مندائی، دین - تاریخچهٔ نسخه‌ها

Samei: /* مآخذ */

2025-05-12T13:28:57Z

مآخذ

→ نسخهٔ قدیمی‌تر		نسخهٔ ‏۱۲ مهٔ ۲۰۲۵، ساعت ۱۳:۲۸
خط ۲۵:		خط ۲۵:
	* [[آخرالزمان(در دین زرتشتی)]]		* [[آخرالزمان(در دین زرتشتی)]]

	== '''مآخذ''' ==		== '''مآخذ''' ==

	<references />		<references />

خط ۳۶:		خط ۳۵:
	[[رده:ادیان و مذاهب]]		[[رده:ادیان و مذاهب]]
	[[رده:ادیان]]		[[رده:ادیان]]
			[[رده:مذاهب و فرق]]

Samei در ‏۱۲ مهٔ ۲۰۲۵، ساعت ۰۵:۵۲

2025-05-12T05:52:52Z

→ نسخهٔ قدیمی‌تر		نسخهٔ ‏۱۲ مهٔ ۲۰۲۵، ساعت ۰۵:۵۲
خط ۱:		خط ۱:
	[[پرونده:دین مندائی.jpg\|بندانگشتی\|دین مندائی، برگرفته از سایت یورونیوز، قابل بازیابی از [https://parsi.euronews.com/2018/12/25/mandaeism-religion-prophet-john-the-baptist-oldest-monotheism-in-the-world-christians https://parsi.euronews.com]]]		[[پرونده:دین مندائی.jpg\|بندانگشتی\|دین مندائی، برگرفته از سایت یورونیوز، قابل بازیابی از [https://parsi.euronews.com/2018/12/25/mandaeism-religion-prophet-john-the-baptist-oldest-monotheism-in-the-world-christians https://parsi.euronews.com]]]
	'''مندائی، دین'''، ~~یكی~~ از ادیان سامی با قدمتی حدود دو هزار سال در جنوب [[ایران]]؛ به پیروان این دین صابئین یا صابیان نیز می‌گویند.		'''مندائی، دین'''، یکی از ادیان سامی با قدمتی حدود دو هزار سال در جنوب [[ایران]]؛ به پیروان این دین صابئین یا صابیان نیز می‌گویند. ریشه کلمه ”صابئین“ از کلمه صَبَأ آرامی به معنای فرو رفتن در آب جاری و یا غسل است<ref>The First Encyclopaedia of Islam, new York, Liden: Brill, 1987, vol: VII, PP. 21-22</ref> و می‌توان آن را در فارسی به ”شویندگان“ و یا ”تعمیدیان“ برگرداند. به این قوم ”صابئین مندائی“ نیز گفته‌اند تا از به اصطلاح ”صابئین حرّانی“ تشخیص داده شوند. واژه [[مندائی]] از کلمه مندا (Manda)در زبان آرامی است، به معنای علم، دانش و عرفان.
	ریشه ~~كلمه~~ ”صابئین“ از ~~كلمه~~ صَبَأ آرامی به معنای فرو رفتن در آب جاری و یا غسل است<ref>The First Encyclopaedia of Islam, new York, Liden: Brill, 1987, vol: VII, PP. 21-22</ref> و می‌توان آن را در فارسی به ”شویندگان“ و یا ”تعمیدیان“ برگرداند. به این قوم ”صابئین مندائی“ نیز گفته‌اند تا از به اصطلاح ”صابئین حرّانی“ تشخیص داده شوند. واژه [[مندائی]] از ~~كلمه~~ مندا (Manda)در زبان آرامی است، به معنای علم، دانش و عرفان.

