https://iranology-e.ir/index.php?action=history&feed=atom&title=%D9%85%D8%B4%D8%A7%D8%B1%DA%A9%D8%AA_%D8%B3%DB%8C%D8%A7%D8%B3%DB%8C_%D9%85%D8%AC%D9%84%D8%B3_%D8%B4%D9%88%D8%B1%D8%A7%DB%8C_%D8%A7%D8%B3%D9%84%D8%A7%D9%85%DB%8C 2026-06-20T04:34:43Z تاریخچهٔ نسخه‌ها برای این صفحه در ویکی MediaWiki 1.43.1 https://iranology-e.ir/index.php?title=%D9%85%D8%B4%D8%A7%D8%B1%DA%A9%D8%AA_%D8%B3%DB%8C%D8%A7%D8%B3%DB%8C_%D9%85%D8%AC%D9%84%D8%B3_%D8%B4%D9%88%D8%B1%D8%A7%DB%8C_%D8%A7%D8%B3%D9%84%D8%A7%D9%85%DB%8C&diff=13492&oldid=prev 2026-02-12T19:26:40Z

<p><span class="autocomment">نیز نگاه کنید به</span></p> <table style="background-color: #fff; color: #202122;" data-mw="interface"> <col class="diff-marker" /> <col class="diff-content" /> <col class="diff-marker" /> <col class="diff-content" /> <tr class="diff-title" lang="fa"> <td colspan="2" style="background-color: #fff; color: #202122; text-align: center;">→ نسخهٔ قدیمی‌تر</td> <td colspan="2" style="background-color: #fff; color: #202122; text-align: center;">نسخهٔ ‏۱۲ فوریهٔ ۲۰۲۶، ساعت ۱۹:۲۶</td> </tr><tr><td colspan="2" class="diff-lineno" id="mw-diff-left-l1">خط ۱:</td> <td colspan="2" class="diff-lineno">خط ۱:</td></tr> <tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br></td></tr> <tr><td class="diff-marker" data-marker="−"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #ffe49c; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>از زمان پیروزی [[انقلاب اسلامی ایران|انقلاب اسلامی]] تاکنون در شش نوبت انتخابات مجلس قانونگذاری برگزار شده است. اولین انتخابات مجلس در سال ۱۳۵۸ (یعنی تنها یک سال پس از پیروزی [[انقلاب اسلامی ایران|انقلاب اسلامی]]) و ششمین انتخابات در سال ۱۳۷۹ انجام پذیرفت. در حالی که تعداد رأی‌دهندگان در انتخابات مجلس اول ۹/۱۰ میلیون نفر بود، بتدریج و با افزایش جمعیت بالای ۱۵ سال،{1} این رقم در انتخابات مجلس پنجم به ۲۴ میلیون و ۷۱۸ هزار و ۸۸ رأی افزایش یافت.</div></td><td class="diff-marker" data-marker="+"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>از زمان پیروزی [[انقلاب اسلامی ایران|انقلاب اسلامی]] تاکنون در شش نوبت انتخابات مجلس قانونگذاری برگزار شده است. اولین انتخابات مجلس در سال ۱۳۵۸ (یعنی تنها یک سال پس از پیروزی [[انقلاب اسلامی ایران|انقلاب اسلامی]]) و ششمین انتخابات در سال ۱۳۷۹ انجام پذیرفت. در حالی که تعداد رأی‌دهندگان در انتخابات <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">[[</ins>مجلس <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">شورای اسلامی|مجلس]] </ins>اول ۹/۱۰ میلیون نفر بود، بتدریج و با افزایش جمعیت بالای ۱۵ سال،{1} این رقم در انتخابات مجلس پنجم به ۲۴ میلیون و ۷۱۸ هزار و ۸۸ رأی افزایش یافت.</div></td></tr> <tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br></td></tr> <tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>از جمله وظایف [[مجلس شورای اسلامی]]، علاوه بر وضع قانون، رأی اعتماد به هیأت وزیران، سؤال نماینده از وزیر و رئیس جمهور، استیضاح وزرا و رسیدگی به شکایتهای مردم از هر سه قوه است.  </div></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>از جمله وظایف [[مجلس شورای اسلامی]]، علاوه بر وضع قانون، رأی اعتماد به هیأت وزیران، سؤال نماینده از وزیر و رئیس جمهور، استیضاح وزرا و رسیدگی به شکایتهای مردم از هر سه قوه است.  </div></td></tr> <tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br></td></tr> <tr><td class="diff-marker" data-marker="−"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #ffe49c; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>مطابق اصل ۹۰ قانون <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">اساسی، </del> &lt;blockquote&gt;«هر کس شکایتی از طرز کار مجلس یا قوه مجریه یا قوه قضاییه داشته باشد، می‌تواند شکایت خود راکتباً به مجلس شورای اسلامی عرضه کند. مجلس موظف است به این شکایتها رسیدگی کند و پاسخ کافی دهد و در مواردی که شکایت به قوه مجریه یا قوه قضاییه مربوط است، رسیدگی و پاسخ کافی از آنها بخواهد و در مدت متناسب نتیجه را اعلام نماید و در موردی که مربوط به عموم باشد، به اطلاع برساند». &lt;/blockquote&gt;از جمله نکات قابل توجه قانون اساسی جمهوری اسلامی <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">ایران، </del>که احتمال هر گونه سرکوب آزادیها را از سوی دستگاه سیاسی منتفی می‌سازد، منع برقراری حکومت نظامی است. مطابق اصل ۷۹ قانون اساسی،  &lt;blockquote&gt;«در حالت جنگ و شرایط اضطراری نظیر آن، دولت حق دارد با تصویب مجلس شورای اسلامی موقتاً محدودیتهای ضروری را برقرار نماید ولی مدت آن به هر حال نمی‌تواند بیش از سی روز باشد و در صورتی که ضرورت همچنان وجود داشته باشد، دولت موظف است مجدداً از مجلس کسب مجوز کند». &lt;/blockquote&gt;شورای نگهبان که در اصل ۹۱ قانون اساسی وجود آن پیش بینی شده است، به جهت بررسی عدم مغایرت مصوبات مجلس شورای اسلامی با قانون اساسی و احکام اسلامی از شش فقیه و شش حقوقدان (مجموعاً ۱۲ نفر) و برای مدت شش سال تشکیل می‌شود. شش فقیه شورای نگهبان را مقام رهبری و شش حقوقدان آن را مجلس شورای اسلامی - پس از معرفی رئیس قوه قضاییه - انتخاب می‌کند. نکته قابل تأمل آنکه بر اساس قانون <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">اساسی، </del>[[مجلس شورای اسلامی]] بدون وجود [[شورای نگهبان]]، اعتبار قانونی ندارد و کلیه مصوبات مجلس می‌باید به شورای نگهبان فرستاده شود. همچنین بر اساس اصل ۹۹، شورای نگهبان نظارت بر انتخابات مجلس خبرگان <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">رهبری، </del>ریاست جمهوری، مجلس شورای اسلامی و مراجعه به آرای عمومی و همه پرسی را برعهده دارد.  </div></td><td class="diff-marker" data-marker="+"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>مطابق اصل ۹۰ <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">[[قانون اساسی جمهوری اسلامی ایران|</ins>قانون <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">اساسی]]، </ins> &lt;blockquote&gt;«هر کس شکایتی از طرز کار مجلس یا <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">[[</ins>قوه مجریه<ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">]] </ins>یا <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">[[</ins>قوه قضاییه<ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">]] </ins>داشته باشد، می‌تواند شکایت خود راکتباً به مجلس شورای اسلامی عرضه کند. مجلس موظف است به این شکایتها رسیدگی کند و پاسخ کافی دهد و در مواردی که شکایت به <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">[[</ins>قوه مجریه<ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">]] </ins>یا <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">[[</ins>قوه قضاییه<ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">]] </ins>مربوط است، رسیدگی و پاسخ کافی از آنها بخواهد و در مدت متناسب نتیجه را اعلام نماید و در موردی که مربوط به عموم باشد، به اطلاع برساند». &lt;/blockquote&gt;از جمله نکات قابل توجه <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">[[</ins>قانون اساسی جمهوری اسلامی <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">ایران]]، </ins>که احتمال هر گونه سرکوب آزادیها را از سوی دستگاه سیاسی منتفی می‌سازد، منع برقراری حکومت نظامی است. مطابق اصل ۷۹ قانون اساسی،  &lt;blockquote&gt;«در حالت جنگ و شرایط اضطراری نظیر آن، دولت حق دارد با تصویب <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">[[</ins>مجلس شورای اسلامی<ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">]] </ins>موقتاً محدودیتهای ضروری را برقرار نماید ولی مدت آن به هر حال نمی‌تواند بیش از سی روز باشد و در صورتی که ضرورت همچنان وجود داشته باشد، دولت موظف است مجدداً از مجلس کسب مجوز کند». &lt;/blockquote&gt;<ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">[[</ins>شورای نگهبان<ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">]] </ins>که در اصل ۹۱ قانون اساسی وجود آن پیش بینی شده است، به جهت بررسی عدم مغایرت مصوبات <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">[[</ins>مجلس شورای اسلامی<ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">]] </ins>با <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">[[قانون اساسی جمهوری اسلامی ایران|</ins>قانون اساسی<ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">]] </ins>و احکام اسلامی از شش فقیه و شش حقوقدان (مجموعاً ۱۲ نفر) و برای مدت شش سال تشکیل می‌شود. شش فقیه <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">[[</ins>شورای نگهبان<ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">]] </ins>را مقام رهبری و شش حقوقدان آن را <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">[[</ins>مجلس شورای اسلامی<ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">]] </ins>- پس از معرفی رئیس <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">[[</ins>قوه قضاییه<ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">]] </ins>- انتخاب می‌کند. نکته قابل تأمل آنکه بر اساس <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">[[قانون اساسی جمهوری اسلامی ایران|</ins>قانون <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">اساسی]]، </ins>[[مجلس شورای اسلامی]] بدون وجود [[شورای نگهبان]]، اعتبار قانونی ندارد و کلیه مصوبات مجلس می‌باید به <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">[[</ins>شورای نگهبان<ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">]] </ins>فرستاده شود. همچنین بر اساس اصل ۹۹، شورای نگهبان نظارت بر انتخابات مجلس <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">[[</ins>خبرگان <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">رهبری]]، </ins>ریاست جمهوری، <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">[[</ins>مجلس شورای اسلامی<ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">]] </ins>و مراجعه به آرای عمومی و همه پرسی را برعهده دارد.  </div></td></tr> <tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br></td></tr> <tr><td class="diff-marker" data-marker="−"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #ffe49c; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>در حال حاضر میزان نظارت شورای نگهبان بر تمامی امور و مراحل انتخابات قویاً در ایران مورد بحث قرارگرفته است. بویژه آنچه طی بازنگری در قانون انتخابات مجلس در تیرماه ۷۴ با عنوان «نظارت استصوابی» (با تصویب مجلس شورای اسلامی) به اختیارات شورای نگهبان افزوده شد، از سوی برخی جناحهای سیاسی از موانع تأمین مشارکت کامل سیاسی در ایران شمرده می‌شود. مطابق این اصل [[شورای نگهبان]] موظف است صلاحیت نامزدهای انتخاباتی را بررسی و به تناسب آنها را قبول یا رد نماید. .  </div></td><td class="diff-marker" data-marker="+"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>در حال حاضر میزان نظارت <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">[[</ins>شورای نگهبان<ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">]] </ins>بر تمامی امور و مراحل انتخابات قویاً در ایران مورد بحث قرارگرفته است. بویژه آنچه طی بازنگری در قانون انتخابات مجلس در تیرماه ۷۴ با عنوان «نظارت استصوابی» (با تصویب <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">[[</ins>مجلس شورای اسلامی<ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">]]</ins>) به اختیارات <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">[[</ins>شورای نگهبان<ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">]] </ins>افزوده شد، از سوی برخی جناحهای سیاسی از موانع تأمین مشارکت کامل سیاسی در ایران شمرده می‌شود. مطابق این اصل [[شورای نگهبان]] موظف است صلاحیت نامزدهای انتخاباتی را بررسی و به تناسب آنها را قبول یا رد نماید. .  </div></td></tr> <tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br></td></tr> <tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>== نیز نگاه کنید به ==</div></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>== نیز نگاه کنید به ==</div></td></tr> <tr><td colspan="2" class="diff-lineno" id="mw-diff-left-l21">خط ۲۱:</td> <td colspan="2" class="diff-lineno">خط ۲۱:</td></tr> <tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br></td></tr> <tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>== پاورقی ==</div></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>== پاورقی ==</div></td></tr> <tr><td class="diff-marker" data-marker="−"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #ffe49c; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>{1}. تا چندی پیش تعیین رأی دهندگان در انتخابات از ۱۵ سال به بالا بود که در سال ۱۳۷۷ مجلس شورای <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">اسلامی، </del>آن را به ۱۶ سال تغییر داد.</div></td><td class="diff-marker" data-marker="+"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div><ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">&lt;small&gt;</ins>{1}. تا چندی پیش تعیین رأی دهندگان در انتخابات از ۱۵ سال به بالا بود که در سال ۱۳۷۷ <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">[[</ins>مجلس شورای <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">اسلامی]]، </ins>آن را به ۱۶ سال تغییر داد.<ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">&lt;/small&gt;</ins></div></td></tr> <tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br></td></tr> <tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>== منبع اصلی ==</div></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>== منبع اصلی ==</div></td></tr> <tr><td colspan="2" class="diff-lineno" id="mw-diff-left-l28">خط ۲۸:</td> <td colspan="2" class="diff-lineno">خط ۲۸:</td></tr> <tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>== نویسنده مقاله ==</div></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>== نویسنده مقاله ==</div></td></tr> <tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>عباس منوچهری</div></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>عباس منوچهری</div></td></tr> <tr><td class="diff-marker" data-marker="−"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #ffe49c; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>[[رده:<del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">جامعه و </del>نظام <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">اجتماعی</del>]]</div></td><td class="diff-marker" data-marker="+"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>[[رده:نظام <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">سیاسی</ins>]]</div></td></tr> <!-- diff cache key wiki-hYbGde5G:diff:1.41:old-12718:rev-13492:php=table --> </table>

