مفهوم خویشاوندی - تاریخچهٔ نسخه‌ها

Samei: /* نیز نگاه کنید به */

2026-02-10T20:46:41Z

نیز نگاه کنید به

→ نسخهٔ قدیمی‌تر		نسخهٔ ‏۱۰ فوریهٔ ۲۰۲۶، ساعت ۲۰:۴۶
خط ۱:		خط ۱:

	خویشاوندی، شبکه وسیعی از افرادی است که از طریقِ نیاکانِ مشترکِ زناشویی و فرزندپذیری به یکدیگر وابسته شده‌اند. نظام خویشاوندی، امکانی است برایِ تشخیصِ روابطِ میان خانواده‌ها و سازمانِ آنها. هانری مندراس، طائفه،کلان و قبیله را اشکالی از خویشاوندی می‌داند.<ref name=":0">هانری مندراس، مبانی جامعه شناسی، ترجمه باقر پرهام، تهران: امیر کبیر1369، ص 249.</ref>به نوشته او، <blockquote>«طائفه عبارت است از گروهی از اشخاص که جدّ مشترکِ شناخته شده‌ای دارند».<ref name=":0" /> </blockquote>طائفه می‌تواند چند شاخه داشته باشد و در برخی جوامع بی‌نهایت گسترده است و می‌توان چندین رشته خانوادگی همخون مانندِ برادران، عموها و عموزادگان را در شاخه‌های متعددِ آن نشان داد و از لحاظِ تاریخی تا ۸، ۹ و یا ۱۰ نسلِ گذشته را هم پیدا کرد و به مفهوم «دودمان» راه برد که در اصطلاح به منزله شناسایی آن نوع هموندی میانِ افراد است که از این واقعیت ناشی می‌شود که برخی از آنها اولادِ برخی دیگر هستند. «کلان» نیزگروهِ اشخاصی است که خود را از اعقابِ یک جدّ واحد می‌دانند، امّا تعیینِ همه حلقه‌هایِ زنجیرِ نسبی اَنها ممکن نیست. جدّ مذکور می‌تواند موجودی اساطیری یا غیر بشری مانندِ گیاه یا حیوان هم باشد؛ که مردم‌شناسان آن را «تو تمیسم» می‌نامند. توتمیسم، معمولاً در جوامع ابتدایی یافت می‌شود و موجبِ پدیدار شدنِ پاره‌ای ممنوعیتهایِ کاری و غذایی می‌شود. «قبیله» نیز معمولاً از چندین‌کلان تشکیل می‌شود و تعریفِ آن تا حدودی به سرزمینِ مشترکی که افراد در آن زندگی می‌کنند، باز می‌گردد.<ref>آلن بیرو، فرهنگ علوم اجتماعی، ترجمه دکنر باقر ساروخانی، تهران:کیهان، 1370، ص 433.</ref>باتامور، دو عامل اصلی را موجب پیدایشِ نظام‌هایِ خویشاوندی برشمرده است: ۱. برون‌همسریِ خانوادگی، ۲. این واقعیت که هر فردِ معمولی عضوی از دو خانواده راه‌یابی و فرزندزایی است.<ref>نی.بی. باتومور، جامعه‌شناسی، ترجمه سیّدحسن منصور و سیّدحسین حسینیِ کلجاهی، تهران: امیرکبیر، ۱۳۷۰، ص 199.</ref>		خویشاوندی، شبکه وسیعی از افرادی است که از طریقِ نیاکانِ مشترکِ زناشویی و فرزندپذیری به یکدیگر وابسته شده‌اند. نظام خویشاوندی، امکانی است برایِ تشخیصِ روابطِ میان خانواده‌ها و سازمانِ آنها. هانری مندراس، طائفه،کلان و قبیله را اشکالی از خویشاوندی می‌داند.<ref name=":0">هانری مندراس، مبانی جامعه شناسی، ترجمه باقر پرهام، تهران: امیر کبیر1369، ص 249.</ref>به نوشته او، <blockquote>«طائفه عبارت است از گروهی از اشخاص که جدّ مشترکِ شناخته شده‌ای دارند».<ref name=":0" /> </blockquote>طائفه می‌تواند چند شاخه داشته باشد و در برخی جوامع بی‌نهایت گسترده است و می‌توان چندین رشته خانوادگی همخون مانندِ برادران، عموها و عموزادگان را در شاخه‌های متعددِ آن نشان داد و از لحاظِ تاریخی تا ۸، ۹ و یا ۱۰ نسلِ گذشته را هم پیدا کرد و به مفهوم «دودمان» راه برد که در اصطلاح به منزله شناسایی آن نوع هموندی میانِ افراد است که از این واقعیت ناشی می‌شود که برخی از آنها اولادِ برخی دیگر هستند. «کلان» نیزگروهِ اشخاصی است که خود را از اعقابِ یک جدّ واحد می‌دانند، امّا تعیینِ همه حلقه‌هایِ زنجیرِ نسبی اَنها ممکن نیست.

