محمود خان(ملک الشعرا) - تاریخچهٔ نسخه‌ها

Samei در ‏۳۰ آوریل ۲۰۲۵، ساعت ۲۰:۰۱

2025-04-30T20:01:01Z

→ نسخهٔ قدیمی‌تر		نسخهٔ ‏۳۰ آوریل ۲۰۲۵، ساعت ۲۰:۰۱
خط ۱:		خط ۱:
	[[پرونده:1773472 878.jpg\|بندانگشتی\|محمودخان ملک‌الشعرا ملقب به محمود صبا؛ ۱۱۹۱ – ۱۲۷۲ شمس، برگرفته از پایگاه خبری خلیج فارسی، قابل بازیابی از [https://www.pgnews.ir/%D9%86%D9%82%D8%A7%D8%B4-%D8%A8%D9%86%D8%A7%D9%87%D8%A7%DB%8C-%D8%AF%D9%88%D8%B1%D8%A7%D9%86-%D9%82%D8%A7%D8%AC%D8%A7%D8%B1-%DA%A9%D9%87-%D8%A8%D9%88%D8%AF%D8%9F%D8%B9%DA%A9%D8%B3/ https://www.pgnews.ir/]]]		[[پرونده:1773472 878.jpg\|بندانگشتی\|محمودخان ملک‌الشعرا ملقب به محمود صبا؛ ۱۱۹۱ – ۱۲۷۲ شمس، برگرفته از پایگاه خبری خلیج فارسی، قابل بازیابی از [https://www.pgnews.ir/%D9%86%D9%82%D8%A7%D8%B4-%D8%A8%D9%86%D8%A7%D9%87%D8%A7%DB%8C-%D8%AF%D9%88%D8%B1%D8%A7%D9%86-%D9%82%D8%A7%D8%AC%D8%A7%D8%B1-%DA%A9%D9%87-%D8%A8%D9%88%D8%AF%D8%9F%D8%B9%DA%A9%D8%B3/ https://www.pgnews.ir/]]]
	محمودخان، [ملک‌الشعرا] (1228ق/ 1813م- 1311ق/ 1893م) نقاش، خوشنویس و شاعر ایرانی، معروف به «شریف» یکی از نومایه‌ترین هنرمندان عصر ناصری، که نه تنها قواعد طبیعت‌پردازی را دقیق‌تر از بسیاری از هنرمندان معاصرش به کار برد، بلکه با انگیزه نوجویی و تلفیق سنت‌های ایرانی و اروپایی دست به آفرینش آثاری بدیع زد<ref>پاکباز، روئین (1378). '''''دائره‌المعارف هنر'''''. تهران: فرهنگ معاصر، ص 525.</ref>. او در تهران به دنیا آمد و فرزند محمد حسین‌خان عندلیب و نوه فتحعلی‌خان عندلیب و نوه فتحعلی‌خان صبای کاشانی، ملک‌الشعراء دربار فتحعلی‌شاه بود. لقب ملک‌الشعراء، به شکل موروثی از پدر و پدربزرگش به او رسید<ref>فلور، ولیم؛ چلکووسکی، پیتر (1381). '''''نقاشی و نقاشان دوره قاجار'''''. ترجمه مریم بختیار و دکتر یعقوب آژند، تهران: ایل شاهسون بغدادی، ص59- 60.</ref>.		محمودخان، [ملک‌الشعرا] (1228ق/ 1813م- 1311ق/ 1893م) نقاش، خوشنویس و شاعر ایرانی، معروف به «شریف» یکی از نومایه‌ترین هنرمندان عصر ناصری، که نه تنها قواعد طبیعت‌پردازی را دقیق‌تر از بسیاری از هنرمندان معاصرش به کار برد، بلکه با انگیزه نوجویی و تلفیق سنت‌های ایرانی و اروپایی دست به آفرینش آثاری بدیع زد<ref>پاکباز، روئین (1378). '''''دائره‌المعارف هنر'''''. تهران: فرهنگ معاصر، ص 525.</ref>. او در [[استان تهران\|تهران]] به دنیا آمد و فرزند محمد حسین‌خان عندلیب و نوه فتحعلی‌خان عندلیب و نوه فتحعلی‌خان صبای کاشانی، ملک‌الشعراء دربار [[فتحعلی شاه قاجار\|فتحعلی‌شاه]] بود. لقب ملک‌الشعراء، به شکل موروثی از پدر و پدربزرگش به او رسید<ref>فلور، ولیم؛ چلکووسکی، پیتر (1381). '''''نقاشی و نقاشان دوره قاجار'''''. ترجمه مریم بختیار و دکتر یعقوب آژند، تهران: ایل شاهسون بغدادی، ص59- 60.</ref>.

	در حالی که علاقه چندانی به شاعری نداشت ولی قصایدی، خصوصاً در مدح [[ناصرالدین شاه قاجار\|ناصرالدین شاه]]، از او باقی مانده است<ref>شریف‌زاده، عبدالمجید (1375). '''''تاریخ‌نگاری ایران'''''. تهران: حوزه هنری، ص176.</ref>. علاوه بر این، در کتابت خطوط نستعلیق و شکسته، مجسمه‌سازی و برخی از صنایع دستی نیز استاد بود. ولی بیشتر به دلیل نقاشی‌های آبرنگ و رنگ روغنی‌اش اهمیت دارد. محمودخان تصاویر دقیق و مستند از بناهای آن زمان ساخت؛ در آن‌ها مهارت خود را در کار بست قواعد ژرفانمایی و بازنمایی نور نشان داد. طرز رنگ‌آمیزی و اسلوب‌پرداز نطقه‌‌یی‌اش بی‌سابقه بود، لیکن اوج نوجویی و خلاقیت او را در پرده رنگ روغنی استنساخ 1275ق/ 1858م می‌توان دید.		در حالی که علاقه چندانی به شاعری نداشت ولی قصایدی، خصوصاً در مدح [[ناصرالدین شاه قاجار\|ناصرالدین شاه]]، از او باقی مانده است<ref>شریف‌زاده، عبدالمجید (1375). '''''تاریخ‌نگاری ایران'''''. تهران: حوزه هنری، ص176.</ref>. علاوه بر این، در کتابت خطوط نستعلیق و شکسته، مجسمه‌سازی و برخی از صنایع دستی نیز استاد بود. ولی بیشتر به دلیل نقاشی‌های آبرنگ و رنگ روغنی‌اش اهمیت دارد. محمودخان تصاویر دقیق و مستند از بناهای آن زمان ساخت؛ در آن‌ها مهارت خود را در کار بست قواعد ژرفانمایی و بازنمایی نور نشان داد. طرز رنگ‌آمیزی و اسلوب‌پرداز نطقه‌‌یی‌اش بی‌سابقه بود، لیکن اوج نوجویی و خلاقیت او را در پرده رنگ روغنی استنساخ 1275ق/ 1858م می‌توان دید.

