان کتاب و مطبوعات روز.&lt;/ref&gt;</del></div></td><td class="diff-marker" data-marker="+"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div># گاه اتفاق می‌افتاد که قوانینی در مجلس شورای اسلامی پس از طی مراحل مختلف کارشناسی به تصویب می‌رسید اما شورای نگهبان آن را به علت تعارض و مغایرت با قانون اساسی یا موازین شرع تایید نمی‌کرد و در نتیجه مشکلی در اجرای وظایف خاص دولت به وجود می‌آمد. در بحبوحه جنگ و در شرایط محاصره اقتصادی و مبارزه با مواد مخدر و محتکران و سرعت عمل در انجام وظایف حکومتی، زمینه صدور فرمان تشکیل مجمع تشخیص مصلحت نظام برای حل پاره‌ای از معضلات نظام از مجرای خاص و تعیین محدوده احکام حکومتی که از طریق عادی میّسر نبود به شرح زیر فراهم شد:<ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">{1}</ins></div></td></tr> <tr><td colspan="2" class="diff-side-deleted"></td><td class="diff-marker" data-marker="+"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div> </div></td></tr> <tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br></td></tr> <tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>روسای سه قوه و نخست وزیر وقت و مرحوم حاج احمد آقا خمینی طی نامه‌ای از رهبر انقلاب برای بیان حکم حکومتی (در مواردی که اختلاف مجلس شورای اسلامی و شورای، نگهبان بر سر مغایرت قانون مصوب مجلس شورای اسلامی با موازین شرع و یا قانون اساسی وجود داشت و مجلس نظر شورای نگهبان را تامین نمی‌کرد و همچنین در نظر گرفتن مصلحت نظام و جامعه) تقاضای تعیین مرجعی را نمودند و ایشان در پاسخ به تقاضای فوق نظر خود را برای تشکیل چنین مجمعی به شرح زیر صادر کردند:&lt;blockquote&gt;بسم الله الرحمن الرحیم</div></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>روسای سه قوه و نخست وزیر وقت و مرحوم حاج احمد آقا خمینی طی نامه‌ای از رهبر انقلاب برای بیان حکم حکومتی (در مواردی که اختلاف مجلس شورای اسلامی و شورای، نگهبان بر سر مغایرت قانون مصوب مجلس شورای اسلامی با موازین شرع و یا قانون اساسی وجود داشت و مجلس نظر شورای نگهبان را تامین نمی‌کرد و همچنین در نظر گرفتن مصلحت نظام و جامعه) تقاضای تعیین مرجعی را نمودند و ایشان در پاسخ به تقاضای فوق نظر خود را برای تشکیل چنین مجمعی به شرح زیر صادر کردند:&lt;blockquote&gt;بسم الله الرحمن الرحیم</div></td></tr> <tr><td colspan="2" class="diff-lineno" id="mw-diff-left-l25">خط ۲۵:</td> <td colspan="2" class="diff-lineno">خط ۲۶:</td></tr> <tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br></td></tr> <tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>* [https://iranology-e.ir/%D8%B4%D9%88%D8%B1%D8%A7%DB%8C_%D9%86%DA%AF%D9%87%D8%A8%D8%A7%D9%86_%D8%AF%D8%B1_%D8%A7%DB%8C%D8%B1%D8%A7%D9%86 شورای نگهبان در ایران]</div></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>* [https://iranology-e.ir/%D8%B4%D9%88%D8%B1%D8%A7%DB%8C_%D9%86%DA%AF%D9%87%D8%A8%D8%A7%D9%86_%D8%AF%D8%B1_%D8%A7%DB%8C%D8%B1%D8%A7%D9%86 شورای نگهبان در ایران]</div></td></tr> <tr><td colspan="2" class="diff-side-deleted"></td><td class="diff-marker" data-marker="+"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div><ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;"></ins></div></td></tr> <tr><td colspan="2" class="diff-side-deleted"></td><td class="diff-marker" data-marker="+"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div><ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">== پاورقی ==</ins></div></td></tr> <tr><td colspan="2" class="diff-side-deleted"></td><td class="diff-marker" data-marker="+"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div><ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">{1}. همان کتاب و مطبوعات روز.</ins></div></td></tr> <tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br></td></tr> <tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>== مـآخذ ==</div></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>== مـآخذ ==</div></td></tr> </table>

Mahdi https://iranology-e.ir/index.php?title=%D9%85%D8%AC%D9%85%D8%B9_%D8%AA%D8%B4%D8%AE%DB%8C%D8%B5_%D9%85%D8%B5%D9%84%D8%AD%D8%AA_%D9%86%D8%B8%D8%A7%D9%85_2&diff=11895&oldid=prev 2025-11-23T11:35:28Z

