https://iranology-e.ir/index.php?action=history&feed=atom&title=%D9%85%D8%B7%D8%A8%D9%88%D8%B9%D8%A7%D8%AA_%D8%BA%DB%8C%D8%B1_%D9%81%D8%A7%D8%B1%D8%B3%DB%8C_%D8%B2%D8%A8%D8%A7%D9%86مطبوعات غیر فارسی زبان - تاریخچهٔ نسخهها2026-06-21T07:27:15Zتاریخچهٔ نسخهها برای این صفحه در ویکیMediaWiki 1.43.1https://iranology-e.ir/index.php?title=%D9%85%D8%B7%D8%A8%D9%88%D8%B9%D8%A7%D8%AA_%D8%BA%DB%8C%D8%B1_%D9%81%D8%A7%D8%B1%D8%B3%DB%8C_%D8%B2%D8%A8%D8%A7%D9%86&diff=7995&oldid=prevSamei در ۱۰ مهٔ ۲۰۲۵، ساعت ۱۸:۲۵2025-05-10T18:25:42Z<p></p>
<table style="background-color: #fff; color: #202122;" data-mw="interface">
<col class="diff-marker" />
<col class="diff-content" />
<col class="diff-marker" />
<col class="diff-content" />
<tr class="diff-title" lang="fa">
<td colspan="2" style="background-color: #fff; color: #202122; text-align: center;">→ نسخهٔ قدیمیتر</td>
<td colspan="2" style="background-color: #fff; color: #202122; text-align: center;">نسخهٔ ۱۰ مهٔ ۲۰۲۵، ساعت ۱۸:۲۵</td>
</tr><tr><td colspan="2" class="diff-lineno" id="mw-diff-left-l30">خط ۳۰:</td>
<td colspan="2" class="diff-lineno">خط ۳۰:</td></tr>
<tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>== نویسنده مقاله ==</div></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>== نویسنده مقاله ==</div></td></tr>
<tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>مسعود عرفانیان</div></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>مسعود عرفانیان</div></td></tr>
<tr><td class="diff-marker" data-marker="−"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #ffe49c; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>[[<del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">index.php?title=</del>رده:مطبوعات]]</div></td><td class="diff-marker" data-marker="+"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>[[<ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">رده:رسانه ها و ارتباطات]]</ins></div></td></tr>
<tr><td colspan="2" class="diff-side-deleted"></td><td class="diff-marker" data-marker="+"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div><ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">[[</ins>رده:مطبوعات]]</div></td></tr>
<!-- diff cache key wiki-hYbGde5G:diff:1.41:old-7994:rev-7995:php=table -->
</table>Sameihttps://iranology-e.ir/index.php?title=%D9%85%D8%B7%D8%A8%D9%88%D8%B9%D8%A7%D8%AA_%D8%BA%DB%8C%D8%B1_%D9%81%D8%A7%D8%B1%D8%B3%DB%8C_%D8%B2%D8%A8%D8%A7%D9%86&diff=7994&oldid=prevSamei در ۱۰ مهٔ ۲۰۲۵، ساعت ۱۸:۲۰2025-05-10T18:20:04Z<p></p>
<a href="https://iranology-e.ir/index.php?title=%D9%85%D8%B7%D8%A8%D9%88%D8%B9%D8%A7%D8%AA_%D8%BA%DB%8C%D8%B1_%D9%81%D8%A7%D8%B1%D8%B3%DB%8C_%D8%B2%D8%A8%D8%A7%D9%86&diff=7994&oldid=7440">نمایش تغییرات</a>Sameihttps://iranology-e.ir/index.php?title=%D9%85%D8%B7%D8%A8%D9%88%D8%B9%D8%A7%D8%AA_%D8%BA%DB%8C%D8%B1_%D9%81%D8%A7%D8%B1%D8%B3%DB%8C_%D8%B2%D8%A8%D8%A7%D9%86&diff=7440&oldid=prevMina در ۹ مهٔ ۲۰۲۵، ساعت ۱۴:۳۸2025-05-09T14:38:54Z<p></p>
<table style="background-color: #fff; color: #202122;" data-mw="interface">
<col class="diff-marker" />
<col class="diff-content" />
<col class="diff-marker" />