	در این‌جا، شعور هنری محمودخان با ابتکارات و تدابیری چون هندسی‌کردن و ساده‌سازی صور طبیعی، اغراق در شکل‌های نور و سایه، تلفیق عناصر دو بعدی و سه بعدی، و اجتناب از هرگونه ریزه‌کاری غیر لازم مجال بروز می‌یابد. این پرده را می‌توان نمونه‌ای از نقاشی نوگرای معاصر ایران دانست<ref name=":0">پاکباز، روئین (1379). '''''نقاشی ایرانی از دیرباز تا امروز'''''. تهران: نارستان، ص163.</ref>. به دستور [[ناصرالدین شاه قاجار\|ناصرالدین شاه]]، کتابی درباره هنرمندان عصر ناصری تألیف کرد و خود کتابت آن را به خط شکسته و نستعلیق برعهده گرفت. (1303ق/ 1885م). او در تهران درگذشت و در جنب مزار حضرت عبدالعظیم در شهر ری به خاط سپرده شد. از جمله آثار او: عمارت شمس‌العماره (1285ق/ 1868م). ارگ دولتی (1281ق/ 1864م) خیابان الماسیه (1871م/1288ق) [اکثر آثار او در [[کاخ گلستان]] تهران محفوظ است]<ref>کریم‌زاده تبریزی، محمدعلی (1370). '''''احوال و آثار نقاشان قدیم ایران و برخی از مشاهیر نگار هند و عثمانی'''''. لندن: پرنیت تودی، ص 1124-1133.</ref>. [از اخلاف هنرمند او، علی بن محمودخان (نقاش) و ابوالحسن صبا (موسیقیدان)، قابل ذکر است]<ref name=":0" />.		در این‌جا، شعور هنری محمودخان با ابتکارات و تدابیری چون هندسی‌کردن و ساده‌سازی صور طبیعی، اغراق در شکل‌های نور و سایه، تلفیق عناصر دو بعدی و سه بعدی، و اجتناب از هرگونه ریزه‌کاری غیر لازم مجال بروز می‌یابد. این پرده را می‌توان نمونه‌ای از نقاشی نوگرای معاصر ایران دانست<ref name=":0">پاکباز، روئین (1379). '''''نقاشی ایرانی از دیرباز تا امروز'''''. تهران: نارستان، ص163.</ref>. به دستور [[ناصرالدین شاه قاجار\|ناصرالدین شاه]]، کتابی درباره هنرمندان عصر ناصری تألیف کرد و خود کتابت آن را به خط شکسته و نستعلیق برعهده گرفت. (1303ق/ 1885م). او در تهران درگذشت و در جنب مزار حضرت عبدالعظیم در شهر ری به خاط سپرده شد. از جمله آثار او: عمارت شمس‌العماره (1285ق/ 1868م). ارگ دولتی (1281ق/ 1864م) خیابان الماسیه (1871م/1288ق) [اکثر آثار او در [[کاخ گلستان]] [[استان تهران\|تهران]] محفوظ است]<ref>کریم‌زاده تبریزی، محمدعلی (1370). '''''احوال و آثار نقاشان قدیم ایران و برخی از مشاهیر نگار هند و عثمانی'''''. لندن: پرنیت تودی، ص 1124-1133.</ref>. [از اخلاف هنرمند او، علی بن محمودخان (نقاش) و ابوالحسن صبا (موسیقیدان)، قابل ذکر است]<ref name=":0" />.

	== نیز نگاه کنید به ==		== نیز نگاه کنید به ==
خط ۱۹:		خط ۱۹:
	== نویسنده مقاله ==		== نویسنده مقاله ==
	علی بوذری		علی بوذری
			[[رده:هنر]]
			[[رده:نقاشی]]

Samei: /* نیز نگاه کنید به */

2025-04-19T11:37:56Z

نیز نگاه کنید به

→ نسخهٔ قدیمی‌تر		نسخهٔ ‏۱۹ آوریل ۲۰۲۵، ساعت ۱۱:۳۷
خط ۷:		خط ۷:

	== نیز نگاه کنید به ==		== نیز نگاه کنید به ==

			* [[ناصرالدین شاه قاجار]]
			* [[کاخ گلستان]]

	== مآخذ ==		== مآخذ ==

Samei در ‏۱۹ آوریل ۲۰۲۵، ساعت ۱۱:۳۷

2025-04-19T11:37:12Z

→ نسخهٔ قدیمی‌تر		نسخهٔ ‏۱۹ آوریل ۲۰۲۵، ساعت ۱۱:۳۷
خط ۱:		خط ۱:
	[[پرونده:1773472 878.jpg\|بندانگشتی\|محمودخان ملک‌الشعرا ملقب به محمود صبا؛ ۱۱۹۱ – ۱۲۷۲ شمس، برگرفته از پایگاه خبری خلیج فارسی، قابل بازیابی از [https://www.pgnews.ir/%D9%86%D9%82%D8%A7%D8%B4-%D8%A8%D9%86%D8%A7%D9%87%D8%A7%DB%8C-%D8%AF%D9%88%D8%B1%D8%A7%D9%86-%D9%82%D8%A7%D8%AC%D8%A7%D8%B1-%DA%A9%D9%87-%D8%A8%D9%88%D8%AF%D8%9F%D8%B9%DA%A9%D8%B3/ https://www.pgnews.ir/]]]		[[پرونده:1773472 878.jpg\|بندانگشتی\|محمودخان ملک‌الشعرا ملقب به محمود صبا؛ ۱۱۹۱ – ۱۲۷۲ شمس، برگرفته از پایگاه خبری خلیج فارسی، قابل بازیابی از [https://www.pgnews.ir/%D9%86%D9%82%D8%A7%D8%B4-%D8%A8%D9%86%D8%A7%D9%87%D8%A7%DB%8C-%D8%AF%D9%88%D8%B1%D8%A7%D9%86-%D9%82%D8%A7%D8%AC%D8%A7%D8%B1-%DA%A9%D9%87-%D8%A8%D9%88%D8%AF%D8%9F%D8%B9%DA%A9%D8%B3/ https://www.pgnews.ir/]]]
	محمودخان، [ملک‌الشعرا] (1228ق/ 1813م- 1311ق/ 1893م) نقاش، خوشنویس و شاعر ایرانی، معروف به «شریف» یکی از نومایه‌ترین هنرمندان عصر ناصری، که نه تنها قواعد طبیعت‌پردازی را دقیق‌تر از بسیاری از هنرمندان معاصرش به کار برد، بلکه با انگیزه نوجویی و تلفیق سنت‌های ایرانی و اروپایی دست به آفرینش آثاری بدیع زد<ref>پاکباز، روئین (1378). دائره‌المعارف هنر. تهران: فرهنگ معاصر، ص 525.</ref>. او در تهران به دنیا آمد و فرزند محمد حسین‌خان عندلیب و نوه فتحعلی‌خان عندلیب و نوه فتحعلی‌خان صبای کاشانی، ملک‌الشعراء دربار فتحعلی‌شاه بود. لقب ملک‌الشعراء، به شکل موروثی از پدر و پدربزرگش به او رسید<ref>فلور، ولیم؛ چلکووسکی، پیتر (1381). نقاشی و نقاشان دوره قاجار. ترجمه مریم بختیار و دکتر یعقوب آژند، تهران: ایل شاهسون بغدادی، ص59- 60.</ref>.		محمودخان، [ملک‌الشعرا] (1228ق/ 1813م- 1311ق/ 1893م) نقاش، خوشنویس و شاعر ایرانی، معروف به «شریف» یکی از نومایه‌ترین هنرمندان عصر ناصری، که نه تنها قواعد طبیعت‌پردازی را دقیق‌تر از بسیاری از هنرمندان معاصرش به کار برد، بلکه با انگیزه نوجویی و تلفیق سنت‌های ایرانی و اروپایی دست به آفرینش آثاری بدیع زد<ref>پاکباز، روئین (1378). '''''دائره‌المعارف هنر'''''. تهران: فرهنگ معاصر، ص 525.</ref>. او در تهران به دنیا آمد و فرزند محمد حسین‌خان عندلیب و نوه فتحعلی‌خان عندلیب و نوه فتحعلی‌خان صبای کاشانی، ملک‌الشعراء دربار فتحعلی‌شاه بود. لقب ملک‌الشعراء، به شکل موروثی از پدر و پدربزرگش به او رسید<ref>فلور، ولیم؛ چلکووسکی، پیتر (1381). '''''نقاشی و نقاشان دوره قاجار'''''. ترجمه مریم بختیار و دکتر یعقوب آژند، تهران: ایل شاهسون بغدادی، ص59- 60.</ref>.