	دین [[مندائی]] بر پایه ~~یكتا~~ پرستی قرار دارد و وجود اعلی در این دین هیی (Hayii)~~یكتا، بی‌شریك،~~ بی‌همتا و خالق همه جهان هستی است. در ابتدا آب جاری یا آب زنده خلق شد و جهان اول كه در آن تنها آب و درختان وجود داشت پدید آمد. از جهان اول، جهان دوم، محل استقرار فرشتگان اوثرا(Uthra)، به وجود آمد كه از آن به جهان نور یا آلما د نهورا (Alma d Nhura)تعبیر می‌گردد، این جهان محل ~~سكونت~~ صالحان، انبیاء و ~~نیكوكاران~~ است و قبله‌گاه مندائیان به حساب می‌آید. بعد از جهان نور، جهان ~~خاكی،~~ و سپس اولین انسان و پیامبر یعنی آدم ابوالبشر هستی یافت<ref>كتاب '''''گنزا ربا'''''. ترجمه عربی، قسمت الیمین، الطبعه الاولی بغداد 2000 م، كتاب اول تسبیح اول، كتاب سوم تسبیح اول و دوم؛ كتاب چهاردهم تسبیح سوم؛ كتاب هفدهم تسبیح هفتم و سوم.</ref>. در الهیات مندائی همه این مخلوقات به دستور هیی و توسط فرشتگان او خلق شده‌اند. صابئین همچنین به جهان ~~تاریكی~~ یا آلما د هشوخا(Alma d Hshukha) قائلند ~~كه مكان~~ آن در زیر زمین و محل ~~بدكاران~~ است؛ جهنم نیز در آن قرار دارد. به طور ~~كلی~~ نور و نورانیت و موجودات آن بر ~~تاریكی~~ غلبه دارند و نبردی میان این دو وجود ندارد. صابیان معتقد به آخرالزمان و آمدن منجی، جهان آخرت و محاسبه اعمال هستند.		دین [[مندائی]] بر پایه یکتا پرستی قرار دارد و وجود اعلی در این دین هیی (Hayii)یکتا، بی‌شریک، بی‌همتا و خالق همه جهان هستی است. در ابتدا آب جاری یا آب زنده خلق شد و جهان اول که در آن تنها آب و درختان وجود داشت پدید آمد. از جهان اول، جهان دوم، محل استقرار فرشتگان اوثرا(Uthra)، به وجود آمد که از آن به جهان نور یا آلما د نهورا (Alma d Nhura)تعبیر می‌گردد، این جهان محل سکونت صالحان، انبیاء و نیکوکاران است و قبله‌گاه مندائیان به حساب می‌آید. بعد از جهان نور، جهان خاکی، و سپس اولین انسان و پیامبر یعنی [[آدم]] ابوالبشر هستی یافت<ref>كتاب '''''گنزا ربا'''''. ترجمه عربی، قسمت الیمین، الطبعه الاولی بغداد 2000 م، كتاب اول تسبیح اول، كتاب سوم تسبیح اول و دوم؛ كتاب چهاردهم تسبیح سوم؛ كتاب هفدهم تسبیح هفتم و سوم.</ref>. در الهیات مندائی همه این مخلوقات به دستور هیی و توسط فرشتگان او خلق شده‌اند. صابئین همچنین به جهان تاریکی یا آلما د هشوخا(Alma d Hshukha) قائلند که مکان آن در زیر زمین و محل بدکاران است؛ جهنم نیز در آن قرار دارد. به طور کلی نور و نورانیت و موجودات آن بر تاریکی غلبه دارند و نبردی میان این دو وجود ندارد. صابیان معتقد به [[آخرالزمان(در دین زرتشتی)\|آخرالزمان]] و آمدن منجی، جهان آخرت و محاسبه اعمال هستند.

