https://iranology-e.ir/index.php?action=history&feed=atom&title=%D9%85%D8%B7%D8%A7%D9%84%D8%B9%D8%A7%D8%AA_%D9%85%D8%B3%D8%AA%D8%B4%D8%B1%D9%82%DB%8C%D9%86_%D8%AF%D8%B1_%D8%A8%D8%A7%D8%A8_%D8%B3%D9%88%DA%AF%D9%88%D8%A7%D8%B1%DB%8C_%D8%AF%D8%B1_%D8%A7%DB%8C%D8%B1%D8%A7%D9%86 2026-06-21T10:44:30Z تاریخچهٔ نسخه‌ها برای این صفحه در ویکی MediaWiki 1.43.1 https://iranology-e.ir/index.php?title=%D9%85%D8%B7%D8%A7%D9%84%D8%B9%D8%A7%D8%AA_%D9%85%D8%B3%D8%AA%D8%B4%D8%B1%D9%82%DB%8C%D9%86_%D8%AF%D8%B1_%D8%A8%D8%A7%D8%A8_%D8%B3%D9%88%DA%AF%D9%88%D8%A7%D8%B1%DB%8C_%D8%AF%D8%B1_%D8%A7%DB%8C%D8%B1%D8%A7%D9%86&diff=13896&oldid=prev 2026-02-20T10:15:20Z

<p></p> <table style="background-color: #fff; color: #202122;" data-mw="interface"> <col class="diff-marker" /> <col class="diff-content" /> <col class="diff-marker" /> <col class="diff-content" /> <tr class="diff-title" lang="fa"> <td colspan="2" style="background-color: #fff; color: #202122; text-align: center;">→ نسخهٔ قدیمی‌تر</td> <td colspan="2" style="background-color: #fff; color: #202122; text-align: center;">نسخهٔ ‏۲۰ فوریهٔ ۲۰۲۶، ساعت ۱۰:۱۵</td> </tr><tr><td colspan="2" class="diff-lineno" id="mw-diff-left-l1">خط ۱:</td> <td colspan="2" class="diff-lineno">خط ۱:</td></tr> <tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br></td></tr> <tr><td class="diff-marker" data-marker="−"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #ffe49c; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>دوره [[صفویان|صفویه]] آغاز رفت و آمدهای سفرا، نویسندگان و سیاحان اروپایی به ایران است. آنها شرح مسافرت و دیدنیهای خود را نگاشته و عمدتاً به <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">نوحه‌خوانی، </del>سینه‌زنی، ندبه و زاری، توجه کرده‌اند. معروفترین این افراد عبارت‌اند از:</div></td><td class="diff-marker" data-marker="+"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>دوره [[صفویان|صفویه]] آغاز رفت و آمدهای سفرا، نویسندگان و سیاحان اروپایی به <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">[[کشور </ins>ایران<ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">|ایران]] </ins>است. آنها شرح مسافرت و دیدنیهای خود را نگاشته و عمدتاً به <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">[[نوحه خوانی|نوحه‌خوانی]]، </ins>سینه‌زنی، ندبه و زاری، توجه کرده‌اند. معروفترین این افراد عبارت‌اند از:</div></td></tr> <tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br></td></tr> <tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div># آنتونیو دوگووه‌آ (۱۰۱۱) کشیش اسپانیولی که در زمان شاه عباس اول [[صفویان|صفوی]] به ایران آمد؛  </div></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div># آنتونیو دوگووه‌آ (۱۰۱۱) کشیش اسپانیولی که در زمان شاه عباس اول [[صفویان|صفوی]] به ایران آمد؛  </div></td></tr> <tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div># اولیاء چلپی، سیاح و نویسنده عثمانی که در زمان سلطنت شاه صفی در سال ۱۰۵۰ ه.ق. به [[تبریز]] آمد و درباره سوگواری عاشورا گزارشی تنظیم کرد؛  </div></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div># اولیاء چلپی، سیاح و نویسنده عثمانی که در زمان سلطنت شاه صفی در سال ۱۰۵۰ ه.ق. به [[تبریز]] آمد و درباره سوگواری عاشورا گزارشی تنظیم کرد؛  </div></td></tr> <tr><td class="diff-marker" data-marker="−"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #ffe49c; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div># ثولیاریوس Olearius در سال ۱۶۳۷ میلادی برابر ۱۰۴۷ ه.ق. به ایران آمده و شاهد اجرای [[مراسم سوگواری وکارکردهای آن|مراسم سوگواری]]، در [[اردبیل]] بوده است. وی در جلد اول کتاب خود صفحه ۴۲۷ آورده است که مردم [[اردبیل]] ده روز اول محرم مراسم سوگواری را برگزار می‌کنند؛</div></td><td class="diff-marker" data-marker="+"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div># ثولیاریوس Olearius در سال ۱۶۳۷ میلادی برابر ۱۰۴۷ ه.ق. به <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">[[کشور </ins>ایران<ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">|ایران]] </ins>آمده و شاهد اجرای [[مراسم سوگواری وکارکردهای آن|مراسم سوگواری]]، در [[اردبیل]] بوده است. وی در جلد اول کتاب خود صفحه ۴۲۷ آورده است که مردم [[اردبیل]] ده روز اول محرم <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">[[مراسم سوگواری وکارکردهای آن|</ins>مراسم سوگواری<ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">]] </ins>را برگزار می‌کنند؛</div></td></tr> <tr><td class="diff-marker" data-marker="−"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #ffe49c; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div># تاورنیه Tavernier تاورنیه در زمان سلطنت شاه صفی دوم صفوی و در سال ۱۰۷۸ ه.ق. برابر ۱۶۶۷ میلادی از [[اصفهان]] دیدن کرده و [[مراسم سوگواری وکارکردهای آن|مراسم سوگواری]] این شهر را مشاهده کرده است وی در سفرنامه خود به حرکت دسته‌های سوگواری اشاره کرده است وی موفق شد به جایگاه سلطنتی راه یابد و [[مراسم سوگواری وکارکردهای آن|مراسم سوگواری]] عاشورا را توصیف کند؛  </div></td><td class="diff-marker" data-marker="+"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div># تاورنیه Tavernier تاورنیه در زمان سلطنت شاه صفی دوم <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">[[صفویان|</ins>صفوی<ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">]] </ins>و در سال ۱۰۷۸ ه.ق. برابر ۱۶۶۷ میلادی از [[اصفهان]] دیدن کرده و [[مراسم سوگواری وکارکردهای آن|مراسم سوگواری]] این شهر را مشاهده کرده است وی در سفرنامه خود به حرکت دسته‌های سوگواری اشاره کرده است وی موفق شد به جایگاه سلطنتی راه یابد و [[مراسم سوگواری وکارکردهای آن|مراسم سوگواری]] عاشورا را توصیف کند؛  </div></td></tr> <tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div># شاردن Chardien شاردن همزمان با تاورنیه در سال ۱۶۶۷ در [[اصفهان]] بوده و مشاهدات خود را در مورد سینه‌زنی شرح داده است؛  </div></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div># شاردن Chardien شاردن همزمان با تاورنیه در سال ۱۶۶۷ در [[اصفهان]] بوده و مشاهدات خود را در مورد سینه‌زنی شرح داده است؛  </div></td></tr> <tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div># تونو Tono در سال ۱۶۶۵ میلادی تونو از [[اصفهان]] و [[شیراز]] دیدن کرده و در جلد سوم سفرنامه خود صفحه ۳۸۲ به توصیف [[مراسم سوگواری وکارکردهای آن|مراسم سوگواری]] تاسوعا و عاشورا در [[شیراز]] و [[اصفهان]] پرداخته است؛</div></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div># تونو Tono در سال ۱۶۶۵ میلادی تونو از [[اصفهان]] و [[شیراز]] دیدن کرده و در جلد سوم سفرنامه خود صفحه ۳۸۲ به توصیف [[مراسم سوگواری وکارکردهای آن|مراسم سوگواری]] تاسوعا و عاشورا در [[شیراز]] و [[اصفهان]] پرداخته است؛</div></td></tr> <tr><td colspan="2" class="diff-lineno" id="mw-diff-left-l40">خط ۴۰:</td> <td colspan="2" class="diff-lineno">خط ۴۰:</td></tr> <tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>== نویسنده مقاله ==</div></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>== نویسنده مقاله ==</div></td></tr> <tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>محمد صادق فربد</div></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>محمد صادق فربد</div></td></tr> <tr><td class="diff-marker" data-marker="−"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #ffe49c; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>[[رده:<del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">فرهنگ و نظام فرهنگی</del>]]</div></td><td class="diff-marker" data-marker="+"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>[[رده:<ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">مراسم سوگواری</ins>]]</div></td></tr> </table>

Samei https://iranology-e.ir/index.php?title=%D9%85%D8%B7%D8%A7%D9%84%D8%B9%D8%A7%D8%AA_%D9%85%D8%B3%D8%AA%D8%B4%D8%B1%D9%82%DB%8C%D9%86_%D8%AF%D8%B1_%D8%A8%D8%A7%D8%A8_%D8%B3%D9%88%DA%AF%D9%88%D8%A7%D8%B1%DB%8C_%D8%AF%D8%B1_%D8%A7%DB%8C%D8%B1%D8%A7%D9%86&diff=13441&oldid=prev 2026-02-12T13:22:39Z

<p></p> <table style="background-color: #fff; color: #202122;" data-mw="interface"> <col class="diff-marker" /> <col class="diff-content" /> <col class="diff-marker" /> <col class="diff-content" /> <tr class="diff-title" lang="fa"> <td colspan="2" style="background-color: #fff; color: #202122; text-align: center;">→ نسخهٔ قدیمی‌تر</td> <td colspan="2" style="background-color: #fff; color: #202122; text-align: center;">نسخهٔ ‏۱۲ فوریهٔ ۲۰۲۶، ساعت ۱۳:۲۲</td> </tr><tr><td colspan="2" class="diff-lineno" id="mw-diff-left-l1">خط ۱:</td> <td colspan="2" class="diff-lineno">خط ۱:</td></tr> <tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br></td></tr> <tr><td class="diff-marker" data-marker="−"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #ffe49c; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>دوره [[صفویان|صفویه]] آغاز رفت و آمدهای سفرا، نویسندگان و سیاحان اروپایی به ایران است. آنها شرح مسافرت و دیدنیهای خود را نگاشته و عمدتاً به نوحه‌خوانی، سینه‌زنی، ندبه و زاری، توجه کرده‌اند.</div></td><td class="diff-marker" data-marker="+"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>دوره [[صفویان|صفویه]] آغاز رفت و آمدهای سفرا، نویسندگان و سیاحان اروپایی به ایران است. آنها شرح مسافرت و دیدنیهای خود را نگاشته و عمدتاً به نوحه‌خوانی، سینه‌زنی، ندبه و زاری، توجه کرده‌اند. <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">معروفترین این افراد عبارت‌اند از:</ins></div></td></tr> <tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br></td></tr> <tr><td class="diff-marker" data-marker="−"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #ffe49c; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div><del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">معروفترین </del>این <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">افراد عبارت‌اند </del>از:  </div></td><td class="diff-marker" data-marker="+"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div><ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;"># آنتونیو دوگووه‌آ (۱۰۱۱) کشیش اسپانیولی که در زمان شاه عباس اول [[صفویان|صفوی]] به ایران آمد؛ </ins></div></td></tr> <tr><td colspan="2" class="diff-side-deleted"></td><td class="diff-marker" data-marker="+"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div><ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;"># اولیاء چلپی، سیاح و نویسنده عثمانی که در زمان سلطنت شاه صفی در سال ۱۰۵۰ ه.ق. به [[تبریز]] آمد و درباره سوگواری عاشورا گزارشی تنظیم کرد؛ </ins></div></td></tr> <tr><td colspan="2" class="diff-side-deleted"></td><td class="diff-marker" data-marker="+"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div><ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;"># ثولیاریوس Olearius در سال ۱۶۳۷ میلادی برابر ۱۰۴۷ ه.ق. به ایران آمده و شاهد اجرای [[مراسم سوگواری وکارکردهای آن|مراسم سوگواری]]، در [[اردبیل]] بوده است. وی در جلد اول کتاب خود صفحه ۴۲۷ آورده است که مردم [[اردبیل]] ده روز اول محرم مراسم سوگواری را برگزار می‌کنند؛</ins></div></td></tr> <tr><td colspan="2" class="diff-side-deleted"></td><td class="diff-marker" data-marker="+"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div><ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;"># تاورنیه Tavernier تاورنیه در زمان سلطنت شاه صفی دوم صفوی و در سال ۱۰۷۸ ه.ق. برابر ۱۶۶۷ میلادی از [[اصفهان]] دیدن کرده و [[مراسم سوگواری وکارکردهای آن|مراسم سوگواری]] </ins>این <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">شهر را مشاهده کرده است وی در سفرنامه خود به حرکت دسته‌های سوگواری اشاره کرده است وی موفق شد به جایگاه سلطنتی راه یابد و [[مراسم سوگواری وکارکردهای آن|مراسم سوگواری]] عاشورا را توصیف کند؛ </ins></div></td></tr> <tr><td colspan="2" class="diff-side-deleted"></td><td class="diff-marker" data-marker="+"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div><ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;"># شاردن Chardien شاردن همزمان با تاورنیه در سال ۱۶۶۷ در [[اصفهان]] بوده و مشاهدات خود را در مورد سینه‌زنی شرح داده است؛ </ins></div></td></tr> <tr><td colspan="2" class="diff-side-deleted"></td><td class="diff-marker" data-marker="+"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div><ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;"># تونو Tono در سال ۱۶۶۵ میلادی تونو از [[اصفهان]] و [[شیراز]] دیدن کرده و در جلد سوم سفرنامه خود صفحه ۳۸۲ به توصیف [[مراسم سوگواری وکارکردهای آن|مراسم سوگواری]] تاسوعا و عاشورا در [[شیراز]] و [[اصفهان]] پرداخته است؛</ins></div></td></tr> <tr><td colspan="2" class="diff-side-deleted"></td><td class="diff-marker" data-marker="+"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div><ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;"># ستروبس Struys چهار سال بعداز تاورنیه (۱۶۷۱) سترویس در منطقه شمالی بوده و [[مراسم سوگواری وکارکردهای آن|مراسم سوگواری]] را مشاهده کرده و چگونگی آن را در اثر