مقام - تاریخچهٔ نسخه‌ها

Samei در ‏۱ مهٔ ۲۰۲۵، ساعت ۱۵:۵۱

2025-05-01T15:51:52Z

→ نسخهٔ قدیمی‌تر		نسخهٔ ‏۱ مهٔ ۲۰۲۵، ساعت ۱۵:۵۱
خط ۱:		خط ۱:
	'''[[مقام]]،''' در لغت به معنی جایگاه ایستادن، برخاستن و نیز به معنای برخاستن و نشستن به کار می‌رود. در اصطلاح [[تصوف]] و عرفان، مقام، مرتبه‌ای از مراتب سلوک است که سالک آن را در پرتو اسماءالهی طی می‌کند<ref>عزالدین کاشانی. '''''مصباح''''' '''''الهدایه'''''. چاپ همایی، ~~ص125؛~~ کاشانی، '''''اصطلاحات''''' '''''الصوفیه'''''. ص78.</ref> تا به مرتبه نهایی برسد و به [[حقیقت]] دست یابد. مقامات به مثابه دوره‌های تحصیلی (= ابتدایی، متوسطه، عالی...) است که طالبان دانش طی می‌کنند و در هر دوره به میزانی از دانش دست می‌یابند. سالک راه [[حقیقت]] نیز مراتبی را که موسوم به مقامات، منازل، مواقف، درجات و وادی‌هاست<ref>راغب. '''''مفردات'''''. جلد 1 ، ص. 169. </ref><ref>شاه نعت‌الله ولی. '''''رسائل'''''. جلد 2، ص. 303.</ref><ref>ابن‌منظور. '''''لسان''''' '''''العرب'''''. جلد 9، ص. 360. </ref><ref>عطار. '''''منطق‌الطیر'''''. چاپ گوهرین، ص180.</ref>. طی می‌کند و به تدریج به [[حقیقت]] دست می‌یابد. از [[حقیقت]] یا جلوه‌های [[حقیقت]] که به لطف و عنایت الهی بر سالک کشف می‌شود به [[حال]] (جمع ان احوال) تعبیر می‌گردد [← [[حال]]].		'''[[مقام]]،''' در لغت به معنی جایگاه ایستادن، برخاستن و نیز به معنای برخاستن و نشستن به کار می‌رود. در اصطلاح [[تصوف]] و عرفان، مقام، مرتبه‌ای از مراتب سلوک است که سالک آن را در پرتو اسماءالهی طی می‌کند<ref>عزالدین کاشانی. '''''مصباح''''' '''''الهدایه'''''. چاپ همایی، ص125.</ref><ref>کاشانی، '''''اصطلاحات''''' '''''الصوفیه'''''. ص78.</ref>. تا به مرتبه نهایی برسد و به [[حقیقت]] دست یابد. مقامات به مثابه دوره‌های تحصیلی (= ابتدایی، متوسطه، عالی...) است که طالبان دانش طی می‌کنند و در هر دوره به میزانی از دانش دست می‌یابند. سالک راه [[حقیقت]] نیز مراتبی را که موسوم به مقامات، منازل، مواقف، درجات و وادی‌هاست<ref>راغب. '''''مفردات'''''. جلد 1 ، ص. 169. </ref><ref>شاه نعت‌الله ولی. '''''رسائل'''''. جلد 2، ص. 303.</ref><ref>ابن‌منظور. '''''لسان''''' '''''العرب'''''. جلد 9، ص. 360. </ref><ref>عطار. '''''منطق‌الطیر'''''. چاپ گوهرین، ص180.</ref>. طی می‌کند و به تدریج به [[حقیقت]] دست می‌یابد. از [[حقیقت]] یا جلوه‌های [[حقیقت]] که به لطف و عنایت الهی بر سالک کشف می‌شود به [[حال]] (جمع ان احوال) تعبیر می‌گردد [← [[حال]]].

