https://iranology-e.ir/index.php?action=history&feed=atom&title=%D9%85%D8%B1%D8%B2%D8%A8%D8%A7%D9%86_%D9%86%D8%A7%D9%85%D9%87
مرزبان نامه - تاریخچهٔ نسخهها
2026-06-21T12:50:20Z
تاریخچهٔ نسخهها برای این صفحه در ویکی
MediaWiki 1.43.1
https://iranology-e.ir/index.php?title=%D9%85%D8%B1%D8%B2%D8%A8%D8%A7%D9%86_%D9%86%D8%A7%D9%85%D9%87&diff=10438&oldid=prev
Samei در ۱۰ ژوئن ۲۰۲۵، ساعت ۱۸:۲۴
2025-06-10T18:24:16Z
<p></p>
<table style="background-color: #fff; color: #202122;" data-mw="interface">
<col class="diff-marker" />
<col class="diff-content" />
<col class="diff-marker" />
<col class="diff-content" />
<tr class="diff-title" lang="fa">
<td colspan="2" style="background-color: #fff; color: #202122; text-align: center;">→ نسخهٔ قدیمیتر</td>
<td colspan="2" style="background-color: #fff; color: #202122; text-align: center;">نسخهٔ ۱۰ ژوئن ۲۰۲۵، ساعت ۱۸:۲۴</td>
</tr><tr><td colspan="2" class="diff-lineno" id="mw-diff-left-l1">خط ۱:</td>
<td colspan="2" class="diff-lineno">خط ۱:</td></tr>
<tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>مرزبان نامه، کتابی در پند، امثال و حکم و مسائل گوناگون اخلاقی، اجتماعی و جز آن از زبان حیوانات. </div></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>مرزبان نامه، کتابی در پند، امثال و حکم و مسائل گوناگون اخلاقی، اجتماعی و جز آن از زبان حیوانات. </div></td></tr>
<tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br></td></tr>
<tr><td class="diff-marker" data-marker="−"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #ffe49c; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>این کتاب به لحاظ موضوع داستانها با [[کلیله و دمنه]]<del style="font-weight: bold; text-decoration: none;"><sup>*</sup> </del>شباهت دارد<ref>احمدی، احمد و رزمجو، حسین. '''''سیرسخن'''.'' مشهد: باستان، 1345، ج 1، ص 106.</ref> و اصل آن را مرزبان بن رستم بن شروین، از شاهزادگان آل باوند در اواخر سده 4ق / 10م به زبان قدیم طبرستان نوشت. بعدها این کتاب دو بار به فارسی دری ترجمه شد<ref>خانلری (کیا)، زهرا. '''''فرهنگ ادبیات فارسی'''''. تهران: بنیاد فرهنگ ایران، 1348، ص 458ـ 459.</ref>.نخستین بار محمد بن غازی مَلَطْیَوی، وزیر شاه سلیمان بن قلج ارسلان (حک 588-600ق / 1192-1204م) از سلاجقه روم، ترجمه مرزباننامه را در 598ق / 1202م به پایان برد و آن را رَوضهُ العُقول نامید<ref>حاکمی، اسماعیل. '''''گزیدهای از نثرهای مصنوع و مزین'''''. تهران: دانشگاه تهران، 1364، ص 84<del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">.</ref>.پس از آن سعدالدین وراوینی نویسنده و ادیب ایرانی و از ملازمان خواجه ابوالقاسم ربیب الدین، وزیر اتابک آذربایجان، ازبک بن محمد، بی آنکه از کار مَلَطْیَوی با خبر باشد، میان 607 تا 622ق / 1210 تا 1225م آن را به نام ربیب الدین در 9 باب، یک مقدمه و یک ذیل به فارسی دری برگردانید<ref>صفا، ذبیح الله. '''''تاریخ ادبیات در ایران'''''. تهران: ابن سینا، چ 4، 1347، ج 2، ص 1005 و 1006.</ref>.تفاوت این ترجمه با روضه العقول در استفاده کمتر از لغات عربی غریب و بهرهگیری بیشتر از [[شعر فارسی|اشعار فارسی]] است<ref>بهار (ملک الشعرا)، محمدتقی. '''''سبکشناسی'''''. تهران: کتابهای پرستو، چ 3، 1349، ج 3، ص 16.</ref>.مرزبان نامه وراوینی از جمله شاهکارهای ادب فارسی در نثر مصنوع و مزین به شمار میرود<ref>حاکمی، اسماعیل. '''''گزیدهای از نثرهای مصنوع و مزین'''''. تهران: دانشگاه تهران، 1364، ص 84 و 85.</ref>.این کتاب از لحاظ شیوه نثر نویسی پیرو سبک نصرالله بن عبدالحمید منشی، مترجم [[کلیله و دمنه]]<sup>*</sup> از [[عربی]] به [[فارسی]] است<ref>خطیب رهبر، خلیل. مقدمه بر '''''مرزباننامه وراوینی'''''. تهران: دانشگاه شهید بهشتی، 1363، ص الف (مقدمه).</ref>. وراوینی در این اثر افزون بر ترکیبهای نامستعمل [[عربی]]، از مثلها و شاهدهای بازگفته دیگران پرهیز داشته است<ref>روشن، محمد. مقدمه بر '''''مرزبان نامه وراوینی'''''. تهران: بنیاد فرهنگ ایران، 1355، ص هفده (پیشگفتار)، 2 ج</del>.</ref>. </div></td><td class="diff-marker" data-marker="+"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>این کتاب به لحاظ موضوع داستانها با [[کلیله و دمنه]] شباهت دارد<ref>احمدی، احمد و رزمجو، حسین. '''''سیرسخن'''.'' مشهد: باستان، 1345، ج 1، ص 106.</ref> و اصل آن را مرزبان بن رستم بن شروین، از شاهزادگان آل باوند در اواخر سده 4ق / 10م به زبان قدیم طبرستان نوشت. بعدها این کتاب دو بار به فارسی دری ترجمه شد<ref>خانلری (کیا)، زهرا. '''''فرهنگ ادبیات فارسی'''''. تهران: بنیاد فرهنگ ایران، 1348، ص 458ـ 459.</ref>. نخستین بار محمد بن غازی مَلَطْیَوی، وزیر شاه سلیمان بن قلج ارسلان (حک 588-600ق / 1192-1204م) از سلاجقه روم، ترجمه مرزباننامه را در 598ق / 1202م به پایان برد و آن را رَوضهُ العُقول نامید<ref>حاکمی، اسماعیل. '''''گزیدهای از نثرهای مصنوع و مزین'''''. تهران: دانشگاه تهران، 1364، ص 84.</ref>. </div></td></tr>
<tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br></td></tr>
<tr><td class="diff-marker" data-marker="−"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #ffe49c; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>مرزباننامه نخست در [[کشور ایران|ایران]] به تصحیح محمد قزوینی در 1909 و از روی آن چند بار در [[استان تهران|تهران]] چاپ شد. چاپ 1310 یکی از اینهاست<ref>مصاحب، غلامحسین. '''''دایره المعارف فارسی'''''. ج 2، ص 2741 ـ 2742.</ref>. </div></td><td class="diff-marker" data-marker="+"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div><ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">پس از آن [[سعدالدین وراوینی]] نویسنده و ادیب ایرانی و از ملازمان خواجه ابوالقاسم ربیب الدین، وزیر اتابک آذربایجان، ازبک بن محمد، بی آنکه از کار مَلَطْیَوی با خبر باشد، میان 607 تا 622ق / 1210 تا 1225م آن را به نام ربیب الدین در 9 باب، یک مقدمه و یک ذیل به فارسی دری برگردانید<ref>صفا، ذبیح الله. '''''تاریخ ادبیات در ایران'''''. تهران: ابن سینا، چ 4، 1347، ج 2، ص 1005 و 1006.</ref>. تفاوت این ترجمه با روضه العقول در استفاده کمتر از لغات [[عربی]] غریب و بهرهگیری بیشتر از [[شعر فارسی|اشعار فارسی]] است<ref>بهار (ملک الشعرا)، محمدتقی. '''''سبکشناسی'''''. تهران: کتابهای پرستو، چ 3، 1349، ج 3، ص 16.</ref>. مرزبان نامه [[سعدالدین وراوینی|وراوینی]] از جمله شاهکارهای ادب فارسی در نثر مصنوع و مزین به شمار میرود<ref>حاکمی، اسماعیل. '''''گزیدهای از نثرهای مصنوع و مزین'''''. تهران: دانشگاه تهران، 1364، ص 84 و 85.</ref>. </ins></div></td></tr>
