https://iranology-e.ir/index.php?action=history&feed=atom&title=%D9%85%D8%B9%D8%B1%DA%A9%D9%87معرکه - تاریخچهٔ نسخهها2026-06-21T09:00:37Zتاریخچهٔ نسخهها برای این صفحه در ویکیMediaWiki 1.43.1https://iranology-e.ir/index.php?title=%D9%85%D8%B9%D8%B1%DA%A9%D9%87&diff=8313&oldid=prevSamei در ۱۲ مهٔ ۲۰۲۵، ساعت ۱۱:۰۴2025-05-12T11:04:24Z<p></p>
<table style="background-color: #fff; color: #202122;" data-mw="interface">
<col class="diff-marker" />
<col class="diff-content" />
<col class="diff-marker" />
<col class="diff-content" />
<tr class="diff-title" lang="fa">
<td colspan="2" style="background-color: #fff; color: #202122; text-align: center;">→ نسخهٔ قدیمیتر</td>
<td colspan="2" style="background-color: #fff; color: #202122; text-align: center;">نسخهٔ ۱۲ مهٔ ۲۰۲۵، ساعت ۱۱:۰۴</td>
</tr><tr><td colspan="2" class="diff-lineno" id="mw-diff-left-l5">خط ۵:</td>
<td colspan="2" class="diff-lineno">خط ۵:</td></tr>
<tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>او پیدایی معرکه را «زمان [[آدم]]» و پایان ان را «قبول دلها» و رکن آن را «فیض گرفتن» و «فیض رساندن». و گشادهرویی و چالاکی را از جمله ویژگیهای پسندیده معرکهگیر دانسته و آنها را در 3 طایفه «اهل سخن»، «اهل زور»، «اهل بازی» میکند. اهل بازی را سه طایفه: طاسبازان، لعبتبازان و حقهبازان، افسانهگویان؛ اهل سخن را نیز سه طایفه: مداحان، غرّاخوانان و سقّایان، خواصگویان و بساطاندازان و قصهخوانان و افسانهگویان؛ و اهل زور را 8 طایفه مانند کُشتیگیران؛ سنکگیران، رسنبازان معرفی میکند<ref>واعظ کاشفی سبزواری، ملاحسین. '''''فتوتنامه سلطانی'''''. به کوشش، محمدجعفر محجوب، تهران: بنیاد فرهنگ ایران، 1350، 275- 277، 279- 280، 306.</ref>. </div></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>او پیدایی معرکه را «زمان [[آدم]]» و پایان ان را «قبول دلها» و رکن آن را «فیض گرفتن» و «فیض رساندن». و گشادهرویی و چالاکی را از جمله ویژگیهای پسندیده معرکهگیر دانسته و آنها را در 3 طایفه «اهل سخن»، «اهل زور»، «اهل بازی» میکند. اهل بازی را سه طایفه: طاسبازان، لعبتبازان و حقهبازان، افسانهگویان؛ اهل سخن را نیز سه طایفه: مداحان، غرّاخوانان و سقّایان، خواصگویان و بساطاندازان و قصهخوانان و افسانهگویان؛ و اهل زور را 8 طایفه مانند کُشتیگیران؛ سنکگیران، رسنبازان معرفی میکند<ref>واعظ کاشفی سبزواری، ملاحسین. '''''فتوتنامه سلطانی'''''. به کوشش، محمدجعفر محجوب، تهران: بنیاد فرهنگ ایران، 1350، 275- 277، 279- 280، 306.</ref>. </div></td></tr>
<tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br></td></tr>
<tr><td class="diff-marker" data-marker="−"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #ffe49c; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>بیضایی در شرح «تماشا» که مقدمهای برای نمایشهای مهم و شادیآور [[صفویان|عهد صفویه]] به بعد شد، سرگرمیهایی با عنوان معرکه مانند چشمبندی و شعبدهبازی، بندبازی و ریسمانباز، به نزاع و رقص و تقلید وادار کردن جانوارن، عملیات زورگیری و پهلوانی و قوالی و نقالی و شیشهبازی (بازی و رقص با ظرف شیشهای) را از مجموعه بازیهای تماشا <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">میاورد </del>و میگوید: عامل این سرگرمیها را در جامعه «لوتی» یا «استاد» یا «معرکهگیر» یا «[[مرشد]]» میخواندند<ref>بیضایی، بهرام. '''''نمایش در ایران'''''. تهران: امید. 1383، 57.</ref>.</div></td><td class="diff-marker" data-marker="+"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>بیضایی در شرح «تماشا» که مقدمهای برای نمایشهای مهم و شادیآور [[صفویان|عهد صفویه]] به بعد شد، سرگرمیهایی با عنوان معرکه مانند چشمبندی و شعبدهبازی، بندبازی و ریسمانباز، به نزاع و رقص و تقلید وادار کردن جانوارن، عملیات زورگیری و پهلوانی و قوالی و نقالی و شیشهبازی (بازی و رقص با ظرف شیشهای) را از مجموعه بازیهای تماشا <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">میآورد </ins>و میگوید: عامل این سرگرمیها را در جامعه «لوتی» یا «استاد» یا «معرکهگیر» یا «[[مرشد]]» میخواندند<ref>بیضایی، بهرام. '''''نمایش در ایران'''''. تهران: امید. 1383، 57.</ref>.</div></td></tr>
<tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br></td></tr>
<tr><td class="diff-marker" data-marker="−"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #ffe49c; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>معرکهگیر بساط معرکه و شعبده را در جایی میگسترد و چشمههای گوناگون بازی خویش را <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">اغاز </del>میکند. فرق معرکه شعبدهباز با طایفه اهل سخن مانند قصهخوان و نقّال آن است که مطلب و کار انها پیوستگی ندارد و گفتهها و کارهای هر روزشان در روز دیگر تداوم ندارد. هر کس از هر جا بر سر معرکه رسید و هرچه رادید و شنید برایش موجب سرگرمی است<ref>محجوب، محمدجعفر. '''''ادبیات عامیانهی ایران'''''، به کوشش حسن ذوالفقاری، تهران: چشمه، 1382، 2/1095.</ref>. </div></td><td class="diff-marker" data-marker="+"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>معرکهگیر بساط معرکه و شعبده را در جایی میگسترد و چشمههای گوناگون بازی خویش را <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">آغاز </ins>میکند. فرق معرکه شعبدهباز با طایفه اهل سخن مانند قصهخوان و نقّال آن است که مطلب و کار انها پیوستگی ندارد و گفتهها و کارهای هر روزشان در روز دیگر تداوم ندارد. هر کس از هر جا بر سر معرکه رسید و هرچه رادید و شنید برایش موجب سرگرمی است<ref>محجوب، محمدجعفر. '''''ادبیات عامیانهی ایران'''''، به کوشش حسن ذوالفقاری، تهران: چشمه، 1382، 2/1095.</ref>. </div></td></tr>
<tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br></td></tr>
<tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>== نیز نگاه کنید به ==</div></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>== نیز نگاه کنید به ==</div></td></tr>
</table>Sameihttps://iranology-e.ir/index.php?title=%D9%85%D8%B9%D8%B1%DA%A9%D9%87&diff=8312&oldid=prevSamei: /* ماخذ */2025-05-12T11:02:04Z<p><span class="autocomment">ماخذ</span></p>
<table style="background-color: #fff; color: #202122;" data-mw="interface">
<col class="diff-marker" />
<col class="diff-content" />
<col class="diff-marker" />
<col class="diff-content" />
<tr class="diff-title" lang="fa">
<td colspan="2" style="background-color: #fff; color: #202122; text-align: center;">→ نسخهٔ قدیمیتر</td>
<td colspan="2" style="background-color: #fff; color: #202122; text-align: center;">نسخهٔ ۱۲ مهٔ ۲۰۲۵، ساعت ۱۱:۰۲</td>
</tr><tr><td colspan="2" class="diff-lineno" id="mw-diff-left-l3">خط ۳:</td>
<td colspan="2" class="diff-lineno">خط ۳:</td></tr>
<tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>[[علی اکبر دهخدا|دهخدا]] معرکهگیر را کسی میداند که به وقت معرکهگیری هنگامه بازی را گرم کند چون کُشتیگیر، طاسباز، سگباز، میمونباز، ریسمانباز و شعبدهباز<ref>دهخدا علیاکبر. لغتنامه. تهران: انتشارات و چاپ دانشگاه تهران، 1377، 14/21150.</ref>. تا قرن دهم هجری (16 م) اطلاعات دقیق و زیادی از معرکه و معرکهگیری در دست نبود. ملاحسین کاشفی سبزواری در آغاز قرن دهم در کتاب '''''فتوتنامه سلطانی''''' به معرکه اشارهای میکند و شرحی در باره آن مینویسد: </div></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>[[علی اکبر دهخدا|دهخدا]] معرکهگیر را کسی میداند که به وقت معرکهگیری هنگامه بازی را گرم کند چون کُشتیگیر، طاسباز، سگباز، میمونباز، ریسمانباز و شعبدهباز<ref>دهخدا علیاکبر. لغتنامه. تهران: انتشارات و چاپ دانشگاه تهران، 1377، 14/21150.</ref>. تا قرن دهم هجری (16 م) اطلاعات دقیق و زیادی از معرکه و معرکهگیری در دست نبود. ملاحسین کاشفی سبزواری در آغاز قرن دهم در کتاب '''''فتوتنامه سلطانی''''' به معرکه اشارهای میکند و شرحی در باره آن مینویسد: </div></td></tr>
<tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br></td></tr>
