https://iranology-e.ir/index.php?action=history&feed=atom&title=%D9%85%D9%84%D8%A7_%D8%B9%D9%84%DB%8C_%D9%85%D8%AD%D9%85%D8%AF_%D8%A7%D8%B5%D9%81%D9%87%D8%A7%D9%86%DB%8Cملا علی محمد اصفهانی - تاریخچهٔ نسخهها2026-06-17T20:13:34Zتاریخچهٔ نسخهها برای این صفحه در ویکیMediaWiki 1.43.1https://iranology-e.ir/index.php?title=%D9%85%D9%84%D8%A7_%D8%B9%D9%84%DB%8C_%D9%85%D8%AD%D9%85%D8%AF_%D8%A7%D8%B5%D9%81%D9%87%D8%A7%D9%86%DB%8C&diff=7768&oldid=prevSamei در ۱۰ مهٔ ۲۰۲۵، ساعت ۱۰:۲۵2025-05-10T10:25:05Z<p></p>
<table style="background-color: #fff; color: #202122;" data-mw="interface">
<col class="diff-marker" />
<col class="diff-content" />
<col class="diff-marker" />
<col class="diff-content" />
<tr class="diff-title" lang="fa">
<td colspan="2" style="background-color: #fff; color: #202122; text-align: center;">→ نسخهٔ قدیمیتر</td>
<td colspan="2" style="background-color: #fff; color: #202122; text-align: center;">نسخهٔ ۱۰ مهٔ ۲۰۲۵، ساعت ۱۰:۲۵</td>
</tr><tr><td colspan="2" class="diff-lineno" id="mw-diff-left-l1">خط ۱:</td>
<td colspan="2" class="diff-lineno">خط ۱:</td></tr>
<tr><td class="diff-marker" data-marker="−"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #ffe49c; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>اصفهانی، ملا علیمحمد، فرزند محمد حسین محله نوی و پدر میرزا عبدالغفار نجم الدوله (منجم باشی [[ناصرالدین شاه قاجار|ناصرالدین شاه]])، ریاضیدان و منجم مشهور [[قاجاریه|دوره قاجاریه]]. وی در 1215ق در [[اصفهان]] به دنیا آمد<ref>آقا بزرگ طهرانی، '''''الذریعه الی تصانیف الشیعه'''''، به کوشش احمد حسینی، مشهد، 1405ق. 26/232.</ref> و پس از طی مراحل علمی در ریاضیات و نجوم تبحری خاص یافت چندان که به «غیاث الدین جمشید ثانی» مشهور شد. پس از این که اعتضاد السلطنه - فرزند [[فتحعلی شاه قاجار|فتحعلیشاه]] و وزیر علوم در [[ناصر الدین شاه قاجار|دوره ناصرالدین شاه]]- به ریاست دارالفنون منصوب شد (1274ق)، از وی دعوت نمود تا برای تدریس ریاضیات در دارالفنون به [[استان تهران|تهران]] بیاید<ref>اعتماد السلطنه، محمد حسن خان، '''''مرآه البلدان'''''، به کوشش عبدالحسین نوایی، تهران، 1367. 2/1083.</ref><ref>فروغی، ابوالحسن، ترجمه '''''احوال نجم الدوله'''''، چاپ شده در فرهنگ ایران زمین، ج20. ص 387-386.</ref>. . او علاوه بر تدریس در دارالفنون، به عنوان یکی از ممتحنین بر روند آزمونهای مدرسه و سطح علمی دانشآموزان نیز نظارت میکرد<ref>'''''روزنامه وقایع اتفاقیه'''''، چاپ مجدد کتابخانه ملی، تهران، 1374. نمره 394، نهم محرم 1275ق.</ref><ref>محبوبی اردکانی، حسین، '''''تاریخ تحول دانشگاه تهران و موسسات عالی آموزشی ایران در عصر خجسته پهلوی'''''، تهران، 13580ش. ص16.</ref>. در سال 1276ق به دستور [[ناصرالدین شاه قاجار|ناصرالدین شاه]]، وی به همراه چند تن دیگر برای بررسی و تهیه نقشهای از بازماندههای رصدخانه مراغه به آنجا رفت و نقشهای از محل رصدخانه که به «رصد داغی» معروف بود، تهیه کرد. خود [[ناصرالدین شاه قاجار|ناصرالدین شاه]] نیز در این سفر ایشان را همراهی نمود<ref>ورجاوند، پرویز، '''''کاوش رصدخانه مراغه'''''، تهران، 1366. ص361-364.</ref><ref>'''''روزنامه وقایع اتفاقیه'''''، چاپ مجدد کتابخانه ملی، تهران، 1374. نمره 447.</ref>. سرانجام وی در روز سهشنبه هفدهم صفر سال 1293ق در تهران درگذشت و در وادی السلام نجف به خاک سپرده شد<ref>آقا بزرگ طهرانی، '''''الذریعه الی تصانیف الشیعه'''''، به کوشش احمد حسینی، مشهد، 1405ق؛</ref><ref>بامداد، مهدی، '''''شرح حال رجال ایران'''''، تهران، 1363ش. ص482.</ref>. ملا علیمحمد دارای آثاری است که از آن جملهاند: <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">1- </del>تکمله عیون الحساب که تکمله ایست بر عیون الحساب ملا محمد باقر یزدی<ref>آقا بزرگ طهرانی، '''''الذریعه الی تصانیف الشیعه'''''، به کوشش احمد حسینی، مشهد، 1405ق. 26/232.</ref><del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">. 2- </del>دستور استخراج قبله<ref>آقا بزرگ طهرانی، '''''الذریعه الی تصانیف الشیعه'''''، به کوشش احمد حسینی، مشهد، 1405ق. 26/299.</ref><del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">. 3- </del>شرکت در تألیف مجموعه نامه دانشوران ناصری که در آن زندگینامه ششصد تن از دانشمندان مسلمان به ترتیب الفبایی (از حرف الف تا حرف شین) مورد بررسی قرار گرفته است<ref>'''''نامه دانشوران ناصری'''''، به کوشش رضا صدر، قم، 1379ق. مقدمه بر نامه دانشوران ناصری، 1/15.</ref>.</div></td><td class="diff-marker" data-marker="+"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>اصفهانی، ملا علیمحمد، فرزند محمد حسین محله نوی و پدر میرزا عبدالغفار نجم الدوله (منجم باشی [[ناصرالدین شاه قاجار|ناصرالدین شاه]])، ریاضیدان و منجم مشهور [[قاجاریه|دوره قاجاریه]]. وی در 1215ق در [[اصفهان]] به دنیا آمد<ref>آقا بزرگ طهرانی، '''''الذریعه الی تصانیف الشیعه'''''، به کوشش احمد حسینی، مشهد، 1405ق. 26/232.</ref> و پس از طی مراحل علمی در ریاضیات و نجوم تبحری خاص یافت چندان که به «غیاث الدین جمشید ثانی» مشهور شد. پس از این که <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">[[</ins>اعتضاد السلطنه<ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">]] </ins>- فرزند [[فتحعلی شاه قاجار|فتحعلیشاه]] و وزیر علوم در [[ناصر الدین شاه قاجار|دوره ناصرالدین شاه]]- به ریاست دارالفنون منصوب شد (1274ق)، از وی دعوت نمود تا برای تدریس ریاضیات در دارالفنون به [[استان تهران|تهران]] بیاید<ref>اعتماد السلطنه، محمد حسن خان، '''''مرآه البلدان'''''، به کوشش عبدالحسین نوایی، تهران، 1367. 2/1083.</ref><ref>فروغی، ابوالحسن، ترجمه '''''احوال نجم الدوله'''''، چاپ شده در فرهنگ ایران زمین، ج20. ص 387-386.</ref>. . او علاوه بر تدریس در دارالفنون، به عنوان یکی از ممتحنین بر روند آزمونهای مدرسه و سطح علمی دانشآموزان نیز نظارت میکرد<ref>'''''روزنامه وقایع اتفاقیه'''''، چاپ مجدد کتابخانه ملی، تهران، 1374. نمره 394، نهم محرم 1275ق.</ref><ref>محبوبی اردکانی، حسین، '''''تاریخ تحول دانشگاه تهران و موسسات عالی آموزشی ایران در عصر خجسته پهلوی'''''، تهران، 13580ش. ص16.</ref>. در سال 1276ق به دستور [[ناصرالدین شاه قاجار|ناصرالدین شاه]]، وی به همراه چند تن دیگر برای بررسی و تهیه نقشهای از بازماندههای رصدخانه مراغه به آنجا رفت و نقشهای از محل رصدخانه که به «رصد داغی» معروف بود، تهیه کرد. خود [[ناصرالدین شاه قاجار|ناصرالدین شاه]] نیز در این سفر ایشان را همراهی نمود<ref>ورجاوند، پرویز، '''''کاوش رصدخانه مراغه'''''، تهران، 1366. ص361-364.</ref><ref>'''''روزنامه وقایع اتفاقیه'''''، چاپ مجدد کتابخانه ملی، تهران، 1374. نمره 447.</ref>. سرانجام وی در روز سهشنبه هفدهم صفر سال 1293ق در تهران درگذشت و در وادی السلام نجف به خاک سپرده شد<ref>آقا بزرگ طهرانی، '''''الذریعه الی تصانیف الشیعه'''''، به کوشش احمد حسینی، مشهد، 1405ق؛</ref><ref>بامداد، مهدی، '''''شرح حال رجال ایران'''''، تهران، 1363ش. ص482.</ref>. ملا علیمحمد دارای آثاری است که از آن جملهاند:</div></td></tr>