<tr><td colspan="2" class="diff-side-deleted"></td><td class="diff-marker" data-marker="+"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div> </div></td></tr>
<tr><td colspan="2" class="diff-side-deleted"></td><td class="diff-marker" data-marker="+"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div><ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">این کتاب از لحاظ شیوه نثر نویسی پیرو سبک نصرالله بن عبدالحمید منشی، مترجم [[کلیله و دمنه]] از [[عربی]] به [[فارسی]] است<ref>خطیب رهبر، خلیل. مقدمه بر '''''مرزباننامه وراوینی'''''. تهران: دانشگاه شهید بهشتی، 1363، ص الف (مقدمه).</ref>. وراوینی در این اثر افزون بر ترکیبهای نامستعمل [[عربی]]، از مثلها و شاهدهای بازگفته دیگران پرهیز داشته است<ref>روشن، محمد. مقدمه بر '''''مرزبان نامه وراوینی'''''. تهران: بنیاد فرهنگ ایران، 1355، ص هفده (پیشگفتار)، 2 ج.</ref>. </ins>مرزباننامه نخست در [[کشور ایران|ایران]] به تصحیح محمد قزوینی در 1909 و از روی آن چند بار در [[استان تهران|تهران]] چاپ شد. چاپ 1310 یکی از اینهاست<ref>مصاحب، غلامحسین. '''''دایره المعارف فارسی'''''. ج 2، ص 2741 ـ 2742.</ref>. </div></td></tr>
<tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br></td></tr>
<tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>== نیز نگاه کنید به ==</div></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>== نیز نگاه کنید به ==</div></td></tr>
<tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br></td></tr>
<tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>* [[کلیله و دمنه]]</div></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>* [[کلیله و دمنه]]</div></td></tr>
<tr><td colspan="2" class="diff-side-deleted"></td><td class="diff-marker" data-marker="+"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div><ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">* [[سعدالدین وراوینی]]</ins></div></td></tr>
<tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br></td></tr>
<tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>== مآخذ ==</div></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>== مآخذ ==</div></td></tr>
<!-- diff cache key wiki-hYbGde5G:diff:1.41:old-10392:rev-10438:php=table -->
</table>
Samei
https://iranology-e.ir/index.php?title=%D9%85%D8%B1%D8%B2%D8%A8%D8%A7%D9%86_%D9%86%D8%A7%D9%85%D9%87&diff=10392&oldid=prev
Maedeh در ۱۰ ژوئن ۲۰۲۵، ساعت ۱۰:۲۱
2025-06-10T10:21:52Z
<p></p>
<table style="background-color: #fff; color: #202122;" data-mw="interface">
<col class="diff-marker" />
<col class="diff-content" />
<col class="diff-marker" />
<col class="diff-content" />
<tr class="diff-title" lang="fa">
<td colspan="2" style="background-color: #fff; color: #202122; text-align: center;">→ نسخهٔ قدیمیتر</td>
<td colspan="2" style="background-color: #fff; color: #202122; text-align: center;">نسخهٔ ۱۰ ژوئن ۲۰۲۵، ساعت ۱۰:۲۱</td>
</tr><tr><td colspan="2" class="diff-lineno" id="mw-diff-left-l1">خط ۱:</td>
<td colspan="2" class="diff-lineno">خط ۱:</td></tr>
<tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>مرزبان نامه، کتابی در پند، امثال و حکم و مسائل گوناگون اخلاقی، اجتماعی و جز آن از زبان حیوانات. </div></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>مرزبان نامه، کتابی در پند، امثال و حکم و مسائل گوناگون اخلاقی، اجتماعی و جز آن از زبان حیوانات. </div></td></tr>
<tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br></td></tr>
<tr><td class="diff-marker" data-marker="−"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #ffe49c; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>این کتاب به لحاظ موضوع داستانها با [[کلیله و دمنه]]<sup>*</sup> شباهت دارد<ref>احمدی، احمد و رزمجو، حسین. '''''سیرسخن'''.'' مشهد: باستان، 1345، ج 1، ص 106.</ref> و اصل آن را مرزبان بن رستم بن شروین، از شاهزادگان آل باوند در اواخر سده 4ق / 10م به زبان قدیم طبرستان نوشت. بعدها این کتاب دو بار به فارسی دری ترجمه شد<ref>خانلری (کیا)، زهرا. '''''فرهنگ ادبیات فارسی'''''. تهران: بنیاد فرهنگ ایران، 1348، ص 458ـ 459.</ref>.نخستین بار محمد بن غازی مَلَطْیَوی، وزیر شاه سلیمان بن قلج ارسلان (حک 588-600ق / 1192-1204م) از سلاجقه روم، ترجمه مرزباننامه را در 598ق / 1202م به پایان برد و آن را <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">رَوضهُالعُقول </del>نامید<ref>حاکمی، اسماعیل. '''''گزیدهای از نثرهای مصنوع و مزین'''''. تهران: دانشگاه تهران، 1364، ص 84.</ref>.پس از آن سعدالدین وراوینی نویسنده و ادیب ایرانی و از ملازمان خواجه ابوالقاسم ربیب الدین، وزیر اتابک آذربایجان، ازبک بن محمد، بی آنکه از کار مَلَطْیَوی با خبر باشد، میان 607 تا 622ق / 1210 تا 1225م آن را به نام ربیب الدین در 9 باب، یک مقدمه و یک ذیل به فارسی دری برگردانید<ref>صفا، ذبیح الله. '''''تاریخ ادبیات در ایران'''''. تهران: ابن سینا، چ 4، 1347، ج 2، ص 1005 و 1006.</ref>.تفاوت این ترجمه با روضه العقول در استفاده کمتر از لغات عربی غریب و بهرهگیری بیشتر از اشعار فارسی است<ref>بهار (ملک الشعرا)، محمدتقی. '''''سبکشناسی'''''. تهران: کتابهای پرستو، چ 3، 1349، ج 3، ص 16.</ref>.مرزبان نامه وراوینی از جمله شاهکارهای ادب فارسی در نثر مصنوع و مزین به شمار میرود<ref>حاکمی، اسماعیل. '''''گزیدهای از نثرهای مصنوع و مزین'''''. تهران: دانشگاه تهران، 1364، ص 84 و 85.</ref>.این کتاب از لحاظ شیوه نثر نویسی پیرو سبک نصرالله بن عبدالحمید منشی، مترجم کلیله و دمنه<sup>*</sup> از عربی به فارسی است<ref>خطیب رهبر، خلیل. مقدمه بر '''''مرزباننامه وراوینی'''''. تهران: دانشگاه شهید بهشتی، 1363، ص الف (مقدمه).</ref>. وراوینی در این اثر افزون بر ترکیبهای نامستعمل <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">عربی، </del>از مثلها و شاهدهای بازگفته دیگران پرهیز داشته است<ref>روشن، محمد. مقدمه بر '''''مرزبان نامه وراوینی'''''. تهران: بنیاد فرهنگ ایران، 1355، ص هفده (پیشگفتار)، 2 ج.