خود توصیف کرده است؛</ins></div></td></tr> <tr><td colspan="2" class="diff-side-deleted"></td><td class="diff-marker" data-marker="+"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div><ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;"># بدیک Bedik بعد از سترویس، بدیک [[مراسم سوگواری وکارکردهای آن|مراسم سوگواری]] عاشورا را در [[اصفهان]] تشریح کرده است؛</ins></div></td></tr> <tr><td colspan="2" class="diff-side-deleted"></td><td class="diff-marker" data-marker="+"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div><ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;"># لوبرن Lebern لوبرن در سال ۱۷۰۴ به بیان چگونگی [[مراسم سوگواری وکارکردهای آن|مراسم سوگواری]] تاسوعا و عاشورا در [[اصفهان]] پرداخته است؛</ins></div></td></tr> <tr><td colspan="2" class="diff-side-deleted"></td><td class="diff-marker" data-marker="+"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div><ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;"># سالامون وان کوخ Salamon Vangoch وان کوخ در سفرنامه خود، که در سال ۱۷۳۲ به آلمانی ترجمه شده، به شبیه‌سازی در ایام سوگواری اشاره کرده است؛</ins></div></td></tr> <tr><td colspan="2" class="diff-side-deleted"></td><td class="diff-marker" data-marker="+"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div><ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;"># ویلیام فرانکلین W. Franklin فرانکلین در دوران حکومت [[زندیه]] به ایران آمده (۱۷۸۷ میلادی) و در اثر خود به نمایش [[تعزیه در ایران]] اشاراتی کرده است؛</ins></div></td></tr> <tr><td colspan="2" class="diff-side-deleted"></td><td class="diff-marker" data-marker="+"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div><ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;"># سرهنگ گاسپار دروویل Drouville گاسپار دروویل در سال ۱۲۰۰ شمسی برابر ۱۸۱۲ میلادی به تهران آمده و در سفرنامه خود از [[تعزیه|مراسم تعزیه]] یاد کرده است. </ins></div></td></tr> <tr><td colspan="2" class="diff-side-deleted"></td><td class="diff-marker" data-marker="+"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div><ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">گزارش گاسپار دروویل بیانگر چگونگی روند تکاملی تعزیه یا نمایشهای مذهبی در [[سوگواری یک نهاد انسانی|سوگواری]] است که خلاصه آن چنین است.&lt;blockquote&gt;«... پیش از ظهر نه روز اول ماه محرم صحنه‌های مختلف فاجعه مزبور (کربلا) و روز دهم شهادت جانگداز حسین نمایش داده می‌شود. شاید بیگانگان نسبت به شرح جزئیات این نمایشها چندان علاقه‌مند نباشند از این رو به ذکر نکته‌ای اکتفا می‌کنیم. در ایام محرم در ایران جز شیون و زاری و فریاد و تکرار نام حسین چیزی به گوش نمی‌رسد. دسته‌های سوگواران بر سر و سینه زنان به صورت گروه‌های پنجاه نفری و با لباس پاره پاره یا حسین گویان از کوچه‌ها می‌گذرند. نمایش‌ها در حضور شاه با تشریفات بیشتری همراه است اما بهترین نمایش روز دهم ماه محرم به صحنه می‌آید در آنروز یکی از درباریان که ایفای نقش [[امام حسین بن علی(ع)|حسین بن علی (ع)]] به وی محول شده است با سوارانی به تعداد همراهان [[امام حسین بن علی(ع)|حسین (ع)]] به هنگام عزیمت به کوفه به میدان می‌آید. من از دیدن صحنه‌های جاندار که چیزی از واقعیت کم نداشت به حیرت افتادم. حیرت من وقتی فزونتر شد که دیدم پس از پایان نمایش از چهار هزار تن سوار که بدون رعایت نظم و احتیاط به جان هم افتاده بودند حتی یک تن زخمی نشده است.مراسم تعزیه در میان قبایل و طوایف مختلف با تغییرات کم و بیش زیادی انجام می‌گیرد ولی در هر حال اساس آن یکی است ...».&lt;ref&gt;همایونی، صادق. '''تعزیه در ایران'''. شیراز: انتشارات نوید، 1368، ص ۷۱-۵۶.&lt;/ref&gt;&lt;/blockquote&gt;سایر نویسندگان و سیاحان اروپایی عبارتند </ins>از:</div></td></tr> <tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br></td></tr> <tr><td class="diff-marker" data-marker="−"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #ffe49c; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div><del style="font-weight: bold; text-decoration: none;"># آنتونیو دوگووه‌آ (۱۰۱۱) کشیش اسپانیولی که در زمان شاه عباس اول صفوی به ایران آمد. </del></div></td><td class="diff-marker" data-marker="+"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div># الکساندر خوچکو A. Chodzko در سال ۱۲۱۷ شمسی برابر ۱۸۳۷ الکساندر خوچکو از سی و سه <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">[[</ins>تعزیه<ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">]] </ins>نامه اصلی نام می‌برد که محور همه <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">[[شبیه خوانی|</ins>شبیه‌خوانها<ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">]] </ins>بوده است. این تعزیه نامه‌ها در دفتری به اسم جنگ شهادت متعلق به <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">[[فتحعلی شاه قاجار|</ins>فتحعلیشاه<ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">]] </ins>بازنویسی شده است. وی می‌گوید این <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">[[تعزیه|</ins>تعزیه‌ها<ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">]] </ins>را شخصی به اسم خواجه حسینعلی‌خان کمال به او فروخته که سردمدار نمایشهای دربار <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">[[استان </ins>تهران<ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">|تهران]] </ins>بوده است.</div></td></tr> <tr><td class="diff-marker" data-marker="−"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #ffe49c; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div><del style="font-weight: bold; text-decoration: none;"># اولیاء چلپی، سیاح و نویسنده عثمانی که در زمان سلطنت شاه صفی در سال ۱۰۵۰ ه.ق. به تبریز آمد و درباره سوگواری عاشورا گزارشی تنظیم کرد. </del></div></td><td class="diff-marker" data-marker="+"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div># برزین I-Berezin بعداز خوچکو مفصل‌ترین گزارش تعزیه‌خوانی از برزین است. وی که مؤلف کتاب مسافرت در ایران شمالی است درباره تعزیه‌خوانی گزارش بی‌نظیر و دقیقی دارد. شاید گزارش او کاملترین گزارشی باشد که در زمان <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">[[</ins>محمدشاه قاجار<ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">]] </ins>(۱۸۴۸-۱۸۳۴ میلادی) نوشته شده است. طبق این گزارش در تهران پنجاه و هشت تکیه با پنجاه و هشت نمایش مختلف وجود داشته. خانواده‌های رجال در محله خود کوشش می‌کردند تا تکیه خود را هرچه بهتر و عالیتر بیارایند و بین رجال بر سر این مسأله یکنوع رقابت وجود داشت.