https://iranology-e.ir/index.php?action=history&feed=atom&title=%D9%85%D8%B3%D8%AC%D8%AF_%D8%B4%D8%A7%D9%87_%D8%A7%D8%B5%D9%81%D9%87%D8%A7%D9%86 2026-06-16T06:43:35Z تاریخچهٔ نسخه‌ها برای این صفحه در ویکی MediaWiki 1.43.1 https://iranology-e.ir/index.php?title=%D9%85%D8%B3%D8%AC%D8%AF_%D8%B4%D8%A7%D9%87_%D8%A7%D8%B5%D9%81%D9%87%D8%A7%D9%86&diff=5610&oldid=prev 2025-05-03T16:58:49Z

<p></p> <table style="background-color: #fff; color: #202122;" data-mw="interface"> <col class="diff-marker" /> <col class="diff-content" /> <col class="diff-marker" /> <col class="diff-content" /> <tr class="diff-title" lang="fa"> <td colspan="2" style="background-color: #fff; color: #202122; text-align: center;">→ نسخهٔ قدیمی‌تر</td> <td colspan="2" style="background-color: #fff; color: #202122; text-align: center;">نسخهٔ ‏۳ مهٔ ۲۰۲۵، ساعت ۱۶:۵۸</td> </tr><tr><td colspan="2" class="diff-lineno" id="mw-diff-left-l1">خط ۱:</td> <td colspan="2" class="diff-lineno">خط ۱:</td></tr> <tr><td class="diff-marker" data-marker="−"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #ffe49c; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>'''[[مسجد شاه اصفهان]]'''<del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">: </del>واقع در ضلع جنوبی میدان نقش جهان شهر اصفهان.</div></td><td class="diff-marker" data-marker="+"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div><ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">[[پرونده:Shah-mosque-900x500-1-e1687806609820.jpg|بندانگشتی|مسجد شاه اصفهان، قابل بازیابی از https://hotelkeryas.com/%D9%85%D8%B3%D8%AC%D8%AF-%D8%A7%D9%85%D8%A7%D9%85-%D8%A7%D8%B5%D9%81%D9%87%D8%A7%D9%86/]]</ins></div></td></tr> <tr><td colspan="2" class="diff-side-deleted"></td><td class="diff-marker" data-marker="+"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>'''[[مسجد شاه اصفهان]]<ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">،</ins>''' واقع در ضلع جنوبی <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">[[نقش جهان|</ins>میدان نقش جهان<ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">]] [[اصفهان|</ins>شهر اصفهان<ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">]]</ins>.</div></td></tr> <tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br></td></tr> <tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>این مسجد بنائی است چهار ایوانی که تمامی سطوح ایوان‌ها و همچنین خارج و داخل آن پوشیده از کاشی‌های معرق رنگارنگ با خوشنویسی نقش‌های پیچک و گل و گیاه و ترکیبی موزون از خطوط منظم هندسی است. در این بنا کتیبه‌های متعددی با خوشنویسی هنرمندانی چون ادیب مجلس و محمدباقر شریف و محمد صالح و عبدالباقر تبریزی و عبدالباقی و محمدرضای امامی و علیرضا عباسی وجود دارد&lt;ref&gt;   رکوعی، عزت‌الله، &#039;&#039;&#039;&#039;&#039;سرزمین (مروری بر تاریخ و معماری ایران)&#039;&#039;&#039;&#039;&#039;، تهران، نشر دلیران، بی‌تا، صص 250- 251.&lt;/ref&gt;.  </div></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>این مسجد بنائی است چهار ایوانی که تمامی سطوح ایوان‌ها و همچنین خارج و داخل آن پوشیده از کاشی‌های معرق رنگارنگ با خوشنویسی نقش‌های پیچک و گل و گیاه و ترکیبی موزون از خطوط منظم هندسی است. در این بنا کتیبه‌های متعددی با خوشنویسی هنرمندانی چون ادیب مجلس و محمدباقر شریف و محمد صالح و عبدالباقر تبریزی و عبدالباقی و محمدرضای امامی و علیرضا عباسی وجود دارد&lt;ref&gt;   رکوعی، عزت‌الله، &#039;&#039;&#039;&#039;&#039;سرزمین (مروری بر تاریخ و معماری ایران)&#039;&#039;&#039;&#039;&#039;، تهران، نشر دلیران، بی‌تا، صص 250- 251.&lt;/ref&gt;.  </div></td></tr> <tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br></td></tr> <tr><td class="diff-marker" data-marker="−"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #ffe49c; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>مسجد شاه برخلاف مسجدشیخ‌لطف‌الله نمایی بزرگ و چشم‌گیر دارد با ایوانی در مدخل و دومنار بلند 48 متری که نمای جنوبی نقش جهان را رونق بخشیده است. این مسجد حیاطی بزرگ در وسط دارد و محل نماز مسجد در پشت مدخل رو به قبله ساخته شده و سراسر دیوارها و گنبد و منارها با کاشی‌های زیبای نیلوفری آراسته شده است&lt;ref&gt;  پرایس، کریستین، '''''تاریخ هنر اسلامی'''''، ترجمه مسعود رجب‌نیا، تهران، امیرکبیر، 2535، ص 164.&lt;/ref&gt;. شاه عباس بانی این مسجد (966- 1038ق/ 1588- 1629م) در کار ساخت آن شتاب داشت از این رو از کاشی‌های چهارگوش لعابی برنقش و کاشی‌های ریز در آن استفاده شده است&lt;ref&gt;سیوری، راجر، '''''ایران عصری صفوی'''''، ترجمه کامبیر عزیزی، تهران، مرکز، 1372، ص 160.&lt;/ref&gt;.  فضای هشتی مسجد مستقیماً وارد صحن نمی‌شود بلکه از دو راه‌رو جانبی که به طرف جنوب غربی امتداد دارد به فضای صحن وارد می‌شود. این بنای منحصر به فرد دوره صفوی مشتمل بر چهار ایوان، سه صحن و طاق نماها و ایوانچه‌های کم عمق، شبستان و دو مناره و گنبد دوپوش می‌باشد که ساخته استاد علی اکبر اصفهانی است. در ضلع جنوبی صحن یک ایوان وفضای گنبد خانه و دو شبستان به نام‌های چهل ستون و یک گنبد و دو مناره در طرح ساخت منظور شده &lt;ref&gt;هیلنبراند، رابرت، '''''مقاله معماری ایران در دوره صفویان''''' در تاریخ ایران کمبریج، ج 7، ترجمه یعقوب آژند، تهران، جامی، 1380، صص 432- 433.