</ref>. </div></td><td class="diff-marker" data-marker="+"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>این کتاب به لحاظ موضوع داستانها با [[کلیله و دمنه]]<sup>*</sup> شباهت دارد<ref>احمدی، احمد و رزمجو، حسین. '''''سیرسخن'''.'' مشهد: باستان، 1345، ج 1، ص 106.</ref> و اصل آن را مرزبان بن رستم بن شروین، از شاهزادگان آل باوند در اواخر سده 4ق / 10م به زبان قدیم طبرستان نوشت. بعدها این کتاب دو بار به فارسی دری ترجمه شد<ref>خانلری (کیا)، زهرا. '''''فرهنگ ادبیات فارسی'''''. تهران: بنیاد فرهنگ ایران، 1348، ص 458ـ 459.</ref>.نخستین بار محمد بن غازی مَلَطْیَوی، وزیر شاه سلیمان بن قلج ارسلان (حک 588-600ق / 1192-1204م) از سلاجقه روم، ترجمه مرزباننامه را در 598ق / 1202م به پایان برد و آن را <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">رَوضهُ العُقول </ins>نامید<ref>حاکمی، اسماعیل. '''''گزیدهای از نثرهای مصنوع و مزین'''''. تهران: دانشگاه تهران، 1364، ص 84.</ref>.پس از آن سعدالدین وراوینی نویسنده و ادیب ایرانی و از ملازمان خواجه ابوالقاسم ربیب الدین، وزیر اتابک آذربایجان، ازبک بن محمد، بی آنکه از کار مَلَطْیَوی با خبر باشد، میان 607 تا 622ق / 1210 تا 1225م آن را به نام ربیب الدین در 9 باب، یک مقدمه و یک ذیل به فارسی دری برگردانید<ref>صفا، ذبیح الله. '''''تاریخ ادبیات در ایران'''''. تهران: ابن سینا، چ 4، 1347، ج 2، ص 1005 و 1006.</ref>.تفاوت این ترجمه با روضه العقول در استفاده کمتر از لغات عربی غریب و بهرهگیری بیشتر از <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">[[شعر فارسی|</ins>اشعار فارسی<ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">]] </ins>است<ref>بهار (ملک الشعرا)، محمدتقی. '''''سبکشناسی'''''. تهران: کتابهای پرستو، چ 3، 1349، ج 3، ص 16.</ref>.مرزبان نامه وراوینی از جمله شاهکارهای ادب فارسی در نثر مصنوع و مزین به شمار میرود<ref>حاکمی، اسماعیل. '''''گزیدهای از نثرهای مصنوع و مزین'''''. تهران: دانشگاه تهران، 1364، ص 84 و 85.</ref>.این کتاب از لحاظ شیوه نثر نویسی پیرو سبک نصرالله بن عبدالحمید منشی، مترجم <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">[[</ins>کلیله و دمنه<ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">]]</ins><sup>*</sup> از <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">[[</ins>عربی<ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">]] </ins>به <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">[[</ins>فارسی<ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">]] </ins>است<ref>خطیب رهبر، خلیل. مقدمه بر '''''مرزباننامه وراوینی'''''. تهران: دانشگاه شهید بهشتی، 1363، ص الف (مقدمه).</ref>. وراوینی در این اثر افزون بر ترکیبهای نامستعمل <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">[[عربی]]، </ins>از مثلها و شاهدهای بازگفته دیگران پرهیز داشته است<ref>روشن، محمد. مقدمه بر '''''مرزبان نامه وراوینی'''''. تهران: بنیاد فرهنگ ایران، 1355، ص هفده (پیشگفتار)، 2 ج.</ref>. </div></td></tr>
<tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br></td></tr>
<tr><td class="diff-marker" data-marker="−"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #ffe49c; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>مرزباننامه نخست در ایران به تصحیح محمد قزوینی در 1909 و از روی آن چند بار در تهران چاپ شد. چاپ 1310 یکی از اینهاست<ref>مصاحب، غلامحسین. '''''دایره المعارف فارسی'''''. ج 2، ص 2741 ـ 2742.</ref>. </div></td><td class="diff-marker" data-marker="+"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>مرزباننامه نخست در <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">[[کشور </ins>ایران<ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">|ایران]] </ins>به تصحیح محمد قزوینی در 1909 و از روی آن چند بار در <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">[[استان تهران|</ins>تهران<ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">]] </ins>چاپ شد. چاپ 1310 یکی از اینهاست<ref>مصاحب، غلامحسین. '''''دایره المعارف فارسی'''''. ج 2، ص 2741 ـ 2742.</ref>. </div></td></tr>
<tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br></td></tr>
<tr><td class="diff-marker" data-marker="−"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #ffe49c; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div><del style="font-weight: bold; text-decoration: none;"> </del></div></td><td class="diff-marker" data-marker="+"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div><ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">== نیز نگاه کنید به ==</ins></div></td></tr>
<tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br></td></tr>
<tr><td class="diff-marker" data-marker="−"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #ffe49c; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div><del style="font-weight: bold; text-decoration: none;"> </del></div></td><td class="diff-marker" data-marker="+"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div><ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">* [[کلیله و دمنه]]</ins></div></td></tr>
<tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br></td></tr>
<tr><td class="diff-marker" data-marker="−"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #ffe49c; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div><del style="font-weight: bold; text-decoration: none;"> </del></div></td><td class="diff-marker" data-marker="+"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div><ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">== مآخذ ==</ins></div></td></tr>
<tr><td colspan="2" class="diff-side-deleted"></td><td class="diff-marker" data-marker="+"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div><ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;"><references /></ins></div></td></tr>
<tr><td colspan="2" class="diff-side-deleted"></td><td class="diff-marker" data-marker="+"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div> </div></td></tr>