</div></td></tr> <tr><td class="diff-marker" data-marker="−"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #ffe49c; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div><del style="font-weight: bold; text-decoration: none;"># ثولیاریوس Olearius در سال ۱۶۳۷ میلادی برابر ۱۰۴۷ ه.ق. به ایران آمده و شاهد اجرای مراسم سوگواری، در اردبیل بوده است. وی در جلد اول کتاب خود صفحه ۴۲۷ آورده است که مردم اردبیل ده روز اول محرم مراسم سوگواری را برگزار می‌کنند.</del></div></td><td class="diff-marker" data-marker="+"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div># سرلویس پلی S. Lewisspelly لویس پلی به ترجمه ۳۷ مجلس <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">[[</ins>تعزیه<ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">]] </ins>پرداخته است. او در اثر خود می‌نویسد: «اگر مقیاس هنرمندی نویسنده تئاتر را تأثیری بدانیم که در خوانندگان و شنوندگان می‌گذارد هیچ تراژدی از اینها بالاتر نیست در این زمان عده‌ای از اروپائیان به بررسی جنبه‌های روانشناسانه نمایشات مذهبی در <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">[[کشور </ins>ایران<ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">|ایران]] </ins>پرداخته‌اند.»</div></td></tr> <tr><td class="diff-marker" data-marker="−"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #ffe49c; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div><del style="font-weight: bold; text-decoration: none;"># تاورنیه Tavernier تاورنیه در زمان سلطنت شاه صفی دوم صفوی و در سال ۱۰۷۸ ه.ق. برابر ۱۶۶۷ میلادی از اصفهان دیدن کرده و مراسم سوگواری این شهر را مشاهده کرده است وی در سفرنامه خود به حرکت دسته‌های سوگواری اشاره کرده است وی موفق شد به جایگاه سلطنتی راه یابد و مراسم سوگواری عاشورا را توصیف کند. </del></div></td><td class="diff-marker" data-marker="+"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div># مارتین آرنولد Martin Arnold در کتاب کوشش‌ها و انتظارها با ظرافت کامل تاریخ اجمالی نمایشات مذهبی را شرح داده <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">است؛</ins></div></td></tr> <tr><td class="diff-marker" data-marker="−"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #ffe49c; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div><del style="font-weight: bold; text-decoration: none;"># شاردن Chardien شاردن همزمان با تاورنیه در سال ۱۶۶۷ در اصفهان بوده و مشاهدات خود را در مورد سینه‌زنی شرح داده است. </del></div></td><td class="diff-marker" data-marker="+"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div># کنت دوگوبینو Conte Degobinoکنت دوگوبینو در کتاب دین‌ها و فلسفه‌ها در آسیای مرکزی برای اولین بار درباره مراسم مذهبی و <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">[[</ins>تعزیه<ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">]] </ins>به طور دقیق و کامل سخن می‌گوید و حدود یکصد صفحه از کتاب مذکور را به این امر اختصاص می‌دهد وی صحنه‌های شورانگیز و پرشکوه تعزیه‌هایی را که دیده وصف کرده است. این کتاب در سال ۱۸۶۵ میلادی در پاریس چاپ شده است.</div></td></tr> <tr><td class="diff-marker" data-marker="−"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #ffe49c; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div><del style="font-weight: bold; text-decoration: none;"># تونو Tono در سال ۱۶۶۵ میلادی تونو از اصفهان و شیراز دیدن کرده و در جلد سوم سفرنامه خود صفحه ۳۸۲ به توصیف مراسم سوگواری تاسوعا و عاشورا در شیراز و اصفهان پرداخته است.</del></div></td><td class="diff-marker" data-marker="+"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div># پروفسور پیتر چلکوفسکی Peter. J. Chelkowski چلکوفسکی از ایران‌شناسان بنام آمریکایی است وی در دانشگاه نیویورک به تدریس اشتغال داشته و لهستانی‌الاصل است و مدتی در ایران بوده و شخصاً در تعزیه‌ها نقش فرنگی را به عهده می‌گرفته است. مقالات و بررسیهای جالبی در زمینه سیر نمایش دینی به سوی نمایش ملی و مقالات دیگری درباره <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">[[</ins>تعزیه<ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">]] </ins>نوشته و علاقه‌ای که به این نمود ابراز داشته درخور توجه است.</div></td></tr> <tr><td class="diff-marker" data-marker="−"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #ffe49c; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div><del style="font-weight: bold; text-decoration: none;"># ستروبس Struys چهار سال بعداز تاورنیه (۱۶۷۱) سترویس در منطقه شمالی بوده و مراسم سوگواری را مشاهده کرده و چگونگی آن را در اثر خود توصیف کرده است.</del></div></td><td colspan="2" class="diff-side-added"></td></tr> <tr><td class="diff-marker" data-marker="−"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #ffe49c; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div><del style="font-weight: bold; text-decoration: none;"># بدیک Bedik بعد از سترویس، بدیک مراسم سوگواری عاشورا را در اصفهان تشریح کرده است.</del></div></td><td colspan="2" class="diff-side-added"></td></tr> <tr><td class="diff-marker" data-marker="−"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #ffe49c; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div><del style="font-weight: bold; text-decoration: none;"># لوبرن Lebern لوبرن در سال ۱۷۰۴ به بیان چگونگی مراسم سوگواری تاسوعا و عاشورا در اصفهان پرداخته است.</del></div></td><td colspan="2" class="diff-side-added"></td></tr> <tr><td class="diff-marker" data-marker="−"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #ffe49c; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div><del style="font-weight: bold; text-decoration: none;"># سالامون وان کوخ Salamon Vangoch وان کوخ در سفرنامه خود، که در سال ۱۷۳۲ به آلمانی ترجمه شده، به شبیه‌سازی در ایام سوگواری اشاره کرده است.</del></div></td><td colspan="2" class="diff-side-added"></td></tr> <tr><td class="diff-marker" data-marker="−"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #ffe49c; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div><del style="font-weight: bold; text-decoration: none;"># ویلیام فرانکلین W. Franklin فرانکلین در دوران حکومت زندیه به ایران آمده (۱۷۸۷ میلادی) و در اثر خود به نمایش تعزیه در ایران اشاراتی کرده است.</del></div></td><td colspan="2" class="diff-side-added"></td></tr> <tr><td class="diff-marker" data-marker="−"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #ffe49c; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div><del style="font-weight: bold; text-decoration: none;"># سرهنگ گاسپار دروویل Drouville گاسپار دروویل در سال ۱۲۰۰ شمسی برابر ۱۸۱۲ میلادی به تهران آمده و در سفرنامه خود از مراسم تعزیه یاد کرده است. گزارش گاسپار دروویل بیانگر چگونگی روند تکاملی تعزیه یا نمایشهای مذهبی در سوگواری است که خلاصه آن چنین است.