	مندائیان آدم، شیث، نوح، سام و یحیی را پیامبران خود می‌دانند، در ~~حالی‌كه~~ یحیی آخرین پیامبر محسوب می‌گردد<ref>سالم چحیلی و فرمان كچیلی. جزوه '''''درفش'''''، اهواز، ص 19.</ref>. زبان آرامی شرقی زبان دینی و زبان متون ایشان است. ~~كتب~~ مقدس مندائیان از قرن هفتم میلادی به بعد به رشته تحریر در آمده‌اند<ref>Dechirante, Raphaele. '''''Mandaean texts'''''. 2003.</ref>. گنزا ربا (Ginza rabba)به معنای ”گنج بزرگ“ مهم‌ترین ~~كتاب~~ مقدس ایشان مطالب اصلی آن در زمینه اعتقادات، اخلاق، تاریخ و شعائر مندائی است و به دو بخش گنزای راست و گنزای چپ تقسیم می‌شود.		مندائیان آدم، شیث، نوح، سام و یحیی را پیامبران خود می‌دانند، در حالی‌که یحیی آخرین پیامبر محسوب می‌گردد<ref>سالم چحیلی و فرمان كچیلی. جزوه '''''درفش'''''، اهواز، ص 19.</ref>. زبان آرامی شرقی زبان دینی و زبان متون ایشان است. کتب مقدس مندائیان از قرن هفتم میلادی به بعد به رشته تحریر در آمده‌اند<ref>Dechirante, Raphaele. '''''Mandaean texts'''''. 2003.</ref>. گنزا ربا (Ginza rabba)به معنای ”گنج بزرگ“ مهم‌ترین کتاب مقدس ایشان مطالب اصلی آن در زمینه اعتقادات، اخلاق، تاریخ و شعائر مندائی است و به دو بخش گنزای راست و گنزای چپ تقسیم می‌شود.

	مهم‌ترین آئین در شریعت صابیان تعمید است كه با فرو رفتن در آب جاری با حضور روحانیون انجام می‌شود و برای ~~كسانی~~ همچون ~~كودكان~~ بعد از ولادت، زنان بعد از زایمان و عروس و دامادها واجب است.تعمیدهای واجب دیگری نیز وجود دارد. در این دین ازدواج با هم ~~كیش~~ واجب است و اگر ~~كسی~~ با غیر صابی ازدواج ~~كند~~ از زمره قوم خارج خواهد شد و رجوع او به میان ~~هم‌كیشان امكان~~ ندارد. صابیان سه بار در روز و دو بار در شب با پوشیدن لباس مخصوص رو به جهان نور به نیایش می‌پردازند.		مهم‌ترین آئین در شریعت صابیان تعمید است که با فرو رفتن در آب جاری با حضور روحانیون انجام می‌شود و برای کسانی همچون کودکان بعد از ولادت، زنان بعد از زایمان و عروس و دامادها واجب است.تعمیدهای واجب دیگری نیز وجود دارد. در این دین ازدواج با هم کیش واجب است و اگر کسی با غیر صابی ازدواج کند از زمره قوم خارج خواهد شد و رجوع او به میان هم‌کیشان امکان ندارد. صابیان سه بار در روز و دو بار در شب با پوشیدن لباس مخصوص رو به جهان نور به نیایش می‌پردازند.

	از صائبین 3 بار در ''قرآن ~~كریم~~'' یاد شده است،<ref>بقره/2/62؛ مائده/5/69؛ حج/17/22.</ref> اما در میان مفسران بر سر ~~اینكه~~ آیا ایشان از اهل ~~كتاب~~ هستند، اختلاف است.		از صائبین 3 بار در ''قرآن کریم'' یاد شده است،<ref>بقره/2/62؛ مائده/5/69؛ حج/17/22.</ref> اما در میان مفسران بر سر اینکه آیا ایشان از اهل کتاب هستند، اختلاف است.

	صابیان، در قانون اساسی جمهوری اسلامی ایران جزو اقلیت‌های دینی رسمی شناخته نشده‌اند، از این رو، از حقوقی كه سایر اقلیت‌ها، مانند ~~كلیمیان~~ و ~~مسیحیان،~~ برخوردارند، محروم‌اند.		صابیان، در [[قانون اساسی جمهوری اسلامی ایران]] جزو اقلیت‌های دینی رسمی شناخته نشده‌اند، از این رو، از حقوقی که سایر اقلیت‌ها، مانند کلیمیان و [[مسیحی، دین\|مسیحیان]]، برخوردارند، محروم‌اند.