<tr><td colspan="2" class="diff-side-deleted"></td><td class="diff-marker" data-marker="+"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div><ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">== منبع اصلی ==</ins></div></td></tr>
<tr><td colspan="2" class="diff-side-deleted"></td><td class="diff-marker" data-marker="+"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div><ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">[https://icro.ir/ سازمان فرهنگ و ارتباطات اسلامی، مرکز مطالعات راهبردی روابط فرهنگی] (1398). دانشنامه ایران. تهران: [https://alhoda.ir/ موسسه فرهنگی هنری و انتشارات بین المللی الهدی]،</ins></div></td></tr>
<tr><td colspan="2" class="diff-side-deleted"></td><td class="diff-marker" data-marker="+"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div> </div></td></tr>
<tr><td colspan="2" class="diff-side-deleted"></td><td class="diff-marker" data-marker="+"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div><ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">== نویسنده مقاله ==</ins></div></td></tr>
<tr><td colspan="2" class="diff-side-deleted"></td><td class="diff-marker" data-marker="+"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div><ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">ابوالقاسم رادفر</ins></div></td></tr>
<tr><td colspan="2" class="diff-side-deleted"></td><td class="diff-marker" data-marker="+"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div><ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">[[رده:ادبیات و زبان شناسی]]</ins></div></td></tr>
<tr><td colspan="2" class="diff-side-deleted"></td><td class="diff-marker" data-marker="+"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div><ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">[[رده:ادبیات]]</ins></div></td></tr>
</table>
Maedeh
https://iranology-e.ir/index.php?title=%D9%85%D8%B1%D8%B2%D8%A8%D8%A7%D9%86_%D9%86%D8%A7%D9%85%D9%87&diff=10391&oldid=prev
Maedeh در ۱۰ ژوئن ۲۰۲۵، ساعت ۱۰:۱۸
2025-06-10T10:18:54Z
<p></p>
<table style="background-color: #fff; color: #202122;" data-mw="interface">
<col class="diff-marker" />
<col class="diff-content" />
<col class="diff-marker" />
<col class="diff-content" />
<tr class="diff-title" lang="fa">
<td colspan="2" style="background-color: #fff; color: #202122; text-align: center;">→ نسخهٔ قدیمیتر</td>
<td colspan="2" style="background-color: #fff; color: #202122; text-align: center;">نسخهٔ ۱۰ ژوئن ۲۰۲۵، ساعت ۱۰:۱۸</td>
</tr><tr><td colspan="2" class="diff-lineno" id="mw-diff-left-l1">خط ۱:</td>
<td colspan="2" class="diff-lineno">خط ۱:</td></tr>
<tr><td class="diff-marker" data-marker="−"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #ffe49c; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div><del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">'''</del>مرزبان نامه،<del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">''' كتابي </del>در پند، امثال و <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">حكم </del>و مسائل گوناگون <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">اخلاقي، اجتماعي </del>و جز آن از زبان <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">حيوانات</del>. </div></td><td class="diff-marker" data-marker="+"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>مرزبان نامه، <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">کتابی </ins>در پند، امثال و <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">حکم </ins>و مسائل گوناگون <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">اخلاقی، اجتماعی </ins>و جز آن از زبان <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">حیوانات</ins>. </div></td></tr>
<tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br></td></tr>
<tr><td class="diff-marker" data-marker="−"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #ffe49c; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div><del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">اين كتاب </del>به لحاظ موضوع داستانها با <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">''</del>[[کلیله <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">و دمنه|كليله </del>و دمنه]]<del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">''</del><sup>*</sup> شباهت دارد<<del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">sup</del>><del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">1</del></<del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">sup</del>> و اصل آن را مرزبان بن رستم بن <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">شروين، </del>از شاهزادگان آل باوند در اواخر <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">سدة </del>4ق / 10م به زبان <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">قديم </del>طبرستان نوشت. بعدها <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">اين كتاب </del>دو بار به <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">فارسي دري </del>ترجمه شد<del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">.</del><<del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">sup</del>><del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">2</del></<del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">sup</del>> <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">نخستين </del>بار محمد بن <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">غازي مَلَطْيَوي، وزير </del>شاه <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">سليمان </del>بن قلج ارسلان (<del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">حك </del>588-600ق / 1192-1204م) از <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">سلاجقة </del>روم، <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">ترجمة ''</del>مرزباننامه<del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">'' </del>را در 598ق / 1202م به <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">پايان </del>برد و آن را ''<del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">رَوضةُالعُقول</del>'' <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">ناميد</del>.