&lt;blockquote&gt;«... پیش از ظهر نه روز اول ماه محرم صحنه‌های مختلف فاجعه مزبور (کربلا) و روز دهم شهادت جانگداز حسین نمایش داده می‌شود. شاید بیگانگان نسبت به شرح جزئیات این نمایشها چندان علاقه‌مند نباشند از این رو به ذکر نکته‌ای اکتفا می‌کنیم. در ایام محرم در ایران جز شیون و زاری و فریاد و تکرار نام حسین چیزی به گوش نمی‌رسد. دسته‌های سوگواران بر سر و سینه زنان به صورت گروه‌های پنجاه نفری و با لباس پاره پاره یا حسین گویان از کوچه‌ها می‌گذرند. نمایش‌ها در حضور شاه با تشریفات بیشتری همراه است اما بهترین نمایش روز دهم ماه محرم به صحنه می‌آید در آنروز یکی از درباریان که ایفای نقش حسین بن علی (ع) به وی محول شده است با سوارانی به تعداد همراهان حسین (ع) به هنگام عزیمت به کوفه به میدان می‌آید. من از دیدن صحنه‌های جاندار که چیزی از واقعیت کم نداشت به حیرت افتادم. حیرت من وقتی فزونتر شد که دیدم پس از پایان نمایش از چهار هزار تن سوار که بدون رعایت نظم و احتیاط به جان هم افتاده بودند حتی یک تن زخمی نشده است.مراسم تعزیه در میان قبایل و طوایف مختلف با تغییرات کم و بیش زیادی انجام می‌گیرد ولی در هر حال اساس آن یکی است ...».&lt;ref&gt;همایونی، صادق. '''تعزیه در ایران'''. شیراز: انتشارات نوید، 1368، ص ۷۱-۵۶.&lt;/ref&gt;&lt;/blockquote&gt;</del></div></td><td colspan="2" class="diff-side-added"></td></tr> <tr><td class="diff-marker" data-marker="−"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #ffe49c; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div># الکساندر خوچکو A. Chodzko در سال ۱۲۱۷ شمسی برابر ۱۸۳۷ الکساندر خوچکو از سی و سه تعزیه نامه اصلی نام می‌برد که محور همه شبیه‌خوانها بوده است. این تعزیه نامه‌ها در دفتری به اسم جنگ شهادت متعلق به فتحعلیشاه بازنویسی شده است. وی می‌گوید این تعزیه‌ها را شخصی به اسم خواجه حسینعلی‌خان کمال به او فروخته که سردمدار نمایشهای دربار تهران بوده است.</div></td><td colspan="2" class="diff-side-added"></td></tr> <tr><td class="diff-marker" data-marker="−"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #ffe49c; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div># برزین I-Berezin بعداز خوچکو مفصل‌ترین گزارش تعزیه‌خوانی از برزین است. وی که مؤلف کتاب مسافرت در ایران شمالی است درباره تعزیه‌خوانی گزارش بی‌نظیر و دقیقی دارد. شاید گزارش او کاملترین گزارشی باشد که در زمان محمدشاه قاجار (۱۸۴۸-۱۸۳۴ میلادی) نوشته شده است. طبق این گزارش در تهران پنجاه و هشت تکیه با پنجاه و هشت نمایش مختلف وجود داشته . خانواده‌های رجال در محله خود کوشش می‌کردند تا تکیه خود را هرچه بهتر و عالیتر بیارایند و بین رجال بر سر این مسأله یکنوع رقابت وجود داشت.</div></td><td colspan="2" class="diff-side-added"></td></tr> <tr><td class="diff-marker" data-marker="−"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #ffe49c; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div># سرلویس پلی S. Lewisspelly لویس پلی به ترجمه ۳۷ مجلس تعزیه پرداخته است. او در اثر خود می‌نویسد: «اگر مقیاس هنرمندی نویسنده تئاتر را تأثیری بدانیم که در خوانندگان و شنوندگان می‌گذارد هیچ تراژدی از اینها بالاتر نیست در این زمان عده‌ای از اروپائیان به بررسی جنبه‌های روانشناسانه نمایشات مذهبی در ایران پرداخته‌اند.»</div></td><td colspan="2" class="diff-side-added"></td></tr> <tr><td class="diff-marker" data-marker="−"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #ffe49c; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div># مارتین آرنولد Martin Arnold در کتاب کوشش‌ها و انتظارها با ظرافت کامل تاریخ اجمالی نمایشات مذهبی را شرح داده <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">است.</del></div></td><td colspan="2" class="diff-side-added"></td></tr> <tr><td class="diff-marker" data-marker="−"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #ffe49c; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div># کنت دوگوبینو Conte Degobinoکنت دوگوبینو در کتاب دین‌ها و فلسفه‌ها در آسیای مرکزی برای اولین بار درباره مراسم مذهبی و تعزیه به طور دقیق و کامل سخن می‌گوید و حدود یکصد صفحه از کتاب مذکور را به این امر اختصاص می‌دهد وی صحنه‌های شورانگیز و پرشکوه تعزیه‌هایی را که دیده وصف کرده است. این کتاب در سال ۱۸۶۵ میلادی در پاریس چاپ شده است.  </div></td><td colspan="2" class="diff-side-added"></td></tr> <tr><td class="diff-marker" data-marker="−"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #ffe49c; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div># پروفسور پیتر چلکوفسکی Peter. J. Chelkowski چلکوفسکی از ایران‌شناسان بنام آمریکایی است وی در دانشگاه نیویورک به تدریس اشتغال داشته و لهستانی‌الاصل است و مدتی در ایران بوده و شخصاً در تعزیه‌ها نقش فرنگی را به عهده می‌گرفته است. مقالات و بررسیهای جالبی در زمینه سیر نمایش دینی به سوی نمایش ملی و مقالات دیگری درباره تعزیه نوشته و علاقه‌ای که به این نمود ابراز داشته درخور توجه است.</div></td><td colspan="2" class="diff-side-added"></td></tr> <tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br></td></tr> <tr><td class="diff-marker" data-marker="−"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #ffe49c; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>سایر نویسندگان و سیاحانی که در زمینه سوگواری در ایران و نمایشات مذهبی به نام تعزیه گزارشاتی منتشر ساخته‌اند عبارت‌انداز: جیمز موریه، ویلسون، بریکتو، مورگان، فیگروا، ماکولی،گی بون دالمانی و واتلن.  </div></td><td class="diff-marker" data-marker="+"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>سایر نویسندگان و سیاحانی که در زمینه سوگواری در <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">[[کشور </ins>ایران<ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">|ایران]] </ins>و نمایشات مذهبی به نام <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">[[</ins>تعزیه<ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">]] </ins>گزارشاتی منتشر ساخته‌اند عبارت‌انداز: جیمز موریه، ویلسون، بریکتو، مورگان، فیگروا، ماکولی،گی بون دالمانی و واتلن.  </div></td></tr> <tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br></td></tr> <tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>== نیز نگاه کنید به ==</div></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>== نیز نگاه کنید به ==</div></td></tr> <tr><td colspan="2" class="diff-lineno" id="mw-diff-left-l40">خط ۴۰:</td> <td colspan="2" class="diff-lineno">خط ۴۰:</td></tr> <tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>== نویسنده مقاله ==</div></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>== نویسنده مقاله ==</div></td></tr> <tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>محمد صادق فربد</div></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>محمد صادق فربد</div></td></tr> <tr><td class="diff-marker" data-marker="−"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #ffe49c; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>[[رده:<del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">جامعه </del>و نظام <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">اجتماعی</del>]]</div></td><td class="diff-marker" data-marker="+"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>[[رده:<ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">فرهنگ </ins>و نظام <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">فرهنگی</ins>]]</div></td></tr> </table>