	مقام دارای دو ویژگی است:		مقام دارای دو ویژگی است:
خط ۲۲:		خط ۲۲:

	اصغر دادبه		اصغر دادبه
			[[رده:عرفان، فلسفه و کلام]]

Samei در ‏۱۸ آوریل ۲۰۲۵، ساعت ۱۲:۴۰

2025-04-18T12:40:44Z

→ نسخهٔ قدیمی‌تر		نسخهٔ ‏۱۸ آوریل ۲۰۲۵، ساعت ۱۲:۴۰
خط ۱:		خط ۱:
	'''[[مقام]]،''' در لغت به معنی جایگاه ایستادن، برخاستن و نیز به معنای برخاستن و نشستن به کار می‌رود. در اصطلاح تصوف و عرفان، مقام، مرتبه‌ای از مراتب سلوک است که سالک ان را در پرتو اسماءالهی طی می‌کند<ref>عزالدین کاشانی. '''''مصباح''''' '''''الهدایه'''''. چاپ همایی، ص125؛ کاشانی، '''''اصطلاحات''''' '''''الصوفیه'''''. ص78.</ref> تا به مرتبه نهایی برسد و به حقیقت دست یابد. مقامات به مثابه دوره‌های تحصیلی (= ابتدایی، متوسطه، عالی...) است که طالبان دانش طی می‌کنند و در هر دوره به میزانی از دانش دست می‌یابند. سالک راه حقیقت نیز مراتبی را که موسوم به مقامات، منازل، مواقف، درجات و وادی‌هاست<ref>راغب. '''''مفردات'''''. ~~ص169؛ ابن‌منظور~~. '''''~~لسان~~''''' '''''~~العرب~~'''''~~. 9/360؛ شاه نعت‌الله ولی.~~ '''''~~رسائل~~'''''. 2/~~303؛~~ عطار. '''''منطق‌الطیر'''''. چاپ گوهرین، ص180.</ref> طی می‌کند و به تدریج به حقیقت دست می‌یابد. از حقیقت یا جلوه‌های حقیقت که به لطف و عنایت الهی بر سالک کشف می‌شود به حال (جمع ان احوال) تعبیر می‌گردد [← حال].		'''[[مقام]]،''' در لغت به معنی جایگاه ایستادن، برخاستن و نیز به معنای برخاستن و نشستن به کار می‌رود. در اصطلاح [[تصوف]] و عرفان، مقام، مرتبه‌ای از مراتب سلوک است که سالک آن را در پرتو اسماءالهی طی می‌کند<ref>عزالدین کاشانی. '''''مصباح''''' '''''الهدایه'''''. چاپ همایی، ص125؛ کاشانی، '''''اصطلاحات''''' '''''الصوفیه'''''. ص78.</ref> تا به مرتبه نهایی برسد و به [[حقیقت]] دست یابد. مقامات به مثابه دوره‌های تحصیلی (= ابتدایی، متوسطه، عالی...) است که طالبان دانش طی می‌کنند و در هر دوره به میزانی از دانش دست می‌یابند. سالک راه [[حقیقت]] نیز مراتبی را که موسوم به مقامات، منازل، مواقف، درجات و وادی‌هاست<ref>راغب. '''''مفردات'''''. جلد 1 ، ص. 169. </ref><ref>شاه نعت‌الله ولی. '''''رسائل'''''. جلد 2، ص. 303.</ref><ref>ابن‌منظور. '''''لسان''''' '''''العرب'''''. جلد 9، ص. 360. </ref><ref>عطار. '''''منطق‌الطیر'''''. چاپ گوهرین، ص180.</ref>. طی می‌کند و به تدریج به [[حقیقت]] دست می‌یابد. از [[حقیقت]] یا جلوه‌های [[حقیقت]] که به لطف و عنایت الهی بر سالک کشف می‌شود به [[حال]] (جمع ان احوال) تعبیر می‌گردد [← [[حال]]].