<col class="diff-content" />
<tr class="diff-title" lang="fa">
<td colspan="2" style="background-color: #fff; color: #202122; text-align: center;">→ نسخهٔ قدیمیتر</td>
<td colspan="2" style="background-color: #fff; color: #202122; text-align: center;">نسخهٔ ۹ مهٔ ۲۰۲۵، ساعت ۱۴:۳۸</td>
</tr><tr><td colspan="2" class="diff-lineno" id="mw-diff-left-l28">خط ۲۸:</td>
<td colspan="2" class="diff-lineno">خط ۲۸:</td></tr>
<tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>== نویسنده مقاله ==</div></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>== نویسنده مقاله ==</div></td></tr>
<tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>مسعود عرفانیان</div></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>مسعود عرفانیان</div></td></tr>
<tr><td colspan="2" class="diff-side-deleted"></td><td class="diff-marker" data-marker="+"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div><ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">[[رده:مطبوعات]]</ins></div></td></tr>
</table>Minahttps://iranology-e.ir/index.php?title=%D9%85%D8%B7%D8%A8%D9%88%D8%B9%D8%A7%D8%AA_%D8%BA%DB%8C%D8%B1_%D9%81%D8%A7%D8%B1%D8%B3%DB%8C_%D8%B2%D8%A8%D8%A7%D9%86&diff=7437&oldid=prevMina در ۹ مهٔ ۲۰۲۵، ساعت ۱۴:۲۲2025-05-09T14:22:22Z<p></p>
<table style="background-color: #fff; color: #202122;" data-mw="interface">
<col class="diff-marker" />
<col class="diff-content" />
<col class="diff-marker" />
<col class="diff-content" />
<tr class="diff-title" lang="fa">
<td colspan="2" style="background-color: #fff; color: #202122; text-align: center;">→ نسخهٔ قدیمیتر</td>
<td colspan="2" style="background-color: #fff; color: #202122; text-align: center;">نسخهٔ ۹ مهٔ ۲۰۲۵، ساعت ۱۴:۲۲</td>
</tr><tr><td colspan="2" class="diff-lineno" id="mw-diff-left-l22">خط ۲۲:</td>
<td colspan="2" class="diff-lineno">خط ۲۲:</td></tr>
<tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br></td></tr>
<tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>== '''مآخذ''' ==</div></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>== '''مآخذ''' ==</div></td></tr>
<tr><td class="diff-marker" data-marker="−"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #ffe49c; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div> </div></td><td class="diff-marker" data-marker="+"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div><ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;"><references /></ins></div></td></tr>
<tr><td class="diff-marker" data-marker="−"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #ffe49c; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div> </div></td><td colspan="2" class="diff-side-added"></td></tr>
<tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>== منبع اصلی ==</div></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>== منبع اصلی ==</div></td></tr>
<tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>[https://icro.ir/ سازمان فرهنگ و ارتباطات اسلامی، مرکز مطالعات راهبردی روابط فرهنگی] (1398). دانشنامه ایران. تهران: [https://alhoda.ir/ موسسه فرهنگی هنری و انتشارات بین المللی الهدی]،</div></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>[https://icro.ir/ سازمان فرهنگ و ارتباطات اسلامی، مرکز مطالعات راهبردی روابط فرهنگی] (1398). دانشنامه ایران. تهران: [https://alhoda.ir/ موسسه فرهنگی هنری و انتشارات بین المللی الهدی]،</div></td></tr>