	در حالی که علاقه چندانی به شاعری نداشت ولی قصایدی، خصوصاً در مدح ناصرالدین ~~شاه،~~ از او باقی مانده است<ref>شریف‌زاده، عبدالمجید (1375). تاریخ‌نگاری ایران. تهران: حوزه هنری، ص176.</ref>. علاوه بر این، در کتابت خطوط نستعلیق و شکسته، مجسمه‌سازی و برخی از صنایع دستی نیز استاد بود. ولی بیشتر به دلیل نقاشی‌های آبرنگ و رنگ روغنی‌اش اهمیت دارد. محمودخان تصاویر دقیق و مستند از بناهای آن زمان ساخت؛ در آن‌ها مهارت خود را در کار بست قواعد ژرفانمایی و بازنمایی نور نشان داد. طرز رنگ‌آمیزی و اسلوب‌پرداز نطقه‌‌یی‌اش بی‌سابقه بود، لیکن اوج نوجویی و خلاقیت او را در پرده رنگ روغنی استنساخ 1275ق/ 1858م می‌توان دید.		در حالی که علاقه چندانی به شاعری نداشت ولی قصایدی، خصوصاً در مدح [[ناصرالدین شاه قاجار\|ناصرالدین شاه]]، از او باقی مانده است<ref>شریف‌زاده، عبدالمجید (1375). '''''تاریخ‌نگاری ایران'''''. تهران: حوزه هنری، ص176.</ref>. علاوه بر این، در کتابت خطوط نستعلیق و شکسته، مجسمه‌سازی و برخی از صنایع دستی نیز استاد بود. ولی بیشتر به دلیل نقاشی‌های آبرنگ و رنگ روغنی‌اش اهمیت دارد. محمودخان تصاویر دقیق و مستند از بناهای آن زمان ساخت؛ در آن‌ها مهارت خود را در کار بست قواعد ژرفانمایی و بازنمایی نور نشان داد. طرز رنگ‌آمیزی و اسلوب‌پرداز نطقه‌‌یی‌اش بی‌سابقه بود، لیکن اوج نوجویی و خلاقیت او را در پرده رنگ روغنی استنساخ 1275ق/ 1858م می‌توان دید.

	در این‌جا، شعور هنری محمودخان با ابتکارات و تدابیری چون هندسی‌کردن و ساده‌سازی صور طبیعی، اغراق در شکل‌های نور و سایه، تلفیق عناصر دو بعدی و سه بعدی، و اجتناب از هرگونه ریزه‌کاری غیر لازم مجال بروز می‌یابد. این پرده را می‌توان نمونه‌ای از نقاشی نوگرای معاصر ایران دانست<ref name=":0">پاکباز، روئین (1379). نقاشی ایرانی از دیرباز تا امروز. تهران: نارستان، ص163.</ref>. به دستور ناصرالدین ~~شاه،~~ کتابی درباره هنرمندان عصر ناصری تألیف کرد و خود کتابت آن را به خط شکسته و نستعلیق برعهده گرفت. (1303ق/ 1885م). او در تهران درگذشت و در جنب مزار حضرت عبدالعظیم در شهر ری به خاط سپرده شد. از جمله آثار او: عمارت شمس‌العماره (1285ق/ 1868م). ارگ دولتی (1281ق/ 1864م) خیابان الماسیه (1871م/1288ق) [اکثر آثار او در [[کاخ گلستان]] تهران محفوظ است]<ref>کریم‌زاده تبریزی، محمدعلی (1370). احوال و آثار نقاشان قدیم ایران و برخی از مشاهیر نگار هند و عثمانی. لندن: پرنیت تودی، ص 1124-1133.</ref>. [از اخلاف هنرمند او، علی بن محمودخان (نقاش) و ابوالحسن صبا (موسیقیدان)، قابل ذکر است]<ref name=":0" />.		در این‌جا، شعور هنری محمودخان با ابتکارات و تدابیری چون هندسی‌کردن و ساده‌سازی صور طبیعی، اغراق در شکل‌های نور و سایه، تلفیق عناصر دو بعدی و سه بعدی، و اجتناب از هرگونه ریزه‌کاری غیر لازم مجال بروز می‌یابد. این پرده را می‌توان نمونه‌ای از نقاشی نوگرای معاصر ایران دانست<ref name=":0">پاکباز، روئین (1379). '''''نقاشی ایرانی از دیرباز تا امروز'''''. تهران: نارستان، ص163.</ref>. به دستور [[ناصرالدین شاه قاجار\|ناصرالدین شاه]]، کتابی درباره هنرمندان عصر ناصری تألیف کرد و خود کتابت آن را به خط شکسته و نستعلیق برعهده گرفت. (1303ق/ 1885م). او در تهران درگذشت و در جنب مزار حضرت عبدالعظیم در شهر ری به خاط سپرده شد. از جمله آثار او: عمارت شمس‌العماره (1285ق/ 1868م). ارگ دولتی (1281ق/ 1864م) خیابان الماسیه (1871م/1288ق) [اکثر آثار او در [[کاخ گلستان]] تهران محفوظ است]<ref>کریم‌زاده تبریزی، محمدعلی (1370). '''''احوال و آثار نقاشان قدیم ایران و برخی از مشاهیر نگار هند و عثمانی'''''. لندن: پرنیت تودی، ص 1124-1133.</ref>. [از اخلاف هنرمند او، علی بن محمودخان (نقاش) و ابوالحسن صبا (موسیقیدان)، قابل ذکر است]<ref name=":0" />.

