https://iranology-e.ir/index.php?action=history&feed=atom&title=%D9%85%D8%B8%D9%81%D8%B1%DB%8C%D8%A7%D9%86مظفریان - تاریخچهٔ نسخهها2026-06-16T02:56:29Zتاریخچهٔ نسخهها برای این صفحه در ویکیMediaWiki 1.43.1https://iranology-e.ir/index.php?title=%D9%85%D8%B8%D9%81%D8%B1%DB%8C%D8%A7%D9%86&diff=5604&oldid=prevSamei: /* منبع اصلی */2025-05-03T16:43:42Z<p><span class="autocomment">منبع اصلی</span></p>
<table style="background-color: #fff; color: #202122;" data-mw="interface">
<col class="diff-marker" />
<col class="diff-content" />
<col class="diff-marker" />
<col class="diff-content" />
<tr class="diff-title" lang="fa">
<td colspan="2" style="background-color: #fff; color: #202122; text-align: center;">→ نسخهٔ قدیمیتر</td>
<td colspan="2" style="background-color: #fff; color: #202122; text-align: center;">نسخهٔ ۳ مهٔ ۲۰۲۵، ساعت ۱۶:۴۳</td>
</tr><tr><td colspan="2" class="diff-lineno" id="mw-diff-left-l1">خط ۱:</td>
<td colspan="2" class="diff-lineno">خط ۱:</td></tr>
<tr><td class="diff-marker" data-marker="−"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #ffe49c; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>'''[[مظفریان]]،''' یا <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">ال </del>مظفر، سلسلهای از حکومتهای محلی بعد از سقوط ایل خانان که در فارس و کرمان و یزد و برخی جاهای دیگر 713-795ق/1314-1393م حکومت میکردند. نسب <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">انها </del>به یکی از خاندانهای عرب مهاجر خراسان میرسد <ref>ستوده، حسینقلی. '''''تاریخ آل مظفر'''''. تهران: دانشگاه تهران، 1346،ص58.</ref>که در ایام حمله مغول به یزد رفتند و به خدمت علاءالدوله اتابک محلی <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">درامدند </del>و بعداً به خدمت هولاکو رفتند و سر سلسله این خاندان شرفالدین مظفر حاکم میبد گردید <ref>كتبی، محمود. '''''تاریخ ال مظفر'''''. چاپ عبدالحسین نوائی، تهران: امیركبیر، 1364، ص30.</ref>و تا دوران اولجایتو در <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">ان </del>شهر باقیماند. پسرش مبارزالدین محمد که در دربار اولجایتو بود با مرگ پدر به میبد بازگشت و اتابکان یزد را برانداخت و به جنگ نکوداریان رفت. او با امیرغیاثالدین کیخسرو اینجو متحد شد و با استفاده از اغتشاشاتی که بعد از مرگ ابوسعید ایلخانی رخ داد ابواسحاق اینجو را عقب راند و فارس را متصرف نمود و سپس با ازدواج با دختر حکمران قتلغ خانی کرمان این ایالت را هم به دست اورد و سپس تبریز را هم گرفت امّا قادر به نگهداری <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">ان </del>نشد<ref>نبئی، '''''ابوالفضل.''''' '''''اوضاع سیاسی و اجتماعی ایران در قرن هشتم'''''. دانشگاه فردوسی مشهد، 1375، ص67.</ref>. <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">پسرش شاه شجاع او را از سلطنت خلع کرد امّا پسر دیگرش محمود شاه که در اصفهان بود با شاه شجاع مخالفت کرد. محمود از ال جلایر کمک گرفت و اصفهان را نگه داشت. شاه شجاع لشکر به اذربایجان برد و با سلطان حسین بن اویس جلایری جنگید. ظهور تیمور شاه شجاع را بر ان داشت تا تسلیم فاتح بزرگ شود<ref>رویمر. ه. ر. '''''ال مظفر،''''' '''''تاریخ ایران دوره تیموریان'''''. پژوهشی دانشگاه كمبریج ، ترجمه یعقوب اژند، جامی، 1379، ص24.</ref>. شاه شجاع و شاه محمود جنگهای متعددی با هم نمودند که باعث تضعیف قدرت انها شد و با مرگ شاه محمود این منازعات ادامه داشت. جانشینان شاه شجاع نیز محتاط نبودند و پراکندگی در این سلسله با تقسیم ایالات مظفری بین پسران شاه شجاع ادامه یافت<ref>شعبانی، رضا. '''''مروری كوتاه به تاریخ ایران'''''. تهران: سخن، 1380،ص 498.</ref>. در فارس زینالعابدین علی نخست با تیمور از در دوستی درامد اما پس از قتل شش عامل مالیاتی تیمور در اصفهان، تیمور در 789ق به اصفهان امد و زینالعابدین به سمت بغداد فرار کرد و در نزدیکی شوشتر به زندان شاه منصور افتاد<ref>بیات، عزیرالله. '''''كلیات تاریخ ایران'''''. میراث ملل، 1370، ص 367.</ref>.</del></div></td><td class="diff-marker" data-marker="+"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>'''[[مظفریان]]،''' یا <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">آل </ins>مظفر، سلسلهای از حکومتهای محلی بعد از سقوط ایل خانان که در <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">[[استان </ins>فارس<ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">|فارس]] </ins>و <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">[[</ins>کرمان<ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">]] </ins>و <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">[[</ins>یزد<ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">]] </ins>و برخی جاهای دیگر 713-795ق/1314-1393م حکومت میکردند. نسب <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">آنها </ins>به یکی از خاندانهای عرب مهاجر خراسان میرسد <ref>ستوده، حسینقلی. '''''تاریخ آل مظفر'''''. تهران: دانشگاه تهران، 1346،ص58.