</table>Minahttps://iranology-e.ir/index.php?title=%D9%85%D8%B7%D8%A8%D9%88%D8%B9%D8%A7%D8%AA_%D8%BA%DB%8C%D8%B1_%D9%81%D8%A7%D8%B1%D8%B3%DB%8C_%D8%B2%D8%A8%D8%A7%D9%86&diff=7436&oldid=prevMina در ۹ مهٔ ۲۰۲۵، ساعت ۱۴:۲۱2025-05-09T14:21:46Z<p></p>
<a href="https://iranology-e.ir/index.php?title=%D9%85%D8%B7%D8%A8%D9%88%D8%B9%D8%A7%D8%AA_%D8%BA%DB%8C%D8%B1_%D9%81%D8%A7%D8%B1%D8%B3%DB%8C_%D8%B2%D8%A8%D8%A7%D9%86&diff=7436&oldid=7342">نمایش تغییرات</a>Minahttps://iranology-e.ir/index.php?title=%D9%85%D8%B7%D8%A8%D9%88%D8%B9%D8%A7%D8%AA_%D8%BA%DB%8C%D8%B1_%D9%81%D8%A7%D8%B1%D8%B3%DB%8C_%D8%B2%D8%A8%D8%A7%D9%86&diff=7342&oldid=prevMaedeh در ۸ مهٔ ۲۰۲۵، ساعت ۲۳:۴۵2025-05-08T23:45:30Z<p></p>
<table style="background-color: #fff; color: #202122;" data-mw="interface">
<col class="diff-marker" />
<col class="diff-content" />
<col class="diff-marker" />
<col class="diff-content" />
<tr class="diff-title" lang="fa">
<td colspan="2" style="background-color: #fff; color: #202122; text-align: center;">→ نسخهٔ قدیمیتر</td>
<td colspan="2" style="background-color: #fff; color: #202122; text-align: center;">نسخهٔ ۸ مهٔ ۲۰۲۵، ساعت ۲۳:۴۵</td>
</tr><tr><td colspan="2" class="diff-lineno" id="mw-diff-left-l14">خط ۱۴:</td>
<td colspan="2" class="diff-lineno">خط ۱۴:</td></tr>
<tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br></td></tr>
<tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>به طور كلی چاپ روزنامه به زبانهای غیرفارسی هم با رویدادهای سیاسی پیش آمده در كشور، مرتبط بوده و در ادوار مختلف فراز و نشیب داشته است. در میان 85- 1215ش، هفت عنوان نشریه به زبانهای ارمنی، آشوری، تركی و فرانسه در ایران منتشر میشده است.<sup>21</sup> در پانزده سال 1285- 1300ش، مطبوعات از تنوع بیشتری برخوردار شد و نشریاتی به زبانهای عربی، عبری و انگلیسی هم مجال انتشار پیدا كردند و بر تعداد نشریات ارامنه نیز افزوده شد.<sup>22</sup> از آغاز سدة چهاردهم شمسی تا 1304 باز هم به دلیل تحولات سیاسی در كشور با افزایش تعداد روزنامهها روبرو میشویم، اما در پی توقیف مطبوعات در میان 1304- 1320ش، از تنوع زبانی روزنامهها هم كاسته شد و به 14 روزنامه به زبان ارمنی، 4 روزنامه به زبان فرانسه و یك روزنامة انگلیسی زبان محدود شد.<sup>23</sup> از شهریور 1320 تا مرداد 1332 كه یكی از پرشورترین ادوار مطبوعات ایران است به دلیل رویدادهایی كه در آذربایجان و كردستان رخ داد، رونامههای جدیدی به زبان تركی و كردی منتشر شدند. در این دوره، پانزده عنوان نشریة ارمنی، سیزده عنوان كردی، و دوازده عنوان هم به زبان تركی منتشر شدهاند.<sup>24</sup> پس از كودتای 1332 تا پایان 1356، تعداد مطبوعات انگلیسی زبان افزایش یافت و به سی و هفت عنوان رسید. این در حالی است كه از تعداد مطبوعات به زبانهای ارمنی، عربی و كردی كاسته شد و به زبان تركی هم نشریهای منتشر نمیشد اما یك نشریه به زبان آلمانی به جمع مطبوعات غیر فارسی زبان افزوده شد.<sup>25</sup> بیشتر این نشریات از سوی مؤسسات دولتی منتشر میشدند.