<tr><td class="diff-marker" data-marker="−"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #ffe49c; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>او پیدایی معرکه را «زمان [[آدم]]» و پایان ان را «قبول دلها» و رکن آن را «فیض گرفتن» و «فیض رساندن». و گشادهرویی و چالاکی را از جمله ویژگیهای پسندیده معرکهگیر دانسته و آنها را در 3 طایفه «اهل سخن»، «اهل زور»، «اهل بازی» میکند. اهل بازی را سه طایفه: طاسبازان، لعبتبازان و حقهبازان، افسانهگویان؛ اهل سخن را نیز سه طایفه: مداحان، غرّاخوانان و سقّایان، خواصگویان و بساطاندازان و قصهخوانان و افسانهگویان؛ و اهل زور را 8 طایفه مانند کُشتیگیران؛ سنکگیران، رسنبازان معرفی میکند<ref><del style="font-weight: bold; text-decoration: none;"> واعظ </del>کاشفی سبزواری، ملاحسین. '''''فتوتنامه سلطانی'''''. به کوشش، محمدجعفر محجوب، تهران: بنیاد فرهنگ ایران، 1350، 275- 277، 279- 280، 306.</ref>. </div></td><td class="diff-marker" data-marker="+"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>او پیدایی معرکه را «زمان [[آدم]]» و پایان ان را «قبول دلها» و رکن آن را «فیض گرفتن» و «فیض رساندن». و گشادهرویی و چالاکی را از جمله ویژگیهای پسندیده معرکهگیر دانسته و آنها را در 3 طایفه «اهل سخن»، «اهل زور»، «اهل بازی» میکند. اهل بازی را سه طایفه: طاسبازان، لعبتبازان و حقهبازان، افسانهگویان؛ اهل سخن را نیز سه طایفه: مداحان، غرّاخوانان و سقّایان، خواصگویان و بساطاندازان و قصهخوانان و افسانهگویان؛ و اهل زور را 8 طایفه مانند کُشتیگیران؛ سنکگیران، رسنبازان معرفی میکند<ref><ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">واعظ </ins>کاشفی سبزواری، ملاحسین. '''''فتوتنامه سلطانی'''''. به کوشش، محمدجعفر محجوب، تهران: بنیاد فرهنگ ایران، 1350، 275- 277، 279- 280، 306.</ref>. </div></td></tr>
<tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br></td></tr>
<tr><td class="diff-marker" data-marker="−"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #ffe49c; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>بیضایی در شرح «تماشا» که مقدمهای برای نمایشهای مهم و شادیآور [[صفویان|عهد صفویه]] به بعد شد، سرگرمیهایی با عنوان معرکه مانند چشمبندی و شعبدهبازی، بندبازی و ریسمانباز، به نزاع و رقص و تقلید وادار کردن جانوارن، عملیات زورگیری و پهلوانی و قوالی و نقالی و شیشهبازی (بازی و رقص با ظرف شیشهای) را از مجموعه بازیهای تماشا میاورد و میگوید: عامل این سرگرمیها را در جامعه «لوتی» یا «استاد» یا «معرکهگیر» یا <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">«مرشد» </del>میخواندند<ref>بیضایی، بهرام. '''''نمایش در ایران'''''. تهران: امید. 1383، 57.</ref>.</div></td><td class="diff-marker" data-marker="+"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>بیضایی در شرح «تماشا» که مقدمهای برای نمایشهای مهم و شادیآور [[صفویان|عهد صفویه]] به بعد شد، سرگرمیهایی با عنوان معرکه مانند چشمبندی و شعبدهبازی، بندبازی و ریسمانباز، به نزاع و رقص و تقلید وادار کردن جانوارن، عملیات زورگیری و پهلوانی و قوالی و نقالی و شیشهبازی (بازی و رقص با ظرف شیشهای) را از مجموعه بازیهای تماشا میاورد و میگوید: عامل این سرگرمیها را در جامعه «لوتی» یا «استاد» یا «معرکهگیر» یا <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">«[[مرشد]]» </ins>میخواندند<ref>بیضایی، بهرام. '''''نمایش در ایران'''''. تهران: امید. 1383، 57.</ref>.</div></td></tr>
<tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br></td></tr>
<tr><td class="diff-marker" data-marker="−"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #ffe49c; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>معرکهگیر بساط معرکه و شعبده را در جایی میگسترد و چشمههای گوناگون بازی خویش را اغاز میکند. فرق معرکه شعبدهباز با طایفه اهل سخن مانند قصهخوان و نقّال <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">ان </del>است که مطلب و کار انها پیوستگی ندارد و گفتهها و کارهای هر روزشان در روز دیگر تداوم ندارد. هر کس از هر جا بر سر معرکه رسید و هرچه رادید و شنید برایش موجب سرگرمی است<ref>محجوب، محمدجعفر. '''''ادبیات عامیانهی ایران'''''، به کوشش حسن ذوالفقاری، تهران: چشمه، 1382، 2/1095.</ref>. </div></td><td class="diff-marker" data-marker="+"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>معرکهگیر بساط معرکه و شعبده را در جایی میگسترد و چشمههای گوناگون بازی خویش را اغاز میکند. فرق معرکه شعبدهباز با طایفه اهل سخن مانند قصهخوان و نقّال <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">آن </ins>است که مطلب و کار انها پیوستگی ندارد و گفتهها و کارهای هر روزشان در روز دیگر تداوم ندارد. هر کس از هر جا بر سر معرکه رسید و هرچه رادید و شنید برایش موجب سرگرمی است<ref>محجوب، محمدجعفر. '''''ادبیات عامیانهی ایران'''''، به کوشش حسن ذوالفقاری، تهران: چشمه، 1382، 2/1095.</ref>. </div></td></tr>
<tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br></td></tr>
<tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>== نیز نگاه کنید به ==</div></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>== نیز نگاه کنید به ==</div></td></tr>
<tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br></td></tr>
<tr><td class="diff-marker" data-marker="−"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #ffe49c; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>== <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">ماخذ </del>==</div></td><td class="diff-marker" data-marker="+"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div><ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">* [[صفویان]]</ins></div></td></tr>
<tr><td colspan="2" class="diff-side-deleted"></td><td class="diff-marker" data-marker="+"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div><ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">* [[مرشد]]</ins></div></td></tr>
<tr><td colspan="2" class="diff-side-deleted"></td><td class="diff-marker" data-marker="+"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div> </div></td></tr>
<tr><td colspan="2" class="diff-side-deleted"></td><td class="diff-marker" data-marker="+"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>== <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">مآخذ </ins>==</div></td></tr>
<tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div><references /></div></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div><references /></div></td></tr>
<tr><td class="diff-marker" data-marker="−"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #ffe49c; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div><del style="font-weight: bold; text-decoration: none;"></del></div></td><td colspan="2" class="diff-side-added"></td></tr>
<tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>== منبع اصلی ==</div></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>== منبع اصلی ==</div></td></tr>
<tr><td class="diff-marker" data-marker="−"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #ffe49c; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>سازمان فرهنگ و ارتباطات اسلامی، مرکز مطالعات راهبردی روابط فرهنگی (1398). دانشنامه ایران. تهران: موسسه فرهنگی هنری و انتشارات بین المللی <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">الهدی،</del></div></td><td class="diff-marker" data-marker="+"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div><ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">[https://icro.ir/ </ins>سازمان فرهنگ و ارتباطات اسلامی، مرکز مطالعات راهبردی روابط فرهنگی<ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">] </ins>(1398). دانشنامه ایران. تهران: <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">[https://alhoda.ir/ </ins>موسسه فرهنگی هنری و انتشارات بین المللی <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">الهدی]،</ins></div></td></tr>
<tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br></td></tr>
<tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>== نویسنده مقاله ==</div></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>== نویسنده مقاله ==</div></td></tr>
<tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>سیامک امینی</div></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>سیامک امینی</div></td></tr>
<tr><td colspan="2" class="diff-side-deleted"></td><td class="diff-marker" data-marker="+"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div><ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">[[رده:جامعه و نظام اجتماعی]]</ins></div></td></tr>
<tr><td colspan="2" class="diff-side-deleted"></td><td class="diff-marker" data-marker="+"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div><ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">[[رده:مردم شناسی]]</ins></div></td></tr>
</table>Sameihttps://iranology-e.ir/index.php?title=%D9%85%D8%B9%D8%B1%DA%A9%D9%87&diff=8311&oldid=prevSamei در ۱۲ مهٔ ۲۰۲۵، ساعت ۱۰:۵۸2025-05-12T10:58:34Z<p></p>
<table style="background-color: #fff; color: #202122;" data-mw="interface">
<col class="diff-marker" />
<col class="diff-content" />
<col class="diff-marker" />
<col class="diff-content" />
<tr class="diff-title" lang="fa">
<td colspan="2" style="background-color: #fff; color: #202122; text-align: center;">→ نسخهٔ قدیمیتر</td>
<td colspan="2" style="background-color: #fff; color: #202122; text-align: center;">نسخهٔ ۱۲ مهٔ ۲۰۲۵، ساعت ۱۰:۵۸</td>
</tr><tr><td colspan="2" class="diff-lineno" id="mw-diff-left-l7">خط ۷:</td>
<td colspan="2" class="diff-lineno">خط ۷:</td></tr>
<tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>بیضایی در شرح «تماشا» که مقدمهای برای نمایشهای مهم و شادیآور [[صفویان|عهد صفویه]] به بعد شد، سرگرمیهایی با عنوان معرکه مانند چشمبندی و شعبدهبازی، بندبازی و ریسمانباز، به نزاع و رقص و تقلید وادار کردن جانوارن، عملیات زورگیری و پهلوانی و قوالی و نقالی و شیشهبازی (بازی و رقص با ظرف شیشهای) را از مجموعه بازیهای تماشا میاورد و میگوید: عامل این سرگرمیها را در جامعه «لوتی» یا «استاد» یا «معرکهگیر» یا «مرشد» میخواندند<ref>بیضایی، بهرام. '''''نمایش در ایران'''''. تهران: امید. 1383، 57.</ref>.</div></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>بیضایی در شرح «تماشا» که مقدمهای برای نمایشهای مهم و شادیآور [[صفویان|عهد صفویه]] به بعد شد، سرگرمیهایی با عنوان معرکه مانند چشمبندی و شعبدهبازی، بندبازی و ریسمانباز، به نزاع و رقص و تقلید وادار کردن جانوارن، عملیات زورگیری و پهلوانی و قوالی و نقالی و شیشهبازی (بازی و رقص با ظرف شیشهای) را از مجموعه بازیهای تماشا میاورد و میگوید: عامل این سرگرمیها را در جامعه «لوتی» یا «استاد» یا «معرکهگیر» یا «مرشد» میخواندند<ref>بیضایی، بهرام. '''''نمایش در ایران'''''. تهران: امید. 1383، 57.</ref>.</div></td></tr>
<tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br></td></tr>
<tr><td class="diff-marker" data-marker="−"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #ffe49c; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>معرکهگیر بساط معرکه و شعبده را در جایی میگسترد و چشمههای گوناگون بازی خویش را اغاز میکند. فرق معرکه شعبدهباز با طایفه اهل سخن مانند قصهخوان و نقّال ان است که مطلب و کار انها پیوستگی ندارد و گفتهها و کارهای هر روزشان در روز دیگر تداوم ندارد. هر کس از هر جا بر سر معرکه رسید و هرچه رادید و شنید برایش موجب سرگرمی است<ref>محجوب، محمدجعفر. '''''ادبیات عامیانهی ایران'''''، به کوشش حسن ذوالفقاری، تهران: چشمه، 1382، 2/1095.</div></td><td class="diff-marker" data-marker="+"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>معرکهگیر بساط معرکه و شعبده را در جایی میگسترد و چشمههای گوناگون بازی خویش را اغاز میکند. فرق معرکه شعبدهباز با طایفه اهل سخن مانند قصهخوان و نقّال ان است که مطلب و کار انها پیوستگی ندارد و گفتهها و کارهای هر روزشان در روز دیگر تداوم ندارد. هر کس از هر جا بر سر معرکه رسید و هرچه رادید و شنید برایش موجب سرگرمی است<ref>محجوب، محمدجعفر. '''''ادبیات عامیانهی ایران'''''، به کوشش حسن ذوالفقاری، تهران: چشمه، 1382، 2/1095.</ref>. </div></td></tr>
<tr><td class="diff-marker" data-marker="−"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #ffe49c; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div> </div></td><td colspan="2" class="diff-side-added"></td></tr>
<tr><td class="diff-marker" data-marker="−"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #ffe49c; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div><del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">سیامک امینی</del></ref>. </div></td><td colspan="2" class="diff-side-added"></td></tr>
<tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br></td></tr>
<tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>== نیز نگاه کنید به ==</div></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>== نیز نگاه کنید به ==</div></td></tr>
<tr><td colspan="2" class="diff-lineno" id="mw-diff-left-l20">خط ۲۰:</td>
<td colspan="2" class="diff-lineno">خط ۱۸:</td></tr>
<tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br></td></tr>
<tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>== نویسنده مقاله ==</div></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>== نویسنده مقاله ==</div></td></tr>
<tr><td class="diff-marker" data-marker="−"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #ffe49c; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>سیامک</div></td><td class="diff-marker" data-marker="+"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>سیامک <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">امینی</ins></div></td></tr>
</table>Sameihttps://iranology-e.ir/index.php?title=%D9%85%D8%B9%D8%B1%DA%A9%D9%87&diff=8306&oldid=prevSamei در ۱۲ مهٔ ۲۰۲۵، ساعت ۱۰:۱۴2025-05-12T10:14:09Z<p></p>
<table style="background-color: #fff; color: #202122;" data-mw="interface">
<col class="diff-marker" />
<col class="diff-content" />
<col class="diff-marker" />
<col class="diff-content" />
<tr class="diff-title" lang="fa">
<td colspan="2" style="background-color: #fff; color: #202122; text-align: center;">→ نسخهٔ قدیمیتر</td>
<td colspan="2" style="background-color: #fff; color: #202122; text-align: center;">نسخهٔ ۱۲ مهٔ ۲۰۲۵، ساعت ۱۰:۱۴</td>
</tr><tr><td colspan="2" class="diff-lineno" id="mw-diff-left-l3">خط ۳:</td>
<td colspan="2" class="diff-lineno">خط ۳:</td></tr>
<tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>[[علی اکبر دهخدا|دهخدا]] معرکهگیر را کسی میداند که به وقت معرکهگیری هنگامه بازی را گرم کند چون کُشتیگیر، طاسباز، سگباز، میمونباز، ریسمانباز و شعبدهباز<ref>دهخدا علیاکبر. لغتنامه. تهران: انتشارات و چاپ دانشگاه تهران، 1377، 14/21150.</ref>. تا قرن دهم هجری (16 م) اطلاعات دقیق و زیادی از معرکه و معرکهگیری در دست نبود. ملاحسین کاشفی سبزواری در آغاز قرن دهم در کتاب '''''فتوتنامه سلطانی''''' به معرکه اشارهای میکند و شرحی در باره آن مینویسد: </div></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>[[علی اکبر دهخدا|دهخدا]] معرکهگیر را کسی میداند که به وقت معرکهگیری هنگامه بازی را گرم کند چون کُشتیگیر، طاسباز، سگباز، میمونباز، ریسمانباز و شعبدهباز<ref>دهخدا علیاکبر. لغتنامه. تهران: انتشارات و چاپ دانشگاه تهران، 1377، 14/21150.</ref>. تا قرن دهم هجری (16 م) اطلاعات دقیق و زیادی از معرکه و معرکهگیری در دست نبود. ملاحسین کاشفی سبزواری در آغاز قرن دهم در کتاب '''''فتوتنامه سلطانی''''' به معرکه اشارهای میکند و شرحی در باره آن مینویسد: </div></td></tr>
<tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br></td></tr>