<del style="font-weight: bold; text-decoration: none;"><sup>3</del></<del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">sup</del>> پس از آن <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">سعدالدين وراويني نويسنده </del>و <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">اديب ايراني </del>و از ملازمان خواجه ابوالقاسم <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">ربيب الدين، وزير اتابك آذربايجان، ازبك </del>بن محمد، <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">بي آنكه </del>از <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">كار مَلَطْيَوي </del>با خبر باشد، <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">ميان </del>607 تا 622ق / 1210 تا 1225م آن را به نام <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">ربيب الدين </del>در 9 باب، <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">يك </del>مقدمه و <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">يك ذيل </del>به <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">فارسي دري برگردانيد.</del><<del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">sup</del>><del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">4</del></<del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">sup</del>> تفاوت <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">اين </del>ترجمه با <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">''روضة </del>العقول<del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">'' </del>در <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">استفادة كمتر </del>از لغات <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">عربي غريب </del>و <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">بهرهگيري بيشتر </del>از اشعار <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">فارسي </del>است<del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">.</del><<del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">sup</del>><del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">5</del></<del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">sup</del>> <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">''</del>مرزبان <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">نامة'' وراويني </del>از جمله <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">شاهكارهاي </del>ادب <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">فارسي </del>در نثر مصنوع و <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">مزين </del>به شمار <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">ميرود.</del><<del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">sup</del>><del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">6</del></<del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">sup</del>> <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">اين كتاب </del>از لحاظ <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">شيوة </del>نثر <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">نويسي پيرو سبك </del>نصرالله بن <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">عبدالحميد منشي، </del>مترجم <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">''كليله </del>و دمنه<del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">''</del><sup>*</sup> از <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">عربي </del>به <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">فارسي </del>است<del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">.</del><<del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">sup</del>><del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">7</del></<del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">sup</del>> <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">وراويني </del>در <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">اين </del>اثر افزون بر <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">تركيبهاي </del>نامستعمل <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">عربي، </del>از مثلها و <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">شاهدهاي بازگفتة ديگران پرهيز </del>داشته است<del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">.</del><<del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">sup</del>><del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">8</del></<del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">sup</del>> </div></td><td class="diff-marker" data-marker="+"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div><ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">این کتاب </ins>به لحاظ موضوع داستانها با [[کلیله و دمنه]]<sup>*</sup> شباهت دارد<<ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">ref</ins>><ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">احمدی، احمد و رزمجو، حسین. '''''سیرسخن'''.'' مشهد: باستان، 1345، ج 1، ص 106.</ins></<ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">ref</ins>> و اصل آن را مرزبان بن رستم بن <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">شروین، </ins>از شاهزادگان آل باوند در اواخر <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">سده </ins>4ق / 10م به زبان <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">قدیم </ins>طبرستان نوشت. بعدها <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">این کتاب </ins>دو بار به <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">فارسی دری </ins>ترجمه شد<<ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">ref</ins>><ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">خانلری (کیا)، زهرا. '''''فرهنگ ادبیات فارسی'''''. تهران: بنیاد فرهنگ ایران، 1348، ص 458ـ 459.