</div></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>به طور كلی چاپ روزنامه به زبانهای غیرفارسی هم با رویدادهای سیاسی پیش آمده در كشور، مرتبط بوده و در ادوار مختلف فراز و نشیب داشته است. در میان 85- 1215ش، هفت عنوان نشریه به زبانهای ارمنی، آشوری، تركی و فرانسه در ایران منتشر میشده است.<sup>21</sup> در پانزده سال 1285- 1300ش، مطبوعات از تنوع بیشتری برخوردار شد و نشریاتی به زبانهای عربی، عبری و انگلیسی هم مجال انتشار پیدا كردند و بر تعداد نشریات ارامنه نیز افزوده شد.<sup>22</sup> از آغاز سدة چهاردهم شمسی تا 1304 باز هم به دلیل تحولات سیاسی در كشور با افزایش تعداد روزنامهها روبرو میشویم، اما در پی توقیف مطبوعات در میان 1304- 1320ش، از تنوع زبانی روزنامهها هم كاسته شد و به 14 روزنامه به زبان ارمنی، 4 روزنامه به زبان فرانسه و یك روزنامة انگلیسی زبان محدود شد.<sup>23</sup> از شهریور 1320 تا مرداد 1332 كه یكی از پرشورترین ادوار مطبوعات ایران است به دلیل رویدادهایی كه در آذربایجان و كردستان رخ داد، رونامههای جدیدی به زبان تركی و كردی منتشر شدند. در این دوره، پانزده عنوان نشریة ارمنی، سیزده عنوان كردی، و دوازده عنوان هم به زبان تركی منتشر شدهاند.<sup>24</sup> پس از كودتای 1332 تا پایان 1356، تعداد مطبوعات انگلیسی زبان افزایش یافت و به سی و هفت عنوان رسید. این در حالی است كه از تعداد مطبوعات به زبانهای ارمنی، عربی و كردی كاسته شد و به زبان تركی هم نشریهای منتشر نمیشد اما یك نشریه به زبان آلمانی به جمع مطبوعات غیر فارسی زبان افزوده شد.<sup>25</sup> بیشتر این نشریات از سوی مؤسسات دولتی منتشر میشدند.</div></td></tr>
<tr><td colspan="2" class="diff-side-deleted"></td><td class="diff-marker" data-marker="+"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div><ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;"></ins></div></td></tr>
<tr><td colspan="2" class="diff-side-deleted"></td><td class="diff-marker" data-marker="+"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div><ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">نیز نگاه کنید به</ins></div></td></tr>
<tr><td colspan="2" class="diff-side-deleted"></td><td class="diff-marker" data-marker="+"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div><ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;"></ins></div></td></tr>
<tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br></td></tr>
<tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br></td></tr>
<tr><td colspan="2" class="diff-lineno" id="mw-diff-left-l96">خط ۹۶:</td>
<td colspan="2" class="diff-lineno">خط ۹۹:</td></tr>
<tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br></td></tr>
<tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>مسعود عرفانیان</div></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>مسعود عرفانیان</div></td></tr>
<tr><td colspan="2" class="diff-side-deleted"></td><td class="diff-marker" data-marker="+"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div><ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;"></ins></div></td></tr>
<tr><td colspan="2" class="diff-side-deleted"></td><td class="diff-marker" data-marker="+"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div><ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">منبع اصلی</ins></div></td></tr>
<tr><td colspan="2" class="diff-side-deleted"></td><td class="diff-marker" data-marker="+"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div><ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;"></ins></div></td></tr>