&lt;/ref&gt; که دهانه ایوان 18 متر و ارتفاع آن 50/30 متر و مناره‌های طرفین آن که از جهت رنگ و ساختمان هویت مستقلی دارند 52 متر و مساحت گنبد 50/ 22× 50/ 22 متر و ارتفاع آن تا زیر گنبد34 متر و تا بالای گنبد 54 متر و حدفاصل بین دو جدار گنبد 12 متر است. شاه عباس پس از احداث میدان شاه (نقش جهان) برای تکمیل کاربری آن مسجد شاه را بنا کرد. که بعد از چندی مورد توجه اهالی قرار گرفت و به مسجد جامع عباس معروف شد و اندکی از رونق مسجد جامع اصلی کاست&lt;ref&gt;شفقی، سیروس، '''''جغرافیای تاریخی اصفهان'''''، اصفهان، دانشگاه اصفهان، 1353، ص 251 <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">برای آگاهی بیشتر           هنرفر، </del>لطف‌الله، '''''گنجینه آثار تاریخی اصفهان''''': کتابفروشی ثقفی، 1351. &lt;/ref&gt;. <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;"> بنای </del>مسجدشاه در 1611ق/1019م شروع و در 1629/ 1038م بعد از مرگ شاه عباس به پایان رسید. این بنا که استفاده عمومی داشت به عنوان تأییدی ازسوی شاه بر التزام این سلسله&lt;ref&gt;Welch, Anthony, '''''Shah Abbas and the Arts of Isfahan in the Asia Society Inc''''', 1973, p 18.&lt;/ref&gt; به تشیع ساخته شد.</div></td><td class="diff-marker" data-marker="+"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>مسجد شاه برخلاف مسجدشیخ‌لطف‌الله نمایی بزرگ و چشم‌گیر دارد با ایوانی در مدخل و دومنار بلند 48 متری که نمای جنوبی نقش جهان را رونق بخشیده است. این مسجد حیاطی بزرگ در وسط دارد و محل نماز مسجد در پشت مدخل رو به قبله ساخته شده و سراسر دیوارها و گنبد و منارها با کاشی‌های زیبای نیلوفری آراسته شده است&lt;ref&gt;  پرایس، کریستین، '''''تاریخ هنر اسلامی'''''، ترجمه مسعود رجب‌نیا، تهران، امیرکبیر، 2535، ص 164.&lt;/ref&gt;.  </div></td></tr> <tr><td colspan="2" class="diff-side-deleted"></td><td class="diff-marker" data-marker="+"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div> </div></td></tr> <tr><td colspan="2" class="diff-side-deleted"></td><td class="diff-marker" data-marker="+"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>شاه عباس بانی این مسجد (966- 1038ق/ 1588- 1629م) در کار ساخت آن شتاب داشت از این رو از کاشی‌های چهارگوش لعابی برنقش و کاشی‌های ریز در آن استفاده شده است&lt;ref&gt;سیوری، راجر، '''''ایران عصری صفوی'''''، ترجمه کامبیر عزیزی، تهران، مرکز، 1372، ص 160.&lt;/ref&gt;.  فضای هشتی مسجد مستقیماً وارد صحن نمی‌شود بلکه از دو راه‌رو جانبی که به طرف جنوب غربی امتداد دارد به فضای صحن وارد می‌شود. این بنای منحصر به فرد <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">[[صفویان|</ins>دوره صفوی<ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">]] </ins>مشتمل بر چهار ایوان، سه صحن و طاق نماها و ایوانچه‌های کم عمق، شبستان و دو مناره و گنبد دوپوش می‌باشد که ساخته استاد علی اکبر اصفهانی است.  </div></td></tr> <tr><td colspan="2" class="diff-side-deleted"></td><td class="diff-marker" data-marker="+"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div> </div></td></tr> <tr><td colspan="2" class="diff-side-deleted"></td><td class="diff-marker" data-marker="+"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>در ضلع جنوبی صحن یک ایوان وفضای گنبد خانه و دو شبستان به نام‌های چهل ستون و یک گنبد و دو مناره در طرح ساخت منظور شده &lt;ref&gt;هیلنبراند، رابرت، '''''مقاله معماری ایران در دوره صفویان''''' در تاریخ ایران کمبریج، ج 7، ترجمه یعقوب آژند، تهران، جامی، 1380، صص 432- 433.&lt;/ref&gt; که دهانه ایوان 18 متر و ارتفاع آن 50/30 متر و مناره‌های طرفین آن که از جهت رنگ و ساختمان هویت مستقلی دارند 52 متر و مساحت گنبد 50/ 22× 50/ 22 متر و ارتفاع آن تا زیر گنبد34 متر و تا بالای گنبد 54 متر و حدفاصل بین دو جدار گنبد 12 متر است. شاه عباس پس از احداث میدان شاه (نقش جهان) برای تکمیل کاربری آن مسجد شاه را بنا کرد. که بعد از چندی مورد توجه اهالی قرار گرفت و به مسجد جامع عباس معروف شد و اندکی از رونق مسجد جامع اصلی کاست&lt;ref&gt;شفقی، سیروس، '''''جغرافیای تاریخی اصفهان'''''، اصفهان، دانشگاه اصفهان، 1353، ص 251<ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">. &lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;هنرفر، </ins>لطف‌الله، '''''گنجینه آثار تاریخی اصفهان''''': کتابفروشی ثقفی، 1351.&lt;/ref&gt;. <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">بنای </ins>مسجدشاه در 1611ق/1019م شروع و در 1629/ 1038م بعد از مرگ شاه عباس به پایان رسید. این بنا که استفاده عمومی داشت به عنوان تأییدی ازسوی شاه بر التزام این سلسله&lt;ref&gt;Welch, Anthony, '''''Shah Abbas and the Arts of Isfahan in the Asia Society Inc''''', 1973, p 18.&lt;/ref&gt; به تشیع ساخته شد.</div></td></tr> <tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br></td></tr> <tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>== نیز نگاه کنید ==</div></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>== نیز نگاه کنید ==</div></td></tr> <tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br></td></tr> <tr><td class="diff-marker" data-marker="−"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #ffe49c; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div><del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">== ماخذ ==</del></div></td><td class="diff-marker" data-marker="+"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div><ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">* [[اصفهان]]</ins></div></td></tr> <tr><td colspan="2" class="diff-side-deleted"></td><td class="diff-marker" data-marker="+"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div> </div></td></tr> <tr><td colspan="2" class="diff-side-deleted"></td><td