<tr><td class="diff-marker" data-marker="−"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #ffe49c; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>او پیدایی معرکه را «زمان [[آدم]]» و پایان ان را «قبول دلها» و رکن <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">ان </del>را «فیض گرفتن» و «فیض رساندن». و گشادهرویی و چالاکی را از جمله ویژگیهای پسندیده معرکهگیر دانسته و آنها را در 3 طایفه «اهل سخن»، «اهل زور»، «اهل بازی» میکند. اهل بازی را سه طایفه: طاسبازان، لعبتبازان و حقهبازان، افسانهگویان؛ اهل سخن را نیز سه طایفه: مداحان، غرّاخوانان و سقّایان، خواصگویان و بساطاندازان و قصهخوانان و افسانهگویان؛ و اهل زور را 8 طایفه مانند کُشتیگیران؛ سنکگیران، رسنبازان معرفی میکند<ref> واعظ کاشفی سبزواری، ملاحسین. '''''فتوتنامه سلطانی'''''. به کوشش، محمدجعفر محجوب، تهران: بنیاد فرهنگ ایران، 1350، 275- 277، 279- 280، 306.</ref>. </div></td><td class="diff-marker" data-marker="+"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>او پیدایی معرکه را «زمان [[آدم]]» و پایان ان را «قبول دلها» و رکن <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">آن </ins>را «فیض گرفتن» و «فیض رساندن». و گشادهرویی و چالاکی را از جمله ویژگیهای پسندیده معرکهگیر دانسته و آنها را در 3 طایفه «اهل سخن»، «اهل زور»، «اهل بازی» میکند. اهل بازی را سه طایفه: طاسبازان، لعبتبازان و حقهبازان، افسانهگویان؛ اهل سخن را نیز سه طایفه: مداحان، غرّاخوانان و سقّایان، خواصگویان و بساطاندازان و قصهخوانان و افسانهگویان؛ و اهل زور را 8 طایفه مانند کُشتیگیران؛ سنکگیران، رسنبازان معرفی میکند<ref> واعظ کاشفی سبزواری، ملاحسین. '''''فتوتنامه سلطانی'''''. به کوشش، محمدجعفر محجوب، تهران: بنیاد فرهنگ ایران، 1350، 275- 277، 279- 280، 306.</ref>. </div></td></tr>
<tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br></td></tr>
<tr><td class="diff-marker" data-marker="−"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #ffe49c; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>بیضایی در شرح «تماشا» که مقدمهای برای نمایشهای مهم و <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">شادیاور </del>عهد صفویه به بعد شد، سرگرمیهایی با عنوان معرکه مانند چشمبندی و شعبدهبازی، بندبازی و ریسمانباز، به نزاع و رقص و تقلید وادار کردن جانوارن، عملیات زورگیری و پهلوانی و قوالی و نقالی و شیشهبازی (بازی و رقص با ظرف شیشهای) را از مجموعه بازیهای تماشا میاورد و میگوید: عامل این سرگرمیها را در جامعه «لوتی» یا «استاد» یا «معرکهگیر» یا «مرشد» میخواندند<ref>بیضایی، بهرام. '''''نمایش در ایران'''''. تهران: امید. 1383، 57.</ref>.</div></td><td class="diff-marker" data-marker="+"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>بیضایی در شرح «تماشا» که مقدمهای برای نمایشهای مهم و <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">شادیآور [[صفویان|</ins>عهد صفویه<ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">]] </ins>به بعد شد، سرگرمیهایی با عنوان معرکه مانند چشمبندی و شعبدهبازی، بندبازی و ریسمانباز، به نزاع و رقص و تقلید وادار کردن جانوارن، عملیات زورگیری و پهلوانی و قوالی و نقالی و شیشهبازی (بازی و رقص با ظرف شیشهای) را از مجموعه بازیهای تماشا میاورد و میگوید: عامل این سرگرمیها را در جامعه «لوتی» یا «استاد» یا «معرکهگیر» یا «مرشد» میخواندند<ref>بیضایی، بهرام. '''''نمایش در ایران'''''. تهران: امید. 1383، 57.</ref>.</div></td></tr>
<tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br></td></tr>
<tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>معرکهگیر بساط معرکه و شعبده را در جایی میگسترد و چشمههای گوناگون بازی خویش را اغاز میکند. فرق معرکه شعبدهباز با طایفه اهل سخن مانند قصهخوان و نقّال ان است که مطلب و کار انها پیوستگی ندارد و گفتهها و کارهای هر روزشان در روز دیگر تداوم ندارد. هر کس از هر جا بر سر معرکه رسید و هرچه رادید و شنید برایش موجب سرگرمی است<ref>محجوب، محمدجعفر. '''''ادبیات عامیانهی ایران'''''، به کوشش حسن ذوالفقاری، تهران: چشمه، 1382، 2/1095.</div></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>معرکهگیر بساط معرکه و شعبده را در جایی میگسترد و چشمههای گوناگون بازی خویش را اغاز میکند. فرق معرکه شعبدهباز با طایفه اهل سخن مانند قصهخوان و نقّال ان است که مطلب و کار انها پیوستگی ندارد و گفتهها و کارهای هر روزشان در روز دیگر تداوم ندارد. هر کس از هر جا بر سر معرکه رسید و هرچه رادید و شنید برایش موجب سرگرمی است<ref>محجوب، محمدجعفر. '''''ادبیات عامیانهی ایران'''''، به کوشش حسن ذوالفقاری، تهران: چشمه، 1382، 2/1095.</div></td></tr>
</table>Sameihttps://iranology-e.ir/index.php?title=%D9%85%D8%B9%D8%B1%DA%A9%D9%87&diff=8305&oldid=prevSamei در ۱۲ مهٔ ۲۰۲۵، ساعت ۱۰:۱۲2025-05-12T10:12:20Z<p></p>
<table style="background-color: #fff; color: #202122;" data-mw="interface">
<col class="diff-marker" />
<col class="diff-content" />
<col class="diff-marker" />
<col class="diff-content" />
<tr class="diff-title" lang="fa">
<td colspan="2" style="background-color: #fff; color: #202122; text-align: center;">→ نسخهٔ قدیمیتر</td>
<td colspan="2" style="background-color: #fff; color: #202122; text-align: center;">نسخهٔ ۱۲ مهٔ ۲۰۲۵، ساعت ۱۰:۱۲</td>
</tr><tr><td colspan="2" class="diff-lineno" id="mw-diff-left-l1">خط ۱:</td>
<td colspan="2" class="diff-lineno">خط ۱:</td></tr>
<tr><td class="diff-marker" data-marker="−"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #ffe49c; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>'''معرکه'''، یا هنگامه نوعی بازی نمایشی و هنرنمایی از کارهایی مانند پردهخوانی، مارگیری، خرس و میمون رقصانی، شعبدهبازی و <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">زورازمایی </del>و عملیات پهلوانی در گذرگاهها و میدانهای شهر و روستا.</div></td><td class="diff-marker" data-marker="+"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>'''معرکه'''، یا هنگامه نوعی بازی نمایشی و هنرنمایی از کارهایی مانند پردهخوانی، مارگیری، خرس و میمون رقصانی، شعبدهبازی و <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">زورآزمایی </ins>و عملیات پهلوانی در گذرگاهها و میدانهای شهر و روستا.</div></td></tr>
<tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br></td></tr>
<tr><td class="diff-marker" data-marker="−"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #ffe49c; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>دهخدا معرکهگیر را کسی میداند که به وقت معرکهگیری هنگامه بازی را گرم کند چون کُشتیگیر، طاسباز، سگباز، میمونباز، ریسمانباز و شعبدهباز<ref>دهخدا علیاکبر. لغتنامه. تهران: انتشارات و چاپ دانشگاه تهران، 1377، 14/21150.</ref>. تا قرن دهم هجری (16 م) اطلاعات دقیق و زیادی از معرکه و معرکهگیری در دست نبود. ملاحسین کاشفی سبزواری در آغاز قرن دهم در کتاب '''''فتوتنامه سلطانی''''' به معرکه اشارهای میکند و شرحی در باره آن مینویسد: او پیدایی معرکه را «زمان [[آدم]]» و پایان ان را «قبول دلها» و رکن ان را «فیض گرفتن» و «فیض رساندن». و گشادهرویی و چالاکی را از جمله ویژگیهای پسندیده معرکهگیر دانسته و <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">انها </del>را در 3 طایفه «اهل سخن»، «اهل زور»، «اهل بازی» میکند. اهل بازی را سه طایفه: طاسبازان، لعبتبازان و حقهبازان، افسانهگویان؛ اهل سخن را نیز سه طایفه: مداحان، غرّاخوانان و سقّایان، خواصگویان و بساطاندازان و قصهخوانان و افسانهگویان؛ و اهل زور را 8 طایفه مانند کُشتیگیران؛ سنکگیران، رسنبازان معرفی میکند<ref> واعظ کاشفی سبزواری، ملاحسین. '''''فتوتنامه سلطانی'''''. به کوشش، محمدجعفر محجوب، تهران: بنیاد فرهنگ ایران، 1350، 275- 277، 279- 280، 306.</ref>. </div></td><td class="diff-marker" data-marker="+"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div><ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">[[علی اکبر </ins>دهخدا<ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">|دهخدا]] </ins>معرکهگیر را کسی میداند که به وقت معرکهگیری هنگامه بازی را گرم کند چون کُشتیگیر، طاسباز، سگباز، میمونباز، ریسمانباز و شعبدهباز<ref>دهخدا علیاکبر. لغتنامه. تهران: انتشارات و چاپ دانشگاه تهران، 1377، 14/21150.</ref>. تا قرن دهم هجری (16 م) اطلاعات دقیق و زیادی از معرکه و معرکهگیری در دست نبود. ملاحسین کاشفی سبزواری در آغاز قرن دهم در کتاب '''''فتوتنامه سلطانی''''' به معرکه اشارهای میکند و شرحی در باره آن مینویسد: <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;"> </ins></div></td></tr>