			جدّ مذکور می‌تواند موجودی اساطیری یا غیر بشری مانندِ گیاه یا حیوان هم باشد؛ که مردم‌شناسان آن را «تو تمیسم» می‌نامند. توتمیسم، معمولاً در جوامع ابتدایی یافت می‌شود و موجبِ پدیدار شدنِ پاره‌ای ممنوعیتهایِ کاری و غذایی می‌شود. «قبیله» نیز معمولاً از چندین‌کلان تشکیل می‌شود و تعریفِ آن تا حدودی به سرزمینِ مشترکی که افراد در آن زندگی می‌کنند، باز می‌گردد.<ref>آلن بیرو، فرهنگ علوم اجتماعی، ترجمه دکنر باقر ساروخانی، تهران:کیهان، 1370، ص 433.</ref>باتامور، دو عامل اصلی را موجب پیدایشِ نظام‌هایِ خویشاوندی برشمرده است:

			# برون‌همسریِ خانوادگی،
			# این واقعیت که هر فردِ معمولی عضوی از دو خانواده راه‌یابی و فرزندزایی است.<ref>نی.بی. باتومور، جامعه‌شناسی، ترجمه سیّدحسن منصور و سیّدحسین حسینیِ کلجاهی، تهران: امیرکبیر، ۱۳۷۰، ص 199.</ref>

	== نیز نگاه کنید به ==		== نیز نگاه کنید به ==

	* [~~https://iranology-e.ir/%D8%A7%D9%86%D9%88%D8%A7%D8%B9_%D8%AE%D8%A7%D9%86%D9%88%D8%A7%D8%AF%D9%87~~ انواع خانواده]		* [[انواع خانواده]]
	* [[کارکردهای خانواده]]		* [[کارکردهای خانواده]]
	* [[ازدواج]]		* [[ازدواج]]

Setayesh: /* نیز نگاه کنید به */

2026-02-08T17:24:53Z

نیز نگاه کنید به

→ نسخهٔ قدیمی‌تر		نسخهٔ ‏۸ فوریهٔ ۲۰۲۶، ساعت ۱۷:۲۴
خط ۵:		خط ۵:

	* [https://iranology-e.ir/%D8%A7%D9%86%D9%88%D8%A7%D8%B9_%D8%AE%D8%A7%D9%86%D9%88%D8%A7%D8%AF%D9%87 انواع خانواده]		* [https://iranology-e.ir/%D8%A7%D9%86%D9%88%D8%A7%D8%B9_%D8%AE%D8%A7%D9%86%D9%88%D8%A7%D8%AF%D9%87 انواع خانواده]
	* [~~https://iranology-e.ir/%DA%A9%D8%A7%D8%B1%DA%A9%D8%B1%D8%AF%D9%87%D8%A7%DB%8C_%D8%AE%D8%A7%D9%86%D9%88%D8%A7%D8%AF%D9%87~~ کارکردهای خانواده]		* [[کارکردهای خانواده]]
	* [~~https://iranology-e.ir/%D8%A7%D8%B2%D8%AF%D9%88%D8%A7%D8%AC~~ ازدواج]		* [[ازدواج]]
	* [~~https://iranology-e.ir/%D8%A7%D8%B4%DA%A9%D8%A7%D9%84_%D8%A7%D8%B2%D8%AF%D9%88%D8%A7%D8%AC~~ اشکال ازدواج]		* [[اشکال ازدواج]]
	* [~~https://iranology-e.ir/%DA%A9%D8%A7%D8%B1%DA%A9%D8%B1%D8%AF%D9%87%D8%A7%DB%8C_%D8%A7%D8%B2%D8%AF%D9%88%D8%A7%D8%AC~~ کارکردهای ازدواج]		* [[کارکردهای ازدواج]]