	مقام دارای دو ویژگی است: نخست ان‌که بر خلاف حال که موهبت الهی است، امری است اکتسابی و نتیجه کوشش و عمل سالک است؛ دوم، بر خلاف حال، پایدار است<ref>عزالدین کاشانی. '''''مصباح''''' '''''الهدایه'''''. چاپ همایی، ص125.</ref>.		مقام دارای دو ویژگی است:

	شمار مقامات در نظر اهل تصوف و عرفان متفاوت است: هزار، صد، چهل، دوازده، ده و هفت. چنان‌که خواجه عبدالله انصاری در رساله ''صد میدان''، از صد میدان یعنی صد مقام سخن گفته و در ''منازل السایرین'' از ده مقام که هر یک را به ده بخش تقسیم کرده و بدین ترتیب شمار مقامات را در دو مرحله به صد رسانده است. عطار هم در ''مصیبت‌نامه'' از چهل مقام سخن در میان اورده است،<ref> عطار. '''''مصیبت‌نامه'''''. چاپ نورانی وصال، ص؟.</ref> اما شمار پذیرفته و جاافتاده مقامات، هفت است: نخست، ~~توبه، ورع، زهد، فقر، صبر،~~ توکل و رضا<ref>سراج‌ نیشابوری. '''''اللّمع....''''' . ص؟.</ref>، بر طبق طبقه‌بندی ابونصر سراج نیشابوری [← هر یک از مقامات] که باید ان را روش‌شناسی مکتب زهد یا تصوف زاهدانه به شمار ~~اورد؛~~<ref>دادبه، اصغر. ارزش '''''روشناختی اللمع'''''.</ref> دوم، طلب، ~~عشق، معرفت، استغنا، توحید، توکل،~~ و فقر و فنا<ref>عطارنیشابوری. '''''منطق‌الطیر'''''.</ref> بر طبق طبقه‌بندی فریدالدّین عطار نیشابوری که از ان‌ها به وادی‌های هفتگانه تعبیر می‌شود [← هر یک از وادی‌ها] و باید ان را روش‌شناسی مکتب عشق یا عرفان عاشقانه محسوب داشت<ref>دادبه، اصغر. '''''ارزش''''' '''''روشناختی''''' '''''منطق‌الطیر'''''.</ref>.		* نخست آن‌که بر خلاف [[حال]] که موهبت الهی است، امری است اکتسابی و نتیجه کوشش و عمل سالک است؛
			* دوم، بر خلاف [[حال]]، پایدار است<ref>عزالدین کاشانی. '''''مصباح''''' '''''الهدایه'''''. چاپ همایی، ص125.</ref>.

			شمار مقامات در نظر اهل [[تصوف]] و عرفان متفاوت است: هزار، صد، چهل، دوازده، ده و هفت. چنان‌که خواجه عبدالله انصاری در رساله ''صد میدان''، از صد میدان یعنی صد مقام سخن گفته و در ''منازل السایرین'' از ده مقام که هر یک را به ده بخش تقسیم کرده و بدین ترتیب شمار مقامات را در دو مرحله به صد رسانده است. عطار هم در ''مصیبت‌نامه'' از چهل مقام سخن در میان اورده است،<ref> عطار. '''''مصیبت‌نامه'''''. چاپ نورانی وصال، ص؟.</ref> اما شمار پذیرفته و جاافتاده مقامات، هفت است: <blockquote>نخست، [[توبه]]، [[ورع]]، [[زهد]]، [[فقر]]، [[صبر]]، [[توکل]] و [[رضا]]<ref>سراج‌ نیشابوری. '''''اللّمع....''''' . ص؟.</ref>،</blockquote>بر طبق طبقه‌بندی ابونصر سراج نیشابوری [← هر یک از مقامات] که باید آن را روش‌شناسی مکتب [[زهد]] یا تصوف زاهدانه به شمار آورد؛<ref>دادبه، اصغر. ارزش '''''روشناختی اللمع'''''.</ref> دوم، طلب، [[عشق]]، [[معرفت]]، [[استغنا]]، [[توحید]]، [[توکل]]، و [[فقر]] و [[فنا]]<ref>عطارنیشابوری. '''''منطق‌الطیر'''''.</ref> بر طبق طبقه‌بندی فریدالدّین عطار نیشابوری که از ان‌ها به وادی‌های هفتگانه تعبیر می‌شود [← هر یک از وادی‌ها] و باید ان را روش‌شناسی مکتب [[عشق]] یا عرفان عاشقانه محسوب داشت<ref>دادبه، اصغر. '''''ارزش''''' '''''روشناختی''''' '''''منطق‌الطیر'''''.</ref>.