<tr><td colspan="2" class="diff-side-deleted"></td><td class="diff-marker" data-marker="+"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div><ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">نویسنده مقاله</ins></div></td></tr>
</table>Maedehhttps://iranology-e.ir/index.php?title=%D9%85%D8%B7%D8%A8%D9%88%D8%B9%D8%A7%D8%AA_%D8%BA%DB%8C%D8%B1_%D9%81%D8%A7%D8%B1%D8%B3%DB%8C_%D8%B2%D8%A8%D8%A7%D9%86&diff=6456&oldid=prevSamei در ۵ مهٔ ۲۰۲۵، ساعت ۱۸:۵۵2025-05-05T18:55:03Z<p></p>
<a href="https://iranology-e.ir/index.php?title=%D9%85%D8%B7%D8%A8%D9%88%D8%B9%D8%A7%D8%AA_%D8%BA%DB%8C%D8%B1_%D9%81%D8%A7%D8%B1%D8%B3%DB%8C_%D8%B2%D8%A8%D8%A7%D9%86&diff=6456&oldid=337">نمایش تغییرات</a>Sameihttps://iranology-e.ir/index.php?title=%D9%85%D8%B7%D8%A8%D9%88%D8%B9%D8%A7%D8%AA_%D8%BA%DB%8C%D8%B1_%D9%81%D8%A7%D8%B1%D8%B3%DB%8C_%D8%B2%D8%A8%D8%A7%D9%86&diff=337&oldid=prevSamei: صفحهای تازه حاوی «'''مطبوعات غيرفارسي زبان،''' چاپ روزنامه به زبان غيرفارسي در ايران پيشينهاي نسبتاً طولاني دارد. پانزده سال پس از انتشار روزنامة «كاغذ اخبار» ميرزا صالح كه هنوز در هيچ نقطهاي از ايران روزنامه منتشر نميشد، در 1266ق/ 1849م اولين نشرية غيرفارسي ب...» ایجاد کرد2024-08-11T22:28:00Z<p>صفحهای تازه حاوی «'''مطبوعات غيرفارسي زبان،''' چاپ روزنامه به زبان غيرفارسي در ايران پيشينهاي نسبتاً طولاني دارد. پانزده سال پس از انتشار روزنامة «كاغذ اخبار» ميرزا صالح كه هنوز در هيچ نقطهاي از ايران روزنامه منتشر نميشد، در 1266ق/ 1849م اولين نشرية غيرفارسي ب...» ایجاد کرد</p>
<p><b>صفحهٔ تازه</b></p><div>'''مطبوعات غيرفارسي زبان،''' چاپ روزنامه به زبان غيرفارسي در ايران پيشينهاي نسبتاً طولاني دارد. پانزده سال پس از انتشار روزنامة «كاغذ اخبار» ميرزا صالح كه هنوز در هيچ نقطهاي از ايران روزنامه منتشر نميشد، در 1266ق/ 1849م اولين نشرية غيرفارسي با نام «زاريرادي باهرا» كه به فارسي (پرتو روشنايي، شعاع نور، شعاع روشنايي و...) ترجمه شده به زبان سرياني در شهر اورميه براي كلدانيها منتشر شد.<sup>1</sup> زاريرادي باهرا در عين حال يكي از روزنامههايي است ك ساليان طولاني چاپ آن از 1849، يعني اواخر حكومت ناصرالدين شاه، تا 1918م / 1337ق كه دوران پادشاهي احمدشاه قاجار، انتشار آن ادامه داشت.<sup>2</sup> تاريخ انتشار اين روزنامه در منابع به اختلاف نوشته شده و به غير از 1849، دو سال 1850 و 1851 را هم براي شروع انتشار آن نوشتهاند.<sup>3</sup><br />
<br />
پارهاي منابع اولين نشرية غيرفارسي زبان را روزنامة فرانسوي زبان (پاتري[1]) كه به معني وطن است و در 1885م چاپ شده نوشتهاند<sup>4</sup> كه با توجه به 34 سال تقدم چاپ روزنامة «زاريرادي باهرا» بر (پاتري)، ميتوان نادرستي اين سخن را دريافت.<br />
<br />
روزنامة «اكودوپرس[2]» كه آن را به پژواك ايران و صداي ايران ترجمه كردهاند، زير نظر محمدحسنخان اعتمادالسلطنه و با مديريت محمدحسين فروغي و سردبيري، نخست بارون دونورمان و سپس اغون مورل به زبان فرانسه در شهر تهران منتشر ميگرديد.<sup>5</sup> تاريخ انتشار نخستين شمارة اين روزنامه 12 فروردين 1264/ 4 جماديالثاني 1302 برابر با 21 مارس 1885 ميلادي است.<sup>6</sup> <br />
<br />
نخستين شمارة روزنامة «فارس» نيز كه برخي به غلط آن را اولين نشرية شهرستاني دانستهاند<sup>7</sup> به زبان عربي منتشر شده، اما از شمارة دوم به بعد مطالب آن به زبان فارسي بوده است.<sup>8</sup><br />