Samei https://iranology-e.ir/index.php?title=%D9%85%D8%B7%D8%A7%D9%84%D8%B9%D8%A7%D8%AA_%D9%85%D8%B3%D8%AA%D8%B4%D8%B1%D9%82%DB%8C%D9%86_%D8%AF%D8%B1_%D8%A8%D8%A7%D8%A8_%D8%B3%D9%88%DA%AF%D9%88%D8%A7%D8%B1%DB%8C_%D8%AF%D8%B1_%D8%A7%DB%8C%D8%B1%D8%A7%D9%86&diff=12000&oldid=prev 2025-11-26T07:19:23Z

<p></p> <table style="background-color: #fff; color: #202122;" data-mw="interface"> <col class="diff-marker" /> <col class="diff-content" /> <col class="diff-marker" /> <col class="diff-content" /> <tr class="diff-title" lang="fa"> <td colspan="2" style="background-color: #fff; color: #202122; text-align: center;">→ نسخهٔ قدیمی‌تر</td> <td colspan="2" style="background-color: #fff; color: #202122; text-align: center;">نسخهٔ ‏۲۶ نوامبر ۲۰۲۵، ساعت ۰۷:۱۹</td> </tr><tr><td colspan="2" class="diff-lineno" id="mw-diff-left-l15">خط ۱۵:</td> <td colspan="2" class="diff-lineno">خط ۱۵:</td></tr> <tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div># سالامون وان کوخ Salamon Vangoch وان کوخ در سفرنامه خود، که در سال ۱۷۳۲ به آلمانی ترجمه شده، به شبیه‌سازی در ایام سوگواری اشاره کرده است.</div></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div># سالامون وان کوخ Salamon Vangoch وان کوخ در سفرنامه خود، که در سال ۱۷۳۲ به آلمانی ترجمه شده، به شبیه‌سازی در ایام سوگواری اشاره کرده است.</div></td></tr> <tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div># ویلیام فرانکلین W. Franklin فرانکلین در دوران حکومت زندیه به ایران آمده (۱۷۸۷ میلادی) و در اثر خود به نمایش تعزیه در ایران اشاراتی کرده است.</div></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div># ویلیام فرانکلین W. Franklin فرانکلین در دوران حکومت زندیه به ایران آمده (۱۷۸۷ میلادی) و در اثر خود به نمایش تعزیه در ایران اشاراتی کرده است.</div></td></tr> <tr><td class="diff-marker" data-marker="−"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #ffe49c; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div># سرهنگ گاسپار دروویل Drouville گاسپار دروویل در سال ۱۲۰۰ شمسی برابر ۱۸۱۲ میلادی به تهران آمده و در سفرنامه خود از مراسم تعزیه یاد کرده است. گزارش گاسپار دروویل بیانگر چگونگی روند تکاملی تعزیه یا نمایشهای مذهبی در سوگواری است که خلاصه آن چنین است.&lt;blockquote&gt;«... پیش از ظهر نه روز اول ماه محرم صحنه‌های مختلف فاجعه مزبور (کربلا) و روز دهم شهادت جانگداز حسین نمایش داده می‌شود. شاید بیگانگان نسبت به شرح جزئیات این نمایشها چندان علاقه‌مند نباشند از این رو به ذکر نکته‌ای اکتفا می‌کنیم. در ایام محرم در ایران جز شیون و زاری و فریاد و تکرار نام حسین چیزی به گوش نمی‌رسد. دسته‌های سوگواران بر سر و سینه زنان به صورت گروه‌های پنجاه نفری و با لباس پاره پاره یا حسین گویان از کوچه‌ها می‌گذرند. نمایش‌ها در حضور شاه با تشریفات بیشتری همراه است اما بهترین نمایش روز دهم ماه محرم به صحنه می‌آید در آنروز یکی از درباریان که ایفای نقش حسین بن علی (ع) به وی محول شده است با سوارانی به تعداد همراهان حسین (ع) به هنگام عزیمت به کوفه به میدان می‌آید. من از دیدن صحنه‌های جاندار که چیزی از واقعیت کم نداشت به حیرت افتادم. حیرت من وقتی فزونتر شد که دیدم پس از پایان نمایش از چهار هزار تن سوار که بدون رعایت نظم و احتیاط به جان هم افتاده بودند حتی یک تن زخمی نشده است.مراسم تعزیه در میان قبایل و طوایف مختلف با تغییرات کم و بیش زیادی انجام می‌گیرد ولی در هر حال اساس آن یکی است ...».&lt;ref&gt;<del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">۱</del>. <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">صادق همایونی، همان‌کتاب، صص </del>۷۱-۵۶.&lt;/ref&gt;&lt;/blockquote&gt;</div></td><td class="diff-marker" data-marker="+"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div># سرهنگ گاسپار دروویل Drouville گاسپار دروویل در سال ۱۲۰۰ شمسی برابر ۱۸۱۲ میلادی به تهران آمده و در سفرنامه خود از مراسم تعزیه یاد کرده است. گزارش گاسپار دروویل بیانگر چگونگی روند تکاملی تعزیه یا نمایشهای مذهبی در سوگواری است که خلاصه آن چنین است.&lt;blockquote&gt;«... پیش از ظهر نه روز اول ماه محرم صحنه‌های مختلف فاجعه مزبور (کربلا) و روز دهم شهادت جانگداز حسین نمایش داده می‌شود. شاید بیگانگان نسبت به شرح جزئیات این نمایشها چندان علاقه‌مند نباشند از این رو به ذکر نکته‌ای اکتفا می‌کنیم. در ایام محرم در ایران جز شیون و زاری و فریاد و تکرار نام حسین چیزی به گوش نمی‌رسد. دسته‌های سوگواران بر سر و سینه زنان به صورت گروه‌های پنجاه نفری و با لباس پاره پاره یا حسین گویان از کوچه‌ها می‌گذرند. نمایش‌ها در حضور شاه با تشریفات بیشتری همراه است اما بهترین نمایش روز دهم ماه محرم به صحنه می‌آید در آنروز یکی از درباریان که ایفای نقش حسین بن علی (ع) به وی محول شده است با سوارانی به تعداد همراهان حسین (ع) به هنگام عزیمت به کوفه به میدان می‌آید. من از دیدن صحنه‌های جاندار که چیزی از واقعیت کم نداشت به حیرت افتادم. حیرت من وقتی فزونتر شد که دیدم پس از پایان نمایش از چهار هزار تن سوار که بدون رعایت نظم و احتیاط به جان هم افتاده بودند حتی یک تن زخمی نشده است.مراسم تعزیه در میان قبایل و طوایف مختلف با تغییرات کم و بیش زیادی انجام می‌گیرد ولی در هر حال اساس آن یکی است ...».&lt;ref&gt;<ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">همایونی، صادق</ins>. <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">'''تعزیه در ایران'''. شیراز: انتشارات نوید، 1368، ص </ins>۷۱-۵۶.&lt;/ref&gt;&lt;/blockquote&gt;</div></td></tr> <tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div># الکساندر خوچکو A. Chodzko در سال ۱۲۱۷ شمسی برابر ۱۸۳۷ الکساندر خوچکو از سی و سه تعزیه نامه اصلی نام می‌برد که محور همه شبیه‌خوانها بوده است. این تعزیه نامه‌ها در دفتری به اسم جنگ شهادت متعلق به فتحعلیشاه بازنویسی شده است. وی می‌گوید این تعزیه‌ها را شخصی به اسم خواجه حسینعلی‌خان کمال به او فروخته که سردمدار نمایشهای دربار تهران بوده است.