class="diff-marker" data-marker="+"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div><ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">* [[نقش جهان]]</ins></div></td></tr> <tr><td colspan="2" class="diff-side-deleted"></td><td class="diff-marker" data-marker="+"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div><ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">* [[صفویان]]</ins></div></td></tr> <tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br></td></tr> <tr><td colspan="2" class="diff-side-deleted"></td><td class="diff-marker" data-marker="+"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div><ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">== مآخذ ==</ins></div></td></tr> <tr><td colspan="2" class="diff-side-deleted"></td><td class="diff-marker" data-marker="+"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div><ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">&lt;references /&gt;</ins></div></td></tr> <tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>== منبع اصلی ==</div></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>== منبع اصلی ==</div></td></tr> <tr><td class="diff-marker" data-marker="−"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #ffe49c; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>دانشنامه ایران</div></td><td class="diff-marker" data-marker="+"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div><ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">[https://icro.ir/ سازمان فرهنگ و ارتباطات اسلامی، مرکز مطالعات راهبردی روابط فرهنگی] (1398). </ins>دانشنامه ایران<ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">. تهران: [https://alhoda.ir/ موسسه فرهنگی هنری و انتشارات بین المللی الهدی]،</ins></div></td></tr> <tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br></td></tr> <tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>== نویسنده مقاله ==</div></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>== نویسنده مقاله ==</div></td></tr> <tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>کورش صالحی</div></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>کورش صالحی</div></td></tr> <tr><td colspan="2" class="diff-side-deleted"></td><td class="diff-marker" data-marker="+"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div><ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">[[رده:تاریخ]]</ins></div></td></tr> <tr><td colspan="2" class="diff-side-deleted"></td><td class="diff-marker" data-marker="+"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div><ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">[[رده:تاریخ و باستان شناسی]]</ins></div></td></tr> </table>

Samei https://iranology-e.ir/index.php?title=%D9%85%D8%B3%D8%AC%D8%AF_%D8%B4%D8%A7%D9%87_%D8%A7%D8%B5%D9%81%D9%87%D8%A7%D9%86&diff=2699&oldid=prev 2025-02-10T20:40:20Z

<p></p> <table style="background-color: #fff; color: #202122;" data-mw="interface"> <col class="diff-marker" /> <col class="diff-content" /> <col class="diff-marker" /> <col class="diff-content" /> <tr class="diff-title" lang="fa"> <td colspan="2" style="background-color: #fff; color: #202122; text-align: center;">→ نسخهٔ قدیمی‌تر</td> <td colspan="2" style="background-color: #fff; color: #202122; text-align: center;">نسخهٔ ‏۱۰ فوریهٔ ۲۰۲۵، ساعت ۲۰:۴۰</td> </tr><tr><td colspan="2" class="diff-lineno" id="mw-diff-left-l1">خط ۱:</td> <td colspan="2" class="diff-lineno">خط ۱:</td></tr> <tr><td class="diff-marker" data-marker="−"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #ffe49c; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>'''مسجد شاه اصفهان''': واقع در ضلع <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">جنوبي ميدان </del>نقش جهان شهر اصفهان.</div></td><td class="diff-marker" data-marker="+"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>'''<ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">[[</ins>مسجد شاه اصفهان<ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">]]</ins>''': واقع در ضلع <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">جنوبی میدان </ins>نقش جهان شهر اصفهان.</div></td></tr> <tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br></td></tr> <tr><td class="diff-marker" data-marker="−"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #ffe49c; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div><del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">اين </del>مسجد <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">بنائي </del>است چهار <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">ايواني كه تمامي </del>سطوح <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">ايوان‌ها </del>و <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">همچنين </del>خارج و داخل آن <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">پوشيده </del>از <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">كاشي‌هاي </del>معرق رنگارنگ با <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">خوشنويسي نقش‌هاي پيچك </del>و گل و <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">گياه </del>و <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">تركيبي </del>موزون از خطوط منظم <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">هندسي </del>است. در <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">اين </del>بنا <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">كتيبه‌هاي متعددي </del>با <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">خوشنويسي هنرمنداني </del>چون <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">اديب </del>مجلس و محمدباقر <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">شريف </del>و محمد صالح و عبدالباقر <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">تبريزي </del>و <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">عبدالباقي </del>و <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">محمدرضاي امامي </del>و <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">عليرضا عباسي </del>وجود دارد<del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">.</del>&lt;<del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">sup</del>&gt;<del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">1</del>&lt;/<del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">sup</del>&gt;  </div></td><td class="diff-marker" data-marker="+"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div><ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">این </ins>مسجد <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">بنائی </ins>است چهار <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">ایوانی که تمامی </ins>سطوح <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">ایوان‌ها </ins>و <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">همچنین </ins>خارج و داخل آن <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">پوشیده </ins>از <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">کاشی‌های </ins>معرق رنگارنگ با <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">خوشنویسی نقش‌های پیچک </ins>و گل و <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">گیاه </ins>و <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">ترکیبی </ins>موزون از خطوط منظم <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">هندسی </ins>است. در <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">این </ins>بنا <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">کتیبه‌های متعددی </ins>با <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">خوشنویسی هنرمندانی </ins>چون <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">ادیب </ins>مجلس و محمدباقر <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">شریف </ins>و محمد صالح و عبدالباقر <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">تبریزی </ins>و <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">عبدالباقی </ins>و <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">محمدرضای امامی </ins>و <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">علیرضا عباسی </ins>وجود دارد&lt;<ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">ref</ins>&gt;<ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">   رکوعی، عزت‌الله، '''''سرزمین (مروری بر تاریخ و معماری ایران)'''''، تهران، نشر دلیران، بی‌تا، صص 250- 251.</ins>&lt;/<ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">ref</ins>&gt;<ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">. </ins></div></td></tr> <tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br></td></tr> <tr><td class="diff-marker" data-marker="−"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #ffe49c; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>مسجد شاه برخلاف <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">مسجدشيخ‌لطف‌الله نمايي </del>بزرگ و <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">چشم‌گير </del>دارد با <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">ايواني </del>در مدخل و دومنار بلند 48 <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">متري كه نماي جنوبي </del>نقش جهان را رونق <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">بخشيده </del>است. <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">اين </del>مسجد <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">حياطي </del>بزرگ در وسط دارد و محل نماز مسجد در پشت مدخل رو به قبله ساخته شده و سراسر <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">ديوارها </del>و گنبد و منارها با <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">كاشي‌هاي زيباي نيلوفري </del>آراسته شده است<del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">.</del>&lt;<del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">sup</del>&gt;<del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">2</del>&lt;/<del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">sup</del>&gt; شاه عباس <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">باني اين </del>مسجد (966- 1038ق/ 1588- 1629م) در <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">كار </del>ساخت آن شتاب داشت از <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">اين </del>رو از <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">كاشي‌هاي </del>چهارگوش <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">لعابي </del>برنقش و <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">كاشي‌هاي ريز </del>در آن استفاده شده است<del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">.