</ins></<ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">ref</ins>><ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">.نخستین </ins>بار محمد بن <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">غازی مَلَطْیَوی، وزیر </ins>شاه <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">سلیمان </ins>بن قلج ارسلان (<ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">حک </ins>588-600ق / 1192-1204م) از <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">سلاجقه </ins>روم، <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">ترجمه </ins>مرزباننامه را در 598ق / 1202م به <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">پایان </ins>برد و آن را <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">رَوضهُالعُقول نامید<ref>حاکمی، اسماعیل. '''''گزیدهای از نثرهای مصنوع و مزین'</ins>''''. <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">تهران: دانشگاه تهران، 1364، ص 84.</ins></<ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">ref</ins>><ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">.</ins>پس از آن <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">سعدالدین وراوینی نویسنده </ins>و <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">ادیب ایرانی </ins>و از ملازمان خواجه ابوالقاسم <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">ربیب الدین، وزیر اتابک آذربایجان، ازبک </ins>بن محمد، <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">بی آنکه </ins>از <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">کار مَلَطْیَوی </ins>با خبر باشد، <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">میان </ins>607 تا 622ق / 1210 تا 1225م آن را به نام <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">ربیب الدین </ins>در 9 باب، <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">یک </ins>مقدمه و <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">یک ذیل </ins>به <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">فارسی دری برگردانید</ins><<ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">ref</ins>><ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">صفا، ذبیح الله. '''''تاریخ ادبیات در ایران'''''. تهران: ابن سینا، چ 4، 1347، ج 2، ص 1005 و 1006.</ins></<ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">ref</ins>><ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">.</ins>تفاوت <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">این </ins>ترجمه با <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">روضه </ins>العقول در <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">استفاده کمتر </ins>از لغات <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">عربی غریب </ins>و <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">بهرهگیری بیشتر </ins>از اشعار <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">فارسی </ins>است<<ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">ref</ins>><ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">بهار (ملک الشعرا)، محمدتقی. '''''سبکشناسی'''''. تهران: کتابهای پرستو، چ 3، 1349، ج 3، ص 16.</ins></<ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">ref</ins>><ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">.</ins>مرزبان <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">نامه وراوینی </ins>از جمله <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">شاهکارهای </ins>ادب <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">فارسی </ins>در نثر مصنوع و <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">مزین </ins>به شمار <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">میرود</ins><<ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">ref</ins>><ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">حاکمی، اسماعیل. '''''گزیدهای از نثرهای مصنوع و مزین'''''. تهران: دانشگاه تهران، 1364، ص 84 و 85.</ins></<ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">ref</ins>><ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">.این کتاب </ins>از لحاظ <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">شیوه </ins>نثر <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">نویسی پیرو سبک </ins>نصرالله بن <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">عبدالحمید منشی، </ins>مترجم <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">کلیله </ins>و دمنه<sup>*</sup> از <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">عربی </ins>به <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">فارسی </ins>است<<ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">ref</ins>><ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">خطیب رهبر، خلیل. مقدمه بر '''''مرزباننامه وراوینی'''''. تهران: دانشگاه شهید بهشتی، 1363، ص الف (مقدمه).</ins></<ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">ref</ins>><ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">. وراوینی </ins>در <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">این </ins>اثر افزون بر <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">ترکیبهای </ins>نامستعمل <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">عربی، </ins>از مثلها و <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">شاهدهای بازگفته دیگران پرهیز </ins>داشته است<<ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">ref</ins>><ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">روشن، محمد. مقدمه بر '''''مرزبان نامه وراوینی'''''. تهران: بنیاد فرهنگ ایران، 1355، ص هفده (پیشگفتار)، 2 ج.</ins></<ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">ref</ins>><ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">. </ins></div></td></tr>
<tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br></td></tr>