	== نیز نگاه کنید به ==		== نیز نگاه کنید به ==

	== ~~کتابشناسی~~ ==		== مآخذ ==
	<references />		<references />

	== منبع اصلی ==		== منبع اصلی ==
	دانشنامه ایران		[https://icro.ir/ سازمان فرهنگ و ارتباطات اسلامی، مرکز مطالعات راهبردی روابط فرهنگی] (1398). دانشنامه ایران. تهران: [https://alhoda.ir/ موسسه فرهنگی هنری و انتشارات بین المللی الهدی]،

	== نویسنده مقاله ==		== نویسنده مقاله ==
	علی بوذری		علی بوذری

Samei در ‏۲۶ نوامبر ۲۰۲۴، ساعت ۱۶:۴۸

2024-11-26T16:48:28Z

→ نسخهٔ قدیمی‌تر		نسخهٔ ‏۲۶ نوامبر ۲۰۲۴، ساعت ۱۶:۴۸
خط ۱:		خط ۱:
	[[پرونده:1773472 878.jpg\|بندانگشتی\|محمودخان ملک‌الشعرا ملقب به محمود صبا؛ ۱۱۹۱ – ۱۲۷۲ شمس، برگرفته از خلیج فارسی، قابل بازیابی از [https://www.pgnews.ir/%D9%86%D9%82%D8%A7%D8%B4-%D8%A8%D9%86%D8%A7%D9%87%D8%A7%DB%8C-%D8%AF%D9%88%D8%B1%D8%A7%D9%86-%D9%82%D8%A7%D8%AC%D8%A7%D8%B1-%DA%A9%D9%87-%D8%A8%D9%88%D8%AF%D8%9F%D8%B9%DA%A9%D8%B3/ https://www.pgnews.ir/]]]		[[پرونده:1773472 878.jpg\|بندانگشتی\|محمودخان ملک‌الشعرا ملقب به محمود صبا؛ ۱۱۹۱ – ۱۲۷۲ شمس، برگرفته از پایگاه خبری خلیج فارسی، قابل بازیابی از [https://www.pgnews.ir/%D9%86%D9%82%D8%A7%D8%B4-%D8%A8%D9%86%D8%A7%D9%87%D8%A7%DB%8C-%D8%AF%D9%88%D8%B1%D8%A7%D9%86-%D9%82%D8%A7%D8%AC%D8%A7%D8%B1-%DA%A9%D9%87-%D8%A8%D9%88%D8%AF%D8%9F%D8%B9%DA%A9%D8%B3/ https://www.pgnews.ir/]]]
	محمودخان، [ملک‌الشعرا] (1228ق/ 1813م- 1311ق/ 1893م) نقاش، خوشنویس و شاعر ایرانی، معروف به «شریف» یکی از نومایه‌ترین هنرمندان عصر ناصری، که نه تنها قواعد طبیعت‌پردازی را دقیق‌تر از بسیاری از هنرمندان معاصرش به کار برد، بلکه با انگیزه نوجویی و تلفیق سنت‌های ایرانی و اروپایی دست به آفرینش آثاری بدیع زد<ref>پاکباز، روئین (1378). دائره‌المعارف هنر. تهران: فرهنگ معاصر، ص 525.</ref>. او در تهران به دنیا آمد و فرزند محمد حسین‌خان عندلیب و نوه فتحعلی‌خان عندلیب و نوه فتحعلی‌خان صبای کاشانی، ملک‌الشعراء دربار فتحعلی‌شاه بود. لقب ملک‌الشعراء، به شکل موروثی از پدر و پدربزرگش به او رسید<ref>فلور، ولیم؛ چلکووسکی، پیتر (1381). نقاشی و نقاشان دوره قاجار. ترجمه مریم بختیار و دکتر یعقوب آژند، تهران: ایل شاهسون بغدادی، ص59- 60.</ref>.		محمودخان، [ملک‌الشعرا] (1228ق/ 1813م- 1311ق/ 1893م) نقاش، خوشنویس و شاعر ایرانی، معروف به «شریف» یکی از نومایه‌ترین هنرمندان عصر ناصری، که نه تنها قواعد طبیعت‌پردازی را دقیق‌تر از بسیاری از هنرمندان معاصرش به کار برد، بلکه با انگیزه نوجویی و تلفیق سنت‌های ایرانی و اروپایی دست به آفرینش آثاری بدیع زد<ref>پاکباز، روئین (1378). دائره‌المعارف هنر. تهران: فرهنگ معاصر، ص 525.</ref>. او در تهران به دنیا آمد و فرزند محمد حسین‌خان عندلیب و نوه فتحعلی‌خان عندلیب و نوه فتحعلی‌خان صبای کاشانی، ملک‌الشعراء دربار فتحعلی‌شاه بود. لقب ملک‌الشعراء، به شکل موروثی از پدر و پدربزرگش به او رسید<ref>فلور، ولیم؛ چلکووسکی، پیتر (1381). نقاشی و نقاشان دوره قاجار. ترجمه مریم بختیار و دکتر یعقوب آژند، تهران: ایل شاهسون بغدادی، ص59- 60.</ref>.