<br />
اما در اين ميان ارامنه هم در انتشار روزنامه به زبان ارمني در ايران از سابقهاي بيش از يك سده برخوردار هستند. در 1893م/ 1271ش روزنامة شاويق (كورهراه) كه نخستين روزنامة ارمني زبان ارمنيان تهران شناخته شده منتشر شد<sup>9</sup> و در مدت زمان بيش از يكصد سال حيات نشريات ارمني، آنان متجاوز از هفتاد روزنامه و مجله منتشر كردهاند.<sup>10</sup> ناگفته نماند كه برخي از محققين تاريخ مطبوعات در اينكه شاويق نخستين نشرية ارمني در ايران است ترديد دارند و نيز تاريخ انتشار نخستين شمارة آن را 1312ق/ 1894م نوشتهاند.<sup>11</sup><br />
<br />
تعداد ديگري از نشريات ارمني كه در ايران چاپ شدهاند عبارتند از: «آستق آروليان[3]» (= ستارة شرق) تهران 1275ش، «آراوُت[4]» (= صبح) تبريز، 1288ش، «آرشالويس[5]» (= سپيده) تهران 1291ش، «آليك[6]» (= موج) تهران از 1310ش تاكنون و...<sup>12</sup>. در مدت بيش از يك سده فعاليت ارامنه در زمينة چاپ روزنامه و مجله در ايران، بيش از هفتاد عنوان روزنامه و مجله توسط آنان به چاپ رسيده.<sup>13</sup> كه انتشار برخي از آنان هنوز هم ادامه دارد. <br />
<br />
سابقة چاپ روزنامه در آذربايجان به زبان تركي به دوران مشروطيت باز ميگردد. در 1326ق / 1908م روزنامة «ملا عمو» از سوي مخالفين مشروطه در شهر تبريز منتشر ميشد<sup>14</sup> و روزنامة «آناديلي» هم به مديري سيدحسين عدالت به زبان تركي در 1287ش در تبريز منتشر گرديد.<sup>15</sup> پس از آن نيز در سالهاي آغازين دهة 1320ش سه روزنامة «آذر»، «اورميه» و «غلبه» در زمستان 1324ش به ترتيب در زنجان، اورميه و تبريز منتشر ميشد.<sup>16</sup> اين تعداد بعدها افزايش يافته و به رقم 36 روزنامه به زبان تركي رسيده است.<sup>17</sup> به طور كلي در آذربايجان 4 روزنامه به زبان كَلداني، 8 روزنامه به زبان كُردي، 15 روزنامه به زبان ارمني و يك روزنامه هم به كردي و تركي منتشر ميشد.<sup>18</sup> با اشغال ايران در سالهاي جنگ جهاني دوم و رواج زبان انگليسي به جاي زبان فرانسه در مدارس كشور، مطبوعات نيز در اين زمينه متأثر از اين موضوع شدند و به يك باره از تعداد مطبوعاتي كه به زبان فرانسه منتشر ميشد كاسته و در مقابل بر تعداد روزنامههاي انگليسي زبان افزوده گرديد.<sup>19</sup> از نشرياتي كه به زبان انگليسي و فرانسه به چاپ ميرسيدند، ميتوان از: «ديسپاچ[7]» = (پيام) 1322، «تهران ديلينيوز[8]» 1321، «ژورنال دو تهران[9]» 1313 و «مساژه دو تهران = گزارشگر تهران[10]» نام برد. از دو زبان روسي و لهستاني هم كه به هر دو زبان روزنامه منتشر ميشد بايد ياد كرد. روزنامههاي «نازپرزي ژاسيل= دوستان ما[11]» 1321ش، « ؟[12]» 1321ش و «اسلووپولسكي = سخن لهستان[13]» 1321ش به اين دو زبان منتشر ميشده است.<sup>20</sup><br />
<br />
به طور كلي چاپ روزنامه به زبانهاي غيرفارسي هم با رويدادهاي سياسي پيش آمده در كشور، مرتبط بوده و در ادوار مختلف فراز و نشيب داشته است. در ميان 85- 1215ش، هفت عنوان نشريه به زبانهاي ارمني، آشوري، تركي و فرانسه در ايران منتشر ميشده است.<sup>21</sup> در پانزده سال 1285- 1300ش، مطبوعات از تنوع بيشتري برخوردار شد و نشرياتي به زبانهاي عربي، عبري و انگليسي هم مجال انتشار پيدا كردند و بر تعداد نشريات ارامنه نيز افزوده شد.<sup>22</sup> از آغاز سدة چهاردهم شمسي تا 1304 باز هم به دليل تحولات سياسي در كشور با افزايش تعداد روزنامهها روبرو ميشويم، اما در پي توقيف مطبوعات در ميان 1304- 1320ش، از تنوع زباني روزنامهها هم كاسته شد و به 14 روزنامه به زبان ارمني، 4 روزنامه به زبان فرانسه و يك روزنامة انگليسي زبان محدود شد.