Samei https://iranology-e.ir/index.php?title=%D9%85%D8%B4%D8%A7%D8%B1%DA%A9%D8%AA_%D8%B3%DB%8C%D8%A7%D8%B3%DB%8C_%D9%85%D8%AC%D9%84%D8%B3_%D8%B4%D9%88%D8%B1%D8%A7%DB%8C_%D8%A7%D8%B3%D9%84%D8%A7%D9%85%DB%8C&diff=12718&oldid=prev 2025-12-30T12:25:12Z

<p><span class="autocomment">مـآخذ</span></p> <table style="background-color: #fff; color: #202122;" data-mw="interface"> <col class="diff-marker" /> <col class="diff-content" /> <col class="diff-marker" /> <col class="diff-content" /> <tr class="diff-title" lang="fa"> <td colspan="2" style="background-color: #fff; color: #202122; text-align: center;">→ نسخهٔ قدیمی‌تر</td> <td colspan="2" style="background-color: #fff; color: #202122; text-align: center;">نسخهٔ ‏۳۰ دسامبر ۲۰۲۵، ساعت ۱۲:۲۵</td> </tr><tr><td colspan="2" class="diff-lineno" id="mw-diff-left-l1">خط ۱:</td> <td colspan="2" class="diff-lineno">خط ۱:</td></tr> <tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br></td></tr> <tr><td class="diff-marker" data-marker="−"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #ffe49c; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>از زمان پیروزی [[انقلاب اسلامی ایران|انقلاب اسلامی]] تاکنون در شش نوبت انتخابات مجلس قانونگذاری برگزار شده است. اولین انتخابات مجلس در سال ۱۳۵۸ (یعنی تنها یک سال پس از پیروزی [[انقلاب اسلامی ایران|انقلاب اسلامی]]) و ششمین انتخابات در سال ۱۳۷۹ انجام پذیرفت. در حالی که تعداد رأی‌دهندگان در انتخابات مجلس اول ۹/۱۰ میلیون نفر بود، بتدریج و با افزایش جمعیت بالای ۱۵ سال،<del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">&lt;ref&gt;تا چندی پیش تعیین رأی دهندگان در انتخابات از ۱۵ سال به بالا بود که در سال ۱۳۷۷ مجلس شورای اسلامی، آن را به ۱۶ سال تغییر داد.&lt;/ref&gt; </del>این رقم در انتخابات مجلس پنجم به ۲۴ میلیون و ۷۱۸ هزار و ۸۸ رأی افزایش یافت.</div></td><td class="diff-marker" data-marker="+"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>از زمان پیروزی [[انقلاب اسلامی ایران|انقلاب اسلامی]] تاکنون در شش نوبت انتخابات مجلس قانونگذاری برگزار شده است. اولین انتخابات مجلس در سال ۱۳۵۸ (یعنی تنها یک سال پس از پیروزی [[انقلاب اسلامی ایران|انقلاب اسلامی]]) و ششمین انتخابات در سال ۱۳۷۹ انجام پذیرفت. در حالی که تعداد رأی‌دهندگان در انتخابات مجلس اول ۹/۱۰ میلیون نفر بود، بتدریج و با افزایش جمعیت بالای ۱۵ سال،<ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">{1} </ins>این رقم در انتخابات مجلس پنجم به ۲۴ میلیون و ۷۱۸ هزار و ۸۸ رأی افزایش یافت.</div></td></tr> <tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br></td></tr> <tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>از جمله وظایف [[مجلس شورای اسلامی]]، علاوه بر وضع قانون، رأی اعتماد به هیأت وزیران، سؤال نماینده از وزیر و رئیس جمهور، استیضاح وزرا و رسیدگی به شکایتهای مردم از هر سه قوه است.  </div></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>از جمله وظایف [[مجلس شورای اسلامی]]، علاوه بر وضع قانون، رأی اعتماد به هیأت وزیران، سؤال نماینده از وزیر و رئیس جمهور، استیضاح وزرا و رسیدگی به شکایتهای مردم از هر سه قوه است.  </div></td></tr> <tr><td colspan="2" class="diff-lineno" id="mw-diff-left-l20">خط ۲۰:</td> <td colspan="2" class="diff-lineno">خط ۲۰:</td></tr> <tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>* [[آغاز استعمار نو در ایران]]</div></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>* [[آغاز استعمار نو در ایران]]</div></td></tr> <tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br></td></tr> <tr><td class="diff-marker" data-marker="−"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #ffe49c; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>== <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">مـآخذ </del>==</div></td><td class="diff-marker" data-marker="+"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>== <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">پاورقی </ins>==</div></td></tr> <tr><td class="diff-marker" data-marker="−"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #ffe49c; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div><del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">&lt;references /&gt;</del></div></td><td class="diff-marker" data-marker="+"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div><ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">{1}. تا چندی پیش تعیین رأی دهندگان در انتخابات از ۱۵ سال به بالا بود که در سال ۱۳۷۷ مجلس شورای اسلامی، آن را به ۱۶ سال تغییر داد.</ins></div></td></tr> <tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br></td></tr> <tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>== منبع اصلی ==</div></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>== منبع اصلی ==</div></td></tr> </table>

Mahdi https://iranology-e.ir/index.php?title=%D9%85%D8%B4%D8%A7%D8%B1%DA%A9%D8%AA_%D8%B3%DB%8C%D8%A7%D8%B3%DB%8C_%D9%85%D8%AC%D9%84%D8%B3_%D8%B4%D9%88%D8%B1%D8%A7%DB%8C_%D8%A7%D8%B3%D9%84%D8%A7%D9%85%DB%8C&diff=11964&oldid=prev 2025-11-25T10:18:24Z

<p></p> <table style="background-color: #fff; color: #202122;" data-mw="interface"> <col class="diff-marker" /> <col class="diff-content" /> <col class="diff-marker" /> <col class="diff-content" /> <tr class="diff-title" lang="fa"> <td colspan="2" style="background-color: #fff; color: #202122; text-align: center;">→ نسخهٔ قدیمی‌تر</td> <td colspan="2" style="background-color: #fff; color: #202122; text-align: center;">نسخهٔ ‏۲۵ نوامبر ۲۰۲۵، ساعت ۱۰:۱۸</td> </tr><tr><td colspan="2" class="diff-lineno" id="mw-diff-left-l1">خط ۱:</td> <td colspan="2" class="diff-lineno">خط ۱:</td></tr> <tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br></td></tr> <tr><td colspan="2" class="diff-side-deleted"></td><td class="diff-marker" data-marker="+"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div><ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">از زمان پیروزی [[انقلاب اسلامی ایران|انقلاب اسلامی]] تاکنون در شش نوبت انتخابات مجلس قانونگذاری برگزار شده است. اولین انتخابات مجلس در سال ۱۳۵۸ (یعنی تنها یک سال پس از پیروزی [[انقلاب اسلامی ایران|انقلاب اسلامی]]) و ششمین انتخابات در سال ۱۳۷۹ انجام پذیرفت. در حالی که تعداد رأی‌دهندگان در انتخابات مجلس اول ۹/۱۰ میلیون نفر بود، بتدریج و با افزایش جمعیت بالای ۱۵ سال،&lt;ref&gt;تا چندی پیش تعیین رأی دهندگان در انتخابات از ۱۵ سال به بالا بود که در سال ۱۳۷۷ مجلس شورای اسلامی، آن را به ۱۶ سال تغییر داد.