<tr><td class="diff-marker" data-marker="−"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #ffe49c; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>مرزباننامه نخست در <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">ايران </del>به <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">تصحيح </del>محمد <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">قزويني </del>در 1909 و از <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">روي </del>آن چند بار در تهران چاپ شد. چاپ 1310 <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">يكي </del>از <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">اينهاست.</del><<del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">sup</del>><del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">9</del></<del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">sup</del>> </div></td><td class="diff-marker" data-marker="+"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>مرزباننامه نخست در <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">ایران </ins>به <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">تصحیح </ins>محمد <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">قزوینی </ins>در 1909 و از <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">روی </ins>آن چند بار در تهران چاپ شد. چاپ 1310 <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">یکی </ins>از <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">اینهاست</ins><<ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">ref</ins>><ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">مصاحب، غلامحسین. '''''دایره المعارف فارسی'''''. ج 2، ص 2741 ـ 2742.</ins></<ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">ref</ins>><ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">. </ins></div></td></tr>
<tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br></td></tr>
<tr><td class="diff-marker" data-marker="−"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #ffe49c; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div><del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">'''مآخذ:'''</del></div></td><td class="diff-marker" data-marker="+"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div><ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;"> </ins></div></td></tr>
<tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br></td></tr>
<tr><td class="diff-marker" data-marker="−"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #ffe49c; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div><del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">1. </del> <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;"> احمدي، احمد و رزمجو، حسين. '''''سيرسخن'''.'' مشهد: باستان، 1345، ج 1، ص 106.</del></div></td><td class="diff-marker" data-marker="+"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div> <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;"> </ins></div></td></tr>
<tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br></td></tr>
<tr><td class="diff-marker" data-marker="−"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #ffe49c; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div><del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">2. </del> <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;"> خانلري (كيا)، زهرا. '''''فرهنگ ادبيات فارسي'''''. تهران: بنياد فرهنگ ايران، 1348، ص 458ـ 459.</del></div></td><td class="diff-marker" data-marker="+"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div> </div></td></tr>
<tr><td class="diff-marker" data-marker="−"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #ffe49c; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div> </div></td><td colspan="2" class="diff-side-added"></td></tr>
<tr><td class="diff-marker" data-marker="−"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #ffe49c; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div><del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">3. </del> <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;"> حاكمي، اسماعيل. '''''گزيدهاي از نثرهاي مصنوع و مزين'''''. تهران: دانشگاه تهران، 1364، ص 84.</del></div></td><td colspan="2" class="diff-side-added"></td></tr>
<tr><td class="diff-marker" data-marker="−"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #ffe49c; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div> </div></td><td colspan="2" class="diff-side-added"></td></tr>
<tr><td class="diff-marker" data-marker="−"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #ffe49c; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div><del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">4. صفا، ذبيح الله. '''''تاريخ ادبيات در ايران'''''. تهران: ابن سينا، چ 4، 1347، ج 2، ص 1005 و 1006.</del></div></td><td colspan="2" class="diff-side-added"></td></tr>
<tr><td class="diff-marker" data-marker="−"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #ffe49c; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div> </div></td><td colspan="2" class="diff-side-added"></td></tr>
<tr><td class="diff-marker" data-marker="−"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #ffe49c; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div><del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">5. بهار (ملك الشعرا)، محمدتقي. '''''سبكشناسي'''''. تهران: كتابهاي پرستو، چ 3، 1349، ج 3، ص 16.</del></div></td><td colspan="2" class="diff-side-added"></td></tr>
<tr><td class="diff-marker" data-marker="−"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #ffe49c; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div> </div></td><td colspan="2" class="diff-side-added"></td></tr>
<tr><td class="diff-marker" data-marker="−"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #ffe49c; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div><del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">6. حاكمي. '''همان'''. ص 84. و 85.</del></div></td><td colspan="2" class="diff-side-added"></td></tr>