<p></p> <a href="https://iranology-e.ir/index.php?title=%D9%85%D8%AC%D9%85%D8%B9_%D8%AA%D8%B4%D8%AE%DB%8C%D8%B5_%D9%85%D8%B5%D9%84%D8%AD%D8%AA_%D9%86%D8%B8%D8%A7%D9%85_2&amp;diff=11895&amp;oldid=11243">نمایش تغییرات</a>

Mahdi https://iranology-e.ir/index.php?title=%D9%85%D8%AC%D9%85%D8%B9_%D8%AA%D8%B4%D8%AE%DB%8C%D8%B5_%D9%85%D8%B5%D9%84%D8%AD%D8%AA_%D9%86%D8%B8%D8%A7%D9%85_2&diff=11243&oldid=prev 2025-09-21T09:51:32Z

<p></p> <table style="background-color: #fff; color: #202122;" data-mw="interface"> <col class="diff-marker" /> <col class="diff-content" /> <col class="diff-marker" /> <col class="diff-content" /> <tr class="diff-title" lang="fa"> <td colspan="2" style="background-color: #fff; color: #202122; text-align: center;">→ نسخهٔ قدیمی‌تر</td> <td colspan="2" style="background-color: #fff; color: #202122; text-align: center;">نسخهٔ ‏۲۱ سپتامبر ۲۰۲۵، ساعت ۰۹:۵۱</td> </tr><tr><td colspan="2" class="diff-lineno" id="mw-diff-left-l1">خط ۱:</td> <td colspan="2" class="diff-lineno">خط ۱:</td></tr> <tr><td class="diff-marker" data-marker="−"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #ffe49c; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div><del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">. '''مجمع تشخیص مصلحت نظام''' </del></div></td><td class="diff-marker" data-marker="+"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>در اصل یکصد و دوازده <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">[[</ins>قانون اساسی جمهوری اسلامی ایران<ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">]] </ins>که در پی اصلاح این قانون در سال ۱۳۶۸ حاصل شد و جایگزین اصل ۱۱۲ قبلی گردید، نهاد مخصوصی در زمینه وظایف و اختیارات رهبری تحت عنوان <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">[[</ins>مجمع تشخیص مصلحت نظام<ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">]] </ins>به وجودآمد.</div></td></tr> <tr><td class="diff-marker" data-marker="−"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #ffe49c; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div> </div></td><td colspan="2" class="diff-side-added"></td></tr> <tr><td class="diff-marker" data-marker="−"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #ffe49c; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>در اصل یکصد و دوازده قانون اساسی جمهوری اسلامی ایران که در پی اصلاح این قانون در سال ۱۳۶۸ حاصل شد و جایگزین اصل ۱۱۲ قبلی گردید، نهاد مخصوصی در زمینه وظایف و اختیارات رهبری تحت عنوان مجمع تشخیص مصلحت نظام به وجودآمد.  </div></td><td colspan="2" class="diff-side-added"></td></tr> <tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br></td></tr> <tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>زمینه ایجاد چنین نهادی در نظام جمهوری اسلامی ایران به فرمان مورخ ۱۷/۱۱/۱۳۶۶ رهبر کبیر انقلاب برمی‌گردد که با توجه به مقتضیات زمان صادرگردید^{۲} و بعدها در اصلاحات قانون اساسی وارد شد. برای پی بردن به ماهیت و کم و کیف این نهاد لازم است دو مرحله قبل و بعد از اصلاح قانون اساسی ۱۳۶۸ را جداگانه بررسی کنیم.  </div></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>زمینه ایجاد چنین نهادی در نظام جمهوری اسلامی ایران به فرمان مورخ ۱۷/۱۱/۱۳۶۶ رهبر کبیر انقلاب برمی‌گردد که با توجه به مقتضیات زمان صادرگردید^{۲} و بعدها در اصلاحات قانون اساسی وارد شد. برای پی بردن به ماهیت و کم و کیف این نهاد لازم است دو مرحله قبل و بعد از اصلاح قانون اساسی ۱۳۶۸ را جداگانه بررسی کنیم.  </div></td></tr> </table>

Samei https://iranology-e.ir/index.php?title=%D9%85%D8%AC%D9%85%D8%B9_%D8%AA%D8%B4%D8%AE%DB%8C%D8%B5_%D9%85%D8%B5%D9%84%D8%AD%D8%AA_%D9%86%D8%B8%D8%A7%D9%85_2&diff=11009&oldid=prev 2025-09-04T16:55:05Z