</del>&lt;<del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">sup</del>&gt;<del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">3</del>&lt;/<del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">sup</del>&gt; <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">فضاي هشتي </del>مسجد <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">مستقيماً </del>وارد صحن <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">نمي‌شود بلكه </del>از دو راه‌رو <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">جانبي كه </del>به طرف جنوب <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">غربي </del>امتداد دارد به <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">فضاي </del>صحن وارد <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">مي‌شود</del>. <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">اين بناي </del>منحصر به فرد دوره <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">صفوي </del>مشتمل بر چهار <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">ايوان، </del>سه صحن و طاق نماها و <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">ايوانچه‌هاي كم </del>عمق، شبستان و دو مناره و گنبد دوپوش <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">مي‌باشد كه </del>ساخته استاد <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">علي اكبر اصفهاني </del>است. در ضلع <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">جنوبي </del>صحن <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">يك ايوان وفضاي </del>گنبد خانه و دو شبستان به <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">نام‌هاي </del>چهل ستون و <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">يك </del>گنبد و دو مناره در طرح ساخت منظور شده&lt;<del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">sup</del>&gt;<del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">4</del>&lt;/<del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">sup</del>&gt; <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">كه </del>دهانه <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">ايوان </del>18 متر و ارتفاع آن 50/30 متر و <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">مناره‌هاي طرفين </del>آن <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">كه </del>از جهت رنگ و ساختمان <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">هويت مستقلي </del>دارند 52 متر و مساحت گنبد 50/ 22× 50/ 22 متر و ارتفاع آن تا <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">زير </del>گنبد34 متر و تا <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">بالاي </del>گنبد 54 متر و حدفاصل <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">بين </del>دو جدار گنبد 12 متر است. شاه عباس پس از احداث <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">ميدان </del>شاه (نقش جهان) <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">براي تكميل كاربري </del>آن مسجد شاه را بنا <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">كرد</del>. <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">كه </del>بعد از <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">چندي </del>مورد توجه <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">اهالي </del>قرار گرفت و به مسجد جامع عباس معروف شد و <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">اندكي </del>از رونق مسجد جامع <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">اصلي كاست.</del>&lt;<del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">sup</del>&gt;<del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">5</del>&lt;/<del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">sup</del>&gt;<del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">  بناي </del>مسجدشاه در 1611ق/1019م شروع و در 1629/ 1038م بعد از مرگ شاه عباس به <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">پايان رسيد</del>. <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">اين </del>بنا <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">كه </del>استفاده <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">عمومي </del>داشت به عنوان <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">تأييدي ازسوي </del>شاه بر التزام <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">اين </del>سلسله&lt;<del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">sup</del>&gt;<del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">6</del>&lt;/<del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">sup</del>&gt; به <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">تشيع </del>ساخته شد.</div></td><td class="diff-marker" data-marker="+"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>مسجد شاه برخلاف <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">مسجدشیخ‌لطف‌الله نمایی </ins>بزرگ و <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">چشم‌گیر </ins>دارد با <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">ایوانی </ins>در مدخل و دومنار بلند 48 <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">متری که نمای جنوبی </ins>نقش جهان را رونق <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">بخشیده </ins>است. <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">این </ins>مسجد <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">حیاطی </ins>بزرگ در وسط دارد و محل نماز مسجد در پشت مدخل رو به قبله ساخته شده و سراسر <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">دیوارها </ins>و گنبد و منارها با <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">کاشی‌های زیبای نیلوفری </ins>آراسته شده است&lt;<ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">ref</ins>&gt;<ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">  پرایس، کریستین، '''''تاریخ هنر اسلامی'''''، ترجمه مسعود رجب‌نیا، تهران، امیرکبیر، 2535، ص 164.