	== نیز نگاه کنید به ==		== نیز نگاه کنید به ==

	== ~~ماخذ~~ ==		* [[تصوف]]
			* [[حال]]
			* [[حقیقت]]

			== مآخذ ==
	<references />		<references />
	== منبع اصلی ==		== منبع اصلی ==
	سازمان فرهنگ و ارتباطات اسلامی، مرکز مطالعات راهبردی روابط فرهنگی (1398). دانشنامه ایران. تهران: موسسه فرهنگی هنری و انتشارات بین المللی ~~الهدی،~~		[https://icro.ir/ سازمان فرهنگ و ارتباطات اسلامی، مرکز مطالعات راهبردی روابط فرهنگی] (1398). دانشنامه ایران. تهران: [https://alhoda.ir/ موسسه فرهنگی هنری و انتشارات بین المللی الهدی]،

	== نویسنده مقاله ==		== نویسنده مقاله ==

	اصغر دادبه		اصغر دادبه

Maedeh در ‏۱۴ آوریل ۲۰۲۵، ساعت ۱۷:۳۴

2025-04-14T17:34:33Z

→ نسخهٔ قدیمی‌تر		نسخهٔ ‏۱۴ آوریل ۲۰۲۵، ساعت ۱۷:۳۴
خط ۴:		خط ۴:

	شمار مقامات در نظر اهل تصوف و عرفان متفاوت است: هزار، صد، چهل، دوازده، ده و هفت. چنان‌که خواجه عبدالله انصاری در رساله ''صد میدان''، از صد میدان یعنی صد مقام سخن گفته و در ''منازل السایرین'' از ده مقام که هر یک را به ده بخش تقسیم کرده و بدین ترتیب شمار مقامات را در دو مرحله به صد رسانده است. عطار هم در ''مصیبت‌نامه'' از چهل مقام سخن در میان اورده است،<ref> عطار. '''''مصیبت‌نامه'''''. چاپ نورانی وصال، ص؟.</ref> اما شمار پذیرفته و جاافتاده مقامات، هفت است: نخست، توبه، ورع، زهد، فقر، صبر، توکل و رضا<ref>سراج‌ نیشابوری. '''''اللّمع....''''' . ص؟.</ref>، بر طبق طبقه‌بندی ابونصر سراج نیشابوری [← هر یک از مقامات] که باید ان را روش‌شناسی مکتب زهد یا تصوف زاهدانه به شمار اورد؛<ref>دادبه، اصغر. ارزش '''''روشناختی اللمع'''''.</ref> دوم، طلب، عشق، معرفت، استغنا، توحید، توکل، و فقر و فنا<ref>عطارنیشابوری. '''''منطق‌الطیر'''''.</ref> بر طبق طبقه‌بندی فریدالدّین عطار نیشابوری که از ان‌ها به وادی‌های هفتگانه تعبیر می‌شود [← هر یک از وادی‌ها] و باید ان را روش‌شناسی مکتب عشق یا عرفان عاشقانه محسوب داشت<ref>دادبه، اصغر. '''''ارزش''''' '''''روشناختی''''' '''''منطق‌الطیر'''''.</ref>.		شمار مقامات در نظر اهل تصوف و عرفان متفاوت است: هزار، صد، چهل، دوازده، ده و هفت. چنان‌که خواجه عبدالله انصاری در رساله ''صد میدان''، از صد میدان یعنی صد مقام سخن گفته و در ''منازل السایرین'' از ده مقام که هر یک را به ده بخش تقسیم کرده و بدین ترتیب شمار مقامات را در دو مرحله به صد رسانده است. عطار هم در ''مصیبت‌نامه'' از چهل مقام سخن در میان اورده است،<ref> عطار. '''''مصیبت‌نامه'''''. چاپ نورانی وصال، ص؟.</ref> اما شمار پذیرفته و جاافتاده مقامات، هفت است: نخست، توبه، ورع، زهد، فقر، صبر، توکل و رضا<ref>سراج‌ نیشابوری. '''''اللّمع....''''' . ص؟.</ref>، بر طبق طبقه‌بندی ابونصر سراج نیشابوری [← هر یک از مقامات] که باید ان را روش‌شناسی مکتب زهد یا تصوف زاهدانه به شمار اورد؛<ref>دادبه، اصغر. ارزش '''''روشناختی اللمع'''''.</ref> دوم، طلب، عشق، معرفت، استغنا، توحید، توکل، و فقر و فنا<ref>عطارنیشابوری. '''''منطق‌الطیر'''''.</ref> بر طبق طبقه‌بندی فریدالدّین عطار نیشابوری که از ان‌ها به وادی‌های هفتگانه تعبیر می‌شود [← هر یک از وادی‌ها] و باید ان را روش‌شناسی مکتب عشق یا عرفان عاشقانه محسوب داشت<ref>دادبه، اصغر. '''''ارزش''''' '''''روشناختی''''' '''''منطق‌الطیر'''''.</ref>.