<tr><td colspan="2" class="diff-side-deleted"></td><td class="diff-marker" data-marker="+"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div> </div></td></tr>
<tr><td colspan="2" class="diff-side-deleted"></td><td class="diff-marker" data-marker="+"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>او پیدایی معرکه را «زمان [[آدم]]» و پایان ان را «قبول دلها» و رکن ان را «فیض گرفتن» و «فیض رساندن». و گشادهرویی و چالاکی را از جمله ویژگیهای پسندیده معرکهگیر دانسته و <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">آنها </ins>را در 3 طایفه «اهل سخن»، «اهل زور»، «اهل بازی» میکند. اهل بازی را سه طایفه: طاسبازان، لعبتبازان و حقهبازان، افسانهگویان؛ اهل سخن را نیز سه طایفه: مداحان، غرّاخوانان و سقّایان، خواصگویان و بساطاندازان و قصهخوانان و افسانهگویان؛ و اهل زور را 8 طایفه مانند کُشتیگیران؛ سنکگیران، رسنبازان معرفی میکند<ref> واعظ کاشفی سبزواری، ملاحسین. '''''فتوتنامه سلطانی'''''. به کوشش، محمدجعفر محجوب، تهران: بنیاد فرهنگ ایران، 1350، 275- 277، 279- 280، 306.</ref>. </div></td></tr>
<tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br></td></tr>
<tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>بیضایی در شرح «تماشا» که مقدمهای برای نمایشهای مهم و شادیاور عهد صفویه به بعد شد، سرگرمیهایی با عنوان معرکه مانند چشمبندی و شعبدهبازی، بندبازی و ریسمانباز، به نزاع و رقص و تقلید وادار کردن جانوارن، عملیات زورگیری و پهلوانی و قوالی و نقالی و شیشهبازی (بازی و رقص با ظرف شیشهای) را از مجموعه بازیهای تماشا میاورد و میگوید: عامل این سرگرمیها را در جامعه «لوتی» یا «استاد» یا «معرکهگیر» یا «مرشد» میخواندند<ref>بیضایی، بهرام. '''''نمایش در ایران'''''. تهران: امید. 1383، 57.</ref>.</div></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>بیضایی در شرح «تماشا» که مقدمهای برای نمایشهای مهم و شادیاور عهد صفویه به بعد شد، سرگرمیهایی با عنوان معرکه مانند چشمبندی و شعبدهبازی، بندبازی و ریسمانباز، به نزاع و رقص و تقلید وادار کردن جانوارن، عملیات زورگیری و پهلوانی و قوالی و نقالی و شیشهبازی (بازی و رقص با ظرف شیشهای) را از مجموعه بازیهای تماشا میاورد و میگوید: عامل این سرگرمیها را در جامعه «لوتی» یا «استاد» یا «معرکهگیر» یا «مرشد» میخواندند<ref>بیضایی، بهرام. '''''نمایش در ایران'''''. تهران: امید. 1383، 57.</ref>.</div></td></tr>
</table>Sameihttps://iranology-e.ir/index.php?title=%D9%85%D8%B9%D8%B1%DA%A9%D9%87&diff=7468&oldid=prevSamei در ۹ مهٔ ۲۰۲۵، ساعت ۱۶:۰۳2025-05-09T16:03:54Z<p></p>
<table style="background-color: #fff; color: #202122;" data-mw="interface">
<col class="diff-marker" />
<col class="diff-content" />
<col class="diff-marker" />
<col class="diff-content" />
<tr class="diff-title" lang="fa">
<td colspan="2" style="background-color: #fff; color: #202122; text-align: center;">→ نسخهٔ قدیمیتر</td>
<td colspan="2" style="background-color: #fff; color: #202122; text-align: center;">نسخهٔ ۹ مهٔ ۲۰۲۵، ساعت ۱۶:۰۳</td>
</tr><tr><td colspan="2" class="diff-lineno" id="mw-diff-left-l1">خط ۱:</td>
<td colspan="2" class="diff-lineno">خط ۱:</td></tr>
<tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>'''معرکه'''، یا هنگامه نوعی بازی نمایشی و هنرنمایی از کارهایی مانند پردهخوانی، مارگیری، خرس و میمون رقصانی، شعبدهبازی و زورازمایی و عملیات پهلوانی در گذرگاهها و میدانهای شهر و روستا.</div></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>'''معرکه'''، یا هنگامه نوعی بازی نمایشی و هنرنمایی از کارهایی مانند پردهخوانی، مارگیری، خرس و میمون رقصانی، شعبدهبازی و زورازمایی و عملیات پهلوانی در گذرگاهها و میدانهای شهر و روستا.</div></td></tr>
<tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br></td></tr>
<tr><td class="diff-marker" data-marker="−"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #ffe49c; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>دهخدا معرکهگیر را کسی میداند که به وقت معرکهگیری هنگامه بازی را گرم کند چون کُشتیگیر، طاسباز، سگباز، میمونباز، ریسمانباز و شعبدهباز<ref>دهخدا علیاکبر. لغتنامه. تهران: انتشارات و چاپ دانشگاه تهران، 1377، 14/21150.</ref>. تا قرن دهم هجری (16 م) اطلاعات دقیق و زیادی از معرکه و معرکهگیری در دست نبود. ملاحسین کاشفی سبزواری در <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">اغاز </del>قرن دهم در کتاب '''''فتوتنامه سلطانی''''' به معرکه اشارهای میکند و شرحی در باره <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">ان </del>مینویسد: او پیدایی معرکه را «زمان <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">ادم» </del>و پایان ان را «قبول دلها» و رکن ان را «فیض گرفتن» و «فیض رساندن». و گشادهرویی و چالاکی را از جمله ویژگیهای پسندیده معرکهگیر دانسته و انها را در 3 طایفه «اهل سخن»، «اهل زور»، «اهل بازی» میکند. اهل بازی را سه طایفه: طاسبازان، لعبتبازان و حقهبازان، افسانهگویان؛ اهل سخن را نیز سه طایفه: مداحان، غرّاخوانان و سقّایان، خواصگویان و بساطاندازان و قصهخوانان و افسانهگویان؛ و اهل زور را 8 طایفه مانند کُشتیگیران؛ سنکگیران، رسنبازان معرفی میکند<ref> واعظ کاشفی سبزواری، ملاحسین. '''''فتوتنامه سلطانی'''''. به کوشش، محمدجعفر محجوب، تهران: بنیاد فرهنگ ایران، 1350، 275- 277، 279- 280، 306.</ref>. </div></td><td class="diff-marker" data-marker="+"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>دهخدا معرکهگیر را کسی میداند که به وقت معرکهگیری هنگامه بازی را گرم کند چون کُشتیگیر، طاسباز، سگباز، میمونباز، ریسمانباز و شعبدهباز<ref>دهخدا علیاکبر. لغتنامه. تهران: انتشارات و چاپ دانشگاه تهران، 1377، 14/21150.</ref>. تا قرن دهم هجری (16 م) اطلاعات دقیق و زیادی از معرکه و معرکهگیری در دست نبود. ملاحسین کاشفی سبزواری در <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">آغاز </ins>قرن دهم در کتاب '''''فتوتنامه سلطانی''''' به معرکه اشارهای میکند و شرحی در باره <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">آن </ins>مینویسد: او پیدایی معرکه را «زمان <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">[[آدم]]» </ins>و پایان ان را «قبول دلها» و رکن ان را «فیض گرفتن» و «فیض رساندن». و گشادهرویی و چالاکی را از جمله ویژگیهای پسندیده معرکهگیر دانسته و انها را در 3 طایفه «اهل سخن»، «اهل زور»، «اهل بازی» میکند. اهل بازی را سه طایفه: طاسبازان، لعبتبازان و حقهبازان، افسانهگویان؛ اهل سخن را نیز سه طایفه: مداحان، غرّاخوانان و سقّایان، خواصگویان و بساطاندازان و قصهخوانان و افسانهگویان؛ و اهل زور را 8 طایفه مانند کُشتیگیران؛ سنکگیران، رسنبازان معرفی میکند<ref> واعظ کاشفی سبزواری، ملاحسین. '''''فتوتنامه سلطانی'''''. به کوشش، محمدجعفر محجوب، تهران: بنیاد فرهنگ ایران، 1350، 275- 277، 279- 280، 306.</ref>. </div></td></tr>
<tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br></td></tr>
<tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>بیضایی در شرح «تماشا» که مقدمهای برای نمایشهای مهم و شادیاور عهد صفویه به بعد شد، سرگرمیهایی با عنوان معرکه مانند چشمبندی و شعبدهبازی، بندبازی و ریسمانباز، به نزاع و رقص و تقلید وادار کردن جانوارن، عملیات زورگیری و پهلوانی و قوالی و نقالی و شیشهبازی (بازی و رقص با ظرف شیشهای) را از مجموعه بازیهای تماشا میاورد و میگوید: عامل این سرگرمیها را در جامعه «لوتی» یا «استاد» یا «معرکهگیر» یا «مرشد» میخواندند<ref>بیضایی، بهرام. '''''نمایش در ایران'''''. تهران: امید. 1383، 57.</ref>.</div></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>بیضایی در شرح «تماشا» که مقدمهای برای نمایشهای مهم و شادیاور عهد صفویه به بعد شد، سرگرمیهایی با عنوان معرکه مانند چشمبندی و شعبدهبازی، بندبازی و ریسمانباز، به نزاع و رقص و تقلید وادار کردن جانوارن، عملیات زورگیری و پهلوانی و قوالی و نقالی و شیشهبازی (بازی و رقص با ظرف شیشهای) را از مجموعه بازیهای تماشا میاورد و میگوید: عامل این سرگرمیها را در جامعه «لوتی» یا «استاد» یا «معرکهگیر» یا «مرشد» میخواندند<ref>بیضایی، بهرام. '''''نمایش در ایران'''''. تهران: امید. 1383، 57.</ref>.</div></td></tr>