	== مآخذ ==		== مآخذ ==
خط ۱۴:		خط ۱۴:

	== منبع اصلی ==		== منبع اصلی ==
	فرخجسته، هوشنگ ( 1382). کتاب ایران: خانواده. [~~https://iranology-e.ir/%D8%AA%D9%87%D8%B1%D8%A7%D9%86_%D9%85%D8%B5%D9%88%D8%B1~~ تهران]: [https://www.icro.ir/ سازمان فرهنگ و ارتباطات اسلامی]، معاونت پژوهشی و آموزشی، مرکز مطالعات فرهنگی- بین المللی.		فرخجسته، هوشنگ ( 1382). کتاب ایران: خانواده. [[تهران مصور\|تهران]]: [https://www.icro.ir/ سازمان فرهنگ و ارتباطات اسلامی]، معاونت پژوهشی و آموزشی، مرکز مطالعات فرهنگی- بین المللی.

	== نویسنده مقاله ==		== نویسنده مقاله ==
	هوشنگ فرخجسته		هوشنگ فرخجسته
	[[رده:خانواده]]		[[رده:خانواده]]

Setayesh در ‏۸ نوامبر ۲۰۲۵، ساعت ۱۳:۱۲

2025-11-08T13:12:12Z

→ نسخهٔ قدیمی‌تر		نسخهٔ ‏۸ نوامبر ۲۰۲۵، ساعت ۱۳:۱۲
خط ۱۱:		خط ۱۱:

	== مآخذ ==		== مآخذ ==
			<references />

			== منبع اصلی ==
			فرخجسته، هوشنگ ( 1382). کتاب ایران: خانواده. [https://iranology-e.ir/%D8%AA%D9%87%D8%B1%D8%A7%D9%86_%D9%85%D8%B5%D9%88%D8%B1 تهران]: [https://www.icro.ir/ سازمان فرهنگ و ارتباطات اسلامی]، معاونت پژوهشی و آموزشی، مرکز مطالعات فرهنگی- بین المللی.

			== نویسنده مقاله ==
			هوشنگ فرخجسته
			[[رده:خانواده]]

Setayesh در ‏۸ نوامبر ۲۰۲۵، ساعت ۱۳:۱۱

2025-11-08T13:11:30Z

→ نسخهٔ قدیمی‌تر		نسخهٔ ‏۸ نوامبر ۲۰۲۵، ساعت ۱۳:۱۱
خط ۱:		خط ۱:

			خویشاوندی، شبکه وسیعی از افرادی است که از طریقِ نیاکانِ مشترکِ زناشویی و فرزندپذیری به یکدیگر وابسته شده‌اند. نظام خویشاوندی، امکانی است برایِ تشخیصِ روابطِ میان خانواده‌ها و سازمانِ آنها. هانری مندراس، طائفه،کلان و قبیله را اشکالی از خویشاوندی می‌داند.<ref name=":0">هانری مندراس، مبانی جامعه شناسی، ترجمه باقر پرهام، تهران: امیر کبیر1369، ص 249.</ref>به نوشته او، <blockquote>«طائفه عبارت است از گروهی از اشخاص که جدّ مشترکِ شناخته شده‌ای دارند».<ref name=":0" /> </blockquote>طائفه می‌تواند چند شاخه داشته باشد و در برخی جوامع بی‌نهایت گسترده است و می‌توان چندین رشته خانوادگی همخون مانندِ برادران، عموها و عموزادگان را در شاخه‌های متعددِ آن نشان داد و از لحاظِ تاریخی تا ۸، ۹ و یا ۱۰ نسلِ گذشته را هم پیدا کرد و به مفهوم «دودمان» راه برد که در اصطلاح به منزله شناسایی آن نوع هموندی میانِ افراد است که از این واقعیت ناشی می‌شود که برخی از آنها اولادِ برخی دیگر هستند. «کلان» نیزگروهِ اشخاصی است که خود را از اعقابِ یک جدّ واحد می‌دانند، امّا تعیینِ همه حلقه‌هایِ زنجیرِ نسبی اَنها ممکن نیست. جدّ مذکور می‌تواند موجودی اساطیری یا غیر بشری مانندِ گیاه یا حیوان هم باشد؛ که مردم‌شناسان آن را «تو تمیسم» می‌نامند. توتمیسم، معمولاً در جوامع ابتدایی یافت می‌شود و موجبِ پدیدار شدنِ پاره‌ای ممنوعیتهایِ کاری و غذایی می‌شود. «قبیله» نیز معمولاً از چندین‌کلان تشکیل می‌شود و تعریفِ آن تا حدودی به سرزمینِ مشترکی که افراد در آن زندگی می‌کنند، باز می‌گردد.<ref>آلن بیرو، فرهنگ علوم اجتماعی، ترجمه دکنر باقر ساروخانی، تهران:کیهان، 1370، ص 433.</ref>باتامور، دو عامل اصلی را موجب پیدایشِ نظام‌هایِ خویشاوندی برشمرده است: ۱. برون‌همسریِ خانوادگی، ۲. این واقعیت که هر فردِ معمولی عضوی از دو خانواده راه‌یابی و فرزندزایی است.<ref>نی.بی. باتومور، جامعه‌شناسی، ترجمه سیّدحسن منصور و سیّدحسین حسینیِ کلجاهی، تهران: امیرکبیر، ۱۳۷۰، ص 199.</ref>