</ref>که در ایام حمله مغول به <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">[[</ins>یزد<ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">]] </ins>رفتند و به خدمت علاءالدوله اتابک محلی <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">درآمدند </ins>و بعداً به خدمت هولاکو رفتند و سر سلسله این خاندان شرفالدین مظفر حاکم میبد گردید <ref>كتبی، محمود. '''''تاریخ ال مظفر'''''. چاپ عبدالحسین نوائی، تهران: امیركبیر، 1364، ص30.</ref>و تا دوران اولجایتو در <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">آن </ins>شهر باقیماند. پسرش مبارزالدین محمد که در دربار اولجایتو بود با مرگ پدر به میبد بازگشت و <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">[[</ins>اتابکان<ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">]] [[</ins>یزد<ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">]] </ins>را برانداخت و به جنگ نکوداریان رفت. او با امیرغیاثالدین کیخسرو اینجو متحد شد و با استفاده از اغتشاشاتی که بعد از مرگ ابوسعید ایلخانی رخ داد ابواسحاق اینجو را عقب راند و <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">[[استان </ins>فارس<ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">|فارس]] </ins>را متصرف نمود و سپس با ازدواج با دختر حکمران قتلغ خانی <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">[[</ins>کرمان<ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">]] </ins>این ایالت را هم به دست اورد و سپس <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">[[</ins>تبریز<ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">]] </ins>را هم گرفت امّا قادر به نگهداری <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">آن </ins>نشد<ref>نبئی، '''''ابوالفضل.''''' '''''اوضاع سیاسی و اجتماعی ایران در قرن هشتم'''''. دانشگاه فردوسی مشهد، 1375، ص67.</ref>. </div></td></tr>
<tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br></td></tr>
<tr><td class="diff-marker" data-marker="−"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #ffe49c; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>شاه <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">یحیی(795-789ق) </del>از <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">طرف تیمور حاکم فارس شد </del>امّا شاه <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">منصور او </del>را <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">از شیراز </del>به <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">یزد فراری داد. یحیی برای گرفتن کرمان </del>با سلطان <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">احمد </del>جنگید و <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">شکست خورد</del><ref><del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">باسورث، ادموند كلیفورد</del>. '''''<del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">سلسلههای اسلامی جدید</del>'''''. <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">ترجمه فریدون بدرهای، باز، 1381، </del>ص <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">506</del>.</ref>.</div></td><td class="diff-marker" data-marker="+"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div><ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">پسرش </ins>شاه <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">شجاع او را </ins>از <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">سلطنت خلع کرد </ins>امّا <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">پسر دیگرش محمود </ins>شاه <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">که در [[اصفهان]] بود با شاه شجاع مخالفت کرد. محمود از ال جلایر کمک گرفت و [[اصفهان]] </ins>را <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">نگه داشت. شاه شجاع لشکر </ins>به <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">آذربایجان برد و </ins>با سلطان <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">حسین بن اویس جلایری </ins>جنگید<ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">. ظهور تیمور شاه شجاع را بر ان داشت تا تسلیم فاتح بزرگ شود<ref>رویمر. ه. ر. '''''ال مظفر،''''' '''''تاریخ ایران دوره تیموریان'''''. پژوهشی دانشگاه كمبریج ، ترجمه یعقوب اژند، جامی، 1379، ص24.