&lt;/ref&gt; این رقم در انتخابات مجلس پنجم به ۲۴ میلیون و ۷۱۸ هزار و ۸۸ رأی افزایش یافت.</ins></div></td></tr> <tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br></td></tr> <tr><td class="diff-marker" data-marker="−"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #ffe49c; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div><del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">'''</del>مجلس شورای اسلامی<del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">''' </del></div></td><td class="diff-marker" data-marker="+"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div><ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">از جمله وظایف [[</ins>مجلس شورای اسلامی<ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">]]، علاوه بر وضع قانون، رأی اعتماد به هیأت وزیران، سؤال نماینده از وزیر و رئیس جمهور، استیضاح وزرا و رسیدگی به شکایتهای مردم از هر سه قوه است. </ins></div></td></tr> <tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br></td></tr> <tr><td class="diff-marker" data-marker="−"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #ffe49c; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>از <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">زمان پیروزی [[انقلاب </del>اسلامی <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">ایران|انقلاب </del>اسلامی<del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">]] تاکنون </del>در <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">شش نوبت انتخابات </del>مجلس <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">قانونگذاری برگزار </del>شده <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">است. اولین انتخابات </del>مجلس <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">در سال ۱۳۵۸ </del>(<del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">یعنی تنها یک </del>سال پس از <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">پیروزی </del>[[<del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">انقلاب اسلامی ایران|انقلاب </del>اسلامی]]<del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">) </del>و <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">ششمین انتخابات در سال ۱۳۷۹ انجام پذیرفت</del>. <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">در حالی که تعداد رأی‌دهندگان در </del>انتخابات مجلس <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">اول ۹/۱۰ میلیون نفر بود، بتدریج </del>و <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">با افزایش جمعیت بالای ۱۵ سال،^{۲} این رقم در انتخابات مجلس پنجم </del>به <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">۲۴ میلیون و ۷۱۸ هزار </del>و <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">۸۸ رأی افزایش یافت</del>.  </div></td><td class="diff-marker" data-marker="+"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div><ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">مطابق اصل ۹۰ قانون اساسی،  &lt;blockquote&gt;«هر کس شکایتی </ins>از <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">طرز کار مجلس یا قوه مجریه یا قوه قضاییه داشته باشد، می‌تواند شکایت خود راکتباً به مجلس شورای اسلامی عرضه کند. مجلس موظف است به این شکایتها رسیدگی کند و پاسخ کافی دهد و در مواردی که شکایت به قوه مجریه یا قوه قضاییه مربوط است، رسیدگی و پاسخ کافی از آنها بخواهد و در مدت متناسب نتیجه را اعلام نماید و در موردی که مربوط به عموم باشد، به اطلاع برساند». &lt;/blockquote&gt;از جمله نکات قابل توجه قانون اساسی جمهوری </ins>اسلامی <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">ایران، که احتمال هر گونه سرکوب آزادیها را از سوی دستگاه سیاسی منتفی می‌سازد، منع برقراری حکومت نظامی است. مطابق اصل ۷۹ قانون اساسی،  &lt;blockquote&gt;«در حالت جنگ و شرایط اضطراری نظیر آن، دولت حق دارد با تصویب مجلس شورای </ins>اسلامی <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">موقتاً محدودیتهای ضروری را برقرار نماید ولی مدت آن به هر حال نمی‌تواند بیش از سی روز باشد و </ins>در <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">صورتی که ضرورت همچنان وجود داشته باشد، دولت موظف است مجدداً از </ins>مجلس <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">کسب مجوز کند». &lt;/blockquote&gt;شورای نگهبان که در اصل ۹۱ قانون اساسی وجود آن پیش بینی </ins>شده <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">است، به جهت بررسی عدم مغایرت مصوبات </ins>مجلس <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">شورای اسلامی با قانون اساسی و احکام اسلامی از شش فقیه و شش حقوقدان </ins>(<ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">مجموعاً ۱۲ نفر) و برای مدت شش </ins>سال <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">تشکیل می‌شود. شش فقیه شورای نگهبان را مقام رهبری و شش حقوقدان آن را مجلس شورای اسلامی - </ins>پس از <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">معرفی رئیس قوه قضاییه - انتخاب می‌کند. نکته قابل تأمل آنکه بر اساس قانون اساسی، </ins>[[<ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">مجلس شورای </ins>اسلامی]] <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">بدون وجود [[شورای نگهبان]]، اعتبار قانونی ندارد </ins>و <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">کلیه مصوبات مجلس می‌باید به شورای نگهبان فرستاده شود</ins>. <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">همچنین بر اساس اصل ۹۹، شورای نگهبان نظارت بر </ins>انتخابات مجلس <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">خبرگان رهبری، ریاست جمهوری، مجلس شورای اسلامی </ins>و <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">مراجعه </ins>به <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">آرای عمومی </ins>و <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">همه پرسی را برعهده دارد</ins>.  </div></td></tr> <tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br></td></tr> <tr><td class="diff-marker" data-marker="−"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #ffe49c; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div><del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">از جمله وظایف [[مجلس </del>شورای <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">اسلامی]]، علاوه </del>بر <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">وضع قانون، رأی اعتماد به هیأت </del></div></td><td class="diff-marker" data-marker="+"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div><ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">در حال حاضر میزان نظارت </ins>شورای <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">نگهبان </ins>بر <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">تمامی امور </ins>و <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">مراحل </ins>انتخابات <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">قویاً در ایران مورد بحث قرارگرفته است. بویژه آنچه طی بازنگری در </ins>قانون انتخابات مجلس <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">در تیرماه ۷۴ با عنوان «نظارت استصوابی» (با تصویب </ins>مجلس <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">شورای اسلامی) به اختیارات شورای نگهبان افزوده شد، از سوی برخی جناحهای سیاسی از موانع تأمین مشارکت کامل سیاسی در ایران شمرده می‌شود. مطابق این اصل [[شورای نگهبان]] موظف است صلاحیت نامزدهای انتخاباتی را </ins>بررسی و <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">به تناسب آنها را قبول یا رد نماید. . </ins></div></td></tr> <tr><td class="diff-marker" data-marker="−"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #ffe49c; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div><del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">{| class="wikitable"</del></div></td><td colspan="2" class="diff-side-added"></td></tr> <tr><td class="diff-marker" data-marker="−"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #ffe49c; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div><del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">|۱. این ۱۹ همه پرسی </del>و انتخابات <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">عبارتند از:</del></div></td><td colspan="2" class="diff-side-added"></td></tr> <tr><td class="diff-marker" data-marker="−"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #ffe49c; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div><del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">|-</del></div></td><td colspan="2" class="diff-side-added"></td></tr> <tr><td class="diff-marker" data-marker="−"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #ffe49c; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div><del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">|&lt;nowiki&gt;- همه پرسی تغییر رژیم مشروطه سلطنتی به جمهوری اسلامی؛&lt;/nowiki&gt;</del></div></td><td colspan="2" class="diff-side-added"></td></tr> <tr><td class="diff-marker" data-marker="−"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #ffe49c; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div><del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">|-</del></div></td><td colspan="2" class="diff-side-added"></td></tr> <tr><td class="diff-marker" data-marker="−"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #ffe49c; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div><del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">|&lt;nowiki&gt;- دو نوبت انتخابات </del>قانون <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">اساسی؛&lt;/nowiki&gt;</del></div></td><td colspan="2" class="diff-side-added"></td></tr> <tr><td class="diff-marker" data-marker="−"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #ffe49c; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div><del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">|-</del></div></td><td colspan="2" class="diff-side-added"></td></tr> <tr><td class="diff-marker" data-marker="−"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #ffe49c; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div><del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">|رهبری)؛</del></div></td><td colspan="2" class="diff-side-added"></td></tr> <tr><td class="diff-marker" data-marker="−"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #ffe49c; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div><del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">|-</del></div></td><td colspan="2" class="diff-side-added"></td></tr> <tr><td class="diff-marker" data-marker="−"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #ffe49c; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div><del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">|&lt;nowiki&gt;- شش نوبت </del>انتخابات مجلس <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">قانونگذاری؛&lt;/nowiki&gt;</del></div></td><td colspan="2" class="diff-side-added"></td></tr> <tr><td class="diff-marker" data-marker="−"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #ffe49c; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div><del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">|}</del></div></td><td colspan="2" class="diff-side-added"></td></tr> <tr><td class="diff-marker" data-marker="−"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #ffe49c; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div><del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">- پنج نوبت انتخابات </del>مجلس <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">خبرگان (یک نوبت انتخابات خبرگان برای </del>بررسی <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">قانون اساسی </del>و <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">چهار نوبت انتخابات خبرگان </del></div></td><td colspan="2" class="diff-side-added"></td></tr> <tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br></td></tr> <tr><td class="diff-marker" data-marker="−"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #ffe49c; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div><del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">- هفت نوبت انتخاب ریاست جمهوری؛ .یک نویت انتخابات شوراها. </del></div></td><td class="diff-marker" data-marker="+"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div><ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">== نیز نگاه کنید به ==</ins></div></td></tr> <tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br></td></tr> <tr><td class="diff-marker" data-marker="−"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #ffe49c; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div><del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">۲. تا چندی پیش تعیین رأی دهندگان </del>در <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">انتخابات از ۱۵ سال به بالا بود که </del>در <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">سال ۱۳۷۷ </del>مجلس <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">شورای اسلامی، آن را به ۱۶ سال تغییر داد. </del></div></td><td class="diff-marker" data-marker="+"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div><ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">* [[حقوق بشر </ins>در <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">ایران]]</ins></div></td></tr> <tr><td colspan="2" class="diff-side-deleted"></td><td class="diff-marker" data-marker="+"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div><ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">* [[مشارکت سیاسی </ins>در <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">ایران]]</ins></div></td></tr> <tr><td colspan="2" class="diff-side-deleted"></td><td class="diff-marker" data-marker="+"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div><ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">* [[مشارکت سیاسی قوای سه‌گانه در جمهوری اسلامی ایران]]</ins></div></td></tr> <tr><td colspan="2" class="diff-side-deleted"></td><td class="diff-marker" data-marker="+"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div><ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">* [[مشارکت سیاسی ریاست جمهوری]]</ins></div></td></tr> <tr><td colspan="2" class="diff-side-deleted"></td><td class="diff-marker" data-marker="+"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div><ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">* [[مشارکت سیاسی رهبری و </ins>مجلس <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">خبرگان]]</ins></div></td></tr> <tr><td colspan="2" class="diff-side-deleted"></td><td class="diff-marker" data-marker="+"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div><ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">* [[مشارکت سیاسی قوه قضائیه]]</ins></div></td></tr> <tr><td colspan="2" class="diff-side-deleted"></td><td class="diff-marker" data-marker="+"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div><ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">* [[سیاست خارجی ایران]]</ins></div></td></tr> <tr><td colspan="2" class="diff-side-deleted"></td><td class="diff-marker" data-marker="+"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div><ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">* [[تاریخچه سیاست خارجی ایران]]</ins></div></td></tr> <tr><td colspan="2" class="diff-side-deleted"></td><td class="diff-marker" data-marker="+"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div><ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">* [[آغاز استعمار نو در ایران]]</ins></div></td></tr> <tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br></td></tr> <tr><td colspan="2" class="diff-side-deleted"></td><td class="diff-marker" data-marker="+"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div><ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">== مـآخذ ==</ins></div></td></tr> <tr><td colspan="2" class="diff-side-deleted"></td><td class="diff-marker" data-marker="+"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div><ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">&lt;references /&gt;</ins></div></td></tr> <tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br></td></tr> <tr><td colspan="2" class="diff-side-deleted"></td><td class="diff-marker" data-marker="+"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div><ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">== منبع اصلی ==</ins></div></td></tr> <tr><td colspan="2" class="diff-side-deleted"></td><td class="diff-marker" data-marker="+"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div><ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">منوچهری، عباس(1381). کتاب ایران: نظام سیاسی در ایران. ویراستاری محسن شانه چی. تهران: [https://www.icro.ir/ سازمان فرهنگ و ارتباطات اسلامی]، معاونت پژوهشی و آموزشی، مرکز مطالعات فرهنگی – بین المللی.</ins></div></td></tr> <tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br></td></tr> <tr><td class="diff-marker" data-marker="−"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #ffe49c; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div><del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">۱۴۰ </del></div></td><td class="diff-marker" data-marker="+"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div><ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">== نویسنده مقاله ==</ins></div></td></tr> <tr><td class="diff-marker" data-marker="−"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #ffe49c; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div> </div></td><td class="diff-marker" data-marker="+"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div><ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">عباس منوچهری</ins></div></td></tr> <tr><td class="diff-marker" data-marker="−"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #ffe49c; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>نظام <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">سیاسی ایران </del></div></td><td class="diff-marker" data-marker="+"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div><ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">[[رده:جامعه و </ins>نظام <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">اجتماعی]]</ins></div></td></tr> <tr><td class="diff-marker" data-marker="−"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #ffe49c; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div> </div></td><td colspan="2" class="diff-side-added"></td></tr> <tr><td class="diff-marker" data-marker="−"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #ffe49c; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div><del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">وزیران، سؤال نماینده از وزیر و رئیس جمهور، استیضاح وزرا و رسیدگی به شکایتهای مردم از هر سه قوه است. </del></div></td><td colspan="2" class="diff-side-added"></td></tr> <tr><td class="diff-marker" data-marker="−"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #ffe49c; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div> </div></td><td colspan="2" class="diff-side-added"></td></tr> <tr><td class="diff-marker" data-marker="−"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #ffe49c; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div><del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">مطابق اصل ۹۰ قانون اساسی، «هر کس شکایتی از طرز کار مجلس یا قوه مجریه یا قوه قضاییه داشته باشد، می‌تواند شکایت خود راکتباً به مجلس شورای اسلامی عرضه کند. مجلس موظف است به این شکایتها رسیدگی کند و پاسخ کافی دهد و در مواردی که شکایت به قوه مجریه یا قوه قضاییه مربوط است، رسیدگی و پاسخ کافی از آنها بخواهد و در مدت متناسب نتیجه را اعلام نماید و در موردی که مربوط به عموم باشد، به اطلاع برساند». </del></div></td><td colspan="2" class="diff-side-added"></td></tr> <tr><td