</div></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div># الکساندر خوچکو A. Chodzko در سال ۱۲۱۷ شمسی برابر ۱۸۳۷ الکساندر خوچکو از سی و سه تعزیه نامه اصلی نام می‌برد که محور همه شبیه‌خوانها بوده است. این تعزیه نامه‌ها در دفتری به اسم جنگ شهادت متعلق به فتحعلیشاه بازنویسی شده است. وی می‌گوید این تعزیه‌ها را شخصی به اسم خواجه حسینعلی‌خان کمال به او فروخته که سردمدار نمایشهای دربار تهران بوده است.</div></td></tr> <tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div># برزین I-Berezin بعداز خوچکو مفصل‌ترین گزارش تعزیه‌خوانی از برزین است. وی که مؤلف کتاب مسافرت در ایران شمالی است درباره تعزیه‌خوانی گزارش بی‌نظیر و دقیقی دارد. شاید گزارش او کاملترین گزارشی باشد که در زمان محمدشاه قاجار (۱۸۴۸-۱۸۳۴ میلادی) نوشته شده است. طبق این گزارش در تهران پنجاه و هشت تکیه با پنجاه و هشت نمایش مختلف وجود داشته . خانواده‌های رجال در محله خود کوشش می‌کردند تا تکیه خود را هرچه بهتر و عالیتر بیارایند و بین رجال بر سر این مسأله یکنوع رقابت وجود داشت.</div></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div># برزین I-Berezin بعداز خوچکو مفصل‌ترین گزارش تعزیه‌خوانی از برزین است. وی که مؤلف کتاب مسافرت در ایران شمالی است درباره تعزیه‌خوانی گزارش بی‌نظیر و دقیقی دارد. شاید گزارش او کاملترین گزارشی باشد که در زمان محمدشاه قاجار (۱۸۴۸-۱۸۳۴ میلادی) نوشته شده است. طبق این گزارش در تهران پنجاه و هشت تکیه با پنجاه و هشت نمایش مختلف وجود داشته . خانواده‌های رجال در محله خود کوشش می‌کردند تا تکیه خود را هرچه بهتر و عالیتر بیارایند و بین رجال بر سر این مسأله یکنوع رقابت وجود داشت.</div></td></tr> <tr><td colspan="2" class="diff-lineno" id="mw-diff-left-l31">خط ۳۱:</td> <td colspan="2" class="diff-lineno">خط ۳۱:</td></tr> <tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>* [[ریشه‌های تاریخی سوگواری در ایران]]</div></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>* [[ریشه‌های تاریخی سوگواری در ایران]]</div></td></tr> <tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>* [[زمینه‌های اجتماعی سوگواریهای مذهبی در ایران بعد از اسلام]]</div></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>* [[زمینه‌های اجتماعی سوگواریهای مذهبی در ایران بعد از اسلام]]</div></td></tr> <tr><td colspan="2" class="diff-side-deleted"></td><td class="diff-marker" data-marker="+"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div><ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;"></ins></div></td></tr> <tr><td colspan="2" class="diff-side-deleted"></td><td class="diff-marker" data-marker="+"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div><ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">== مآخذ ==</ins></div></td></tr> <tr><td colspan="2" class="diff-side-deleted"></td><td class="diff-marker" data-marker="+"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div><ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">&lt;references /&gt;</ins></div></td></tr> <tr><td colspan="2" class="diff-side-deleted"></td><td class="diff-marker" data-marker="+"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div><ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;"></ins></div></td></tr> <tr><td colspan="2" class="diff-side-deleted"></td><td class="diff-marker" data-marker="+"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div><ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">== منبع اصلی ==</ins></div></td></tr> <tr><td colspan="2" class="diff-side-deleted"></td><td class="diff-marker" data-marker="+"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div><ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">فربد، محمد صادق (1385). کتاب ایران: سوگواری های مذهبی در ایران. تهران: [https://alhoda.ir/ موسسه فرهنگی، هنری و انتشاراتی بین المللی الهدی].</ins></div></td></tr> <tr><td colspan="2" class="diff-side-deleted"></td><td class="diff-marker" data-marker="+"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div><ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;"></ins></div></td></tr> <tr><td colspan="2" class="diff-side-deleted"></td><td class="diff-marker" data-marker="+"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div><ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">== نویسنده مقاله ==</ins></div></td></tr> <tr><td colspan="2" class="diff-side-deleted"></td><td class="diff-marker" data-marker="+"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div><ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">محمد صادق فربد</ins></div></td></tr> <tr><td colspan="2" class="diff-side-deleted"></td><td class="diff-marker" data-marker="+"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div><ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">[[رده:جامعه و نظام اجتماعی]]</ins></div></td></tr> </table>

Arghavan https://iranology-e.ir/index.php?title=%D9%85%D8%B7%D8%A7%D9%84%D8%B9%D8%A7%D8%AA_%D9%85%D8%B3%D8%AA%D8%B4%D8%B1%D9%82%DB%8C%D9%86_%D8%AF%D8%B1_%D8%A8%D8%A7%D8%A8_%D8%B3%D9%88%DA%AF%D9%88%D8%A7%D8%B1%DB%8C_%D8%AF%D8%B1_%D8%A7%DB%8C%D8%B1%D8%A7%D9%86&diff=11999&oldid=prev 2025-11-26T07:15:07Z

<p></p> <a href="https://iranology-e.ir/index.php?title=%D9%85%D8%B7%D8%A7%D9%84%D8%B9%D8%A7%D8%AA_%D9%85%D8%B3%D8%AA%D8%B4%D8%B1%D9%82%DB%8C%D9%86_%D8%AF%D8%B1_%D8%A8%D8%A7%D8%A8_%D8%B3%D9%88%DA%AF%D9%88%D8%A7%D8%B1%DB%8C_%D8%AF%D8%B1_%D8%A7%DB%8C%D8%B1%D8%A7%D9%86&amp;diff=11999&amp;oldid=10911">نمایش تغییرات</a>

Arghavan https://iranology-e.ir/index.php?title=%D9%85%D8%B7%D8%A7%D9%84%D8%B9%D8%A7%D8%AA_%D9%85%D8%B3%D8%AA%D8%B4%D8%B1%D9%82%DB%8C%D9%86_%D8%AF%D8%B1_%D8%A8%D8%A7%D8%A8_%D8%B3%D9%88%DA%AF%D9%88%D8%A7%D8%B1%DB%8C_%D8%AF%D8%B1_%D8%A7%DB%8C%D8%B1%D8%A7%D9%86&diff=10911&oldid=prev 2025-09-04T12:57:20Z