Samei در ‏۲۶ نوامبر ۲۰۲۴، ساعت ۱۶:۴۷

2024-11-26T16:47:54Z

→ نسخهٔ قدیمی‌تر		نسخهٔ ‏۲۶ نوامبر ۲۰۲۴، ساعت ۱۶:۴۷
خط ۱:		خط ۱:
	محمودخان، [ملک‌الشعرا] (1228ق/ 1813م- 1311ق/ 1893م) نقاش، خوشنویس و شاعر ایرانی، معروف به «شریف» یکی از نومایه‌ترین هنرمندان عصر ناصری، که نه تنها قواعد طبیعت‌پردازی را دقیق‌تر از بسیاری از هنرمندان معاصرش به کار برد، بلکه با انگیزه نوجویی و تلفیق سنت‌های ایرانی و اروپایی دست به آفرینش آثاری بدیع زد<ref>پاکباز، روئین (1378). دائره‌المعارف هنر. تهران: فرهنگ معاصر، ص 525.</ref>. او در تهران به دنیا آمد و فرزند محمد حسین‌خان عندلیب و نوه فتحعلی‌خان عندلیب و نوه فتحعلی‌خان صبای کاشانی، ملک‌الشعراء دربار فتحعلی‌شاه بود. لقب ملک‌الشعراء، به شکل موروثی از پدر و پدربزرگش به او رسید<ref>فلور، ولیم؛ چلکووسکی، پیتر (1381). نقاشی و نقاشان دوره قاجار. ترجمه مریم بختیار و دکتر یعقوب آژند، تهران: ایل شاهسون بغدادی، ص59- 60.</ref>. در حالی که علاقه چندانی به شاعری نداشت ولی قصایدی، خصوصاً در مدح ناصرالدین شاه، از او باقی مانده است<ref>شریف‌زاده، عبدالمجید (1375). تاریخ‌نگاری ایران. تهران: حوزه هنری، ص176.</ref>. علاوه بر این، در کتابت خطوط نستعلیق و شکسته، مجسمه‌سازی و برخی از صنایع دستی نیز استاد بود. ولی بیشتر به دلیل نقاشی‌های آبرنگ و رنگ روغنی‌اش اهمیت دارد. محمودخان تصاویر دقیق و مستند از بناهای آن زمان ساخت؛ در آن‌ها مهارت خود را در کار بست قواعد ژرفانمایی و بازنمایی نور نشان داد. طرز رنگ‌آمیزی و اسلوب‌پرداز نطقه‌‌یی‌اش بی‌سابقه بود، لیکن اوج نوجویی و خلاقیت او را در پرده رنگ روغنی استنساخ 1275ق/ 1858م می‌توان دید. در این‌جا، شعور هنری محمودخان با ابتکارات و تدابیری چون هندسی‌کردن و ساده‌سازی صور طبیعی، اغراق در شکل‌های نور و سایه، تلفیق عناصر دو بعدی و سه بعدی، و اجتناب از هرگونه ریزه‌کاری غیر لازم مجال بروز می‌یابد. این پرده را می‌توان نمونه‌ای از نقاشی نوگرای معاصر ایران دانست<ref name=":0">پاکباز، روئین (1379). نقاشی ایرانی از دیرباز تا امروز. تهران: نارستان، ص163.</ref>. به دستور ناصرالدین شاه، کتابی درباره هنرمندان عصر ناصری تألیف کرد و خود کتابت آن را به خط شکسته و نستعلیق برعهده گرفت. (1303ق/ 1885م). او در تهران درگذشت و در جنب مزار حضرت عبدالعظیم در شهر ری به خاط سپرده شد. از جمله آثار او: عمارت شمس‌العماره (1285ق/ 1868م). ارگ دولتی (1281ق/ 1864م) خیابان الماسیه (1871م/1288ق) [اکثر آثار او در [[کاخ گلستان]] تهران محفوظ است]<ref>کریم‌زاده تبریزی، محمدعلی (1370). احوال و آثار نقاشان قدیم ایران و برخی از مشاهیر نگار هند و عثمانی. لندن: پرنیت تودی، ص 1124-1133.</ref>. [از اخلاف هنرمند او، علی بن محمودخان (نقاش) و ابوالحسن صبا (موسیقیدان)، قابل ذکر است]<ref name=":0" />.		[[پرونده:1773472 878.jpg\|بندانگشتی\|محمودخان ملک‌الشعرا ملقب به محمود صبا؛ ۱۱۹۱ – ۱۲۷۲ شمس، برگرفته از خلیج فارسی، قابل بازیابی از [https://www.pgnews.ir/%D9%86%D9%82%D8%A7%D8%B4-%D8%A8%D9%86%D8%A7%D9%87%D8%A7%DB%8C-%D8%AF%D9%88%D8%B1%D8%A7%D9%86-%D9%82%D8%A7%D8%AC%D8%A7%D8%B1-%DA%A9%D9%87-%D8%A8%D9%88%D8%AF%D8%9F%D8%B9%DA%A9%D8%B3/ https://www.pgnews.ir/]]]
			محمودخان، [ملک‌الشعرا] (1228ق/ 1813م- 1311ق/ 1893م) نقاش، خوشنویس و شاعر ایرانی، معروف به «شریف» یکی از نومایه‌ترین هنرمندان عصر ناصری، که نه تنها قواعد طبیعت‌پردازی را دقیق‌تر از بسیاری از هنرمندان معاصرش به کار برد، بلکه با انگیزه نوجویی و تلفیق سنت‌های ایرانی و اروپایی دست به آفرینش آثاری بدیع زد<ref>پاکباز، روئین (1378). دائره‌المعارف هنر. تهران: فرهنگ معاصر، ص 525.</ref>. او در تهران به دنیا آمد و فرزند محمد حسین‌خان عندلیب و نوه فتحعلی‌خان عندلیب و نوه فتحعلی‌خان صبای کاشانی، ملک‌الشعراء دربار فتحعلی‌شاه بود. لقب ملک‌الشعراء، به شکل موروثی از پدر و پدربزرگش به او رسید<ref>فلور، ولیم؛ چلکووسکی، پیتر (1381). نقاشی و نقاشان دوره قاجار. ترجمه مریم بختیار و دکتر یعقوب آژند، تهران: ایل شاهسون بغدادی، ص59- 60.</ref>.

			در حالی که علاقه چندانی به شاعری نداشت ولی قصایدی، خصوصاً در مدح ناصرالدین شاه، از او باقی مانده است<ref>شریف‌زاده، عبدالمجید (1375). تاریخ‌نگاری ایران. تهران: حوزه هنری، ص176.</ref>. علاوه بر این، در کتابت خطوط نستعلیق و شکسته، مجسمه‌سازی و برخی از صنایع دستی نیز استاد بود. ولی بیشتر به دلیل نقاشی‌های آبرنگ و رنگ روغنی‌اش اهمیت دارد. محمودخان تصاویر دقیق و مستند از بناهای آن زمان ساخت؛ در آن‌ها مهارت خود را در کار بست قواعد ژرفانمایی و بازنمایی نور نشان داد. طرز رنگ‌آمیزی و اسلوب‌پرداز نطقه‌‌یی‌اش بی‌سابقه بود، لیکن اوج نوجویی و خلاقیت او را در پرده رنگ روغنی استنساخ 1275ق/ 1858م می‌توان دید.

			در این‌جا، شعور هنری محمودخان با ابتکارات و تدابیری چون هندسی‌کردن و ساده‌سازی صور طبیعی، اغراق در شکل‌های نور و سایه، تلفیق عناصر دو بعدی و سه بعدی، و اجتناب از هرگونه ریزه‌کاری غیر لازم مجال بروز می‌یابد. این پرده را می‌توان نمونه‌ای از نقاشی نوگرای معاصر ایران دانست<ref name=":0">پاکباز، روئین (1379). نقاشی ایرانی از دیرباز تا امروز. تهران: نارستان، ص163.</ref>. به دستور ناصرالدین شاه، کتابی درباره هنرمندان عصر ناصری تألیف کرد و خود کتابت آن را به خط شکسته و نستعلیق برعهده گرفت. (1303ق/ 1885م). او در تهران درگذشت و در جنب مزار حضرت عبدالعظیم در شهر ری به خاط سپرده شد. از جمله آثار او: عمارت شمس‌العماره (1285ق/ 1868م). ارگ دولتی (1281ق/ 1864م) خیابان الماسیه (1871م/1288ق) [اکثر آثار او در [[کاخ گلستان]] تهران محفوظ است]<ref>کریم‌زاده تبریزی، محمدعلی (1370). احوال و آثار نقاشان قدیم ایران و برخی از مشاهیر نگار هند و عثمانی. لندن: پرنیت تودی، ص 1124-1133.</ref>. [از اخلاف هنرمند او، علی بن محمودخان (نقاش) و ابوالحسن صبا (موسیقیدان)، قابل ذکر است]<ref name=":0" />.