<p>صفحه‌ای تازه حاوی «. &#039;&#039;&#039;مجمع تشخیص مصلحت نظام&#039;&#039;&#039; در اصل یکصد و دوازده قانون اساسی جمهوری اسلامی ایران که در پی اصلاح این قانون در سال ۱۳۶۸ حاصل شد و جایگزین اصل ۱۱۲ قبلی گردید، نهاد مخصوصی در زمینه وظایف و اختیارات رهبری تحت عنوان مجمع تشخیص مصلحت نظام به وجودآمد....» ایجاد کرد</p> <p><b>صفحهٔ تازه</b></p><div>. &#039;&#039;&#039;مجمع تشخیص مصلحت نظام&#039;&#039;&#039; <br /> <br /> در اصل یکصد و دوازده قانون اساسی جمهوری اسلامی ایران که در پی اصلاح این قانون در سال ۱۳۶۸ حاصل شد و جایگزین اصل ۱۱۲ قبلی گردید، نهاد مخصوصی در زمینه وظایف و اختیارات رهبری تحت عنوان مجمع تشخیص مصلحت نظام به وجودآمد. <br /> <br /> زمینه ایجاد چنین نهادی در نظام جمهوری اسلامی ایران به فرمان مورخ ۱۷/۱۱/۱۳۶۶ رهبر کبیر انقلاب برمی‌گردد که با توجه به مقتضیات زمان صادرگردید^{۲} و بعدها در اصلاحات قانون اساسی وارد شد. برای پی بردن به ماهیت و کم و کیف این نهاد لازم است دو مرحله قبل و بعد از اصلاح قانون اساسی ۱۳۶۸ را جداگانه بررسی کنیم. <br /> <br /> ۱.گاه اتفاق می‌افتاد که قوانینی در مجلس شورای اسلامی پس از طی مراحل مختلف <br /> <br /> ۱. همان، صص ۸۶ - ۸۴ <br /> <br /> ۲. جلال‌الدبن مدنی، حقوق اساسی و نهادهای سیاسی جمهوری اسلامی ایران، تهران: همراه، ۱۳۷۰، صص ۲۶۴ - ۲۶۱. <br /> <br /> <br /> <br /> حقوق اساسی در جمهوری اسلامی ایران <br /> <br /> ۴۱ <br /> <br /> کارشناسی به تصویب می‌رسید اما شورای نگهبان آن را به علت تعارض و مغایرت با قانون اساسی یا موازین شرع تأیید نمی‌کرد و در نتیجه مشکلی در اجرای وظایف خاص دولت به وجود می‌آمد. در بحبوحه جنگ و در شرایط محاصره اقتصادی و مبارزه با مواد مخدر و محتکران و سرعت عمل در انجام وظایف حکومتی، زمینه صدور فرمان تشکیل مجمع تشخیص مصلحت نظام برای حل پاره‌ای از معضلات نظام از مجرای خاص و تعیین محدوده احکام حکومتی که از طریق عادی میّسر نبود به شرح زیر فراهم شد:۱ <br /> <br /> رؤسای سه قوه و نخست وزیر وقت و مرحوم حاج احمد آقا خمینی طی نامه‌ای از رهبر انقلاب برای بیان حکم حکومتی (در مواردی که اختلاف مجلس شورای اسلامی و شورای، نگهبان بر سر مغایرت قانون مصوب مجلس شورای اسلامی با موازین شرع و یا قانون اساسی وجود داشت و مجلس نظر شورای نگهبان را تأمین نمی‌کرد و همچنین در نظر گرفتن مصلحت نظام و جامعه) تقاضای تعیین مرجعی را نمودند و ایشان در پاسخ به تقاضای فوق نظر خود را برای تشکیل چنین مجمعی به شرح زیر صادر کردند: <br /> <br /> بسم الله الرحمن الرحیم <br /> <br /> گرچه به نظر اینجانب پس از طی این مراحل، زیر نظر کارشناسان که در تشخیص این امور مرجع هستند، احتیاج به این مرحله نیست لکن برای غایت احتیاط در صورتی که بین مجلس شورای اسلامی و شورای نگهبان شرعاً و قانوناً توافق حاصل نشود، مجمعی مرکب از فقهای محترم شورای نگهبان و حضرات حجج اسلام خامنه‌ای، هاشمی، اردبیلی، توسلی، موسوی خوئینی‌ها و جناب آقای میرحسین موسوی و وزیر مربوطه برای تشخیص مصلحت نظام اسلامی تشکیل گردد و در صورت لزوم از کارشناسان دیگری هم دعوت به عمل آید و پس از مشورتهای لازم رأی اکثریت اعضای حاضر این مجمع مورد عمل قرارگیرد. احمد در این مجمع شرکت می‌نماید تا گزارش جلسات به اینجانب سریعتر برسد. حضرات آقایان توجه داشته باشند که <br /> <br /> ۱. همان کتاب و مطبوعات روز. <br /> <br /> <br /> <br /> ۴۲ <br /> <br /> نظام