</ref>. شاه شجاع و شاه محمود جنگهای متعددی با هم نمودند که باعث تضعیف قدرت انها شد و با مرگ شاه محمود این منازعات ادامه داشت. جانشینان شاه شجاع نیز محتاط نبودند و پراکندگی در این سلسله با تقسیم ایالات مظفری بین پسران شاه شجاع ادامه یافت<ref>شعبانی، رضا. '''''مروری كوتاه به تاریخ ایران'''''. تهران: سخن، 1380،ص 498.</ref>. در [[استان فارس|فارس]] زینالعابدین علی نخست با تیمور از در دوستی درآمد اما پس از قتل شش عامل مالیاتی تیمور در [[اصفهان]]، تیمور در 789ق به [[اصفهان]] آمد و زینالعابدین به سمت بغداد فرار کرد </ins>و <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">در نزدیکی شوشتر به زندان شاه منصور افتاد</ins><ref><ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">بیات، عزیرالله</ins>. '''''<ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">كلیات تاریخ ایران</ins>'''''. <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">میراث ملل، 1370، </ins>ص <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">367</ins>.</ref>.</div></td></tr>
<tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br></td></tr>
<tr><td class="diff-marker" data-marker="−"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #ffe49c; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div><del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">سرانجام </del>شاه <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">منصور مظفری در صدد حمله به امیرتیمور برامد. اما تیمور در 795ق </del>(<del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">1397م</del>) <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">بر ان </del>شد <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">تا معاندان </del>را <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">براندازد</del>. <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">در این بین شاه منصور </del>با سلطان احمد و <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">ایلدرم بایزید عثمانی وارد مذاکره شد که ثمری نداشت و حمله غافلگیرکننده تیمور فرصت هر کاری را از او گرفت</del>. <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">شاه منصور در مصاف با تیمور رشادتها و دلاوریهایی از خود نشان داد اما به دلیل خیانت اطرافیان کاری از پیش نبرد و مردانه در جنگ کشته شد</del>. <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">(795ق)</del></div></td><td class="diff-marker" data-marker="+"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>شاه <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">یحیی</ins>(<ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">795-789ق</ins>) <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">از طرف تیمور حاکم [[استان فارس|فارس]] </ins>شد <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">امّا شاه منصور او </ins>را <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">از [[شیراز]] به [[یزد]] فراری داد</ins>. <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">یحیی برای گرفتن [[کرمان]] </ins>با سلطان احمد <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">جنگید </ins>و <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">شکست خورد<ref>باسورث، ادموند كلیفورد. '''''سلسلههای اسلامی جدید'''''. ترجمه فریدون بدرهای، باز، 1381، ص 506</ins>.<ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;"></ref></ins>.</div></td></tr>
<tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br></td></tr>
<tr><td class="diff-marker" data-marker="−"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #ffe49c; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div><del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">با قتل او حکومت المظفر </del>به <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">پایان رسید</del>. تیمور <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">بعد از تصرف شیراز دستور داد </del>تا <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">تمام شاهزادگان </del>و <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">بازماندگان خاندان مظفری </del>را <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">گرد اورند </del>و <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">بعد </del>از <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">مصادره اموال انان را </del>در <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">قریه ماهیار از توابع قمشه اصفهان قتل عام نمایند</del>.