	== نیز نگاه کنید به ==		== نیز نگاه کنید به ==

Samei در ‏۲۶ نوامبر ۲۰۲۴، ساعت ۱۶:۴۳

2024-11-26T16:43:48Z

→ نسخهٔ قدیمی‌تر		نسخهٔ ‏۲۶ نوامبر ۲۰۲۴، ساعت ۱۶:۴۳
خط ۱:		خط ۱:
	محمودخان، [ملک‌الشعرا] (1228ق/ 1813م- 1311ق/ 1893م) نقاش، خوشنویس و شاعر ایرانی، معروف به «شریف» یکی از نومایه‌ترین هنرمندان عصر ناصری، که نه تنها قواعد طبیعت‌پردازی را دقیق‌تر از بسیاری از هنرمندان معاصرش به کار برد، بلکه با انگیزه نوجویی و تلفیق سنت‌های ایرانی و اروپایی دست به آفرینش آثاری بدیع زد<ref>پاکباز، روئین (1378). دائره‌المعارف هنر. تهران: فرهنگ معاصر، ص 525.</ref>. او در تهران به دنیا آمد و فرزند محمد حسین‌خان عندلیب و نوه فتحعلی‌خان عندلیب و نوه فتحعلی‌خان صبای کاشانی، ملک‌الشعراء دربار فتحعلی‌شاه بود. لقب ملک‌الشعراء، به شکل موروثی از پدر و پدربزرگش به او رسید<ref>فلور، ولیم؛ چلکووسکی، پیتر (1381). نقاشی و نقاشان دوره قاجار. ترجمه مریم بختیار و دکتر یعقوب آژند، تهران: ایل شاهسون بغدادی، ص59- 60.</ref>. در حالی که علاقه چندانی به شاعری نداشت ولی قصایدی، خصوصاً در مدح ناصرالدین شاه، از او باقی مانده است<ref>شریف‌زاده، عبدالمجید (1375). تاریخ‌نگاری ایران. تهران: حوزه هنری، ص176.</ref>. علاوه بر این، در کتابت خطوط نستعلیق و شکسته، مجسمه‌سازی و برخی از صنایع دستی نیز استاد بود. ولی بیشتر به دلیل نقاشی‌های آبرنگ و رنگ روغنی‌اش اهمیت دارد. محمودخان تصاویر دقیق و مستند از بناهای آن زمان ساخت؛ در آن‌ها مهارت خود را در کار بست قواعد ژرفانمایی و بازنمایی نور نشان داد. طرز رنگ‌آمیزی و اسلوب‌پرداز نطقه‌‌یی‌اش بی‌سابقه بود، لیکن اوج نوجویی و خلاقیت او را در پرده رنگ روغنی استنساخ 1275ق/ 1858م می‌توان دید. در این‌جا، شعور هنری محمودخان با ابتکارات و تدابیری چون هندسی‌کردن و ساده‌سازی صور طبیعی، اغراق در شکل‌های نور و سایه، تلفیق عناصر دو بعدی و سه بعدی، و اجتناب از هرگونه ریزه‌کاری غیر لازم مجال بروز می‌یابد. این پرده را می‌توان نمونه‌ای از نقاشی نوگرای معاصر ایران دانست<ref name=":0">پاکباز، روئین (1379). نقاشی ایرانی از دیرباز تا امروز. تهران: نارستان، ص163.</ref>. به دستور ناصرالدین شاه، کتابی درباره هنرمندان عصر ناصری تألیف کرد و خود کتابت آن را به خط شکسته و نستعلیق برعهده گرفت. (1303ق/ 1885م). او در تهران درگذشت و در جنب مزار حضرت عبدالعظیم در شهر ری به خاط سپرده شد. از جمله آثار او: عمارت شمس‌العماره (1285ق/ 1868م). ارگ دولتی (1281ق/ 1864م) خیابان الماسیه (1871م/1288ق) [اکثر آثار او در [[کاخ گلستان]] تهران محفوظ است]<ref>کریم‌زاده تبریزی، محمدعلی (1370). احوال و آثار نقاشان قدیم ایران و برخی از مشاهیر نگار هند و عثمانی. لندن: پرنیت تودی، ص 1124-1133.</ref>. [از اخلاف هنرمند او، علی بن محمودخان (نقاش) و ابوالحسن صبا (موسیقیدان)، قابل ذکر است]<ref name=":0" />.		محمودخان، [ملک‌الشعرا] (1228ق/ 1813م- 1311ق/ 1893م) نقاش، خوشنویس و شاعر ایرانی، معروف به «شریف» یکی از نومایه‌ترین هنرمندان عصر ناصری، که نه تنها قواعد طبیعت‌پردازی را دقیق‌تر از بسیاری از هنرمندان معاصرش به کار برد، بلکه با انگیزه نوجویی و تلفیق سنت‌های ایرانی و اروپایی دست به آفرینش آثاری بدیع زد<ref>پاکباز، روئین (1378). دائره‌المعارف هنر. تهران: فرهنگ معاصر، ص 525.</ref>. او در تهران به دنیا آمد و فرزند محمد حسین‌خان عندلیب و نوه فتحعلی‌خان عندلیب و نوه فتحعلی‌خان صبای کاشانی، ملک‌الشعراء دربار فتحعلی‌شاه بود. لقب ملک‌الشعراء، به شکل موروثی از پدر و پدربزرگش به او رسید<ref>فلور، ولیم؛ چلکووسکی، پیتر (1381). نقاشی و نقاشان دوره قاجار. ترجمه مریم بختیار و دکتر یعقوب آژند، تهران: ایل شاهسون بغدادی، ص59- 60.</ref>. در حالی که علاقه چندانی به شاعری نداشت ولی قصایدی، خصوصاً در مدح ناصرالدین شاه، از او باقی مانده است<ref>شریف‌زاده، عبدالمجید (1375). تاریخ‌نگاری ایران. تهران: حوزه هنری، ص176.</ref>. علاوه بر این، در کتابت خطوط نستعلیق و شکسته، مجسمه‌سازی و برخی از صنایع دستی نیز استاد بود. ولی بیشتر به دلیل نقاشی‌های آبرنگ و رنگ روغنی‌اش اهمیت دارد. محمودخان تصاویر دقیق و مستند از بناهای آن زمان ساخت؛ در آن‌ها مهارت خود را در کار بست قواعد ژرفانمایی و بازنمایی نور نشان داد. طرز رنگ‌آمیزی و اسلوب‌پرداز نطقه‌‌یی‌اش بی‌سابقه بود، لیکن اوج نوجویی و خلاقیت او را در پرده رنگ روغنی استنساخ 1275ق/ 1858م می‌توان دید. در این‌جا، شعور هنری محمودخان با ابتکارات و تدابیری چون هندسی‌کردن و ساده‌سازی صور طبیعی، اغراق در شکل‌های نور و سایه، تلفیق عناصر دو بعدی و سه بعدی، و اجتناب از هرگونه ریزه‌کاری غیر لازم مجال بروز می‌یابد. این پرده را می‌توان نمونه‌ای از نقاشی نوگرای معاصر ایران دانست<ref name=":0">پاکباز، روئین (1379). نقاشی ایرانی از دیرباز تا امروز. تهران: نارستان، ص163.</ref>. به دستور ناصرالدین شاه، کتابی درباره هنرمندان عصر ناصری تألیف کرد و خود کتابت آن را به خط شکسته و نستعلیق برعهده گرفت. (1303ق/ 1885م). او در تهران درگذشت و در جنب مزار حضرت عبدالعظیم در شهر ری به خاط سپرده شد. از جمله آثار او: عمارت شمس‌العماره (1285ق/ 1868م). ارگ دولتی (1281ق/ 1864م) خیابان الماسیه (1871م/1288ق) [اکثر آثار او در [[کاخ گلستان]] تهران محفوظ است]<ref>کریم‌زاده تبریزی، محمدعلی (1370). احوال و آثار نقاشان قدیم ایران و برخی از مشاهیر نگار هند و عثمانی. لندن: پرنیت تودی، ص 1124-1133.</ref>. [از اخلاف هنرمند او، علی بن محمودخان (نقاش) و ابوالحسن صبا (موسیقیدان)، قابل ذکر است]<ref name=":0" />.