<tr><td colspan="2" class="diff-side-deleted"></td><td class="diff-marker" data-marker="+"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div> </div></td></tr>
<tr><td colspan="2" class="diff-side-deleted"></td><td class="diff-marker" data-marker="+"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div><ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;"># </ins>تکمله عیون الحساب که تکمله ایست بر عیون الحساب ملا محمد باقر یزدی<ref>آقا بزرگ طهرانی، '''''الذریعه الی تصانیف الشیعه'''''، به کوشش احمد حسینی، مشهد، 1405ق. 26/232.</ref><ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">؛</ins></div></td></tr>
<tr><td colspan="2" class="diff-side-deleted"></td><td class="diff-marker" data-marker="+"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div><ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;"># </ins>دستور استخراج قبله<ref>آقا بزرگ طهرانی، '''''الذریعه الی تصانیف الشیعه'''''، به کوشش احمد حسینی، مشهد، 1405ق. 26/299.</ref><ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">؛</ins></div></td></tr>
<tr><td colspan="2" class="diff-side-deleted"></td><td class="diff-marker" data-marker="+"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div><ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;"># </ins>شرکت در تألیف مجموعه نامه دانشوران ناصری که در آن زندگینامه ششصد تن از دانشمندان مسلمان به ترتیب الفبایی (از حرف الف تا حرف شین) مورد بررسی قرار گرفته است<ref>'''''نامه دانشوران ناصری'''''، به کوشش رضا صدر، قم، 1379ق. مقدمه بر نامه دانشوران ناصری، 1/15.</ref>.</div></td></tr>
<tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br></td></tr>
<tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>== نیز نگاه کنید به ==</div></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>== نیز نگاه کنید به ==</div></td></tr>
<tr><td colspan="2" class="diff-lineno" id="mw-diff-left-l18">خط ۱۸:</td>
<td colspan="2" class="diff-lineno">خط ۲۲:</td></tr>
<tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>== نویسنده مقاله ==</div></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>== نویسنده مقاله ==</div></td></tr>
<tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>حسین روح اللهی</div></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>حسین روح اللهی</div></td></tr>
<tr><td colspan="2" class="diff-side-deleted"></td><td class="diff-marker" data-marker="+"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div><ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">[[رده:علوم و فنون]]</ins></div></td></tr>
<!-- diff cache key wiki-hYbGde5G:diff:1.41:old-7155:rev-7768:php=table -->
</table>Sameihttps://iranology-e.ir/index.php?title=%D9%85%D9%84%D8%A7_%D8%B9%D9%84%DB%8C_%D9%85%D8%AD%D9%85%D8%AF_%D8%A7%D8%B5%D9%81%D9%87%D8%A7%D9%86%DB%8C&diff=7155&oldid=prevNazli در ۸ مهٔ ۲۰۲۵، ساعت ۱۵:۵۳2025-05-08T15:53:42Z<p></p>
<table style="background-color: #fff; color: #202122;" data-mw="interface">
<col class="diff-marker" />
<col class="diff-content" />
<col class="diff-marker" />
<col class="diff-content" />
<tr class="diff-title" lang="fa">
<td colspan="2" style="background-color: #fff; color: #202122; text-align: center;">→ نسخهٔ قدیمیتر</td>
<td colspan="2" style="background-color: #fff; color: #202122; text-align: center;">نسخهٔ ۸ مهٔ ۲۰۲۵، ساعت ۱۵:۵۳</td>
</tr><tr><td colspan="2" class="diff-lineno" id="mw-diff-left-l11">خط ۱۱:</td>
<td colspan="2" class="diff-lineno">خط ۱۱:</td></tr>
<tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br></td></tr>
<tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>== مآخذ ==</div></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>== مآخذ ==</div></td></tr>
<tr><td colspan="2" class="diff-side-deleted"></td><td class="diff-marker" data-marker="+"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div><ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;"><references /></ins></div></td></tr>
<tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br></td></tr>
<tr><td colspan="2" class="diff-side-deleted"></td><td class="diff-marker" data-marker="+"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div><ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">== منبع اصلی ==</ins></div></td></tr>
<tr><td colspan="2" class="diff-side-deleted"></td><td class="diff-marker" data-marker="+"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div><ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">[https://icro.ir/ سازمان فرهنگ و ارتباطات اسلامی، مرکز مطالعات راهبردی روابط فرهنگی] (1398). دانشنامه ایران. تهران: [https://alhoda.ir/ موسسه فرهنگی هنری و انتشارات بین المللی الهدی]،</ins></div></td></tr>
<tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br></td></tr>
<tr><td class="diff-marker" data-marker="−"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #ffe49c; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div> </div></td><td class="diff-marker" data-marker="+"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div><ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">== نویسنده مقاله ==</ins></div></td></tr>
<tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>حسین روح اللهی</div></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>حسین روح اللهی</div></td></tr>
<!-- diff cache key wiki-hYbGde5G:diff:1.41:old-7154:rev-7155:php=table -->
</table>Nazlihttps://iranology-e.ir/index.php?title=%D9%85%D9%84%D8%A7_%D8%B9%D9%84%DB%8C_%D9%85%D8%AD%D9%85%D8%AF_%D8%A7%D8%B5%D9%81%D9%87%D8%A7%D9%86%DB%8C&diff=7154&oldid=prevNazli در ۸ مهٔ ۲۰۲۵، ساعت ۱۵:۵۳2025-05-08T15:53:07Z<p></p>
<table style="background-color: #fff; color: #202122;" data-mw="interface">
<col class="diff-marker" />
<col class="diff-content" />
<col class="diff-marker" />
<col class="diff-content" />
<tr class="diff-title" lang="fa">
<td colspan="2" style="background-color: #fff; color: #202122; text-align: center;">→ نسخهٔ قدیمیتر</td>
<td colspan="2" style="background-color: #fff; color: #202122; text-align: center;">نسخهٔ ۸ مهٔ ۲۰۲۵، ساعت ۱۵:۵۳</td>
</tr><tr><td colspan="2" class="diff-lineno" id="mw-diff-left-l1">خط ۱:</td>
<td colspan="2" class="diff-lineno">خط ۱:</td></tr>