	~~== '''ماخذ:''' ==~~


	== نیز نگاه کنید به ==		== نیز نگاه کنید به ==

			== ماخذ ==
			<references />
	== منبع اصلی ==		== منبع اصلی ==
			سازمان فرهنگ و ارتباطات اسلامی، مرکز مطالعات راهبردی روابط فرهنگی (1398). دانشنامه ایران. تهران: موسسه فرهنگی هنری و انتشارات بین المللی الهدی،


	دانشنامه ایران

	== نویسنده مقاله ==		== نویسنده مقاله ==


	اصغر دادبه		اصغر دادبه

Maedeh در ‏۱ آوریل ۲۰۲۵، ساعت ۱۱:۵۸

2025-04-01T11:58:31Z

→ نسخهٔ قدیمی‌تر		نسخهٔ ‏۱ آوریل ۲۰۲۵، ساعت ۱۱:۵۸
خط ۱:		خط ۱:
	'''~~مقام،~~''' در لغت به ~~معني جايگاه ايستادن،~~ برخاستن و ~~نيز~~ به ~~معناي~~ برخاستن و نشستن به ~~كار مي‌رود~~. در اصطلاح تصوف و عرفان، مقام، ~~مرتبه‌اي~~ از مراتب ~~سلوك~~ است ~~كه سالك آن~~ را در پرتو ~~اسماءالهي طي مي‌كند~~<~~sup~~>1</~~sup~~> تا به ~~مرتبة نهايي~~ برسد و به ~~حقيقت~~ دست ~~يابد~~. مقامات به ~~مثابة دوره‌هاي تحصيلي~~ (= ~~ابتدايي،~~ متوسطه، ~~عالي~~...) است كه طالبان دانش ~~طي مي‌كنند~~ و در هر دوره به ~~ميزاني~~ از دانش دست ~~مي‌يابند~~. ~~سالك~~ راه ~~حقيقت نيز مراتبي~~ را كه موسوم به مقامات، منازل، مواقف، درجات و ~~وادي‌هاست~~<~~sup~~>2</~~sup~~> ~~طي مي‌كند~~ و به ~~تدريج~~ به ~~حقيقت~~ دست ~~مي‌يابد~~. از ~~حقيقت يا جلوه‌هاي حقيقت كه~~ به لطف و ~~عنايت الهي~~ بر ~~سالك كشف مي‌شود~~ به حال (جمع آن احوال) ~~تعبير مي‌گردد~~ [← حال].		'''[[مقام]]،''' در لغت به معنی جایگاه ایستادن، برخاستن و نیز به معنای برخاستن و نشستن به کار می‌رود. در اصطلاح تصوف و عرفان، مقام، مرتبه‌ای از مراتب سلوک است که سالک ان را در پرتو اسماءالهی طی می‌کند<ref>عزالدین کاشانی. '''''مصباح''''' '''''الهدایه'''''. چاپ همایی، ص125؛ کاشانی، '''''اصطلاحات''''' '''''الصوفیه'''''. ص78.</ref> تا به مرتبه نهایی برسد و به حقیقت دست یابد. مقامات به مثابه دوره‌های تحصیلی (= ابتدایی، متوسطه، عالی...) است که طالبان دانش طی می‌کنند و در هر دوره به میزانی از دانش دست می‌یابند. سالک راه حقیقت نیز مراتبی را که موسوم به مقامات، منازل، مواقف، درجات و وادی‌هاست<ref>راغب. '''''مفردات'''''. ص169؛ ابن‌منظور. '''''لسان''''' '''''العرب'''''. 9/360؛ شاه نعت‌الله ولی. '''''رسائل'''''. 2/303؛ عطار. '''''منطق‌الطیر'''''. چاپ گوهرین، ص180.</ref> طی می‌کند و به تدریج به حقیقت دست می‌یابد. از حقیقت یا جلوه‌های حقیقت که به لطف و عنایت الهی بر سالک کشف می‌شود به حال (جمع ان احوال) تعبیر می‌گردد [← حال].