</table>Sameihttps://iranology-e.ir/index.php?title=%D9%85%D8%B9%D8%B1%DA%A9%D9%87&diff=3663&oldid=prevMaedeh در ۱۸ آوریل ۲۰۲۵، ساعت ۲۲:۲۴2025-04-18T22:24:39Z<p></p>
<table style="background-color: #fff; color: #202122;" data-mw="interface">
<col class="diff-marker" />
<col class="diff-content" />
<col class="diff-marker" />
<col class="diff-content" />
<tr class="diff-title" lang="fa">
<td colspan="2" style="background-color: #fff; color: #202122; text-align: center;">→ نسخهٔ قدیمیتر</td>
<td colspan="2" style="background-color: #fff; color: #202122; text-align: center;">نسخهٔ ۱۸ آوریل ۲۰۲۵، ساعت ۲۲:۲۴</td>
</tr><tr><td colspan="2" class="diff-lineno" id="mw-diff-left-l7">خط ۷:</td>
<td colspan="2" class="diff-lineno">خط ۷:</td></tr>
<tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>معرکهگیر بساط معرکه و شعبده را در جایی میگسترد و چشمههای گوناگون بازی خویش را اغاز میکند. فرق معرکه شعبدهباز با طایفه اهل سخن مانند قصهخوان و نقّال ان است که مطلب و کار انها پیوستگی ندارد و گفتهها و کارهای هر روزشان در روز دیگر تداوم ندارد. هر کس از هر جا بر سر معرکه رسید و هرچه رادید و شنید برایش موجب سرگرمی است<ref>محجوب، محمدجعفر. '''''ادبیات عامیانهی ایران'''''، به کوشش حسن ذوالفقاری، تهران: چشمه، 1382، 2/1095.</div></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>معرکهگیر بساط معرکه و شعبده را در جایی میگسترد و چشمههای گوناگون بازی خویش را اغاز میکند. فرق معرکه شعبدهباز با طایفه اهل سخن مانند قصهخوان و نقّال ان است که مطلب و کار انها پیوستگی ندارد و گفتهها و کارهای هر روزشان در روز دیگر تداوم ندارد. هر کس از هر جا بر سر معرکه رسید و هرچه رادید و شنید برایش موجب سرگرمی است<ref>محجوب، محمدجعفر. '''''ادبیات عامیانهی ایران'''''، به کوشش حسن ذوالفقاری، تهران: چشمه، 1382، 2/1095.</div></td></tr>
<tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br></td></tr>
<tr><td class="diff-marker" data-marker="−"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #ffe49c; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>سیامک امینی</ref>. </div></td><td class="diff-marker" data-marker="+"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>سیامک امینی</ref>. <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;"> </ins></div></td></tr>
<tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br></td></tr>
<tr><td colspan="2" class="diff-side-deleted"></td><td class="diff-marker" data-marker="+"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div><ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">== نیز نگاه کنید به ==</ins></div></td></tr>
<tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br></td></tr>
<tr><td class="diff-marker" data-marker="−"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #ffe49c; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div><del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">'''''منابع:'''''</del></div></td><td class="diff-marker" data-marker="+"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div><ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">== ماخذ ==</ins></div></td></tr>
<tr><td colspan="2" class="diff-side-deleted"></td><td class="diff-marker" data-marker="+"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div><ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;"><references /></ins></div></td></tr>
<tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br></td></tr>
<tr><td class="diff-marker" data-marker="−"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #ffe49c; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div><del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">1- دهخدا علیاکبر</del>. <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">لغتنامه</del>. تهران: انتشارات <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">و چاپ دانشگاه تهران، 1377، 14/21150.</del></div></td><td class="diff-marker" data-marker="+"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div><ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">== منبع اصلی ==</ins></div></td></tr>
<tr><td colspan="2" class="diff-side-deleted"></td><td class="diff-marker" data-marker="+"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div><ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">سازمان فرهنگ و ارتباطات اسلامی، مرکز مطالعات راهبردی روابط فرهنگی (1398)</ins>. <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">دانشنامه ایران</ins>. تهران: <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">موسسه فرهنگی هنری و </ins>انتشارات <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">بین المللی الهدی،</ins></div></td></tr>
<tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br></td></tr>
<tr><td class="diff-marker" data-marker="−"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #ffe49c; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div><del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">2- واعظ کاشفی سبزواری، ملاحسین. '''''فتوتنامه سلطانی'''''. به کوشش، محمدجعفر محجوب، تهران: بنیاد فرهنگ ایران، 1350، 275- 277، 279- 280، 306.</del></div></td><td class="diff-marker" data-marker="+"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div><ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">== نویسنده مقاله ==</ins></div></td></tr>
<tr><td class="diff-marker" data-marker="−"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #ffe49c; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div> </div></td><td class="diff-marker" data-marker="+"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>سیامک</div></td></tr>
<tr><td class="diff-marker" data-marker="−"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #ffe49c; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div><del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">3- بیضایی، بهرام. '''''نمایش در ایران'''''. تهران: امید. 1383، 57.</del></div></td><td colspan="2" class="diff-side-added"></td></tr>
<tr><td class="diff-marker" data-marker="−"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #ffe49c; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div> </div></td><td colspan="2" class="diff-side-added"></td></tr>
<tr><td class="diff-marker" data-marker="−"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #ffe49c; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div><del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">4- محجوب، محمدجعفر. '''''ادبیات عامیانهی ایران'''''، به کوشش حسن ذوالفقاری، تهران: چشمه، 1382، 2/1095.</del></div></td><td colspan="2" class="diff-side-added"></td></tr>
<tr><td class="diff-marker" data-marker="−"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #ffe49c; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div> </div></td><td colspan="2" class="diff-side-added"></td></tr>
<tr><td class="diff-marker" data-marker="−"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #ffe49c; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>سیامک <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">امینی</del></div></td><td colspan="2" class="diff-side-added"></td></tr>
</table>Maedehhttps://iranology-e.ir/index.php?title=%D9%85%D8%B9%D8%B1%DA%A9%D9%87&diff=3662&oldid=prevMaedeh در ۱۸ آوریل ۲۰۲۵، ساعت ۲۲:۱۸2025-04-18T22:18:53Z<p></p>
<table style="background-color: #fff; color: #202122;" data-mw="interface">
<col class="diff-marker" />
<col class="diff-content" />