</ins>&lt;/<ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">ref</ins>&gt;<ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">. </ins>شاه عباس <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">بانی این </ins>مسجد (966- 1038ق/ 1588- 1629م) در <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">کار </ins>ساخت آن شتاب داشت از <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">این </ins>رو از <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">کاشی‌های </ins>چهارگوش <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">لعابی </ins>برنقش و <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">کاشی‌های ریز </ins>در آن استفاده شده است&lt;<ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">ref</ins>&gt;<ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">سیوری، راجر، '''''ایران عصری صفوی'''''، ترجمه کامبیر عزیزی، تهران، مرکز، 1372، ص 160.</ins>&lt;/<ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">ref</ins>&gt;<ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">.  فضای هشتی </ins>مسجد <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">مستقیماً </ins>وارد صحن <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">نمی‌شود بلکه </ins>از دو راه‌رو <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">جانبی که </ins>به طرف جنوب <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">غربی </ins>امتداد دارد به <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">فضای </ins>صحن وارد <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">می‌شود</ins>. <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">این بنای </ins>منحصر به فرد دوره <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">صفوی </ins>مشتمل بر چهار <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">ایوان، </ins>سه صحن و طاق نماها و <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">ایوانچه‌های کم </ins>عمق، شبستان و دو مناره و گنبد دوپوش <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">می‌باشد که </ins>ساخته استاد <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">علی اکبر اصفهانی </ins>است. در ضلع <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">جنوبی </ins>صحن <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">یک ایوان وفضای </ins>گنبد خانه و دو شبستان به <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">نام‌های </ins>چهل ستون و <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">یک </ins>گنبد و دو مناره در طرح ساخت منظور شده &lt;<ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">ref</ins>&gt;<ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">هیلنبراند، رابرت، '''''مقاله معماری ایران در دوره صفویان''''' در تاریخ ایران کمبریج، ج 7، ترجمه یعقوب آژند، تهران، جامی، 1380، صص 432- 433.</ins>&lt;/<ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">ref</ins>&gt; <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">که </ins>دهانه <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">ایوان </ins>18 متر و ارتفاع آن 50/30 متر و <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">مناره‌های طرفین </ins>آن <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">که </ins>از جهت رنگ و ساختمان <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">هویت مستقلی </ins>دارند 52 متر و مساحت گنبد 50/ 22× 50/ 22 متر و ارتفاع آن تا <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">زیر </ins>گنبد34 متر و تا <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">بالای </ins>گنبد 54 متر و حدفاصل <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">بین </ins>دو جدار گنبد 12 متر است. شاه عباس پس از احداث <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">میدان </ins>شاه (نقش جهان) <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">برای تکمیل کاربری </ins>آن مسجد شاه را بنا <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">کرد</ins>. <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">که </ins>بعد از <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">چندی </ins>مورد توجه <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">اهالی </ins>قرار گرفت و به مسجد جامع عباس معروف شد و <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">اندکی </ins>از رونق مسجد جامع <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">اصلی کاست</ins>&lt;<ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">ref</ins>&gt;<ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">شفقی، سیروس، '''''جغرافیای تاریخی اصفهان'''''، اصفهان، دانشگاه اصفهان، 1353، ص 251 برای آگاهی بیشتر           هنرفر، لطف‌الله، '''''گنجینه آثار تاریخی اصفهان''''': کتابفروشی ثقفی، 1351. </ins>&lt;/<ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">ref</ins>&gt;<ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">.  