	آمار دقیق از جمعیت آنان در دست نیست، ولی به گفته بعضی مسؤولین صابیان ~~ایران،~~ جمعیت ایشان در حال حاضر بالغ بر 20000 نفر تخمین زده می‌شود. بیش از 95% آنان در خوزستان و عمدتاً در اهواز ~~ساكن‌اند~~ و به زبان‌های عربی و فارسی ~~تكلم می‌كنند~~ و بیشتر به شغل زرگری اشتغال دارند. امور مربوط به مردم را انجمن صابیان كه در 1349ش به ثبت رسیده، انجام می‌دهد؛ این انجمن ~~متكفل~~ برگزاری مراسم دینی، برپایی ~~كلاس‌های~~ درس، دستگیری از محرومان و نیازمندان و... می‌باشد<ref>برگرفته از http://www.nineveh.com</ref><ref>Aprim, F. «Mandaeans: The True Descendants of Ancient Babylonians and Chaldeans», '''''Nineveh on Line'''''</ref>.		آمار دقیق از جمعیت آنان در دست نیست، ولی به گفته بعضی مسؤولین صابیان [[کشور ایران\|ایران]]، جمعیت ایشان در حال حاضر بالغ بر 20000 نفر تخمین زده می‌شود. بیش از 95% آنان در [[استان خوزستان\|خوزستان]] و عمدتاً در [[اهواز]] ساکن‌اند و به زبان‌های عربی و فارسی تکلم می‌کنند و بیشتر به شغل زرگری اشتغال دارند. امور مربوط به مردم را انجمن صابیان که در 1349ش به ثبت رسیده، انجام می‌دهد؛ این انجمن متکفل برگزاری مراسم دینی، برپایی کلاس‌های درس، دستگیری از محرومان و نیازمندان و... می‌باشد<ref>برگرفته از http://www.nineveh.com</ref><ref>Aprim, F. «Mandaeans: The True Descendants of Ancient Babylonians and Chaldeans», '''''Nineveh on Line'''''</ref>.

	== نیز نگاه کنید به ==		== نیز نگاه کنید به ==

	* ~~'''~~[[مندائی]]~~'''~~		* [[مندائی]]

	* [[زرتشتی، دین]]		* [[زرتشتی، دین]]
خط ۲۴:		خط ۲۳:

	* [[مسیحی، دین]]		* [[مسیحی، دین]]
			* [[آخرالزمان(در دین زرتشتی)]]

	== '''مآخذ''' ==		== '''مآخذ''' ==

Karimian در ‏۱۱ مهٔ ۲۰۲۵، ساعت ۱۹:۰۶

2025-05-11T19:06:27Z

→ نسخهٔ قدیمی‌تر		نسخهٔ ‏۱۱ مهٔ ۲۰۲۵، ساعت ۱۹:۰۶
خط ۱۳:		خط ۱۳:
	صابیان، در قانون اساسی جمهوری اسلامی ایران جزو اقلیت‌های دینی رسمی شناخته نشده‌اند، از این رو، از حقوقی كه سایر اقلیت‌ها، مانند كلیمیان و مسیحیان، برخوردارند، محروم‌اند.		صابیان، در قانون اساسی جمهوری اسلامی ایران جزو اقلیت‌های دینی رسمی شناخته نشده‌اند، از این رو، از حقوقی كه سایر اقلیت‌ها، مانند كلیمیان و مسیحیان، برخوردارند، محروم‌اند.