سیاسی ایران <br /> <br /> مصلحت نظام از امور مهمه‌ای است که گاهی غفلت از آن موجب شکست اسلام عزیز می‌گردد. امروز جهان اسلام، نظام جمهوری اسلامی ایران را تابلوی تمام نمای حل معضلات خویش می‌دانند. مصلحت نظام و مردم از امور مهمه‌ای است که مقاومت در مقابل آن، ممکن است اسلام پابرهنگان زمین را در زمانهای دور و نزدیک زیر سئوال برد و اسلام امریکایی مستکبرین و متکبرین را با پشتوانه میلیاردها دلار توسط ایادی داخل و خارج آفاق پیروز گرداند. از خداوند متعال می‌خواهم تا در این مرحله حساس آقایان را کمک فرماید.&#039; <br /> <br /> روح الله‌الموسوی الخمینی ۱۷ بهمن ماه ۱۳۶۶ <br /> <br /> به طوری که ملاحظه می‌شود تحت شرایط حساس آن زمان، ضرورت چنین مجمعی تشخیص داده‌شد و با فرمان رهبری تشکیل‌گردید و پس از حدود دو سال عمل و تجربه رسماً وارد متن قانون اساسی جمهوری اسلامی ایران شد. <br /> <br /> ۲. اصل یکصد و دوازدهم اصلاح شده قانون اساسی جمهوری اسلامی ایران در مورد مجمع تشخیص مصلحت نظام چنین است: «مجمع تشخیص مصلحت نظام برای تشخیص مصلحت در مواردی که مصوبه مجلس شورای اسلامی را شورای نگهبان خلاف موازین شرع و یا قانون اساسی بداند، مجلس با در نظرگرفتن مصلحت نظام، نظر شورای نگهبان را تأمین نکند و مشاوره در اموری که رهبری به آنان ارجاع می‌دهد و سایر وظایفی که در این قانون ذکر شده‌است به دستور رهبری تشکیل می‌شود. اعضای ثابت و متغیر این مجمع را مقام رهبری تعیین می‌نماید. مقررات مربوط به مجمع توسط خود اعضا تهیه و تصویب و به تأیید مقام رهبری خواهدرسید». <br /> <br /> اقدامات و تحولات مجمع تشخیص مصلحت نظام: این مجمع جدا از عملکرد قوای حاکم و صرفاً به دستور رهبر تشکیل می‌شود و هر موضوعی که رهبر برای مشاوره لازم بداند و همچنین <br /> <br /> ۱. فرمان مورخ ۱۷/۱۱/۶۶ رهبر کببر انقلاب و مطبوعات روز؛ جلال‌الدین مدنی، همان کتاب، ص ۲۶۱ به بعد، پاورقی. <br /> <br /> <br /> <br /> حقوق اساسی در جمهوری اسلامی ایران <br /> <br /> ۴۳ <br /> <br /> موارد اختلاف نظر شورای نگهبان و مجلس شورای اسلامی را مورد شور و مشورت قرار می‌دهد که پس از تصویب مجمع و تأیید رهبر به مورد اجراگذاشته می‌شود. در ضمن مقررات مربوط به مجمع را خود این مجمع تهیه و تصویب می‌نماید که پس از تأیید رهبر قابل اجراست. عبارتهای به کار برده شده در اصل فوق بسیار کلی است و به همین سبب این مجمع اختیارات وسیعی دارد و جدا از اصول قانون اساسی و سایر قوانین موضوعه کشور می‌تواند اتخاذ تصمیم نماید. با این تعبیر، حدود اختیار و عمل این مجمع که در واقع شورایی برای کمک به رهبری است، در بعضی از معضلات نظام مافوق قوانین اساسی و سایر قوانین کشور است. از جمله مصوبات این مجمع، لایحه تعزیرات حکومتی، قانون مبارزه با مواد مخدر، قانون کار جمهوری اسلامی ایران که مورد اختلاف مجلس شورای اسلامی و شورای نگهبان بود و قانون تشدید مجازات قاچاقچیان و غیره است که خارج از کانال قوّه مقنّنه و با عنوان مصلحت نظام به تصویب رسیده و به مرحله اجرا درامده‌است.۱ <br /> <br /> آیت‌الله خامنه‌ای رهبر فعلی انقلاب اسلامی ایران همزمان با اتمام دوره دوم ریاست جمهوری حجت‌الاسلام هاشمی رفسنجانی در تابستان ۱۳۷۶ با صدور فرمانی تغییرات عمده‌ای در ساختار سازمانی و اعضای ثابت و متغیر مجمع دادند و ریاست آن را به عهده ایشان محول کردند. اعضای این مجمع غیر از رؤسای سه قوه شخصیتهای سیاسی و مذهبی کشور هستند که خود رهبر منصوب نموده‌است.^{۲}</div>

Samei