			== نیز نگاه کنید به ==

			== کتابشناسی ==
			<references />

			== منبع اصلی ==
			دانشنامه ایران

			== نویسنده مقاله ==
	علی بوذری		علی بوذری

	~~== گتابشناسی ==~~

Samei در ‏۱۲ اکتبر ۲۰۲۴، ساعت ۰۸:۲۲

2024-10-12T08:22:31Z

@@ خط ۱: / خط ۱: @@
-'''محمودخان،''' [ملك‌الشعرا] (1228ق/ 1813م- 1311ق/ 1893م) نقاش، خوشنويس و شاعر ايراني، معروف به «شريف» يكي از نومايه‌ترين هنرمندان عصر ناصري، كه نه تنها قواعد طبيعت‌پردازي را دقيق‌تر از بسياري از هنرمندان معاصرش به كار برد، بلكه با انگيزة نوجويي و تلفيق سنت‌هاي ايراني و اروپايي دست به آفرينش آثاري بديع زد.<sup>1</sup> او در تهران به دنيا آمد و فرزند محمد حسين‌خان عندليب و نوة فتحعلي‌خان عندليب و نوة فتحعلي‌خان صباي كاشاني، ملك‌الشعراء دربار فتحعلي‌شاه بود. لقب ملك‌الشعراء، به شكل موروثي از پدر و پدربزرگش به او رسيد.<sup>2</sup> در حالي كه علاقة چنداني به شاعري نداشت ولي قصايدي، خصوصاً در مدح ناصرالدين شاه، از او باقي مانده است.<sup>3</sup> علاوه بر اين، در كتابت خطوط نستعليق و شكسته، مجسمه‌سازي و برخي از صنايع دستي نيز استاد بود. ولي بيشتر به دليل نقاشي‌هاي آبرنگ و رنگ روغني‌اش اهميت دارد. محمودخان تصاوير دقيق و مستند از بناهاي آن زمان ساخت؛ در آن‌ها مهارت خود را در كار بست قواعد ژرفانمايي و بازنمايي نور نشان داد. طرز رنگ‌آميزي و اسلوب‌پرداز نطقه‌‌يي‌اش بي‌سابقه بود، ليكن اوج نوجويي و خلاقيت او را در پردة رنگ روغني استنساخ 1275ق/ 1858م مي‌توان ديد. در اين‌جا، شعور هنري محمودخان با ابتكارات و تدابيري چون هندسي‌كردن و ساده‌سازي صور طبيعي، اغراق در شكل‌هاي نور و سايه، تلفيق عناصر دو بعدي و سه بعدي، و اجتناب از هرگونه ريزه‌كاري غير لازم مجال بروز مي‌يابد. اين پرده را مي‌توان نمونه‌اي از نقاشي نوگراي معاصر ايران دانست.<sup>4</sup> به دستور ناصرالدين شاه، كتابي دربارة هنرمندان عصر ناصري تأليف كرد و خود كتابت آن را به خط شكسته و نستعليق برعهده گرفت. (1303ق/ 1885م). او در تهران درگذشت و در جنب مزار حضرت عبدالعظيم در شهر ري به خاط سپرده شد. از جمله آثار او: عمارت شمس‌العماره (1285ق/ 1868م). ارگ دولتي (1281ق/ 1864م) خيابان الماسيه (1871م/1288ق) [اكثر آثار او در كاخ گلستان تهران محفوظ است].<sup>5</sup> [از اخلاف هنرمند او، علي بن محمودخان (نقاش) و ابوالحسن صبا (موسيقيدان)، قابل ذكر است].<sup>6</sup>
+محمودخان، [ملک‌الشعرا] (1228ق/ 1813م- 1311ق/ 1893م) نقاش، خوشنویس و شاعر ایرانی، معروف به «شریف» یکی از نومایه‌ترین هنرمندان عصر ناصری، که نه تنها قواعد طبیعت‌پردازی را دقیق‌تر از بسیاری از هنرمندان معاصرش به کار برد، بلکه با انگیزه نوجویی و تلفیق سنت‌های ایرانی و اروپایی دست به آفرینش آثاری بدیع زد<ref>پاکباز، روئین (1378). دائره‌المعارف هنر. تهران: فرهنگ معاصر، ص 525.</ref>. او در تهران به دنیا آمد و فرزند محمد حسین‌خان عندلیب و نوه فتحعلی‌خان عندلیب و نوه فتحعلی‌خان صبای کاشانی، ملک‌الشعراء دربار فتحعلی‌شاه بود. لقب ملک‌الشعراء، به شکل موروثی از پدر و پدربزرگش به او رسید<ref>فلور، ولیم؛ چلکووسکی، پیتر (1381). نقاشی و نقاشان دوره قاجار. ترجمه مریم بختیار و دکتر یعقوب آژند، تهران: ایل شاهسون بغدادی، ص59- 60.</ref>. در حالی که علاقه چندانی به شاعری نداشت ولی قصایدی، خصوصاً در مدح ناصرالدین شاه، از او باقی مانده است<ref>شریف‌زاده، عبدالمجید (1375). تاریخ‌نگاری ایران. تهران: حوزه هنری، ص176.</ref>. علاوه بر این، در کتابت خطوط نستعلیق و شکسته، مجسمه‌سازی و برخی از صنایع دستی نیز استاد بود. ولی بیشتر به دلیل نقاشی‌های آبرنگ و رنگ روغنی‌اش اهمیت دارد. محمودخان تصاویر دقیق و مستند از بناهای آن زمان ساخت؛ در آن‌ها مهارت خود را در کار بست قواعد ژرفانمایی و بازنمایی نور نشان داد. طرز رنگ‌آمیزی و اسلوب‌پرداز نطقه‌‌یی‌اش بی‌سابقه بود، لیکن اوج نوجویی و خلاقیت او را در پرده رنگ روغنی استنساخ 1275ق/ 1858م می‌توان دید. در این‌جا، شعور هنری محمودخان با ابتکارات و تدابیری چون هندسی‌کردن و ساده‌سازی صور طبیعی، اغراق در شکل‌های نور و سایه، تلفیق عناصر دو بعدی و سه بعدی، و اجتناب از هرگونه ریزه‌کاری غیر لازم مجال بروز می‌یابد. این پرده را می‌توان نمونه‌ای از نقاشی نوگرای معاصر ایران دانست<ref name=":0">پاکباز، روئین (1379). نقاشی ایرانی از دیرباز تا امروز. تهران: نارستان، ص163.</ref>. به دستور ناصرالدین شاه، کتابی درباره هنرمندان عصر ناصری تألیف کرد و خود کتابت آن را به خط شکسته و نستعلیق برعهده گرفت. (1303ق/ 1885م). او در تهران درگذشت و در جنب مزار حضرت عبدالعظیم در شهر ری به خاط سپرده شد. از جمله آثار او: عمارت شمس‌العماره (1285ق/ 1868م). ارگ دولتی (1281ق/ 1864م) خیابان الماسیه (1871م/1288ق) [اکثر آثار او در [[کاخ گلستان]] تهران محفوظ است]<ref>کریم‌زاده تبریزی، محمدعلی (1370). احوال و آثار نقاشان قدیم ایران و برخی از مشاهیر نگار هند و عثمانی. لندن: پرنیت تودی، ص 1124-1133.</ref>. [از اخلاف هنرمند او، علی بن محمودخان (نقاش) و ابوالحسن صبا (موسیقیدان)، قابل ذکر است]<ref name=":0" />.
-'''مآخذ:'''
+علی بوذری
-.     پاكباز، روئين'''''. دائرةالمعارف هنر'''''. تهران: فرهنگ معاصر، 1378، ص525.
+== گتابشناسی ==