<tr><td class="diff-marker" data-marker="−"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #ffe49c; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>اصفهانی، ملا علیمحمد، فرزند محمد حسین محله نوی و پدر میرزا عبدالغفار نجم الدوله (منجم باشی [[ناصرالدین شاه قاجار|ناصرالدین شاه]])، ریاضیدان و منجم مشهور [[قاجاریه|دوره قاجاریه]]. وی در 1215ق در [[اصفهان]] به دنیا آمد <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">(</del>آقا <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">بزرگ، </del>26/232<del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">) </del>و پس از طی مراحل علمی در ریاضیات و نجوم تبحری خاص یافت چندان که به «غیاث الدین جمشید ثانی» مشهور شد. پس از این که اعتضاد السلطنه - فرزند [[فتحعلی شاه قاجار|فتحعلیشاه]] و وزیر علوم در [[ناصر الدین شاه قاجار|دوره ناصرالدین شاه]]- به ریاست دارالفنون منصوب شد (1274ق)، از وی دعوت نمود تا برای تدریس ریاضیات در دارالفنون به [[استان تهران|تهران]] بیاید<del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">. (نک: </del>اعتماد السلطنه، 2/<del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">1083؛ </del>فروغی، 386<del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">-387)</del>. او علاوه بر تدریس در دارالفنون، به عنوان یکی از ممتحنین بر روند آزمونهای مدرسه و سطح علمی دانشآموزان نیز نظارت میکرد <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">([[</del>وقایع اتفاقیه<del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">|روزنامه وقایع اتفاقیه،]] </del>نمره 394، نهم محرم <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">1275ق؛ </del>محبوبی اردکانی، <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">16)</del>. در سال 1276ق به دستور [[ناصرالدین شاه قاجار|ناصرالدین شاه]]، وی به همراه چند تن دیگر برای بررسی و تهیه نقشهای از بازماندههای رصدخانه مراغه به آنجا رفت و نقشهای از محل رصدخانه که به «رصد داغی» معروف بود، تهیه کرد. خود [[ناصرالدین شاه قاجار|ناصرالدین شاه]] نیز در این سفر ایشان را همراهی نمود <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">(</del>ورجاوند، <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">361</del>-<del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">364؛ نیز نک [[وقایع اتفاقیه|</del>روزنامه وقایع اتفاقیه<del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">]]</del>، نمره 447<del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">)</del>. سرانجام وی در روز سهشنبه هفدهم صفر سال 1293ق در تهران درگذشت و در وادی السلام نجف به خاک سپرده شد <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">(</del>بامداد، <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">482؛ آقا بزرگ، همانجا)</del>. ملا علیمحمد دارای آثاری است که از آن جملهاند: 1- تکمله عیون الحساب که تکمله ایست بر عیون الحساب ملا محمد باقر یزدی <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">(</del>آقا <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">بزرگ، </del>26/232<del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">)</del>. 2- دستور استخراج قبله <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">(همو، </del>26/299<del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">)</del>. 3- شرکت در تألیف مجموعه نامه دانشوران ناصری که در آن زندگینامه ششصد تن از دانشمندان مسلمان به ترتیب الفبایی (از حرف الف تا حرف شین) مورد بررسی قرار گرفته است <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">(</del>صدر، مقدمه بر نامه دانشوران ناصری، 1/15<del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">)</del>.</div></td><td class="diff-marker" data-marker="+"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>اصفهانی، ملا علیمحمد، فرزند محمد حسین محله نوی و پدر میرزا عبدالغفار نجم الدوله (منجم باشی [[ناصرالدین شاه قاجار|ناصرالدین شاه]])، ریاضیدان و منجم مشهور [[قاجاریه|دوره قاجاریه]]. وی در 1215ق در [[اصفهان]] به دنیا آمد<ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;"><ref></ins>آقا <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">بزرگ طهرانی، '''''الذریعه الی تصانیف الشیعه'''''، به کوشش احمد حسینی، مشهد، 1405ق. </ins>26/232<ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">.</ref> </ins>و پس از طی مراحل علمی در ریاضیات و نجوم تبحری خاص یافت چندان که به «غیاث الدین جمشید ثانی» مشهور شد. پس از این که اعتضاد السلطنه - فرزند [[فتحعلی شاه قاجار|فتحعلیشاه]] و وزیر علوم در [[ناصر الدین شاه قاجار|دوره ناصرالدین شاه]]- به ریاست دارالفنون منصوب شد (1274ق)، از وی دعوت نمود تا برای تدریس ریاضیات در دارالفنون به [[استان تهران|تهران]] بیاید<ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;"><ref></ins>اعتماد السلطنه، <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">محمد حسن خان، '''''مرآه البلدان'''''، به کوشش عبدالحسین نوایی، تهران، 1367. </ins>2/<ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">1083.</ref><ref></ins>فروغی، <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">ابوالحسن، ترجمه '''''احوال نجم الدوله'''''، چاپ شده در فرهنگ ایران زمین، ج20. ص 387-</ins>386<ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">.</ref>. </ins>. او علاوه بر تدریس در دارالفنون، به عنوان یکی از ممتحنین بر روند آزمونهای مدرسه و سطح علمی دانشآموزان نیز نظارت میکرد<ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;"><ref>'''''روزنامه </ins>وقایع اتفاقیه<ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">'''''، چاپ مجدد کتابخانه ملی، تهران، 1374. </ins>نمره 394، نهم محرم <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">1275ق.</ref><ref></ins>محبوبی اردکانی، <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">حسین، '''''تاریخ تحول دانشگاه تهران و موسسات عالی آموزشی ایران در عصر خجسته پهلوی'''''، تهران، 13580ش. ص16.</ref></ins>. در سال 1276ق به دستور [[ناصرالدین شاه قاجار|ناصرالدین شاه]]، وی به همراه چند تن دیگر برای بررسی و تهیه نقشهای از بازماندههای رصدخانه مراغه به آنجا رفت و نقشهای از محل رصدخانه که به «رصد داغی» معروف بود، تهیه کرد. خود [[ناصرالدین شاه قاجار|ناصرالدین شاه]] نیز در این سفر ایشان را همراهی نمود<ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;"><ref></ins>ورجاوند، <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">پرویز، '''''کاوش رصدخانه مراغه'''''، تهران، 1366. ص361</ins>-<ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">364.</ref><ref>'''''</ins>روزنامه وقایع اتفاقیه<ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">'''''</ins>، <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">چاپ مجدد کتابخانه ملی، تهران، 1374. </ins>نمره 447<ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">.</ref></ins>. سرانجام وی در روز سهشنبه هفدهم صفر سال 1293ق در تهران درگذشت و در وادی السلام نجف به خاک سپرده شد<ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;"><ref>آقا بزرگ طهرانی، '''''الذریعه الی تصانیف الشیعه'''''، به کوشش احمد حسینی، مشهد، 1405ق؛</ref><ref></ins>بامداد، <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">مهدی، '''''شرح حال رجال ایران'''''، تهران، 1363ش. ص482.