<tr><td class="diff-marker" data-marker="−"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #ffe49c; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div> </div></td><td colspan="2" class="diff-side-added"></td></tr>
<tr><td class="diff-marker" data-marker="−"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #ffe49c; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div><del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">7. خطيب رهبر، خليل. مقدمه بر '''''مرزباننامة وراويني'''''. تهران: دانشگاه شهيد بهشتي، 1363، ص الف (مقدمه).</del></div></td><td colspan="2" class="diff-side-added"></td></tr>
<tr><td class="diff-marker" data-marker="−"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #ffe49c; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div> </div></td><td colspan="2" class="diff-side-added"></td></tr>
<tr><td class="diff-marker" data-marker="−"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #ffe49c; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div><del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">8. روشن، محمد. مقدمه بر '''''مرزبان نامة وراويني'''''. تهران: بنياد فرهنگ ايران، 1355، ص هفده (پيشگفتار)، 2 ج.</del></div></td><td colspan="2" class="diff-side-added"></td></tr>
<tr><td class="diff-marker" data-marker="−"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #ffe49c; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div> </div></td><td colspan="2" class="diff-side-added"></td></tr>
<tr><td class="diff-marker" data-marker="−"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #ffe49c; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div><del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">9. مصاحب، غلامحسين. '''''دايرةالمعارف فارسي'''''. ج 2، ص 2741 ـ 2742.</del></div></td><td colspan="2" class="diff-side-added"></td></tr>
<tr><td class="diff-marker" data-marker="−"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #ffe49c; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div> </div></td><td colspan="2" class="diff-side-added"></td></tr>
<tr><td class="diff-marker" data-marker="−"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #ffe49c; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div><del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">ابوالقاسم رادفر</del></div></td><td colspan="2" class="diff-side-added"></td></tr>
</table>
Maedeh
https://iranology-e.ir/index.php?title=%D9%85%D8%B1%D8%B2%D8%A8%D8%A7%D9%86_%D9%86%D8%A7%D9%85%D9%87&diff=9880&oldid=prev
Samei: صفحهای تازه حاوی «'''مرزبان نامه،''' كتابي در پند، امثال و حكم و مسائل گوناگون اخلاقي، اجتماعي و جز آن از زبان حيوانات. اين كتاب به لحاظ موضوع داستانها با ''كليله و دمنه''<sup>*</sup> شباهت دارد<sup>1</sup> و اصل آن را مرزبان بن رستم بن شروين، از شاهزادگان...» ایجاد کرد
2025-06-07T19:05:56Z
<p>صفحهای تازه حاوی «'''مرزبان نامه،''' كتابي در پند، امثال و حكم و مسائل گوناگون اخلاقي، اجتماعي و جز آن از زبان حيوانات. اين كتاب به لحاظ موضوع داستانها با ''<a href="/index.php?title=%DA%A9%D9%84%DB%8C%D9%84%D9%87_%D9%88_%D8%AF%D9%85%D9%86%D9%87" title="کلیله و دمنه">كليله و دمنه</a>''<sup>*</sup> شباهت دارد<sup>1</sup> و اصل آن را مرزبان بن رستم بن شروين، از شاهزادگان...» ایجاد کرد</p>
<p><b>صفحهٔ تازه</b></p><div>'''مرزبان نامه،''' كتابي در پند، امثال و حكم و مسائل گوناگون اخلاقي، اجتماعي و جز آن از زبان حيوانات. <br />
<br />
اين كتاب به لحاظ موضوع داستانها با ''[[کلیله و دمنه|كليله و دمنه]]''<sup>*</sup> شباهت دارد<sup>1</sup> و اصل آن را مرزبان بن رستم بن شروين، از شاهزادگان آل باوند در اواخر سدة 4ق / 10م به زبان قديم طبرستان نوشت. بعدها اين كتاب دو بار به فارسي دري ترجمه شد.<sup>2</sup> نخستين بار محمد بن غازي مَلَطْيَوي، وزير شاه سليمان بن قلج ارسلان (حك 588-600ق / 1192-1204م) از سلاجقة روم، ترجمة ''مرزباننامه'' را در 598ق / 1202م به پايان برد و آن را ''رَوضةُالعُقول'' ناميد.<sup>3</sup> پس از آن سعدالدين وراويني نويسنده و اديب ايراني و از ملازمان خواجه ابوالقاسم ربيب الدين، وزير اتابك آذربايجان، ازبك بن محمد، بي آنكه از كار مَلَطْيَوي با خبر باشد، ميان 607 تا 622ق / 1210 تا 1225م آن را به نام ربيب الدين در 9 باب، يك مقدمه و يك ذيل به فارسي دري برگردانيد.<sup>4</sup> تفاوت اين ترجمه با ''روضة العقول'' در استفادة كمتر از لغات عربي غريب و بهرهگيري بيشتر از اشعار فارسي است.<sup>5</sup> ''مرزبان نامة'' وراويني از جمله شاهكارهاي ادب فارسي در نثر مصنوع و مزين به شمار ميرود.<sup>6</sup> اين كتاب از لحاظ شيوة نثر نويسي پيرو سبك نصرالله بن عبدالحميد منشي، مترجم ''كليله و دمنه''<sup>*</sup> از عربي به فارسي است.<sup>7</sup> وراويني در اين اثر افزون بر تركيبهاي نامستعمل عربي، از مثلها و شاهدهاي بازگفتة ديگران پرهيز داشته است.<sup>8</sup> <br />
<br />
مرزباننامه نخست در ايران به تصحيح محمد قزويني در 1909 و از روي آن چند بار در تهران چاپ شد. چاپ 1310 يكي از اينهاست.<sup>9</sup> <br />
<br />
'''مآخذ:'''<br />
<br />
1. احمدي، احمد و رزمجو، حسين. '''''سيرسخن'''.'' مشهد: باستان، 1345، ج 1، ص 106.<br />
<br />
2. خانلري (كيا)، زهرا. '''''فرهنگ ادبيات فارسي'''''. تهران: بنياد فرهنگ ايران، 1348، ص 458ـ 459.<br />
<br />
3. حاكمي، اسماعيل. '''''گزيدهاي از نثرهاي مصنوع و مزين'''''. تهران: دانشگاه تهران، 1364، ص 84.<br />
<br />
4. صفا، ذبيح الله. '''''تاريخ ادبيات در ايران'''''. تهران: ابن سينا، چ 4، 1347، ج 2، ص 1005 و 1006.<br />
<br />
5. بهار (ملك الشعرا)، محمدتقي. '''''سبكشناسي'''''. تهران: كتابهاي پرستو، چ 3، 1349، ج 3، ص 16.<br />
<br />
6. حاكمي. '''همان'''. ص 84. و 85.<br />
<br />
7. خطيب رهبر، خليل. مقدمه بر '''''مرزباننامة وراويني'''''. تهران: دانشگاه شهيد بهشتي، 1363، ص الف (مقدمه).<br />
<br />
8. روشن، محمد. مقدمه بر '''''مرزبان نامة وراويني'''''. تهران: بنياد فرهنگ ايران، 1355، ص هفده (پيشگفتار)، 2 ج.<br />
<br />
9. مصاحب، غلامحسين. '''''دايرةالمعارف فارسي'''''. ج 2، ص 2741 ـ 2742.<br />
<br />
ابوالقاسم رادفر</div>
Samei