بنای </ins>مسجدشاه در 1611ق/1019م شروع و در 1629/ 1038م بعد از مرگ شاه عباس به <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">پایان رسید</ins>. <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">این </ins>بنا <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">که </ins>استفاده <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">عمومی </ins>داشت به عنوان <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">تأییدی ازسوی </ins>شاه بر التزام <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">این </ins>سلسله&lt;<ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">ref</ins>&gt;<ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">Welch, Anthony, '''''Shah Abbas and the Arts of Isfahan in the Asia Society Inc''''', 1973, p 18.</ins>&lt;/<ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">ref</ins>&gt; به <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">تشیع </ins>ساخته شد.</div></td></tr> <tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br></td></tr> <tr><td colspan="2" class="diff-side-deleted"></td><td class="diff-marker" data-marker="+"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div><ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">== نیز نگاه کنید ==</ins></div></td></tr> <tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br></td></tr> <tr><td class="diff-marker" data-marker="−"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #ffe49c; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div><del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">1-             ركوعي، عزت‌الله، '''''سرزمين (مروري بر تاريخ و معماري ايران)'''''، تهران، نشر دليران، بي‌تا، صص 250- 251.</del></div></td><td class="diff-marker" data-marker="+"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div><ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">== ماخذ ==</ins></div></td></tr> <tr><td class="diff-marker" data-marker="−"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #ffe49c; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div> </div></td><td colspan="2" class="diff-side-added"></td></tr> <tr><td class="diff-marker" data-marker="−"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #ffe49c; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div><del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">2-             پرايس، كريستين، '''''تاريخ هنر اسلامي'''''، ترجمه مسعود رجب‌نيا، تهران، اميركبير، 2535، ص 164.</del></div></td><td colspan="2" class="diff-side-added"></td></tr> <tr><td class="diff-marker" data-marker="−"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #ffe49c; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div> </div></td><td colspan="2" class="diff-side-added"></td></tr> <tr><td class="diff-marker" data-marker="−"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #ffe49c; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div><del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">3-             سيوري، راجر، '''''ايران عصري صفوي'''''، ترجمه كامبير عزيزي، تهران، مركز، 1372، ص 160.</del></div></td><td colspan="2" class="diff-side-added"></td></tr> <tr><td class="diff-marker" data-marker="−"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #ffe49c; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div> </div></td><td colspan="2" class="diff-side-added"></td></tr> <tr><td class="diff-marker" data-marker="−"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #ffe49c; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div><del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">4-             هيلنبراند، رابرت، '''''مقاله معماري ايران در دوره صفويان''''' در تاريخ ايران كمبريج، ج 7، ترجمه يعقوب آژند، تهران، جامي، 1380، صص 432- 433.</del></div></td><td colspan="2" class="diff-side-added"></td></tr> <tr><td class="diff-marker" data-marker="−"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #ffe49c; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div> </div></td><td colspan="2" class="diff-side-added"></td></tr> <tr><td class="diff-marker" data-marker="−"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #ffe49c; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div><del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">5-             شفقي، سيروس، '''''جغرافياي تاريخي اصفهان'''''، اصفهان، دانشگاه اصفهان، 1353، ص 251 براي آگاهي بيشتر           هنرفر، لطف‌الله، '''''گنجينه آثار تاريخي اصفهان''''': كتابفروشي ثقفي، 1351. </del></div></td><td colspan="2" class="diff-side-added"></td></tr> <tr><td class="diff-marker" data-marker="−"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #ffe49c; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div> </div></td><td colspan="2" class="diff-side-added"></td></tr> <tr><td class="diff-marker" data-marker="−"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #ffe49c; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div><del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">6-           Welch, Anthony, '''''Shah Abbas and the Arts of Isfahan in the Asia Society Inc''''', 1973, p 18.