<col class="diff-marker" />
<col class="diff-content" />
<tr class="diff-title" lang="fa">
<td colspan="2" style="background-color: #fff; color: #202122; text-align: center;">→ نسخهٔ قدیمیتر</td>
<td colspan="2" style="background-color: #fff; color: #202122; text-align: center;">نسخهٔ ۱۸ آوریل ۲۰۲۵، ساعت ۲۲:۱۸</td>
</tr><tr><td colspan="2" class="diff-lineno" id="mw-diff-left-l1">خط ۱:</td>
<td colspan="2" class="diff-lineno">خط ۱:</td></tr>
<tr><td class="diff-marker" data-marker="−"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #ffe49c; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>'''معرکه'''، یا هنگامه نوعی بازی نمایشی و هنرنمایی از کارهایی مانند پردهخوانی، مارگیری، خرس و میمون رقصانی، شعبدهبازی و <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">زورآزمایی </del>و عملیات پهلوانی در گذرگاهها و میدانهای شهر و روستا.</div></td><td class="diff-marker" data-marker="+"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>'''معرکه'''، یا هنگامه نوعی بازی نمایشی و هنرنمایی از کارهایی مانند پردهخوانی، مارگیری، خرس و میمون رقصانی، شعبدهبازی و <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">زورازمایی </ins>و عملیات پهلوانی در گذرگاهها و میدانهای شهر و روستا.</div></td></tr>
<tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br></td></tr>
<tr><td class="diff-marker" data-marker="−"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #ffe49c; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>دهخدا معرکهگیر را کسی میداند که به وقت معرکهگیری <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">هنگامة </del>بازی را گرم کند چون کُشتیگیر، طاسباز، سگباز، میمونباز، ریسمانباز و شعبدهباز<del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">.</del><<del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">sup</del>><del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">1</del></<del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">sup</del>> تا قرن دهم هجری (16 م) اطلاعات دقیق و زیادی از معرکه و معرکهگیری در دست نبود. ملاحسین کاشفی سبزواری در <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">آغاز </del>قرن دهم در کتاب '''''فتوتنامه سلطانی''''' به معرکه اشارهای میکند و شرحی در <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">بارة آن </del>مینویسد: او پیدایی معرکه را «زمان <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">آدم» </del>و پایان <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">آن </del>را «قبول دلها» و رکن <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">آن </del>را «فیض گرفتن» و «فیض رساندن». و گشادهرویی و چالاکی را از جمله ویژگیهای پسندیده معرکهگیر دانسته و <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">آنها </del>را در 3 <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">طایفة </del>«اهل سخن»، «اهل زور»، «اهل بازی» میکند. اهل بازی را سه طایفه: طاسبازان، لعبتبازان و حقهبازان، افسانهگویان؛ اهل سخن را نیز سه طایفه: مداحان، غرّاخوانان و سقّایان، خواصگویان و بساطاندازان و قصهخوانان و افسانهگویان؛ و اهل زور را 8 طایفه مانند کُشتیگیران؛ سنکگیران، رسنبازان معرفی میکند<del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">.</del><<del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">sup</del>><del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">2</del></<del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">sup</del>> </div></td><td class="diff-marker" data-marker="+"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>دهخدا معرکهگیر را کسی میداند که به وقت معرکهگیری <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">هنگامه </ins>بازی را گرم کند چون کُشتیگیر، طاسباز، سگباز، میمونباز، ریسمانباز و شعبدهباز<<ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">ref</ins>><ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">دهخدا علیاکبر. لغتنامه. تهران: انتشارات و چاپ دانشگاه تهران، 1377، 14/21150.</ins></<ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">ref</ins>><ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">. </ins>تا قرن دهم هجری (16 م) اطلاعات دقیق و زیادی از معرکه و معرکهگیری در دست نبود. ملاحسین کاشفی سبزواری در <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">اغاز </ins>قرن دهم در کتاب '''''فتوتنامه سلطانی''''' به معرکه اشارهای میکند و شرحی در <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">باره ان </ins>مینویسد: او پیدایی معرکه را «زمان <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">ادم» </ins>و پایان <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">ان </ins>را «قبول دلها» و رکن <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">ان </ins>را «فیض گرفتن» و «فیض رساندن». و گشادهرویی و چالاکی را از جمله ویژگیهای پسندیده معرکهگیر دانسته و <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">انها </ins>را در 3 <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">طایفه </ins>«اهل سخن»، «اهل زور»، «اهل بازی» میکند. اهل بازی را سه طایفه: طاسبازان، لعبتبازان و حقهبازان، افسانهگویان؛ اهل سخن را نیز سه طایفه: مداحان، غرّاخوانان و سقّایان، خواصگویان و بساطاندازان و قصهخوانان و افسانهگویان؛ و اهل زور را 8 طایفه مانند کُشتیگیران؛ سنکگیران، رسنبازان معرفی میکند<<ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">ref</ins>><ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;"> واعظ کاشفی سبزواری، ملاحسین. '''''فتوتنامه سلطانی'''''. به کوشش، محمدجعفر محجوب، تهران: بنیاد فرهنگ ایران، 1350، 275- 277، 279- 280، 306.</ins></<ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">ref</ins>><ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">. </ins> </div></td></tr>
<tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br></td></tr>
<tr><td class="diff-marker" data-marker="−"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #ffe49c; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>بیضایی در شرح «تماشا» که مقدمهای برای نمایشهای مهم و <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">شادیآور </del>عهد صفویه به بعد شد، سرگرمیهایی با عنوان معرکه مانند چشمبندی و شعبدهبازی، بندبازی و ریسمانباز، به نزاع و رقص و تقلید وادار کردن جانوارن، عملیات زورگیری و پهلوانی و قوالی و نقالی و شیشهبازی (بازی و رقص با ظرف شیشهای) را از مجموعه بازیهای تماشا <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">میآورد </del>و میگوید: عامل این سرگرمیها را در جامعه «لوتی» یا «استاد» یا «معرکهگیر» یا «مرشد» میخواندند<del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">.</del><<del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">sup</del>><del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">3</del></<del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">sup</del>></div></td><td class="diff-marker" data-marker="+"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>بیضایی در شرح «تماشا» که مقدمهای برای نمایشهای مهم و <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">شادیاور </ins>عهد صفویه به بعد شد، سرگرمیهایی با عنوان معرکه مانند چشمبندی و شعبدهبازی، بندبازی و ریسمانباز، به نزاع و رقص و تقلید وادار کردن جانوارن، عملیات زورگیری و پهلوانی و قوالی و نقالی و شیشهبازی (بازی و رقص با ظرف شیشهای) را از مجموعه بازیهای تماشا <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">میاورد </ins>و میگوید: عامل این سرگرمیها را در جامعه «لوتی» یا «استاد» یا «معرکهگیر» یا «مرشد» میخواندند<<ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">ref</ins>><ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">بیضایی، بهرام. '''''نمایش در ایران'''''. تهران: امید. 1383، 57.</ins></<ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">ref</ins>><ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">.</ins></div></td></tr>
<tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br></td></tr>
<tr><td class="diff-marker" data-marker="−"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #ffe49c; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>معرکهگیر بساط معرکه و <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">شعبدة </del>را در جایی میگسترد و چشمههای گوناگون بازی خویش را <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">آغاز </del>میکند. فرق معرکه شعبدهباز با <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">طایفة </del>اهل سخن مانند قصهخوان و نقّال <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">آن </del>است که مطلب و کار <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">آنها </del>پیوستگی ندارد و گفتهها و کارهای هر روزشان در روز دیگر تداوم ندارد. هر کس از هر جا بر سر معرکه رسید و هرچه رادید و شنید برایش موجب سرگرمی است<del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">.</del><<del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">sup</del>><del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">4</del></<del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">sup</del>> </div></td><td class="diff-marker" data-marker="+"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>معرکهگیر بساط معرکه و <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">شعبده </ins>را در جایی میگسترد و چشمههای گوناگون بازی خویش را <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">اغاز </ins>میکند. فرق معرکه شعبدهباز با <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">طایفه </ins>اهل سخن مانند قصهخوان و نقّال <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">ان </ins>است که مطلب و کار <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">انها </ins>پیوستگی ندارد و گفتهها و کارهای هر روزشان در روز دیگر تداوم ندارد. هر کس از هر جا بر سر معرکه رسید و هرچه رادید و شنید برایش موجب سرگرمی است<<ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">ref</ins>><ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">محجوب، محمدجعفر. '''''ادبیات عامیانهی ایران'''''، به کوشش حسن ذوالفقاری، تهران: چشمه، 1382، 2/1095.</ins></div></td></tr>
<tr><td colspan="2" class="diff-side-deleted"></td><td class="diff-marker" data-marker="+"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div> </div></td></tr>
<tr><td colspan="2" class="diff-side-deleted"></td><td class="diff-marker" data-marker="+"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div><ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">سیامک امینی</ins></<ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">ref</ins>><ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">. </ins></div></td></tr>
<tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br></td></tr>
<tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br></td></tr>
<tr><td colspan="2" class="diff-lineno" id="mw-diff-left-l12">خط ۱۲:</td>
<td colspan="2" class="diff-lineno">خط ۱۴:</td></tr>
<tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>1- دهخدا علیاکبر. لغتنامه. تهران: انتشارات و چاپ دانشگاه تهران، 1377، 14/21150.</div></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>1- دهخدا علیاکبر. لغتنامه. تهران: انتشارات و چاپ دانشگاه تهران، 1377، 14/21150.</div></td></tr>
<tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br></td></tr>
<tr><td class="diff-marker" data-marker="−"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #ffe49c; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>2- واعظ کاشفی سبزواری، ملاحسین. '''''<del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">فتوتنامة </del>سلطانی'''''. به کوشش، محمدجعفر محجوب، تهران: بنیاد فرهنگ ایران، 1350، 275- 277، 279- 280، 306.</div></td><td class="diff-marker" data-marker="+"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>2- واعظ کاشفی سبزواری، ملاحسین. '''''<ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">فتوتنامه </ins>سلطانی'''''. به کوشش، محمدجعفر محجوب، تهران: بنیاد فرهنگ ایران، 1350، 275- 277، 279- 280، 306.</div></td></tr>
<tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br></td></tr>
<tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>3- بیضایی، بهرام. '''''نمایش در ایران'''''. تهران: امید. 1383، 57.</div></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>3- بیضایی، بهرام. '''''نمایش در ایران'''''. تهران: امید. 1383، 57.</div></td></tr>
</table>Maedehhttps://iranology-e.ir/index.php?title=%D9%85%D8%B9%D8%B1%DA%A9%D9%87&diff=1492&oldid=prevSamei: صفحهای تازه حاوی «'''معرکه'''، یا هنگامه نوعی بازی نمایشی و هنرنمایی از کارهایی مانند پردهخوانی، مارگیری، خرس و میمون رقصانی، شعبدهبازی و زورآزمایی و عملیات پهلوانی در گذرگاهها و میدانهای شهر و روستا. دهخدا معرکهگیر را کسی میداند که به وقت معرکهگیری...» ایجاد کرد2024-08-21T05:37:02Z<p>صفحهای تازه حاوی «'''معرکه'''، یا هنگامه نوعی بازی نمایشی و هنرنمایی از کارهایی مانند پردهخوانی، مارگیری، خرس و میمون رقصانی، شعبدهبازی و زورآزمایی و عملیات پهلوانی در گذرگاهها و میدانهای شهر و روستا. دهخدا معرکهگیر را کسی میداند که به وقت معرکهگیری...» ایجاد کرد</p>
<p><b>صفحهٔ تازه</b></p><div>'''معرکه'''، یا هنگامه نوعی بازی نمایشی و هنرنمایی از کارهایی مانند پردهخوانی، مارگیری، خرس و میمون رقصانی، شعبدهبازی و زورآزمایی و عملیات پهلوانی در گذرگاهها و میدانهای شهر و روستا.<br />
<br />
دهخدا معرکهگیر را کسی میداند که به وقت معرکهگیری هنگامة بازی را گرم کند چون کُشتیگیر، طاسباز، سگباز، میمونباز، ریسمانباز و شعبدهباز.<sup>1</sup> تا قرن دهم هجری (16 م) اطلاعات دقیق و زیادی از معرکه و معرکهگیری در دست نبود. ملاحسین کاشفی سبزواری در آغاز قرن دهم در کتاب '''''فتوتنامه سلطانی''''' به معرکه اشارهای میکند و شرحی در بارة آن مینویسد: او پیدایی معرکه را «زمان آدم» و پایان آن را «قبول دلها» و رکن آن را «فیض گرفتن» و «فیض رساندن». و گشادهرویی و چالاکی را از جمله ویژگیهای پسندیده معرکهگیر دانسته و آنها را در 3 طایفة «اهل سخن»، «اهل زور»، «اهل بازی» میکند. اهل بازی را سه طایفه: طاسبازان، لعبتبازان و حقهبازان، افسانهگویان؛ اهل سخن را نیز سه طایفه: مداحان، غرّاخوانان و سقّایان، خواصگویان و بساطاندازان و قصهخوانان و افسانهگویان؛ و اهل زور را 8 طایفه مانند کُشتیگیران؛ سنکگیران، رسنبازان معرفی میکند.<sup>2</sup> <br />
<br />
بیضایی در شرح «تماشا» که مقدمهای برای نمایشهای مهم و شادیآور عهد صفویه به بعد شد، سرگرمیهایی با عنوان معرکه مانند چشمبندی و شعبدهبازی، بندبازی و ریسمانباز، به نزاع و رقص و تقلید وادار کردن جانوارن، عملیات زورگیری و پهلوانی و قوالی و نقالی و شیشهبازی (بازی و رقص با ظرف شیشهای) را از مجموعه بازیهای تماشا میآورد و میگوید: عامل این سرگرمیها را در جامعه «لوتی» یا «استاد» یا «معرکهگیر» یا «مرشد» میخواندند.<sup>3</sup><br />
<br />
معرکهگیر بساط معرکه و شعبدة را در جایی میگسترد و چشمههای گوناگون بازی خویش را آغاز میکند. فرق معرکه شعبدهباز با طایفة اهل سخن مانند قصهخوان و نقّال آن است که مطلب و کار آنها پیوستگی ندارد و گفتهها و کارهای هر روزشان در روز دیگر تداوم ندارد. هر کس از هر جا بر سر معرکه رسید و هرچه رادید و شنید برایش موجب سرگرمی است.<sup>4</sup> <br />
<br />
<br />
'''''منابع:'''''<br />
<br />
1- دهخدا علیاکبر. لغتنامه. تهران: انتشارات و چاپ دانشگاه تهران، 1377، 14/21150.<br />
<br />
2- واعظ کاشفی سبزواری، ملاحسین. '''''فتوتنامة سلطانی'''''. به کوشش، محمدجعفر محجوب، تهران: بنیاد فرهنگ ایران، 1350، 275- 277، 279- 280، 306.<br />
<br />
3- بیضایی، بهرام. '''''نمایش در ایران'''''. تهران: امید. 1383، 57.<br />
<br />
4- محجوب، محمدجعفر. '''''ادبیات عامیانهی ایران'''''، به کوشش حسن ذوالفقاری، تهران: چشمه، 1382، 2/1095.<br />
<br />
سیامک امینی</div>Samei