	آمار دقیق از جمعیت آنان در دست نیست، ولی به گفته بعضی مسؤولین صابیان ایران، جمعیت ایشان در حال حاضر بالغ بر 20000 نفر تخمین زده می‌شود. بیش از 95% آنان در خوزستان و عمدتاً در اهواز ساكن‌اند و به زبان‌های عربی و فارسی تكلم می‌كنند و بیشتر به شغل زرگری اشتغال دارند. امور مربوط به مردم را انجمن صابیان كه در 1349ش به ثبت رسیده، انجام می‌دهد؛ این انجمن متكفل برگزاری مراسم دینی، برپایی كلاس‌های درس، دستگیری از محرومان و نیازمندان و... می‌باشد<ref>Aprim, F. «Mandaeans: The True Descendants of Ancient Babylonians and Chaldeans», '''''Nineveh on Line'''''~~. <nowiki>http://www.nineveh.com</nowiki>.~~</ref>.		آمار دقیق از جمعیت آنان در دست نیست، ولی به گفته بعضی مسؤولین صابیان ایران، جمعیت ایشان در حال حاضر بالغ بر 20000 نفر تخمین زده می‌شود. بیش از 95% آنان در خوزستان و عمدتاً در اهواز ساكن‌اند و به زبان‌های عربی و فارسی تكلم می‌كنند و بیشتر به شغل زرگری اشتغال دارند. امور مربوط به مردم را انجمن صابیان كه در 1349ش به ثبت رسیده، انجام می‌دهد؛ این انجمن متكفل برگزاری مراسم دینی، برپایی كلاس‌های درس، دستگیری از محرومان و نیازمندان و... می‌باشد<ref>برگرفته از http://www.nineveh.com</ref><ref>Aprim, F. «Mandaeans: The True Descendants of Ancient Babylonians and Chaldeans», '''''Nineveh on Line'''''</ref>.

	== نیز نگاه کنید به ==		== نیز نگاه کنید به ==
	~~'''[[مندائی]]'''~~

	[[~~زرتشتی، دین~~]]		* '''[[مندائی]]'''

	[[~~مانوی،~~ دین]]		* [[زرتشتی، دین]]

	[[مسیحی، دین]]		* [[مانوی، دین]]

			* [[مسیحی، دین]]

	== '''مآخذ''' ==		== '''مآخذ''' ==
خط ۳۰:		خط ۳۱:
	== منبع اصلی ==		== منبع اصلی ==
	[https://icro.ir/ سازمان فرهنگ و ارتباطات اسلامی، مرکز مطالعات راهبردی روابط فرهنگی] (1398). دانشنامه ایران. تهران: [https://alhoda.ir/ موسسه فرهنگی هنری و انتشارات بین المللی الهدی]،		[https://icro.ir/ سازمان فرهنگ و ارتباطات اسلامی، مرکز مطالعات راهبردی روابط فرهنگی] (1398). دانشنامه ایران. تهران: [https://alhoda.ir/ موسسه فرهنگی هنری و انتشارات بین المللی الهدی]،

			== نویسنده مقاله ==
			نامعلوم
	[[رده:ادیان و مذاهب]]		[[رده:ادیان و مذاهب]]
	[[رده:ادیان]]		[[رده:ادیان]]