class="diff-marker" data-marker="−"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #ffe49c; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div> </div></td><td colspan="2" class="diff-side-added"></td></tr> <tr><td class="diff-marker" data-marker="−"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #ffe49c; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div><del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">از جمله نکات قابل توجه قانون اساسی جمهوری اسلامی ایران، که احتمال هر گونه سرکوب آزادیها را از سوی دستگاه سیاسی منتفی می‌سازد، منع برقراری حکومت نظامی است. مطابق اصل ۷۹ قانون اساسی، «در حالت جنگ و شرایط اضطراری نظیر آن، دولت حق دارد با تصویب مجلس شورای اسلامی موقتاً محدودیتهای ضروری را برقرار نماید ولی مدت آن به هر حال نمی‌تواند بیش از سی روز باشد و در صورتی که ضرورت همچنان وجود داشته باشد، دولت موظف است مجدداً از مجلس کسب مجوز کند». </del></div></td><td colspan="2" class="diff-side-added"></td></tr> <tr><td class="diff-marker" data-marker="−"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #ffe49c; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div> </div></td><td colspan="2" class="diff-side-added"></td></tr> <tr><td class="diff-marker" data-marker="−"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #ffe49c; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div><del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">شورای نگهبان که در اصل ۹۱ قانون اساسی وجود آن پیش بینی شده است، به جهت بررسی عدم مغایرت مصوبات مجلس شورای اسلامی با قانون اساسی و احکام اسلامی از شش فقیه و شش حقوقدان (مجموعاً ۱۲ نفر) و برای مدت شش سال تشکیل می‌شود. شش فقیه شورای نگهبان را مقام رهبری و شش حقوقدان آن را مجلس شورای اسلامی - پس از معرفی رئیس قوه قضاییه - انتخاب می‌کند. نکته قابل تأمل آنکه بر اساس قانون اساسی، مجلس شورای اسلامی بدون وجود شورای نگهبان، اعتبار قانونی ندارد و کلیه مصوبات مجلس می‌باید به شورای نگهبان فرستاده شود. همچنین بر اساس اصل ۹۹، شورای نگهبان نظارت بر انتخابات مجلس خبرگان رهبری، ریاست جمهوری، مجلس شورای اسلامی و مراجعه به آرای عمومی و همه پرسی را برعهده دارد. </del></div></td><td colspan="2" class="diff-side-added"></td></tr> <tr><td class="diff-marker" data-marker="−"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #ffe49c; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div> </div></td><td colspan="2" class="diff-side-added"></td></tr> <tr><td class="diff-marker" data-marker="−"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #ffe49c; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div><del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">در حال حاضر میزان نظارت شورای نگهبان بر تمامی امور و مراحل انتخابات قویاً در ایران مورد بحث قرارگرفته است. بویژه آنچه طی بازنگری در قانون انتخابات مجلس در تیرماه ۷۴ با عنوان «نظارت استصوابی» (با تصویب مجلس شورای اسلامی) به اختیارات شورای نگهبان افزوده شد، از سوی برخی جناحهای سیاسی از موانع تأمین مشارکت کامل سیاسی در </del></div></td><td colspan="2" class="diff-side-added"></td></tr> <tr><td class="diff-marker" data-marker="−"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #ffe49c; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div> </div></td><td colspan="2" class="diff-side-added"></td></tr> <tr><td class="diff-marker" data-marker="−"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #ffe49c; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div> </div></td><td colspan="2" class="diff-side-added"></td></tr> <tr><td class="diff-marker" data-marker="−"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #ffe49c; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div> </div></td><td colspan="2" class="diff-side-added"></td></tr> <tr><td class="diff-marker" data-marker="−"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #ffe49c; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div><del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">مشارکت سیاسی در ایران </del></div></td><td colspan="2" class="diff-side-added"></td></tr> <tr><td class="diff-marker" data-marker="−"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #ffe49c; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div> </div></td><td colspan="2" class="diff-side-added"></td></tr> <tr><td class="diff-marker" data-marker="−"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #ffe49c; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div><del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">۱۴۱ </del></div></td><td colspan="2" class="diff-side-added"></td></tr> <tr><td class="diff-marker" data-marker="−"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #ffe49c; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div> </div></td><td colspan="2" class="diff-side-added"></td></tr> <tr><td class="diff-marker" data-marker="−"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #ffe49c; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div><del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">ایران شمرده می‌شود. مطابق این اصل شورای نگهبان موظف است صلاحیت نامزدهای انتخاباتی را بررسی و به تناسب آنها را قبول یا رد نماید. .</del></div></td><td colspan="2" class="diff-side-added"></td></tr> <!-- diff cache key wiki-hYbGde5G:diff:1.41:old-11272:rev-11964:php=table --> </table>

Mahdi https://iranology-e.ir/index.php?title=%D9%85%D8%B4%D8%A7%D8%B1%DA%A9%D8%AA_%D8%B3%DB%8C%D8%A7%D8%B3%DB%8C_%D9%85%D8%AC%D9%84%D8%B3_%D8%B4%D9%88%D8%B1%D8%A7%DB%8C_%D8%A7%D8%B3%D9%84%D8%A7%D9%85%DB%8C&diff=11272&oldid=prev 2025-09-21T18:02:32Z

<p></p> <table style="background-color: #fff; color: #202122;" data-mw="interface"> <col class="diff-marker" /> <col class="diff-content" /> <col class="diff-marker" /> <col class="diff-content" /> <tr class="diff-title" lang="fa"> <td colspan="2" style="background-color: #fff; color: #202122; text-align: center;">→ نسخهٔ قدیمی‌تر</td> <td colspan="2" style="background-color: #fff; color: #202122; text-align: center;">نسخهٔ ‏۲۱ سپتامبر ۲۰۲۵، ساعت ۱۸:۰۲</td> </tr><tr><td colspan="2" class="diff-lineno" id="mw-diff-left-l3">خط ۳:</td> <td colspan="2" class="diff-lineno">خط ۳:</td></tr> <tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>&#039;&#039;&#039;مجلس شورای اسلامی&#039;&#039;&#039;  </div></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>&#039;&#039;&#039;مجلس شورای اسلامی&#039;&#039;&#039;  </div></td></tr> <tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br></td></tr> <tr><td class="diff-marker" data-marker="−"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #ffe49c; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>از زمان پیروزی انقلاب اسلامی تاکنون در شش نوبت انتخابات مجلس قانونگذاری برگزار شده است. اولین انتخابات مجلس در سال ۱۳۵۸ (یعنی تنها یک سال پس از پیروزی انقلاب اسلامی) و ششمین انتخابات در سال ۱۳۷۹ انجام پذیرفت. در حالی که تعداد رأی‌دهندگان در انتخابات مجلس اول ۹/۱۰ میلیون نفر بود، بتدریج و با افزایش جمعیت بالای ۱۵ سال،^{۲} این رقم در انتخابات مجلس پنجم به ۲۴ میلیون و ۷۱۸ هزار و ۸۸ رأی افزایش یافت.  </div></td><td class="diff-marker" data-marker="+"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>از زمان پیروزی <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">[[</ins>انقلاب اسلامی <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">ایران|انقلاب اسلامی]] </ins>تاکنون در شش نوبت انتخابات مجلس قانونگذاری برگزار شده است. اولین انتخابات مجلس در سال ۱۳۵۸ (یعنی تنها یک سال پس از پیروزی <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">[[انقلاب اسلامی ایران|</ins>انقلاب اسلامی<ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">]]</ins>) و ششمین انتخابات در سال ۱۳۷۹ انجام پذیرفت. در حالی که تعداد رأی‌دهندگان در انتخابات مجلس اول ۹/۱۰ میلیون نفر بود، بتدریج و با افزایش جمعیت بالای ۱۵ سال،^{۲} این رقم در انتخابات مجلس پنجم به ۲۴ میلیون و ۷۱۸ هزار و ۸۸ رأی افزایش یافت.  </div></td></tr> <tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br></td></tr> <tr><td class="diff-marker" data-marker="−"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #ffe49c; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>از جمله وظایف مجلس شورای <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">اسلامی، </del>علاوه بر وضع قانون، رأی اعتماد به هیأت  </div></td><td class="diff-marker" data-marker="+"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>از جمله وظایف <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">[[</ins>مجلس شورای <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">اسلامی]]، </ins>علاوه بر وضع قانون، رأی اعتماد به هیأت  </div></td></tr> <tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>{| class=&quot;wikitable&quot;</div></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>{| class=&quot;wikitable&quot;</div></td></tr> <tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>|۱. این ۱۹ همه پرسی و انتخابات عبارتند از:</div></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>|۱. این ۱۹ همه پرسی و انتخابات عبارتند از:</div></td></tr> <!-- diff cache key wiki-hYbGde5G:diff:1.41:old-11042:rev-11272:php=table --> </table>

Samei https://iranology-e.ir/index.php?title=%D9%85%D8%B4%D8%A7%D8%B1%DA%A9%D8%AA_%D8%B3%DB%8C%D8%A7%D8%B3%DB%8C_%D9%85%D8%AC%D9%84%D8%B3_%D8%B4%D9%88%D8%B1%D8%A7%DB%8C_%D8%A7%D8%B3%D9%84%D8%A7%D9%85%DB%8C&diff=11042&oldid=prev 2025-09-04T19:29:00Z

<p>صفحه‌ای تازه حاوی « &#039;&#039;&#039;مجلس شورای اسلامی&#039;&#039;&#039; از زمان پیروزی انقلاب اسلامی تاکنون در شش نوبت انتخابات مجلس قانونگذاری برگزار شده است. اولین انتخابات مجلس در سال ۱۳۵۸ (یعنی تنها یک سال پس از پیروزی انقلاب اسلامی) و ششمین انتخابات در سال ۱۳۷۹ انجام پذیرفت. در حالی که...» ایجاد کرد</p> <p><b>صفحهٔ تازه</b></p><div><br /> <br /> &#039;&#039;&#039;مجلس شورای اسلامی&#039;&#039;&#039; <br /> <br /> از زمان پیروزی انقلاب اسلامی تاکنون در شش نوبت انتخابات مجلس قانونگذاری برگزار شده است. اولین انتخابات مجلس در سال ۱۳۵۸ (یعنی تنها یک سال پس از پیروزی انقلاب اسلامی) و ششمین انتخابات در سال ۱۳۷۹ انجام پذیرفت. در حالی که تعداد رأی‌دهندگان در انتخابات مجلس اول ۹/۱۰ میلیون نفر بود، بتدریج و با افزایش جمعیت بالای ۱۵ سال،^{۲} این رقم در انتخابات مجلس پنجم به ۲۴ میلیون و ۷۱۸ هزار و ۸۸ رأی افزایش یافت. <br /> <br /> از جمله وظایف مجلس شورای اسلامی، علاوه بر وضع قانون، رأی اعتماد به هیأت <br /> {| class=&quot;wikitable&quot;<br /> |۱. این ۱۹ همه پرسی و انتخابات عبارتند از:<br /> |-<br /> |&lt;nowiki&gt;- همه پرسی تغییر رژیم مشروطه سلطنتی به جمهوری اسلامی؛&lt;/nowiki&gt;<br /> |-<br /> |&lt;nowiki&gt;- دو نوبت انتخابات قانون اساسی؛&lt;/nowiki&gt;<br /> |-<br /> |رهبری)؛<br /> |-<br /> |&lt;nowiki&gt;- شش نوبت انتخابات مجلس قانونگذاری؛&lt;/nowiki&gt;<br /> |}<br /> - پنج نوبت انتخابات مجلس خبرگان (یک نوبت انتخابات خبرگان برای بررسی قانون اساسی و چهار نوبت انتخابات خبرگان <br /> <br /> - هفت نوبت انتخاب ریاست جمهوری؛ .یک نویت انتخابات شوراها. <br /> <br /> ۲. تا چندی پیش تعیین رأی دهندگان در انتخابات از ۱۵ سال به بالا بود که در سال ۱۳۷۷ مجلس شورای اسلامی، آن را به ۱۶ سال تغییر داد. <br /> <br /> <br /> <br /> ۱۴۰ <br /> <br /> نظام سیاسی ایران <br /> <br /> وزیران، سؤال نماینده از وزیر و رئیس جمهور، استیضاح وزرا و رسیدگی به شکایتهای مردم از هر سه قوه است. <br /> <br /> مطابق اصل ۹۰ قانون اساسی، «هر کس شکایتی از طرز کار مجلس یا قوه مجریه یا قوه قضاییه داشته باشد، می‌تواند شکایت خود راکتباً به مجلس شورای اسلامی عرضه کند. مجلس موظف است به این شکایتها رسیدگی کند و پاسخ کافی دهد و در مواردی که شکایت به قوه مجریه یا قوه قضاییه مربوط است، رسیدگی و پاسخ کافی از آنها بخواهد و در مدت متناسب نتیجه را اعلام نماید و در موردی که مربوط به عموم باشد، به اطلاع برساند». <br /> <br /> از جمله نکات قابل توجه قانون اساسی جمهوری اسلامی ایران، که احتمال هر گونه سرکوب آزادیها را از سوی دستگاه سیاسی منتفی می‌سازد، منع برقراری حکومت نظامی است. مطابق اصل ۷۹ قانون اساسی، «در حالت جنگ و شرایط اضطراری نظیر آن، دولت حق دارد با تصویب مجلس شورای اسلامی موقتاً محدودیتهای ضروری را برقرار نماید ولی مدت آن به هر حال نمی‌تواند بیش از سی روز باشد و در صورتی که ضرورت همچنان وجود داشته باشد، دولت موظف است مجدداً از مجلس کسب مجوز کند». <br /> <br /> شورای نگهبان که در اصل ۹۱ قانون اساسی وجود آن پیش بینی شده است، به جهت بررسی عدم مغایرت مصوبات مجلس شورای اسلامی با قانون اساسی و احکام اسلامی از شش فقیه و شش حقوقدان (مجموعاً ۱۲ نفر) و برای مدت شش سال تشکیل می‌شود. شش فقیه شورای نگهبان را مقام رهبری و شش حقوقدان آن را مجلس شورای اسلامی - پس از معرفی رئیس قوه قضاییه - انتخاب می‌کند. نکته قابل تأمل آنکه بر اساس قانون اساسی، مجلس شورای اسلامی بدون وجود شورای نگهبان، اعتبار قانونی ندارد و کلیه مصوبات مجلس می‌باید به شورای نگهبان فرستاده شود. همچنین بر اساس اصل ۹۹، شورای نگهبان نظارت بر انتخابات مجلس خبرگان رهبری، ریاست جمهوری، مجلس شورای اسلامی و مراجعه به آرای عمومی و همه پرسی را برعهده دارد. <br /> <br /> در حال حاضر میزان نظارت شورای نگهبان بر تمامی امور و مراحل انتخابات قویاً در ایران مورد بحث قرارگرفته است. بویژه آنچه طی بازنگری در قانون انتخابات مجلس در تیرماه ۷۴ با عنوان «نظارت استصوابی» (با تصویب مجلس شورای اسلامی) به اختیارات شورای نگهبان افزوده شد، از سوی برخی جناحهای سیاسی از موانع تأمین مشارکت کامل سیاسی در <br /> <br /> <br /> <br /> مشارکت سیاسی در ایران <br /> <br /> ۱۴۱ <br /> <br /> ایران شمرده می‌شود. مطابق این اصل شورای نگهبان موظف است صلاحیت نامزدهای انتخاباتی را بررسی و به تناسب آنها را قبول یا رد نماید. .</div>

Samei