	مقام ~~داراي~~ دو ~~ويژگي~~ است: نخست ~~آن‌كه~~ بر خلاف حال كه موهبت ~~الهي~~ است، ~~امري~~ است ~~اكتسابي~~ و ~~نتيجة كوشش~~ و عمل ~~سالك~~ است؛ دوم، بر خلاف حال، ~~پايدار~~ است.<~~sup~~>3</~~sup~~>		مقام دارای دو ویژگی است: نخست ان‌که بر خلاف حال که موهبت الهی است، امری است اکتسابی و نتیجه کوشش و عمل سالک است؛ دوم، بر خلاف حال، پایدار است<ref>عزالدین کاشانی. '''''مصباح''''' '''''الهدایه'''''. چاپ همایی، ص125.</ref>.

	شمار مقامات در نظر اهل تصوف و عرفان متفاوت است: هزار، صد، چهل، دوازده، ده و هفت. ~~چنان‌كه~~ خواجه عبدالله ~~انصاري~~ در ~~رسالة~~ ''صد ~~ميدان~~''، از صد ~~ميدان يعني~~ صد مقام سخن گفته و در ''منازل ~~السايرين~~'' از ده مقام كه هر يك را به ده بخش ~~تقسيم كرده~~ و ~~بدين ترتيب~~ شمار مقامات را در دو مرحله به صد رسانده است. عطار هم در ''~~مصيبت‌نامه~~'' از چهل مقام سخن در ~~ميان آورده~~ است،<~~sup~~>4</~~sup~~> اما شمار ~~پذيرفته~~ و ~~جاافتادة~~ مقامات، هفت است: نخست، توبه، ورع، زهد، فقر، صبر، ~~توكل~~ و رضا<~~sup~~>5</~~sup~~>، بر طبق ~~طبقه‌بندي~~ ابونصر سراج ~~نيشابوري~~ [← هر يك از مقامات] ~~كه بايد آن~~ را ~~روش‌شناسي مكتب~~ زهد يا تصوف زاهدانه به شمار ~~آورد؛~~<~~sup~~>6</~~sup~~> دوم، طلب، عشق، معرفت، استغنا، ~~توحيد، توكل،~~ و فقر و فنا<~~sup~~>7</~~sup~~> بر طبق ~~طبقه‌بندي فريدالدّين~~ عطار ~~نيشابوري كه~~ از ~~آن‌ها~~ به ~~وادي‌هاي~~ هفتگانه ~~تعبير مي‌شود~~ [← هر يك از ~~وادي‌ها~~] و ~~بايد آن~~ را ~~روش‌شناسي مكتب~~ عشق يا عرفان عاشقانه محسوب داشت.<~~sup~~>8</~~sup~~>		شمار مقامات در نظر اهل تصوف و عرفان متفاوت است: هزار، صد، چهل، دوازده، ده و هفت. چنان‌که خواجه عبدالله انصاری در رساله ''صد میدان''، از صد میدان یعنی صد مقام سخن گفته و در ''منازل السایرین'' از ده مقام که هر یک را به ده بخش تقسیم کرده و بدین ترتیب شمار مقامات را در دو مرحله به صد رسانده است. عطار هم در ''مصیبت‌نامه'' از چهل مقام سخن در میان اورده است،<ref> عطار. '''''مصیبت‌نامه'''''. چاپ نورانی وصال، ص؟.</ref> اما شمار پذیرفته و جاافتاده مقامات، هفت است: نخست، توبه، ورع، زهد، فقر، صبر، توکل و رضا<ref>سراج‌ نیشابوری. '''''اللّمع....''''' . ص؟.</ref>، بر طبق طبقه‌بندی ابونصر سراج نیشابوری [← هر یک از مقامات] که باید ان را روش‌شناسی مکتب زهد یا تصوف زاهدانه به شمار اورد؛<ref>دادبه، اصغر. ارزش '''''روشناختی اللمع'''''.</ref> دوم، طلب، عشق، معرفت، استغنا، توحید، توکل، و فقر و فنا<ref>عطارنیشابوری. '''''منطق‌الطیر'''''.</ref> بر طبق طبقه‌بندی فریدالدّین عطار نیشابوری که از ان‌ها به وادی‌های هفتگانه تعبیر می‌شود [← هر یک از وادی‌ها] و باید ان را روش‌شناسی مکتب عشق یا عرفان عاشقانه محسوب داشت<ref>دادبه، اصغر. '''''ارزش''''' '''''روشناختی''''' '''''منطق‌الطیر'''''.</ref>.