</ref></ins>. ملا علیمحمد دارای آثاری است که از آن جملهاند: 1- تکمله عیون الحساب که تکمله ایست بر عیون الحساب ملا محمد باقر یزدی<ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;"><ref></ins>آقا <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">بزرگ طهرانی، '''''الذریعه الی تصانیف الشیعه'''''، به کوشش احمد حسینی، مشهد، 1405ق. </ins>26/232<ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">.</ref></ins>. 2- دستور استخراج قبله<ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;"><ref>آقا بزرگ طهرانی، '''''الذریعه الی تصانیف الشیعه'''''، به کوشش احمد حسینی، مشهد، 1405ق. </ins>26/299<ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">.</ref></ins>. 3- شرکت در تألیف مجموعه نامه دانشوران ناصری که در آن زندگینامه ششصد تن از دانشمندان مسلمان به ترتیب الفبایی (از حرف الف تا حرف شین) مورد بررسی قرار گرفته است<ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;"><ref>'''''نامه دانشوران ناصری'''''، به کوشش رضا </ins>صدر، <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">قم، 1379ق. </ins>مقدمه بر نامه دانشوران ناصری، 1/15<ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">.</ref></ins>.</div></td></tr>
<tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br></td></tr>
<tr><td class="diff-marker" data-marker="−"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #ffe49c; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div><del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">مآخذ: آقا بزرگ طهرانی، الذریعه الی تصانیف الشیعه، به کوشش احمد حسینی، مشهد، 1405ق؛ اعتماد السلطنه، محمد حسن خان، مرآه البلدان، </del>به <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">کوشش عبدالحسین نوایی، تهران، 1367؛ بامداد، مهدی، شرح حال رجال ایران، تهران، 1363ش؛ روزنامه وقایع اتفاقیه، چاپ مجدد کتابخانه ملی، تهران، 1374؛ فروغی، ابوالحسن، ترجمه احوال نجم الدوله، چاپ شده در فرهنگ ایران زمین، ج20؛ محبوبی اردکانی، حسین، تاریخ تحول دانشگاه </del>تهران <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">و موسسات عالی آموزشی ایران در عصر خجسته پهلوی، تهران، 13580ش؛ نامه دانشوران ناصری، به کوشش رضا صدر، قم، 1379ق؛ ورجاوند، پرویز، کاوش رصدخانه مراغه، تهران، 1366.</del></div></td><td class="diff-marker" data-marker="+"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div><ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">== نیز نگاه کنید </ins>به <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">==</ins></div></td></tr>
<tr><td colspan="2" class="diff-side-deleted"></td><td class="diff-marker" data-marker="+"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div> </div></td></tr>
<tr><td colspan="2" class="diff-side-deleted"></td><td class="diff-marker" data-marker="+"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div><ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">* [[ناصرالدین شاه قاجار]]</ins></div></td></tr>
<tr><td colspan="2" class="diff-side-deleted"></td><td class="diff-marker" data-marker="+"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div><ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">* [[قاجاریه]]</ins></div></td></tr>
<tr><td colspan="2" class="diff-side-deleted"></td><td class="diff-marker" data-marker="+"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div><ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">* [[اصفهان]]</ins></div></td></tr>
<tr><td colspan="2" class="diff-side-deleted"></td><td class="diff-marker" data-marker="+"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div><ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">* [[فتحعلی شاه قاجار]]</ins></div></td></tr>
<tr><td colspan="2" class="diff-side-deleted"></td><td class="diff-marker" data-marker="+"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div><ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">* [[استان </ins>تهران<ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">]]</ins></div></td></tr>
<tr><td colspan="2" class="diff-side-deleted"></td><td class="diff-marker" data-marker="+"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div><ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">*</ins></div></td></tr>
<tr><td colspan="2" class="diff-side-deleted"></td><td class="diff-marker" data-marker="+"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div> </div></td></tr>
<tr><td colspan="2" class="diff-side-deleted"></td><td class="diff-marker" data-marker="+"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div><ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">== مآخذ ==</ins></div></td></tr>
<tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br></td></tr>
<tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br></td></tr>
<tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br></td></tr>
<tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>حسین روح اللهی</div></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>حسین روح اللهی</div></td></tr>
<!-- diff cache key wiki-hYbGde5G:diff:1.41:old-6930:rev-7154:php=table -->
</table>Nazlihttps://iranology-e.ir/index.php?title=%D9%85%D9%84%D8%A7_%D8%B9%D9%84%DB%8C_%D9%85%D8%AD%D9%85%D8%AF_%D8%A7%D8%B5%D9%81%D9%87%D8%A7%D9%86%DB%8C&diff=6930&oldid=prevNazli در ۷ مهٔ ۲۰۲۵، ساعت ۱۸:۵۶2025-05-07T18:56:01Z<p></p>
<table style="background-color: #fff; color: #202122;" data-mw="interface">
<col class="diff-marker" />
<col class="diff-content" />
<col class="diff-marker" />
<col class="diff-content" />
<tr class="diff-title" lang="fa">
<td colspan="2" style="background-color: #fff; color: #202122; text-align: center;">→ نسخهٔ قدیمیتر</td>
<td colspan="2" style="background-color: #fff; color: #202122; text-align: center;">نسخهٔ ۷ مهٔ ۲۰۲۵، ساعت ۱۸:۵۶</td>
</tr><tr><td colspan="2" class="diff-lineno" id="mw-diff-left-l1">خط ۱:</td>
<td colspan="2" class="diff-lineno">خط ۱:</td></tr>