Samei: صفحه‌ای تازه حاوی «'''محمودخان،''' [ملك‌الشعرا] (1228ق/ 1813م- 1311ق/ 1893م) نقاش، خوشنويس و شاعر ايراني، معروف به «شريف» يكي از نومايه‌ترين هنرمندان عصر ناصري، كه نه تنها قواعد طبيعت‌پردازي را دقيق‌تر از بسياري از هنرمندان معاصرش به كار برد، بلكه با انگيزة نوجويي و تلفي...» ایجاد کرد

2024-08-22T03:39:31Z

صفحه‌ای تازه حاوی «'''محمودخان،''' [ملك‌الشعرا] (1228ق/ 1813م- 1311ق/ 1893م) نقاش، خوشنويس و شاعر ايراني، معروف به «شريف» يكي از نومايه‌ترين هنرمندان عصر ناصري، كه نه تنها قواعد طبيعت‌پردازي را دقيق‌تر از بسياري از هنرمندان معاصرش به كار برد، بلكه با انگيزة نوجويي و تلفي...» ایجاد کرد

صفحهٔ تازه

'''محمودخان،''' [ملك‌الشعرا] (1228ق/ 1813م- 1311ق/ 1893م) نقاش، خوشنويس و شاعر ايراني، معروف به «شريف» يكي از نومايه‌ترين هنرمندان عصر ناصري، كه نه تنها قواعد طبيعت‌پردازي را دقيق‌تر از بسياري از هنرمندان معاصرش به كار برد، بلكه با انگيزة نوجويي و تلفيق سنت‌هاي ايراني و اروپايي دست به آفرينش آثاري بديع زد.1 او در تهران به دنيا آمد و فرزند محمد حسين‌خان عندليب و نوة فتحعلي‌خان عندليب و نوة فتحعلي‌خان صباي كاشاني، ملك‌الشعراء دربار فتحعلي‌شاه بود. لقب ملك‌الشعراء، به شكل موروثي از پدر و پدربزرگش به او رسيد.2 در حالي كه علاقة چنداني به شاعري نداشت ولي قصايدي، خصوصاً در مدح ناصرالدين شاه، از او باقي مانده است.3 علاوه بر اين، در كتابت خطوط نستعليق و شكسته، مجسمه‌سازي و برخي از صنايع دستي نيز استاد بود. ولي بيشتر به دليل نقاشي‌هاي آبرنگ و رنگ روغني‌اش اهميت دارد. محمودخان تصاوير دقيق و مستند از بناهاي آن زمان ساخت؛ در آن‌ها مهارت خود را در كار بست قواعد ژرفانمايي و بازنمايي نور نشان داد. طرز رنگ‌آميزي و اسلوب‌پرداز نطقه‌‌يي‌اش بي‌سابقه بود، ليكن اوج نوجويي و خلاقيت او را در پردة رنگ روغني استنساخ 1275ق/ 1858م مي‌توان ديد. در اين‌جا، شعور هنري محمودخان با ابتكارات و تدابيري چون هندسي‌كردن و ساده‌سازي صور طبيعي، اغراق در شكل‌هاي نور و سايه، تلفيق عناصر دو بعدي و سه بعدي، و اجتناب از هرگونه ريزه‌كاري غير لازم مجال بروز مي‌يابد. اين پرده را مي‌توان نمونه‌اي از نقاشي نوگراي معاصر ايران دانست.4 به دستور ناصرالدين شاه، كتابي دربارة هنرمندان عصر ناصري تأليف كرد و خود كتابت آن را به خط شكسته و نستعليق برعهده گرفت. (1303ق/ 1885م). او در تهران درگذشت و در جنب مزار حضرت عبدالعظيم در شهر ري به خاط سپرده شد. از جمله آثار او: عمارت شمس‌العماره (1285ق/ 1868م). ارگ دولتي (1281ق/ 1864م) خيابان الماسيه (1871م/1288ق) [اكثر آثار او در كاخ گلستان تهران محفوظ است].5 [از اخلاف هنرمند او، علي بن محمودخان (نقاش) و ابوالحسن صبا (موسيقيدان)، قابل ذكر است].6

'''مآخذ:'''

1. پاكباز، روئين'''''. دائرةالمعارف هنر'''''. تهران: فرهنگ معاصر، 1378، ص525.

2. فلور، وليم؛ چلكووسكي، پيتر. '''''نقاشي و نقاشان دورة قاجار'''''. ترجمة مريم بختيار و دكتر يعقوب آژند، تهران: ايل شاهسون بغدادي، 1381، ص59- 60.

3. شريف‌زاده، عبدالمجيد. '''''تاريخ‌نگاري ايران.''''' تهران: حوزة هنري، 1375، ص176.

4. پاكباز، روئين'''''. نقاشي ايراني از ديرباز تا امروز'''''. تهران: نارستان، 1379، ص163.

5. كريم‌زاده تبريزي، محمدعلي. '''''احوال و آثار نقاشان قديم ايران و برخي از مشاهير نگار هند و عثماني'''''. لندن: پرنيت تودي، 1370، ص1124-1133.

6. پاكباز، روئين'''''. نقاشي ايراني.... .''''' همان. ''''' '''''

علی بوذری