			== '''ماخذ:''' ==

	~~'''مآخذ:'''~~

	~~1. عزالدين كاشاني. '''''مصباح''''' '''''الهدايه'''''. چاپ همايي، ص125؛ كاشاني، '''''اصطلاحات''''' '''''الصوفيه'''''. ص78.~~		== نیز نگاه کنید به ==

	2. راغب. '''''مفردات'''''. ص169؛ ابن‌منظور. '''''لسان''''' '''''العرب'''''. 9/360؛ شاه نعت‌الله ولي. '''''رسائل'''''. 2/303؛ عطار. '''''منطق‌الطير'''''. چاپ گوهرين، ص180.

	~~3. عزالدين كاشاني. '''''مصباح''''' '''''الهدايه'''''. چاپ همايي، ص125.~~

	~~4. عطار. '''''مصيبت‌نامه'''''. چاپ نوراني وصال، ص؟.~~		== منبع اصلی ==

	~~5. سراج‌ نيشابوري. '''''اللّمع....''''' . ص؟.~~

	~~6. دادبه، اصغر. ارزش '''''روشناختي اللمع'''''.~~

	~~7. عطارنيشابوري. '''''منطق‌الطير'''''.~~		دانشنامه ایران

			== نویسنده مقاله ==

	~~8. دادبه، اصغر. '''''ارزش''''' '''''روشناختي''''' '''''منطق‌الطير'''''.~~

	اصغر دادبه		اصغر دادبه

Samei: صفحه‌ای تازه حاوی «'''مقام،''' در لغت به معني جايگاه ايستادن، برخاستن و نيز به معناي برخاستن و نشستن به كار مي‌رود. در اصطلاح تصوف و عرفان، مقام، مرتبه‌اي از مراتب سلوك است كه سالك آن را در پرتو اسماءالهي طي مي‌كند¹ تا به مرتبة نهايي برسد و به حقيقت دست يابد....» ایجاد کرد

2024-08-13T00:15:35Z

صفحه‌ای تازه حاوی «'''مقام،''' در لغت به معني جايگاه ايستادن، برخاستن و نيز به معناي برخاستن و نشستن به كار مي‌رود. در اصطلاح تصوف و عرفان، مقام، مرتبه‌اي از مراتب سلوك است كه سالك آن را در پرتو اسماءالهي طي مي‌كند1 تا به مرتبة نهايي برسد و به حقيقت دست يابد....» ایجاد کرد