	~~خویشاوندی، شبکه وسیعی از افرادی است که از طریقِ نیاکانِ مشترکِ زناشویی و فرزندپذیری~~ به یکدیگر وابسته شده‌اند. نظام خویشاوندی، امکانی است برایِ تشخیصِ روابطِ میان خانواده‌ها و سازمانِ آنها. هانری مندراس، طائفه،کلان و قبیله را اشکالی از خویشاوندی می‌داند.^{۳} به نوشته او، «طائفه عبارت است از گروهی از اشخاص که جدّ مشترکِ شناخته شده‌ای دارند».^{۴} طائفه می‌تواند چند شاخه داشته باشد و در برخی جوامع بی‌نهایت گسترده است و می‌توان چندین رشته خانوادگی همخون مانندِ برادران، عموها و عموزادگان را در شاخه‌های متعددِ آن نشان داد و از لحاظِ تاریخی تا ۸، ۹ و یا ۱۰ نسلِ گذشته را هم پیدا کرد و به مفهوم «دودمان» راه برد که در ۱. باقر ساروخانی، همان، ص ۳۳. ۲. همان.		== نیز نگاه کنید به ==

	(۳. ~~هانری مندراس، همان، ص ۲۲۹~~. ۴. ~~همان~~.		* [https://iranology-e.ir/%D8%A7%D9%86%D9%88%D8%A7%D8%B9_%D8%AE%D8%A7%D9%86%D9%88%D8%A7%D8%AF%D9%87 انواع خانواده]
			* [https://iranology-e.ir/%DA%A9%D8%A7%D8%B1%DA%A9%D8%B1%D8%AF%D9%87%D8%A7%DB%8C_%D8%AE%D8%A7%D9%86%D9%88%D8%A7%D8%AF%D9%87 کارکردهای خانواده]
			* [https://iranology-e.ir/%D8%A7%D8%B2%D8%AF%D9%88%D8%A7%D8%AC ازدواج]
			* [https://iranology-e.ir/%D8%A7%D8%B4%DA%A9%D8%A7%D9%84_%D8%A7%D8%B2%D8%AF%D9%88%D8%A7%D8%AC اشکال ازدواج]
			* [https://iranology-e.ir/%DA%A9%D8%A7%D8%B1%DA%A9%D8%B1%D8%AF%D9%87%D8%A7%DB%8C_%D8%A7%D8%B2%D8%AF%D9%88%D8%A7%D8%AC کارکردهای ازدواج]