</div></td><td class="diff-marker" data-marker="+"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div><ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">سرانجام شاه منصور مظفری در صدد حمله </ins>به <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">امیرتیمور برآمد</ins>. <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">اما </ins>تیمور <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">در 795ق (1397م) بر ان شد </ins>تا <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">معاندان را براندازد. در این بین شاه منصور با سلطان احمد </ins>و <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">ایلدرم بایزید عثمانی وارد مذاکره شد که ثمری نداشت و حمله غافلگیرکننده تیمور فرصت هر کاری </ins>را <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">از او گرفت. شاه منصور در مصاف با تیمور رشادتها </ins>و <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">دلاوریهایی </ins>از <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">خود نشان داد اما به دلیل خیانت اطرافیان کاری از پیش نبرد و مردانه </ins>در <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">جنگ کشته شد</ins>. <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">(795ق)</ins></div></td></tr>
<tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br></td></tr>
<tr><td class="diff-marker" data-marker="−"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #ffe49c; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div><del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">قلمرو حکومتی مظفریان </del>به <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">مرکز </del>و <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">جنوب ایران </del>را <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">در برمیگرفت </del>و <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">گاه تا اذربایجان امتداد مییافت، یزد، شیراز، کرمان و اصفهان </del>از <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">مراکز مهم حکومتی و برخوردار </del>از <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">فعالیتهای عمرانی مظفریان بودند<ref> مزاوی، میشل. '''''پیدایش دولت صفوی'''''. ترجمه یعقوب اژند، گستره، ص4و3.</ref></del>.</div></td><td class="diff-marker" data-marker="+"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div><ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">با قتل او حکومت آلمظفر </ins>به <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">پایان رسید. تیمور بعد از تصرف [[شیراز]] دستور داد تا تمام شاهزادگان </ins>و <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">بازماندگان خاندان مظفری </ins>را <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">گرد آورند </ins>و <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">بعد </ins>از <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">مصادره اموال آنان را در قریه ماهیار </ins>از <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">توابع قمشه [[اصفهان]] قتل عام نمایند</ins>.</div></td></tr>
<tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br></td></tr>
<tr><td class="diff-marker" data-marker="−"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #ffe49c; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>این دوره مفتخر به وجود شاعران بزرگی مانند حافظ و عبید زاکانی است. مظفریان بناهای مذهبی و عامالمنفعه در متصرفاتشان بنا کردند و توجه خاصی به احیای وحدت اسلامی داشتند. علی رغم صفان نیکی که داشتند تفرقه و نقاق و برادرکشی در بین <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">انها </del>شایع بود.</div></td><td class="diff-marker" data-marker="+"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div><ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">قلمرو حکومتی مظفریان به مرکز و جنوب [[ایران]] را در برمیگرفت و گاه تا اذربایجان امتداد مییافت، یزد، [[شیراز]]، [[کرمان]] و [[اصفهان]] از مراکز مهم حکومتی و برخوردار از فعالیتهای عمرانی مظفریان بودند<ref> مزاوی، میشل. '''''پیدایش دولت صفوی'''''. ترجمه یعقوب اژند، گستره، ص4و3.</ref>.</ins></div></td></tr>
<tr><td colspan="2" class="diff-side-deleted"></td><td class="diff-marker" data-marker="+"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div> </div></td></tr>
<tr><td colspan="2" class="diff-side-deleted"></td><td class="diff-marker" data-marker="+"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>این دوره مفتخر به وجود شاعران بزرگی مانند حافظ و عبید زاکانی است. مظفریان بناهای مذهبی و عامالمنفعه در متصرفاتشان بنا کردند و توجه خاصی به احیای وحدت اسلامی داشتند. علی رغم صفان نیکی که داشتند تفرقه و نقاق و برادرکشی در بین <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">آنها </ins>شایع بود.</div></td></tr>
<tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br></td></tr>
<tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>== نیز نگاه کنید به ==</div></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>== نیز نگاه کنید به ==</div></td></tr>
<tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br></td></tr>
<tr><td class="diff-marker" data-marker="−"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #ffe49c; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div><del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">== ماخذ ==</del></div></td><td class="diff-marker" data-marker="+"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div><ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">* [[اتابکان]]</ins></div></td></tr>
<tr><td colspan="2" class="diff-side-deleted"></td><td class="diff-marker" data-marker="+"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div><ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">* [[استان فارس]]</ins></div></td></tr>
<tr><td colspan="2" class="diff-side-deleted"></td><td class="diff-marker" data-marker="+"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div><ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">* [[تیموریان]]</ins></div></td></tr>
<tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br></td></tr>
<tr><td colspan="2" class="diff-side-deleted"></td><td class="diff-marker" data-marker="+"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div><ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">== مآخذ ==</ins></div></td></tr>
<tr><td colspan="2" class="diff-side-deleted"></td><td class="diff-marker" data-marker="+"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div><ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;"><references /></ins></div></td></tr>
<tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>== منبع اصلی ==</div></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>== منبع اصلی ==</div></td></tr>
<tr><td class="diff-marker" data-marker="−"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #ffe49c; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>دانشنامه ایران</div></td><td class="diff-marker" data-marker="+"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div><ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">[https://icro.ir/ سازمان فرهنگ و ارتباطات اسلامی، مرکز مطالعات راهبردی روابط فرهنگی] (1398). </ins>دانشنامه ایران<ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">. تهران: [https://alhoda.ir/ موسسه فرهنگی هنری و انتشارات بین المللی الهدی]،</ins></div></td></tr>
<tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br></td></tr>
<tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>== نویسنده مقاله ==</div></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>== نویسنده مقاله ==</div></td></tr>
<tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>کورش صالحی</div></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>کورش صالحی</div></td></tr>
<tr><td colspan="2" class="diff-side-deleted"></td><td class="diff-marker" data-marker="+"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div><ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">[[رده:تاریخ]]</ins></div></td></tr>
<tr><td colspan="2" class="diff-side-deleted"></td><td class="diff-marker" data-marker="+"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div><ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">[[رده:تاریخ و باستان شناسی]]</ins></div></td></tr>
<!-- diff cache key wiki-hYbGde5G:diff:1.41:old-2702:rev-5604:php=table -->
</table>Sameihttps://iranology-e.ir/index.php?title=%D9%85%D8%B8%D9%81%D8%B1%DB%8C%D8%A7%D9%86&diff=2702&oldid=prevNazli در ۱۰ فوریهٔ ۲۰۲۵، ساعت ۲۱:۰۳2025-02-10T21:03:53Z<p></p>
<a href="https://iranology-e.ir/index.php?title=%D9%85%D8%B8%D9%81%D8%B1%DB%8C%D8%A7%D9%86&diff=2702&oldid=863">نمایش تغییرات</a>Nazlihttps://iranology-e.ir/index.php?title=%D9%85%D8%B8%D9%81%D8%B1%DB%8C%D8%A7%D9%86&diff=863&oldid=prevSamei: صفحهای تازه حاوی «'''مظفريان،''' يا آل مظفر، سلسلهاي از حكومتهاي محلي بعد از سقوط ايل خانان كه در فارس و كرمان و يزد و برخي جاهاي ديگر 713-795ق/1314-1393م حكومت ميكردند. نسب آنها به يكي از خاندانهاي عرب مهاجر خراسان ميرسد<sup>1</sup> كه در ايام حملة مغول به يزد رفتند...» ایجاد کرد2024-08-13T19:53:22Z<p>صفحهای تازه حاوی «'''مظفريان،''' يا آل مظفر، سلسلهاي از حكومتهاي محلي بعد از سقوط ايل خانان كه در فارس و كرمان و يزد و برخي جاهاي ديگر 713-795ق/1314-1393م حكومت ميكردند. نسب آنها به يكي از خاندانهاي عرب مهاجر خراسان ميرسد<sup>1</sup> كه در ايام حملة مغول به يزد رفتند...» ایجاد کرد</p>