</del></div></td><td colspan="2" class="diff-side-added"></td></tr> <tr><td class="diff-marker" data-marker="−"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #ffe49c; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div> </div></td><td colspan="2" class="diff-side-added"></td></tr> <tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br></td></tr> <tr><td colspan="2" class="diff-side-deleted"></td><td class="diff-marker" data-marker="+"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div><ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">== منبع اصلی ==</ins></div></td></tr> <tr><td colspan="2" class="diff-side-deleted"></td><td class="diff-marker" data-marker="+"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div><ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">دانشنامه ایران</ins></div></td></tr> <tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br></td></tr> <tr><td colspan="2" class="diff-side-deleted"></td><td class="diff-marker" data-marker="+"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div><ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">== نویسنده مقاله ==</ins></div></td></tr> <tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>کورش صالحی</div></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>کورش صالحی</div></td></tr> </table>

Nazli https://iranology-e.ir/index.php?title=%D9%85%D8%B3%D8%AC%D8%AF_%D8%B4%D8%A7%D9%87_%D8%A7%D8%B5%D9%81%D9%87%D8%A7%D9%86&diff=860&oldid=prev 2024-08-13T19:50:22Z

<p>صفحه‌ای تازه حاوی «&#039;&#039;&#039;مسجد شاه اصفهان&#039;&#039;&#039;: واقع در ضلع جنوبي ميدان نقش جهان شهر اصفهان. اين مسجد بنائي است چهار ايواني كه تمامي سطوح ايوان‌ها و همچنين خارج و داخل آن پوشيده از كاشي‌هاي معرق رنگارنگ با خوشنويسي نقش‌هاي پيچك و گل و گياه و تركيبي موزون از خطوط منظم هن...» ایجاد کرد</p> <p><b>صفحهٔ تازه</b></p><div>&#039;&#039;&#039;مسجد شاه اصفهان&#039;&#039;&#039;: واقع در ضلع جنوبي ميدان نقش جهان شهر اصفهان.<br /> <br /> اين مسجد بنائي است چهار ايواني كه تمامي سطوح ايوان‌ها و همچنين خارج و داخل آن پوشيده از كاشي‌هاي معرق رنگارنگ با خوشنويسي نقش‌هاي پيچك و گل و گياه و تركيبي موزون از خطوط منظم هندسي است. در اين بنا كتيبه‌هاي متعددي با خوشنويسي هنرمنداني چون اديب مجلس و محمدباقر شريف و محمد صالح و عبدالباقر تبريزي و عبدالباقي و محمدرضاي امامي و عليرضا عباسي وجود دارد.&lt;sup&gt;1&lt;/sup&gt; <br /> <br /> مسجد شاه برخلاف مسجدشيخ‌لطف‌الله نمايي بزرگ و چشم‌گير دارد با ايواني در مدخل و دومنار بلند 48 متري كه نماي جنوبي نقش جهان را رونق بخشيده است. اين مسجد حياطي بزرگ در وسط دارد و محل نماز مسجد در پشت مدخل رو به قبله ساخته شده و سراسر ديوارها و گنبد و منارها با كاشي‌هاي زيباي نيلوفري آراسته شده است.&lt;sup&gt;2&lt;/sup&gt; شاه عباس باني اين مسجد (966- 1038ق/ 1588- 1629م) در كار ساخت آن شتاب داشت از اين رو از كاشي‌هاي چهارگوش لعابي برنقش و كاشي‌هاي ريز در آن استفاده شده است.&lt;sup&gt;3&lt;/sup&gt; فضاي هشتي مسجد مستقيماً وارد صحن نمي‌شود بلكه از دو راه‌رو جانبي كه به طرف جنوب غربي امتداد دارد به فضاي صحن وارد مي‌شود. اين بناي منحصر به فرد دوره صفوي مشتمل بر چهار ايوان، سه صحن و طاق نماها و ايوانچه‌هاي كم عمق، شبستان و دو مناره و گنبد دوپوش مي‌باشد كه ساخته استاد علي اكبر اصفهاني است. در ضلع جنوبي صحن يك ايوان وفضاي گنبد خانه و دو شبستان به نام‌هاي چهل ستون و يك گنبد و دو مناره در طرح ساخت منظور شده&lt;sup&gt;4&lt;/sup&gt; كه دهانه ايوان 18 متر و ارتفاع آن 50/30 متر و مناره‌هاي طرفين آن كه از جهت رنگ و ساختمان هويت مستقلي دارند 52 متر و مساحت گنبد 50/ 22× 50/ 22 متر و ارتفاع آن تا زير گنبد34 متر و تا بالاي گنبد 54 متر و حدفاصل بين دو جدار گنبد 12 متر است. شاه عباس پس از احداث ميدان شاه (نقش جهان) براي تكميل كاربري آن مسجد شاه را بنا كرد. كه بعد از چندي مورد توجه اهالي قرار گرفت و به مسجد جامع عباس معروف شد و اندكي از رونق مسجد جامع اصلي كاست.&lt;sup&gt;5&lt;/sup&gt;  بناي مسجدشاه در 1611ق/1019م شروع و در 1629/ 1038م بعد از مرگ شاه عباس به پايان رسيد. اين بنا كه استفاده عمومي داشت به عنوان تأييدي ازسوي شاه بر التزام اين سلسله&lt;sup&gt;6&lt;/sup&gt; به تشيع ساخته شد.<br /> <br /> <br /> 1-             ركوعي، عزت‌الله، &#039;&#039;&#039;&#039;&#039;سرزمين (مروري بر تاريخ و معماري ايران)&#039;&#039;&#039;&#039;&#039;، تهران، نشر دليران، بي‌تا، صص 250- 251.<br /> <br /> 2-             پرايس، كريستين، &#039;&#039;&#039;&#039;&#039;تاريخ هنر اسلامي&#039;&#039;&#039;&#039;&#039;، ترجمه مسعود رجب‌نيا، تهران، اميركبير، 2535، ص 164.<br /> <br /> 3-             سيوري، راجر، &#039;&#039;&#039;&#039;&#039;ايران عصري صفوي&#039;&#039;&#039;&#039;&#039;، ترجمه كامبير عزيزي، تهران، مركز، 1372، ص 160.<br /> <br /> 4-             هيلنبراند، رابرت، &#039;&#039;&#039;&#039;&#039;مقاله معماري ايران در دوره صفويان&#039;&#039;&#039;&#039;&#039; در تاريخ ايران كمبريج، ج 7، ترجمه يعقوب آژند، تهران، جامي، 1380، صص 432- 433.<br /> <br /> 5-             شفقي، سيروس، &#039;&#039;&#039;&#039;&#039;جغرافياي تاريخي اصفهان&#039;&#039;&#039;&#039;&#039;، اصفهان، دانشگاه اصفهان، 1353، ص 251 براي آگاهي بيشتر           هنرفر، لطف‌الله، &#039;&#039;&#039;&#039;&#039;گنجينه آثار تاريخي اصفهان&#039;&#039;&#039;&#039;&#039;: كتابفروشي ثقفي، 1351. <br /> <br /> 6-           Welch, Anthony, &#039;&#039;&#039;&#039;&#039;Shah Abbas and the Arts of Isfahan in the Asia Society Inc&#039;&#039;&#039;&#039;&#039;, 1973, p 18.<br /> <br /> <br /> <br /> کورش صالحی</div>

Samei