صفحهٔ تازه

'''مقام،''' در لغت به معني جايگاه ايستادن، برخاستن و نيز به معناي برخاستن و نشستن به كار مي‌رود. در اصطلاح تصوف و عرفان، مقام، مرتبه‌اي از مراتب سلوك است كه سالك آن را در پرتو اسماءالهي طي مي‌كند1 تا به مرتبة نهايي برسد و به حقيقت دست يابد. مقامات به مثابة دوره‌هاي تحصيلي (= ابتدايي، متوسطه، عالي...) است كه طالبان دانش طي مي‌كنند و در هر دوره به ميزاني از دانش دست مي‌يابند. سالك راه حقيقت نيز مراتبي را كه موسوم به مقامات، منازل، مواقف، درجات و وادي‌هاست2 طي مي‌كند و به تدريج به حقيقت دست مي‌يابد. از حقيقت يا جلوه‌هاي حقيقت كه به لطف و عنايت الهي بر سالك كشف مي‌شود به حال (جمع آن احوال) تعبير مي‌گردد [← حال].

مقام داراي دو ويژگي است: نخست آن‌كه بر خلاف حال كه موهبت الهي است، امري است اكتسابي و نتيجة كوشش و عمل سالك است؛ دوم، بر خلاف حال، پايدار است.3

شمار مقامات در نظر اهل تصوف و عرفان متفاوت است: هزار، صد، چهل، دوازده، ده و هفت. چنان‌كه خواجه عبدالله انصاري در رسالة ''صد ميدان''، از صد ميدان يعني صد مقام سخن گفته و در ''منازل السايرين'' از ده مقام كه هر يك را به ده بخش تقسيم كرده و بدين ترتيب شمار مقامات را در دو مرحله به صد رسانده است. عطار هم در ''مصيبت‌نامه'' از چهل مقام سخن در ميان آورده است،4 اما شمار پذيرفته و جاافتادة مقامات، هفت است: نخست، توبه، ورع، زهد، فقر، صبر، توكل و رضا5، بر طبق طبقه‌بندي ابونصر سراج نيشابوري [← هر يك از مقامات] كه بايد آن را روش‌شناسي مكتب زهد يا تصوف زاهدانه به شمار آورد؛6 دوم، طلب، عشق، معرفت، استغنا، توحيد، توكل، و فقر و فنا7 بر طبق طبقه‌بندي فريدالدّين عطار نيشابوري كه از آن‌ها به وادي‌هاي هفتگانه تعبير مي‌شود [← هر يك از وادي‌ها] و بايد آن را روش‌شناسي مكتب عشق يا عرفان عاشقانه محسوب داشت.8

'''مآخذ:'''

1. عزالدين كاشاني. '''''مصباح''''' '''''الهدايه'''''. چاپ همايي، ص125؛ كاشاني، '''''اصطلاحات''''' '''''الصوفيه'''''. ص78.

2. راغب. '''''مفردات'''''. ص169؛ ابن‌منظور. '''''لسان''''' '''''العرب'''''. 9/360؛ شاه نعت‌الله ولي. '''''رسائل'''''. 2/303؛ عطار. '''''منطق‌الطير'''''. چاپ گوهرين، ص180.

3. عزالدين كاشاني. '''''مصباح''''' '''''الهدايه'''''. چاپ همايي، ص125.

4. عطار. '''''مصيبت‌نامه'''''. چاپ نوراني وصال، ص؟.

5. سراج‌ نيشابوري. '''''اللّمع....''''' . ص؟.

6. دادبه، اصغر. ارزش '''''روشناختي اللمع'''''.

7. عطارنيشابوري. '''''منطق‌الطير'''''.

8. دادبه، اصغر. '''''ارزش''''' '''''روشناختي''''' '''''منطق‌الطير'''''.

اصغر دادبه