<p><b>صفحهٔ تازه</b></p><div>'''مظفريان،''' يا آل مظفر، سلسلهاي از حكومتهاي محلي بعد از سقوط ايل خانان كه در فارس و كرمان و يزد و برخي جاهاي ديگر 713-795ق/1314-1393م حكومت ميكردند. نسب آنها به يكي از خاندانهاي عرب مهاجر خراسان ميرسد<sup>1</sup> كه در ايام حملة مغول به يزد رفتند و به خدمت علاءالدوله اتابك محلي درآمدند و بعداً به خدمت هولاكو رفتند و سر سلسلة اين خاندان شرفالدين مظفر حاكم ميبد گرديد<sup>2</sup> و تا دوران اولجايتو در آن شهر باقيماند. پسرش مبارزالدين محمد كه در دربار اولجايتو بود با مرگ پدر به ميبد بازگشت و اتابكان يزد را برانداخت و به جنگ نكوداريان رفت. او با اميرغياثالدين كيخسرو اينجو متحد شد و با استفاده از اغتشاشاتي كه بعد از مرگ ابوسعيد ايلخاني رخ داد ابواسحاق اينجو را عقب راند و فارس را متصرف نمود و سپس با ازدواج با دختر حكمران قتلغخاني كرمان اين ايالت را هم به دست آورد و سپس تبريز را هم گرفت امّا قادر به نگهداري آن نشد.<sup>3</sup> پسرش شاه شجاع او را از سلطنت خلع كرد امّا پسر ديگرش محمود شاه كه در اصفهان بود با شاه شجاع مخالفت كرد. محمود از آل جلاير كمك گرفت و اصفهان را نگه داشت. شاه شجاع لشكر به آذربايجان برد و با سلطان حسين بن اويس جلايري جنگيد. ظهور تيمور شاه شجاع را بر آن داشت تا تسليم فاتح بزرگ شود.<sup>4</sup> شاه شجاع و شاه محمود جنگهاي متعددي با هم نمودند كه باعث تضعيف قدرت آنها شد و با مرگ شاه محمود اين منازعات ادامه داشت. جانشينان شاه شجاع نيز محتاط نبودند و پراكندگي در اين سلسله با تقسيم ايالات مظفري بين پسران شاه شجاع ادامه يافت.<sup>5</sup> در فارس زينالعابدين علي نخست با تيمور از در دوستي درآمد اما پس از قتل شش عامل مالياتي تيمور در اصفهان، تيمور در 789ق به اصفهان آمد و زينالعابدين به سمت بغداد فرار كرد و در نزديكي شوشتر به زندان شاه منصور افتاد.<sup>6</sup><br />
<br />
شاه يحيي(795-789ق) از طرف تيمور حاكم فارس شد امّا شاه منصور او را از شيراز به يزد فراري داد. يحيي براي گرفتن كرمان با سلطان احمد جنگيد و شكست خورد.<sup>7</sup><br />
<br />
سرانجام شاه منصور مظفري در صدد حمله به اميرتيمور برآمد. اما تيمور در 795ق (1397م) بر آن شد تا معاندان را براندازد. در اين بين شاه منصور با سلطان احمد و ايلدرم بايزيد عثماني وارد مذاكره شد كه ثمري نداشت و حملة غافلگيركنندة تيمور فرصت هر كاري را از او گرفت. شاه منصور در مصاف با تيمور رشادتها و دلاوريهايي از خود نشان داد اما به دليل خيانت اطرافيان كاري از پيش نبرد و مردانه در جنگ كشته شد.<sup>8</sup> (795ق)<br />
<br />
با قتل او حكومت آلمظفر به پايان رسيد. تيمور بعد از تصرف شيراز دستور داد تا تمام شاهزادگان و بازماندگان خاندان مظفري را گرد آورند و بعد از مصادرة اموال آنان را در قرية ماهيار از توابع قمشة اصفهان قتل عام نمايند.<br />
<br />
قلمرو حكومتي مظفريان به مركز و جنوب ايران را در برميگرفت و گاه تا آذربايجان امتداد مييافت، يزد، شيراز، كرمان و اصفهان از مراكز مهم حكومتي و برخوردار از فعاليتهاي عمراني مظفريان بودند.<sup>9</sup><br />
<br />
اين دوره مفتخر به وجود شاعران بزرگي مانند حافظ و عبيد زاكاني است. مظفريان بناهاي مذهبي و عامالمنفعه در متصرفاتشان بنا كردند و توجه خاصي به احياي وحدت اسلامي داشتند. علارغم صفان نيكي كه داشتند تفرقه و نقاق و برادركشي در بين آنها شايع بود.<br />
<br />
<br />
'''مآخذ:'''<br />
<br />
1. ستوده، حسينقلي. '''''تاريخ آل مظفر'''''. تهران: دانشگاه تهران، 1346،ص58.<br />
<br />
2. كتبي، محمود. '''''تاريخ آل مظفر'''''. چاپ عبدالحسين نوائي، تهران: اميركبير، 1364، ص30.<br />
<br />
3. نبئي، '''''ابوالفضل.''''' '''''اوضاع سياسي و اجتماعي ايران در قرن هشتم'''''. دانشگاه فردوسي مشهد، 1375، ص67.<br />
<br />
4. رويمر. ه. ر. '''''آل مظفر،''''' '''''تاريخ ايران دورة تيموريان'''''. پژوهشي دانشگاه كمبريج ، ترجمة يعقوب آژند، جامي، 1379، ص24.<br />
<br />
5. شعباني، رضا. '''''مروري كوتاه به تاريخ ايران'''''. تهران: سخن، 1380،ص 498.<br />
<br />
6. بيات، عزيرالله. '''''كليات تاريخ ايران'''''. ميراث ملل، 1370، ص 367.<br />
<br />
7. باسورث، ادموند كليفورد. '''''سلسلههاي اسلامي جديد'''''. ترجمة فريدون بدرهاي، باز، 1381، ص 506.<br />
<br />
8. باستاني پاريزي، محمدابراهيم. '''''شاه منصور'''''. تهران: 1348، ابنسينا، ص 174.<br />
<br />
9. مزاوي، ميشل. '''''پيدايش دولت صفوي'''''. ترجمة يعقوب آژند، گستره، ص4و3.<br />
<br />
<br />
<br />
کورش صالحی</div>Samei