<tr><td class="diff-marker" data-marker="−"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #ffe49c; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div><del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">'''</del>اصفهانی، ملا <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">علیمحمد'''، </del>فرزند محمد حسین محله نوی و پدر میرزا عبدالغفار نجم الدوله (منجم باشی [[ناصرالدین شاه قاجار|ناصرالدین شاه]])، ریاضیدان و منجم مشهور [[قاجاریه|<del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">دورۀ </del>قاجاریه]]. وی در 1215ق در [[اصفهان]] به دنیا آمد (آقا بزرگ، 26/232) و پس از طی مراحل علمی در ریاضیات و نجوم تبحری خاص یافت چندان که به «غیاث الدین جمشید ثانی» مشهور شد. پس از این که اعتضاد السلطنه - فرزند [[فتحعلی شاه قاجار|فتحعلیشاه]] و وزیر علوم در [[ناصر الدین شاه قاجار|<del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">دورۀ </del>ناصرالدین شاه]]- به ریاست دارالفنون منصوب شد (1274ق)، از وی دعوت نمود تا برای تدریس ریاضیات در دارالفنون به [[استان تهران|تهران]] بیاید. (نک: اعتماد السلطنه، 2/1083؛ فروغی، 386-387). او علاوه بر تدریس در دارالفنون، به عنوان یکی از ممتحنین بر روند آزمونهای مدرسه و سطح علمی دانشآموزان نیز نظارت میکرد ([[وقایع اتفاقیه|<del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">روزنامۀ </del>وقایع اتفاقیه،]] <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">نمرۀ </del>394، نهم محرم 1275ق؛ محبوبی اردکانی، 16). در سال 1276ق به دستور [[ناصرالدین شاه قاجار|ناصرالدین شاه]]، وی به همراه چند تن دیگر برای بررسی و تهیه نقشهای از بازماندههای <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">رصدخانۀ </del>مراغه به آنجا رفت و نقشهای از محل رصدخانه که به «رصد داغی» معروف بود، تهیه کرد. خود [[ناصرالدین شاه قاجار|ناصرالدین شاه]] نیز در این سفر ایشان را همراهی نمود (ورجاوند، 361-364؛ نیز نک <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">''</del>[[وقایع اتفاقیه|<del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">روزنامۀ </del>وقایع اتفاقیه]]،<del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">'' نمرۀ </del>447). سرانجام وی در روز سهشنبه هفدهم صفر سال 1293ق در تهران درگذشت و در وادی السلام نجف به خاک سپرده شد (بامداد، 482؛ آقا بزرگ، همانجا). ملا علیمحمد دارای آثاری است که از آن جملهاند: 1- <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">''</del>تکمله عیون الحساب<del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">'' </del>که تکمله ایست بر <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">''</del>عیون الحساب<del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">'' </del>ملا محمد باقر یزدی (آقا بزرگ، 26/232). 2- <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">''</del>دستور استخراج قبله<del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">'' </del>(همو، 26/299). 3- شرکت در تألیف <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">مجموعۀ ''نامۀ </del>دانشوران ناصری<del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">'' </del>که در آن <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">زندگینامۀ </del>ششصد تن از دانشمندان مسلمان به ترتیب الفبایی (از حرف الف تا حرف شین) مورد بررسی قرار گرفته است (صدر، مقدمه بر <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">''نامۀ </del>دانشوران <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">ناصری''، </del>1/15).</div></td><td class="diff-marker" data-marker="+"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>اصفهانی، ملا <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">علیمحمد، </ins>فرزند محمد حسین محله نوی و پدر میرزا عبدالغفار نجم الدوله (منجم باشی [[ناصرالدین شاه قاجار|ناصرالدین شاه]])، ریاضیدان و منجم مشهور [[قاجاریه|<ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">دوره </ins>قاجاریه]]. وی در 1215ق در [[اصفهان]] به دنیا آمد (آقا بزرگ، 26/232) و پس از طی مراحل علمی در ریاضیات و نجوم تبحری خاص یافت چندان که به «غیاث الدین جمشید ثانی» مشهور شد. پس از این که اعتضاد السلطنه - فرزند [[فتحعلی شاه قاجار|فتحعلیشاه]] و وزیر علوم در [[ناصر الدین شاه قاجار|<ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">دوره </ins>ناصرالدین شاه]]- به ریاست دارالفنون منصوب شد (1274ق)، از وی دعوت نمود تا برای تدریس ریاضیات در دارالفنون به [[استان تهران|تهران]] بیاید. (نک: اعتماد السلطنه، 2/1083؛ فروغی، 386-387). او علاوه بر تدریس در دارالفنون، به عنوان یکی از ممتحنین بر روند آزمونهای مدرسه و سطح علمی دانشآموزان نیز نظارت میکرد ([[وقایع اتفاقیه|<ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">روزنامه </ins>وقایع اتفاقیه،]] <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">نمره </ins>394، نهم محرم 1275ق؛ محبوبی اردکانی، 16). در سال 1276ق به دستور [[ناصرالدین شاه قاجار|ناصرالدین شاه]]، وی به همراه چند تن دیگر برای بررسی و تهیه نقشهای از بازماندههای <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">رصدخانه </ins>مراغه به آنجا رفت و نقشهای از محل رصدخانه که به «رصد داغی» معروف بود، تهیه کرد. خود [[ناصرالدین شاه قاجار|ناصرالدین شاه]] نیز در این سفر ایشان را همراهی نمود (ورجاوند، 361-364؛ نیز نک [[وقایع اتفاقیه|<ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">روزنامه </ins>وقایع اتفاقیه]]، <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">نمره </ins>447). سرانجام وی در روز سهشنبه هفدهم صفر سال 1293ق در تهران درگذشت و در وادی السلام نجف به خاک سپرده شد (بامداد، 482؛ آقا بزرگ، همانجا). ملا علیمحمد دارای آثاری است که از آن جملهاند: 1- تکمله عیون الحساب که تکمله ایست بر عیون الحساب ملا محمد باقر یزدی (آقا بزرگ، 26/232). 2- دستور استخراج قبله (همو، 26/299). 3- شرکت در تألیف <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">مجموعه نامه </ins>دانشوران ناصری که در آن <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">زندگینامه </ins>ششصد تن از دانشمندان مسلمان به ترتیب الفبایی (از حرف الف تا حرف شین) مورد بررسی قرار گرفته است (صدر، مقدمه بر <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">نامه </ins>دانشوران <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">ناصری، </ins>1/15)<ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">.</ins></div></td></tr>
<tr><td colspan="2" class="diff-side-deleted"></td><td class="diff-marker" data-marker="+"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div> </div></td></tr>
<tr><td colspan="2" class="diff-side-deleted"></td><td class="diff-marker" data-marker="+"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div><ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">مآخذ: آقا بزرگ طهرانی، الذریعه الی تصانیف الشیعه، به کوشش احمد حسینی، مشهد، 1405ق؛ اعتماد السلطنه، محمد حسن خان، مرآه البلدان، به کوشش عبدالحسین نوایی، تهران، 1367؛ بامداد، مهدی، شرح حال رجال ایران، تهران، 1363ش؛ روزنامه وقایع اتفاقیه، چاپ مجدد کتابخانه ملی، تهران، 1374؛ فروغی، ابوالحسن، ترجمه احوال نجم الدوله، چاپ شده در فرهنگ ایران زمین، ج20؛ محبوبی اردکانی، حسین، تاریخ تحول دانشگاه تهران و موسسات عالی آموزشی ایران در عصر خجسته پهلوی، تهران، 13580ش؛ نامه دانشوران ناصری، به کوشش رضا صدر، قم، 1379ق؛ ورجاوند، پرویز، کاوش رصدخانه مراغه، تهران، 1366</ins>.</div></td></tr>
<tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br></td></tr>
<tr><td class="diff-marker" data-marker="−"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #ffe49c; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div><del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">'''مآخذ''': آقا بزرگ طهرانی، ''الذریعه الی تصانیف الشیعه''، به کوشش احمد حسینی، مشهد، 1405ق؛ اعتماد السلطنه، محمد حسن خان، ''مرآه البلدان''، به کوشش عبدالحسین نوایی، تهران، 1367؛ بامداد، مهدی، ''شرح حال رجال ایران''، تهران، 1363ش؛ ''روزنامۀ وقایع اتفاقیه،'' چاپ مجدد کتابخانۀ ملی، تهران، 1374؛ فروغی، ابوالحسن، ترجمۀ احوال نجم الدوله، چاپ شده در ''فرهنگ ایران زمین''، ج20؛ محبوبی اردکانی، حسین، ''تاریخ تحول دانشگاه تهران و موسسات عالی آموزشی ایران در عصر خجستۀ پهلوی،'' تهران، 13580ش؛ ''نامۀ دانشوران ناصری''، به کوشش رضا صدر، قم، 1379ق؛ ورجاوند، پرویز، ''کاوش رصدخانۀ مراغه''، تهران، 1366.</del></div></td><td colspan="2" class="diff-side-added"></td></tr>
<tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br></td></tr>
<tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br></td></tr>
<tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>حسین روح اللهی</div></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>حسین روح اللهی</div></td></tr>
<!-- diff cache key wiki-hYbGde5G:diff:1.41:old-6114:rev-6930:php=table -->
</table>Nazlihttps://iranology-e.ir/index.php?title=%D9%85%D9%84%D8%A7_%D8%B9%D9%84%DB%8C_%D9%85%D8%AD%D9%85%D8%AF_%D8%A7%D8%B5%D9%81%D9%87%D8%A7%D9%86%DB%8C&diff=6114&oldid=prevSamei در ۵ مهٔ ۲۰۲۵، ساعت ۰۹:۵۸2025-05-05T09:58:33Z<p></p>
<table style="background-color: #fff; color: #202122;" data-mw="interface">
<col class="diff-marker" />
<col class="diff-content" />
<col class="diff-marker" />
<col class="diff-content" />
<tr class="diff-title" lang="fa">
<td colspan="2" style="background-color: #fff; color: #202122; text-align: center;">→ نسخهٔ قدیمیتر</td>
<td colspan="2" style="background-color: #fff; color: #202122; text-align: center;">نسخهٔ ۵ مهٔ ۲۰۲۵، ساعت ۰۹:۵۸</td>
</tr><tr><td colspan="2" class="diff-lineno" id="mw-diff-left-l1">خط ۱:</td>
<td colspan="2" class="diff-lineno">خط ۱:</td></tr>
<tr><td class="diff-marker" data-marker="−"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #ffe49c; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>'''اصفهانی، ملا علیمحمد'''، فرزند محمد حسین محله نوی و پدر میرزا عبدالغفار نجم الدوله (منجم باشی ناصرالدین شاه)، ریاضیدان و منجم مشهور [[قاجاریه|دورۀ قاجاریه]]. وی در 1215ق در اصفهان به دنیا آمد (آقا بزرگ، 26/232) و پس از طی مراحل علمی در ریاضیات و نجوم تبحری خاص یافت چندان که به «غیاث الدین جمشید ثانی» مشهور شد. پس از این که اعتضاد السلطنه - فرزند فتحعلیشاه و وزیر علوم در دورۀ ناصرالدین شاه- به ریاست دارالفنون منصوب شد (1274ق)، از وی دعوت نمود تا برای تدریس ریاضیات در دارالفنون به تهران بیاید. (نک: اعتماد السلطنه، 2/1083؛ فروغی، 386-387). او علاوه بر تدریس در دارالفنون، به عنوان یکی از ممتحنین بر روند آزمونهای مدرسه و سطح علمی دانشآموزان نیز نظارت میکرد (روزنامۀ وقایع اتفاقیه، نمرۀ 394، نهم محرم 1275ق؛ محبوبی اردکانی، 16). در سال 1276ق به دستور ناصرالدین <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">شاه، </del>وی به همراه چند تن دیگر برای بررسی و تهیه نقشهای از بازماندههای رصدخانۀ مراغه به آنجا رفت و نقشهای از محل رصدخانه که به «رصد داغی» معروف بود، تهیه کرد. خود ناصرالدین شاه نیز در این سفر ایشان را همراهی نمود (ورجاوند، 361-364؛ نیز نک ''روزنامۀ وقایع <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">اتفاقیه،</del>'' نمرۀ 447). سرانجام وی در روز سهشنبه هفدهم صفر سال 1293ق در تهران درگذشت و در وادی السلام نجف به خاک سپرده شد (بامداد، 482؛ آقا بزرگ، همانجا). ملا علیمحمد دارای آثاری است که از آن جملهاند: 1- ''تکمله عیون الحساب'' که تکمله ایست بر ''عیون الحساب'' ملا محمد باقر یزدی (آقا بزرگ، 26/232). 2- ''دستور استخراج قبله'' (همو، 26/299). 3- شرکت در تألیف مجموعۀ ''نامۀ دانشوران ناصری'' که در آن زندگینامۀ ششصد تن از دانشمندان مسلمان به ترتیب الفبایی (از حرف الف تا حرف شین) مورد بررسی قرار گرفته است (صدر، مقدمه بر ''نامۀ دانشوران ناصری''، 1/15).</div></td><td class="diff-marker" data-marker="+"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>'''اصفهانی، ملا علیمحمد'''، فرزند محمد حسین محله نوی و پدر میرزا عبدالغفار نجم الدوله (منجم باشی <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">[[ناصرالدین شاه قاجار|</ins>ناصرالدین شاه<ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">]]</ins>)، ریاضیدان و منجم مشهور [[قاجاریه|دورۀ قاجاریه]]. وی در 1215ق در <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">[[</ins>اصفهان<ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">]] </ins>به دنیا آمد (آقا بزرگ، 26/232) و پس از طی مراحل علمی در ریاضیات و نجوم تبحری خاص یافت چندان که به «غیاث الدین جمشید ثانی» مشهور شد. پس از این که اعتضاد السلطنه - فرزند <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">[[فتحعلی شاه قاجار|</ins>فتحعلیشاه<ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">]] </ins>و وزیر علوم در <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">[[ناصر الدین شاه قاجار|</ins>دورۀ ناصرالدین شاه<ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">]]</ins>- به ریاست دارالفنون منصوب شد (1274ق)، از وی دعوت نمود تا برای تدریس ریاضیات در دارالفنون به <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">[[استان </ins>تهران<ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">|تهران]] </ins>بیاید. (نک: اعتماد السلطنه، 2/1083؛ فروغی، 386-387). او علاوه بر تدریس در دارالفنون، به عنوان یکی از ممتحنین بر روند آزمونهای مدرسه و سطح علمی دانشآموزان نیز نظارت میکرد (<ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">[[وقایع اتفاقیه|</ins>روزنامۀ وقایع اتفاقیه،<ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">]] </ins>نمرۀ 394، نهم محرم 1275ق؛ محبوبی اردکانی، 16). در سال 1276ق به دستور <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">[[</ins>ناصرالدین <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">شاه قاجار|ناصرالدین شاه]]، </ins>وی به همراه چند تن دیگر برای بررسی و تهیه نقشهای از بازماندههای رصدخانۀ مراغه به آنجا رفت و نقشهای از محل رصدخانه که به «رصد داغی» معروف بود، تهیه کرد. خود <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">[[ناصرالدین شاه قاجار|</ins>ناصرالدین شاه<ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">]] </ins>نیز در این سفر ایشان را همراهی نمود (ورجاوند، 361-364؛ نیز نک ''<ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">[[وقایع اتفاقیه|</ins>روزنامۀ وقایع <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">اتفاقیه]]،</ins>'' نمرۀ 447). سرانجام وی در روز سهشنبه هفدهم صفر سال 1293ق در تهران درگذشت و در وادی السلام نجف به خاک سپرده شد (بامداد، 482؛ آقا بزرگ، همانجا). ملا علیمحمد دارای آثاری است که از آن جملهاند: 1- ''تکمله عیون الحساب'' که تکمله ایست بر ''عیون الحساب'' ملا محمد باقر یزدی (آقا بزرگ، 26/232). 2- ''دستور استخراج قبله'' (همو، 26/299). 3- شرکت در تألیف مجموعۀ ''نامۀ دانشوران ناصری'' که در آن زندگینامۀ ششصد تن از دانشمندان مسلمان به ترتیب الفبایی (از حرف الف تا حرف شین) مورد بررسی قرار گرفته است (صدر، مقدمه بر ''نامۀ دانشوران ناصری''، 1/15).</div></td></tr>
<tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br></td></tr>
<tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>'''مآخذ''': آقا بزرگ طهرانی، ''الذریعه الی تصانیف الشیعه''، به کوشش احمد حسینی، مشهد، 1405ق؛ اعتماد السلطنه، محمد حسن خان، ''مرآه البلدان''، به کوشش عبدالحسین نوایی، تهران، 1367؛ بامداد، مهدی، ''شرح حال رجال ایران''، تهران، 1363ش؛ ''روزنامۀ وقایع اتفاقیه،'' چاپ مجدد کتابخانۀ ملی، تهران، 1374؛ فروغی، ابوالحسن، ترجمۀ احوال نجم الدوله، چاپ شده در ''فرهنگ ایران زمین''، ج20؛ محبوبی اردکانی، حسین، ''تاریخ تحول دانشگاه تهران و موسسات عالی آموزشی ایران در عصر خجستۀ پهلوی،'' تهران، 13580ش؛ ''نامۀ دانشوران ناصری''، به کوشش رضا صدر، قم، 1379ق؛ ورجاوند، پرویز، ''کاوش رصدخانۀ مراغه''، تهران، 1366.</div></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>'''مآخذ''': آقا بزرگ طهرانی، ''الذریعه الی تصانیف الشیعه''، به کوشش احمد حسینی، مشهد، 1405ق؛ اعتماد السلطنه، محمد حسن خان، ''مرآه البلدان''، به کوشش عبدالحسین نوایی، تهران، 1367؛ بامداد، مهدی، ''شرح حال رجال ایران''، تهران، 1363ش؛ ''روزنامۀ وقایع اتفاقیه،'' چاپ مجدد کتابخانۀ ملی، تهران، 1374؛ فروغی، ابوالحسن، ترجمۀ احوال نجم الدوله، چاپ شده در ''فرهنگ ایران زمین''، ج20؛ محبوبی اردکانی، حسین، ''تاریخ تحول دانشگاه تهران و موسسات عالی آموزشی ایران در عصر خجستۀ پهلوی،'' تهران، 13580ش؛ ''نامۀ دانشوران ناصری''، به کوشش رضا صدر، قم، 1379ق؛ ورجاوند، پرویز، ''کاوش رصدخانۀ مراغه''، تهران، 1366.</div></td></tr>
<!-- diff cache key wiki-hYbGde5G:diff:1.41:old-6112:rev-6114:php=table -->
</table>Sameihttps://iranology-e.ir/index.php?title=%D9%85%D9%84%D8%A7_%D8%B9%D9%84%DB%8C_%D9%85%D8%AD%D9%85%D8%AF_%D8%A7%D8%B5%D9%81%D9%87%D8%A7%D9%86%DB%8C&diff=6112&oldid=prevSamei در ۵ مهٔ ۲۰۲۵، ساعت ۰۹:۵۶2025-05-05T09:56:59Z<p></p>
<table style="background-color: #fff; color: #202122;" data-mw="interface">
<col class="diff-marker" />
<col class="diff-content" />
<col class="diff-marker" />
<col class="diff-content" />
<tr class="diff-title" lang="fa">
<td colspan="2" style="background-color: #fff; color: #202122; text-align: center;">→ نسخهٔ قدیمیتر</td>
<td colspan="2" style="background-color: #fff; color: #202122; text-align: center;">نسخهٔ ۵ مهٔ ۲۰۲۵، ساعت ۰۹:۵۶</td>
</tr><tr><td colspan="2" class="diff-lineno" id="mw-diff-left-l1">خط ۱:</td>
<td colspan="2" class="diff-lineno">خط ۱:</td></tr>
<tr><td class="diff-marker" data-marker="−"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #ffe49c; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>'''اصفهانی، ملا علیمحمد'''، فرزند محمد حسین محله نوی و پدر میرزا عبدالغفار نجم <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">الدولة </del>(منجم باشی ناصرالدین شاه)، ریاضیدان و منجم مشهور دورۀ قاجاریه. وی در 1215ق در اصفهان به دنیا آمد (آقا بزرگ، 26/232) و پس از طی مراحل علمی در ریاضیات و نجوم تبحری خاص یافت چندان که به «غیاث الدین جمشید ثانی» مشهور شد. پس از این که اعتضاد <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">السلطنة </del>- فرزند فتحعلیشاه و وزیر علوم در دورۀ ناصرالدین شاه- به ریاست دارالفنون منصوب شد (1274ق)، از وی دعوت نمود تا برای تدریس ریاضیات در دارالفنون به تهران بیاید. (نک: اعتماد <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">السلطنة، </del>2/1083؛ فروغی، 386-387). او علاوه بر تدریس در دارالفنون، به عنوان یکی از ممتحنین بر روند آزمونهای مدرسه و سطح علمی دانشآموزان نیز نظارت میکرد (روزنامۀ وقایع اتفاقیه، نمرۀ 394، نهم محرم 1275ق؛ محبوبی اردکانی، 16). در سال 1276ق به دستور ناصرالدین شاه، وی به همراه چند تن دیگر برای بررسی و تهیه نقشهای از بازماندههای رصدخانۀ مراغه به آنجا رفت و نقشهای از محل رصدخانه که به «رصد داغی» معروف بود، تهیه کرد. خود ناصرالدین شاه نیز در این سفر ایشان را همراهی نمود (ورجاوند، 361-364؛ نیز نک ''روزنامۀ وقایع اتفاقیه،'' نمرۀ 447). سرانجام وی در روز سهشنبه هفدهم صفر سال 1293ق در تهران درگذشت و در وادی السلام نجف به خاک سپرده شد (بامداد، 482؛ آقا بزرگ، همانجا). ملا علیمحمد دارای آثاری است که از آن جملهاند: 1- ''<del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">تکملة </del>عیون الحساب'' که تکمله ایست بر ''عیون الحساب'' ملا محمد باقر یزدی (آقا بزرگ، 26/232). 2- ''دستور استخراج قبله'' (همو، 26/299). 3- شرکت در تألیف مجموعۀ ''نامۀ دانشوران ناصری'' که در آن زندگینامۀ ششصد تن از دانشمندان مسلمان به ترتیب الفبایی (از حرف الف تا حرف شین) مورد بررسی قرار گرفته است (صدر، مقدمه بر ''نامۀ دانشوران ناصری''، 1/15).</div></td><td class="diff-marker" data-marker="+"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>'''اصفهانی، ملا علیمحمد'''، فرزند محمد حسین محله نوی و پدر میرزا عبدالغفار نجم <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">الدوله </ins>(منجم باشی ناصرالدین شاه)، ریاضیدان و منجم مشهور <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">[[قاجاریه|</ins>دورۀ قاجاریه<ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">]]</ins>. وی در 1215ق در اصفهان به دنیا آمد (آقا بزرگ، 26/232) و پس از طی مراحل علمی در ریاضیات و نجوم تبحری خاص یافت چندان که به «غیاث الدین جمشید ثانی» مشهور شد. پس از این که اعتضاد <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">السلطنه </ins>- فرزند فتحعلیشاه و وزیر علوم در دورۀ ناصرالدین شاه- به ریاست دارالفنون منصوب شد (1274ق)، از وی دعوت نمود تا برای تدریس ریاضیات در دارالفنون به تهران بیاید. (نک: اعتماد <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">السلطنه، </ins>2/1083؛ فروغی، 386-387). او علاوه بر تدریس در دارالفنون، به عنوان یکی از ممتحنین بر روند آزمونهای مدرسه و سطح علمی دانشآموزان نیز نظارت میکرد (روزنامۀ وقایع اتفاقیه، نمرۀ 394، نهم محرم 1275ق؛ محبوبی اردکانی، 16). در سال 1276ق به دستور ناصرالدین شاه، وی به همراه چند تن دیگر برای بررسی و تهیه نقشهای از بازماندههای رصدخانۀ مراغه به آنجا رفت و نقشهای از محل رصدخانه که به «رصد داغی» معروف بود، تهیه کرد. خود ناصرالدین شاه نیز در این سفر ایشان را همراهی نمود (ورجاوند، 361-364؛ نیز نک ''روزنامۀ وقایع اتفاقیه،'' نمرۀ 447). سرانجام وی در روز سهشنبه هفدهم صفر سال 1293ق در تهران درگذشت و در وادی السلام نجف به خاک سپرده شد (بامداد، 482؛ آقا بزرگ، همانجا). ملا علیمحمد دارای آثاری است که از آن جملهاند: 1- ''<ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">تکمله </ins>عیون الحساب'' که تکمله ایست بر ''عیون الحساب'' ملا محمد باقر یزدی (آقا بزرگ، 26/232). 2- ''دستور استخراج قبله'' (همو، 26/299). 3- شرکت در تألیف مجموعۀ ''نامۀ دانشوران ناصری'' که در آن زندگینامۀ ششصد تن از دانشمندان مسلمان به ترتیب الفبایی (از حرف الف تا حرف شین) مورد بررسی قرار گرفته است (صدر، مقدمه بر ''نامۀ دانشوران ناصری''، 1/15).</div></td></tr>
<tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br></td></tr>
<tr><td class="diff-marker" data-marker="−"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #ffe49c; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>'''مآخذ''': آقا بزرگ طهرانی، ''<del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">الذریعة </del>الی تصانیف <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">الشیعة</del>''، به کوشش احمد حسینی، مشهد، 1405ق؛ اعتماد <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">السلطنة، </del>محمد حسن خان، ''<del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">مرآة </del>البلدان''، به کوشش عبدالحسین نوایی، تهران، 1367؛ بامداد، مهدی، ''شرح حال رجال ایران''، تهران، 1363ش؛ ''روزنامۀ وقایع اتفاقیه،'' چاپ مجدد کتابخانۀ ملی، تهران، 1374؛ فروغی، ابوالحسن، ترجمۀ احوال نجم <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">الدولة، </del>چاپ شده در ''فرهنگ ایران زمین''، ج20؛ محبوبی اردکانی، حسین، ''تاریخ تحول دانشگاه تهران و موسسات عالی آموزشی ایران در عصر خجستۀ پهلوی،'' تهران، 13580ش؛ ''نامۀ دانشوران ناصری''، به کوشش رضا صدر، قم، 1379ق؛ ورجاوند، پرویز، ''کاوش رصدخانۀ مراغه''، تهران، 1366.</div></td><td class="diff-marker" data-marker="+"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>'''مآخذ''': آقا بزرگ طهرانی، ''<ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">الذریعه </ins>الی تصانیف <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">الشیعه</ins>''، به کوشش احمد حسینی، مشهد، 1405ق؛ اعتماد <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">السلطنه، </ins>محمد حسن خان، ''<ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">مرآه </ins>البلدان''، به کوشش عبدالحسین نوایی، تهران، 1367؛ بامداد، مهدی، ''شرح حال رجال ایران''، تهران، 1363ش؛ ''روزنامۀ وقایع اتفاقیه،'' چاپ مجدد کتابخانۀ ملی، تهران، 1374؛ فروغی، ابوالحسن، ترجمۀ احوال نجم <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">الدوله، </ins>چاپ شده در ''فرهنگ ایران زمین''، ج20؛ محبوبی اردکانی، حسین، ''تاریخ تحول دانشگاه تهران و موسسات عالی آموزشی ایران در عصر خجستۀ پهلوی،'' تهران، 13580ش؛ ''نامۀ دانشوران ناصری''، به کوشش رضا صدر، قم، 1379ق؛ ورجاوند، پرویز، ''کاوش رصدخانۀ مراغه''، تهران، 1366.</div></td></tr>
<tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br></td></tr>
<tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br></td></tr>
<tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>حسین روح اللهی</div></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>حسین روح اللهی</div></td></tr>
<!-- diff cache key wiki-hYbGde5G:diff:1.41:old-1618:rev-6112:php=table -->
</table>Sameihttps://iranology-e.ir/index.php?title=%D9%85%D9%84%D8%A7_%D8%B9%D9%84%DB%8C_%D9%85%D8%AD%D9%85%D8%AF_%D8%A7%D8%B5%D9%81%D9%87%D8%A7%D9%86%DB%8C&diff=1618&oldid=prevSamei: صفحهای تازه حاوی «'''اصفهانی، ملا علیمحمد'''، فرزند محمد حسین محله نوی و پدر میرزا عبدالغفار نجم الدولة (منجم باشی ناصرالدین شاه)، ریاضیدان و منجم مشهور دورۀ قاجاریه. وی در 1215ق در اصفهان به دنیا آمد (آقا بزرگ، 26/232) و پس از طی مراحل علمی در ریاضیات و نجوم تبحری خا...» ایجاد کرد2024-08-22T04:33:39Z<p>صفحهای تازه حاوی «'''اصفهانی، ملا علیمحمد'''، فرزند محمد حسین محله نوی و پدر میرزا عبدالغفار نجم الدولة (منجم باشی ناصرالدین شاه)، ریاضیدان و منجم مشهور دورۀ قاجاریه. وی در 1215ق در اصفهان به دنیا آمد (آقا بزرگ، 26/232) و پس از طی مراحل علمی در ریاضیات و نجوم تبحری خا...» ایجاد کرد</p>
<p><b>صفحهٔ تازه</b></p><div>'''اصفهانی، ملا علیمحمد'''، فرزند محمد حسین محله نوی و پدر میرزا عبدالغفار نجم الدولة (منجم باشی ناصرالدین شاه)، ریاضیدان و منجم مشهور دورۀ قاجاریه. وی در 1215ق در اصفهان به دنیا آمد (آقا بزرگ، 26/232) و پس از طی مراحل علمی در ریاضیات و نجوم تبحری خاص یافت چندان که به «غیاث الدین جمشید ثانی» مشهور شد. پس از این که اعتضاد السلطنة - فرزند فتحعلیشاه و وزیر علوم در دورۀ ناصرالدین شاه- به ریاست دارالفنون منصوب شد (1274ق)، از وی دعوت نمود تا برای تدریس ریاضیات در دارالفنون به تهران بیاید. (نک: اعتماد السلطنة، 2/1083؛ فروغی، 386-387). او علاوه بر تدریس در دارالفنون، به عنوان یکی از ممتحنین بر روند آزمونهای مدرسه و سطح علمی دانشآموزان نیز نظارت میکرد (روزنامۀ وقایع اتفاقیه، نمرۀ 394، نهم محرم 1275ق؛ محبوبی اردکانی، 16). در سال 1276ق به دستور ناصرالدین شاه، وی به همراه چند تن دیگر برای بررسی و تهیه نقشهای از بازماندههای رصدخانۀ مراغه به آنجا رفت و نقشهای از محل رصدخانه که به «رصد داغی» معروف بود، تهیه کرد. خود ناصرالدین شاه نیز در این سفر ایشان را همراهی نمود (ورجاوند، 361-364؛ نیز نک ''روزنامۀ وقایع اتفاقیه،'' نمرۀ 447). سرانجام وی در روز سهشنبه هفدهم صفر سال 1293ق در تهران درگذشت و در وادی السلام نجف به خاک سپرده شد (بامداد، 482؛ آقا بزرگ، همانجا). ملا علیمحمد دارای آثاری است که از آن جملهاند: 1- ''تکملة عیون الحساب'' که تکمله ایست بر ''عیون الحساب'' ملا محمد باقر یزدی (آقا بزرگ، 26/232). 2- ''دستور استخراج قبله'' (همو، 26/299). 3- شرکت در تألیف مجموعۀ ''نامۀ دانشوران ناصری'' که در آن زندگینامۀ ششصد تن از دانشمندان مسلمان به ترتیب الفبایی (از حرف الف تا حرف شین) مورد بررسی قرار گرفته است (صدر، مقدمه بر ''نامۀ دانشوران ناصری''، 1/15).<br />
<br />
'''مآخذ''': آقا بزرگ طهرانی، ''الذریعة الی تصانیف الشیعة''، به کوشش احمد حسینی، مشهد، 1405ق؛ اعتماد السلطنة، محمد حسن خان، ''مرآة البلدان''، به کوشش عبدالحسین نوایی، تهران، 1367؛ بامداد، مهدی، ''شرح حال رجال ایران''، تهران، 1363ش؛ ''روزنامۀ وقایع اتفاقیه،'' چاپ مجدد کتابخانۀ ملی، تهران، 1374؛ فروغی، ابوالحسن، ترجمۀ احوال نجم الدولة، چاپ شده در ''فرهنگ ایران زمین''، ج20؛ محبوبی اردکانی، حسین، ''تاریخ تحول دانشگاه تهران و موسسات عالی آموزشی ایران در عصر خجستۀ پهلوی،'' تهران، 13580ش؛ ''نامۀ دانشوران ناصری''، به کوشش رضا صدر، قم، 1379ق؛ ورجاوند، پرویز، ''کاوش رصدخانۀ مراغه''، تهران، 1366.<br />
<br />
<br />
حسین روح اللهی</div>Samei