			== مآخذ ==

	~~ضمیمه~~

	~~۱۹۹~~

	اصطلاح به منزله شناسایی آن نوع هموندی میانِ افراد است که از این واقعیت ناشی می‌شود که برخی از آنها اولادِ برخی دیگر هستند. «کلان» نیزگروهِ اشخاصی است که خود را از اعقابِ یک جدّ واحد می‌دانند، امّا تعیینِ همه حلقه‌هایِ زنجیرِ نسبی اَنها ممکن نیست. جدّ مذکور می‌تواند موجودی اساطیری یا غیر بشری مانندِ گیاه یا حیوان هم باشد؛ که مردم‌شناسان آن را «تو تمیسم» می‌نامند. توتمیسم، معمولاً در جوامع ابتدایی یافت می‌شود و موجبِ پدیدار شدنِ پاره‌ای ممنوعیتهایِ کاری و غذایی می‌شود. «قبیله» نیز معمولاً از چندین‌کلان تشکیل می‌شود و تعریفِ آن تا حدودی به سرزمینِ مشترکی که افراد در آن زندگی می‌کنند، باز می‌گردد.^{۱} باتامور، دو عامل اصلی را موجب پیدایشِ نظام‌هایِ خویشاوندی برشمرده است: ۱. برون‌همسریِ خانوادگی، ۲. این واقعیت که هر فردِ معمولی عضوی از دو خانواده راه‌یابی و فرزندزایی است.^{۲}

Samei: صفحه‌ای تازه حاوی « خویشاوندی، شبکه وسیعی از افرادی است که از طریقِ نیاکانِ مشترکِ زناشویی و فرزندپذیری به یکدیگر وابسته شده‌اند. نظام خویشاوندی، امکانی است برایِ تشخیصِ روابطِ میان خانواده‌ها و سازمانِ آنها. هانری مندراس، طائفه،کلان و قبیله را اشکالی از خو...» ایجاد کرد

2025-09-04T15:57:45Z

صفحه‌ای تازه حاوی « خویشاوندی، شبکه وسیعی از افرادی است که از طریقِ نیاکانِ مشترکِ زناشویی و فرزندپذیری به یکدیگر وابسته شده‌اند. نظام خویشاوندی، امکانی است برایِ تشخیصِ روابطِ میان خانواده‌ها و سازمانِ آنها. هانری مندراس، طائفه،کلان و قبیله را اشکالی از خو...» ایجاد کرد

صفحهٔ تازه

خویشاوندی، شبکه وسیعی از افرادی است که از طریقِ نیاکانِ مشترکِ زناشویی و فرزندپذیری به یکدیگر وابسته شده‌اند. نظام خویشاوندی، امکانی است برایِ تشخیصِ روابطِ میان خانواده‌ها و سازمانِ آنها. هانری مندراس، طائفه،کلان و قبیله را اشکالی از خویشاوندی می‌داند.^{۳} به نوشته او، «طائفه عبارت است از گروهی از اشخاص که جدّ مشترکِ شناخته شده‌ای دارند».^{۴} طائفه می‌تواند چند شاخه داشته باشد و در برخی جوامع بی‌نهایت گسترده است و می‌توان چندین رشته خانوادگی همخون مانندِ برادران، عموها و عموزادگان را در شاخه‌های متعددِ آن نشان داد و از لحاظِ تاریخی تا ۸، ۹ و یا ۱۰ نسلِ گذشته را هم پیدا کرد و به مفهوم «دودمان» راه برد که در ۱. باقر ساروخانی، همان، ص ۳۳. ۲. همان.

(۳. هانری مندراس، همان، ص ۲۲۹. ۴. همان.

ضمیمه

۱۹۹

اصطلاح به منزله شناسایی آن نوع هموندی میانِ افراد است که از این واقعیت ناشی می‌شود که برخی از آنها اولادِ برخی دیگر هستند. «کلان» نیزگروهِ اشخاصی است که خود را از اعقابِ یک جدّ واحد می‌دانند، امّا تعیینِ همه حلقه‌هایِ زنجیرِ نسبی اَنها ممکن نیست. جدّ مذکور می‌تواند موجودی اساطیری یا غیر بشری مانندِ گیاه یا حیوان هم باشد؛ که مردم‌شناسان آن را «تو تمیسم» می‌نامند. توتمیسم، معمولاً در جوامع ابتدایی یافت می‌شود و موجبِ پدیدار شدنِ پاره‌ای ممنوعیتهایِ کاری و غذایی می‌شود. «قبیله» نیز معمولاً از چندین‌کلان تشکیل می‌شود و تعریفِ آن تا حدودی به سرزمینِ مشترکی که افراد در آن زندگی می‌کنند، باز می‌گردد.^{۱} باتامور، دو عامل اصلی را موجب پیدایشِ نظام‌هایِ خویشاوندی برشمرده است: ۱. برون‌همسریِ خانوادگی، ۲. این واقعیت که هر فردِ معمولی عضوی از دو خانواده راه‌یابی و فرزندزایی است.^{۲}