<sup>23</sup> از شهريور 1320 تا مرداد 1332 كه يكي از پرشورترين ادوار مطبوعات ايران است به دليل رويدادهايي كه در آذربايجان و كردستان رخ داد، رونامههاي جديدي به زبان تركي و كردي منتشر شدند. در اين دوره، پانزده عنوان نشرية ارمني، سيزده عنوان كردي، و دوازده عنوان هم به زبان تركي منتشر شدهاند.<sup>24</sup> پس از كودتاي 1332 تا پايان 1356، تعداد مطبوعات انگليسي زبان افزايش يافت و به سي و هفت عنوان رسيد. اين در حالي است كه از تعداد مطبوعات به زبانهاي ارمني، عربي و كردي كاسته شد و به زبان تركي هم نشريهاي منتشر نميشد اما يك نشريه به زبان آلماني به جمع مطبوعات غير فارسي زبان افزوده شد.<sup>25</sup> بيشتر اين نشريات از سوي مؤسسات دولتي منتشر ميشدند.<br />
<br />
<br />
'''مآخذ:'''<br />
<br />
1. قاسمي، سيدفريد. '''''اولينهاي مطبوعات ايران.''''' چاپ 1383، نشر آبي، ص 141ـ143.<br />
<br />
2. قاسمي، سيدفريد. '''''سرگذشت مطبوعات ايران'''''. جلد دوم، 1380، سازمان چاپ و انتشارات وزارت فرهنگ و ارشاد اسلامي، ص 1154.<br />
<br />
3. مجيدي، موسي. '''''تاريخچه و تحليل روزنامههاي آذربايجان''''' 1230- 1380. چاپ 1382، كتابخانة ملي جمهوري اسلامي ايران، ص 199؛ تربيت، محمدعلي. '''''دانشمندان آذربايجان.''''' چاپ 1378، سازمان چاپ و انتشارات وزارت فرهنگ و ارشاد اسلامي، ص 595.<br />
<br />
4. براون، ادوارد. '''''تاريخ مطبوعات و ادبيات ايران در دورة مشروطيت'''''. جلد دوم، ترجمه و ... محمد عباسي، تهران: بيتا، انتشارات معرفت، ص 144؛ خماميزاده، جعفر. (ترجمه و تدوين): روزنامههاي '''''ايران از آغاز تا سال 1329 ه.ق.''''' 1289 ه.ش، ص 262.<br />
<br />
5. قاسمي، '''''سرگذشت مطبوعات ...'''''. ص 1747.<br />
<br />
6. همان، ص 1748.<br />
<br />
7. براون، ص 136؛ صلحجو، جهانگير. '''''تاريخ مطبوعات ايران و جهان.''''' 1348، كتابهاي سيمرغ، ص 71<br />
<br />
8. صلحجو، ص 72.<br />
<br />
9. هوويان، آندرانيك. '''''ارمنيان ايران.''''' چاپ 1380، مركز بينالمللي گفتگوي تمدنها – هرمس، ص 67.<br />
<br />
10. همانجا.<br />
<br />
11. قاسمي، '''''سرگذشت مطبوعات ...'''''. ص 1767.<br />
<br />
12. لازاريان، ژانت. '''''دانشنامة ايرانيان ارمني'''''. چاپ 1382، مركز بينالمللي گفتگوي تمدنها- هيرمند، ص 192ـ198.<br />
<br />
13. هوويان، ص 67.<br />
<br />
14. صدرهاشمي، محمد. '''''تاريخ جرايد و مجلات ايران'''''. چاپ دوم 1364، انتشارات كمال اصفهان، ج 4، ص 236.<br />
<br />
15. صدرهاشمي، ج 1، ص 282.<br />
<br />
16. ابوترابيان، حسين. '''''مطبوعات ايران از شهريور 1320- 1326'''''. چاپ 1366، مؤسسة اطلاعات، ص 169ـ171.<br />
<br />
17. مجيدي، ص 232.<br />
<br />
18. همانجا.<br />
<br />
19. برزين، مسعود. '''''تجزيه و تحليل آماري مطبوعات ايران'''''. 1370، مركز مطالعات و تحقيقات رسانهها، ص 13.<br />
<br />
20. ابوترابيان، ص 174ـ175.<br />
<br />
21. برزين، ص 16.<br />
<br />
22. همان، ص 17.<br />
<br />
23. همان، ص 18ـ19.<br />
<br />
24. همان، ص 21.<br />
<br />
25. همان، ص 22 و 23.<br />
<br />
----[1]. patrie <br />
<br />
[2]. Echa de perse<br />
<br />
[3].<br />
<br />
[4].<br />
<br />
[5].<br />
<br />
[6].<br />
<br />
[7]. Dispatch<br />
<br />
[8]. Tehran Daily news<br />
<br />
[9]. Jaurnal de Tehran<br />
<br />
[10]. Messager de Tehran<br />
<br />
[11]. Nasz Przyjuciel<br />
<br />
[12]. Polska Jagiellonska<br />
<br />
[13]. Slowo Polski<br />
<br />
<br />
مسعود عرفانیان</div>Samei