<p>صفحه‌ای تازه حاوی « &#039;&#039;&#039;مطالعات مستشرقین در باب سوگواری در ایران&#039;&#039;&#039; دوره صفویه آغاز رفت و آمدهای سفرا، نویسندگان و سیاحان اروپایی به ایران است. آنها شرح مسافرت و دیدنیهای خود را نگاشته و عمدتاً به نوحه‌خوانی، سینه‌زنی، ندبه و زاری، توجه کرده‌اند. معروفترین این...» ایجاد کرد</p> <p><b>صفحهٔ تازه</b></p><div><br /> <br /> &#039;&#039;&#039;مطالعات مستشرقین در باب سوگواری در ایران&#039;&#039;&#039; <br /> <br /> دوره صفویه آغاز رفت و آمدهای سفرا، نویسندگان و سیاحان اروپایی به ایران است. آنها شرح مسافرت و دیدنیهای خود را نگاشته و عمدتاً به نوحه‌خوانی، سینه‌زنی، ندبه و زاری، توجه کرده‌اند. <br /> <br /> معروفترین این افراد عبارت‌اند از: <br /> <br /> ۱. آنتونیو دوگووه‌آ ۱۰۱۱) Antonioo De Goovea_ ه.ق.) <br /> <br /> کشیش اسپانیولی که در زمان شاه عباس اول صفوی به ایران آمد. 2. اولیاء چلپی، <br /> <br /> سیاح و نویسنده عثمانی که در زمان سلطنت شاه صفی در سال ۱۰۵۰ ه.ق. به تبریز آمد و درباره سوگواری عاشورا گزارشی تنظیم کرد. 3. ثولیاریوس Olearius <br /> <br /> در سال ۱۶۳۷ میلادی برابر ۱۰۴۷ ه.ق. به ایران آمده و شاهد اجرای مراسم سوگواری، در اردبیل بوده است. وی در جلد اول کتاب خود صفحه ۴۲۷ آورده است که مردم اردبیل ده روز اول محرم مراسم سوگواری را برگزار می‌کنند. ۴. تاورنیه Tavernier <br /> <br /> تاورنیه در زمان سلطنت شاه صفی دوم صفوی و در سال ۱۰۷۸ ه.ق. برابر ۱۶۶۷ <br /> <br /> <br /> <br /> . <br /> <br /> ۴۸ <br /> <br /> سوگواریهای مدهبی در ایران <br /> <br /> میلادی از اصفهان دیدن کرده و مراسم سوگواری این شهر را مشاهده کرده است وی در سفرنامه خود به حرکت دسته‌های سوگواری اشاره کرده است وی موفق شد به جایگاه سلطنتی راه یابد و مراسم سوگواری عاشورا را توصیف کند. ۵. شاردن Chardien <br /> <br /> شاردن همزمان با تاورنیه در سال ۱۶۶۷ در اصفهان بوده و مشاهدات خود را در مورد سینه‌زنی شرح داده است. ۶. تونو Tono <br /> <br /> در سال ۱۶۶۵ میلادی تونو از اصفهان و شیراز دیدن کرده و در جلد سوم سفرنامه خود صفحه ۳۸۲ به توصیف مراسم سوگواری تاسوعا و عاشورا در شیراز و اصفهان پرداخته است. <br /> <br /> چهار سال بعداز تاورنیه (۱۶۷۱) سترویس در منطقه شمالی بوده و مراسم سوگواری را <br /> {| class=&quot;wikitable&quot;<br /> |۷. ستروبس Struys<br /> |-<br /> |مشاهده کرده و چگونگی آن را در اثر خود توصیف کرده است.<br /> |-<br /> |۸ بدیک Bedik<br /> |-<br /> |9. لوبرن Lebern<br /> |}<br /> بعد از سترویس، بدیک مراسم سوگواری عاشورا را در اصفهان تشریح کرده است. <br /> <br /> لوبرن در سال ۱۷۰۴ به بیان چگونگی مراسم سوگواری تاسوعا و عاشورا در اصفهان پرداخته است. <br /> <br /> ۱۰. سالامون وان کوخ Salamon Vangoch <br /> <br /> وان کوخ در سفرنامه خود، که در سال ۱۷۳۲ به آلمانی ترجمه شده، به شبیه‌سازی در ایام سوگواری اشاره کرده است. <br /> <br /> ۱۱. ویلیام فرانکلین W. Franklin <br /> <br /> فرانکلین در دوران حکومت زندیه به ایران آمده (۱۷۸۷ میلادی) و در اثر خود به نمایش تعزیه در ایران اشاراتی کرده است. <br /> <br /> ۱۲. سرهنگ گاسپار دروویل Drouville <br /> <br /> گاسپار دروویل در سال ۱۲۰۰ شمسی برابر ۱۸۱۲ میلادی به تهران آمده و در سفرنامه <br /> <br /> <br /> <br /> سیر تکوینی سوگواری در ایران <br /> <br /> ۴۹ <br /> <br /> خود از مراسم تعزیه یاد کرده است. گزارش گاسپار دروویل بیانگر چگونگی روند تکاملی تعزیه یا نمایشهای مذهبی در سوگواری است که خلاصه آن چنین است. <br /> <br /> «... پیش از ظهر نه روز اول ماه محرم صحنه‌های مختلف فاجعه مزبور (کربلا) و روز دهم شهادت جانگداز حسین نمایش داده می‌شود. شاید بیگانگان نسبت به شرح جزئیات این نمایشها چندان علاقه‌مند نباشند از این رو به ذکر نکته‌ای اکتفا می‌کنیم. در ایام محرم در ایران جز شیون و زاری و فریاد و تکرار نام حسین چیزی به گوش نمی‌رسد. دسته‌های سوگواران بر سر و سینه زنان به صورت گروه‌های پنجاه نفری و با لباس پاره پاره یا حسین گویان از کوچه‌ها می‌گذرند. <br /> <br /> ... نمایش‌ها در حضور شاه با تشریفات بیشتری همراه است اما بهترین نمایش روز دهم ماه محرم به صحنه می‌آید در آنروز یکی از درباریان که ایفای نقش حسین بن علی (ع) به وی محول شده است با سوارانی به تعداد همراهان حسین (ع) به هنگام عزیمت به کوفه به میدان می‌آید... . <br /> <br /> ... من از دیدن صحنه‌های جاندار که چیزی از واقعیت کم نداشت به حیرت افتادم. حیرت من وقتی فزونتر شد که دیدم پس از پایان نمایش از چهار هزار تن سوار که بدون رعایت نظم و احتیاط به جان هم افتاده بودند حتی یک تن زخمی نشده است. <br /> <br /> مراسم تعزیه در میان قبایل و طوایف مختلف با تغییرات کم و بیش زیادی انجام می‌گیرد ولی در هر حال اساس آن یکی است ...».&#039; ۱۳. الکساندر خوچکو A. Chodzko <br /> <br /> در سال ۱۲۱۷ شمسی برابر ۱۸۳۷ الکساندر خوچکو از سی و سه تعزیه نامه اصلی نام می‌برد که محور همه شبیه‌خوانها بوده است. این تعزیه نامه‌ها در دفتری به اسم جنگ شهادت متعلق به فتحعلیشاه بازنویسی شده است. وی می‌گوید این تعزیه‌ها را شخصی به اسم خواجه حسینعلی‌خان کمال به او فروخته که سردمدار نمایشهای دربار تهران بوده است. ۱۴. برزین I-Berezin <br /> <br /> بعداز خوچکو مفصل‌ترین گزارش تعزیه‌خوانی از برزین است. وی که مؤلف کتاب مسافرت در ایران شمالی است درباره تعزیه‌خوانی گزارش بی‌نظیر و دقیقی دارد. شاید گزارش <br /> <br /> ۱. صادق همایونی، همان‌کتاب، صص ۷۱-۵۶. <br /> <br /> <br /> <br /> ۵۰ <br /> <br /> سوگواریهای مدهبی در ایران <br /> <br /> او کاملترین گزارشی باشد که در زمان محمدشاه قاجار (۱۸۴۸-۱۸۳۴ میلادی) نوشته شده است. <br /> <br /> طبق این گزارش در تهران پنجاه و هشت تکیه با پنجاه و هشت نمایش مختلف وجود داشته ... <br /> <br /> خانواده‌های رجال در محله خود کوشش می‌کردند تا تکیه خود را هرچه بهتر و عالیتر بیارایند و بین رجال بر سر این مسأله یکنوع رقابت وجود داشت. ۱۵. سرلویس پلی S. Lewisspelly <br /> <br /> لویس پلی به ترجمه ۳۷ مجلس تعزیه پرداخته است. او در اثر خود می‌نویسد: «اگر مقیاس هنرمندی نویسنده تئاتر را تأثیری بدانیم که در خوانندگان و شنوندگان می‌گذارد هیچ تراژدی از اینها بالاتر نیست در این زمان عده‌ای از اروپائیان به بررسی جنبه‌های روانشناسانه نمایشات مذهبی در ایران پرداخته‌اند.» <br /> <br /> ۱۶. مارتین آرنولد Martin Arnold در کتاب کوشش‌ها و انتظارها با ظرافت کامل تاریخ اجمالی نمایشات مذهبی را شرح داده است. <br /> <br /> سایر نویسندگان و سیاحانی که در زمینه سوگواری در ایران و نمایشات مذهبی به نام تعزیه گزارشاتی منتشر ساخته‌اند عبارت‌انداز: جیمز موریه، ویلسون، بریکتو، مورگان، فیگروا، ماکولی،گی بون دالمانی و واتلن. ۱۷.کنت دوگوبینو Conte Degobino <br /> <br /> کنت دوگوبینو در کتاب دین‌ها و فلسفه‌ها در آسیای مرکزی برای اولین بار درباره مراسم مذهبی و تعزیه به طور دقیق و کامل سخن می‌گوید و حدود یکصد صفحه از کتاب مذکور را به این امر اختصاص می‌دهد وی صحنه‌های شورانگیز و پرشکوه تعزیه‌هایی را که دیده وصف کرده است. این کتاب در سال ۱۸۶۵ میلادی در پاریس چاپ شده است. ۱۸. پروفسور پیتر چلکوفسکی Peter. J. Chelkowski <br /> <br /> چلکوفسکی از ایران‌شناسان بنام آمریکایی است وی در دانشگاه نیویورک به تدریس اشتغال داشته و لهستانی‌الاصل است و مدتی در ایران بوده و شخصاً در تعزیه‌ها نقش فرنگی را به عهده می‌گرفته است. مقالات و بررسیهای جالبی در زمینه سیر نمایش دینی به سوی نمایش ملی و مقالات دیگری درباره تعزیه نوشته و علاقه‌ای که به این نمود ابراز داشته درخور توجه است.</div>

Samei