Karimian در ‏۷ مهٔ ۲۰۲۵، ساعت ۱۷:۵۴

2025-05-07T17:54:59Z

→ نسخهٔ قدیمی‌تر		نسخهٔ ‏۷ مهٔ ۲۰۲۵، ساعت ۱۷:۵۴
خط ۱:		خط ۱:
			[[پرونده:دین مندائی.jpg\|بندانگشتی\|دین مندائی، برگرفته از سایت یورونیوز، قابل بازیابی از [https://parsi.euronews.com/2018/12/25/mandaeism-religion-prophet-john-the-baptist-oldest-monotheism-in-the-world-christians https://parsi.euronews.com]]]
	'''مندائی، دین'''، یكی از ادیان سامی با قدمتی حدود دو هزار سال در جنوب [[ایران]]؛ به پیروان این دین صابئین یا صابیان نیز می‌گویند.		'''مندائی، دین'''، یكی از ادیان سامی با قدمتی حدود دو هزار سال در جنوب [[ایران]]؛ به پیروان این دین صابئین یا صابیان نیز می‌گویند.
	[[پرونده:دین مندایی.webp\|بندانگشتی\|دین مندایی، برگرفته از سایت یورونیوز، قابل بازیابی از [https://parsi.euronews.com//2018/12/25/mandaeism-religion-prophet-john-the-baptist-oldest-monotheism-in-the-world-christians https://parsi.euronews.com]]]
	ریشه كلمه ”صابئین“ از كلمه صَبَأ آرامی به معنای فرو رفتن در آب جاری و یا غسل است<ref>The First Encyclopaedia of Islam, new York, Liden: Brill, 1987, vol: VII, PP. 21-22</ref> و می‌توان آن را در فارسی به ”شویندگان“ و یا ”تعمیدیان“ برگرداند. به این قوم ”صابئین مندائی“ نیز گفته‌اند تا از به اصطلاح ”صابئین حرّانی“ تشخیص داده شوند. واژه [[مندائی]] از كلمه مندا (Manda)در زبان آرامی است، به معنای علم، دانش و عرفان.		ریشه كلمه ”صابئین“ از كلمه صَبَأ آرامی به معنای فرو رفتن در آب جاری و یا غسل است<ref>The First Encyclopaedia of Islam, new York, Liden: Brill, 1987, vol: VII, PP. 21-22</ref> و می‌توان آن را در فارسی به ”شویندگان“ و یا ”تعمیدیان“ برگرداند. به این قوم ”صابئین مندائی“ نیز گفته‌اند تا از به اصطلاح ”صابئین حرّانی“ تشخیص داده شوند. واژه [[مندائی]] از كلمه مندا (Manda)در زبان آرامی است، به معنای علم، دانش و عرفان.

Karimian در ‏۷ مهٔ ۲۰۲۵، ساعت ۱۷:۵۰

2025-05-07T17:50:19Z

→ نسخهٔ قدیمی‌تر		نسخهٔ ‏۷ مهٔ ۲۰۲۵، ساعت ۱۷:۵۰
خط ۱:		خط ۱:
	'''مندائی، دین'''، یكی از ادیان سامی با قدمتی حدود دو هزار سال در جنوب [[ایران]]؛ به پیروان این دین صابئین یا صابیان نیز می‌گویند.		'''مندائی، دین'''، یكی از ادیان سامی با قدمتی حدود دو هزار سال در جنوب [[ایران]]؛ به پیروان این دین صابئین یا صابیان نیز می‌گویند.
			[[پرونده:دین مندایی.webp\|بندانگشتی\|دین مندایی، برگرفته از سایت یورونیوز، قابل بازیابی از [https://parsi.euronews.com//2018/12/25/mandaeism-religion-prophet-john-the-baptist-oldest-monotheism-in-the-world-christians https://parsi.euronews.com]]]
			ریشه كلمه ”صابئین“ از كلمه صَبَأ آرامی به معنای فرو رفتن در آب جاری و یا غسل است<ref>The First Encyclopaedia of Islam, new York, Liden: Brill, 1987, vol: VII, PP. 21-22</ref> و می‌توان آن را در فارسی به ”شویندگان“ و یا ”تعمیدیان“ برگرداند. به این قوم ”صابئین مندائی“ نیز گفته‌اند تا از به اصطلاح ”صابئین حرّانی“ تشخیص داده شوند. واژه [[مندائی]] از كلمه مندا (Manda)در زبان آرامی است، به معنای علم، دانش و عرفان.

	ریشه كلمه ”صابئین“ از كلمه صَبَأ آرامی به معنای فرو رفتن در آب جاری و یا غسل است<ref>The First Encyclopaedia of Islam, new York, Liden: Brill, 1987, vol: VII, PP. 21-22</ref> و می‌توان آن را در فارسی به ”شویندگان“ و یا ”تعمیدیان“ برگرداند. به این قوم ”صابئین مندائی“ نیز گفته‌اند تا از به اصطلاح ”صابئین حرّانی“ تشخیص داده شوند. واژه مندائی از كلمه مندا (Manda)در زبان آرامی است، به معنای علم، دانش و عرفان.		دین [[مندائی]] بر پایه یكتا پرستی قرار دارد و وجود اعلی در این دین هیی (Hayii)یكتا، بی‌شریك، بی‌همتا و خالق همه جهان هستی است. در ابتدا آب جاری یا آب زنده خلق شد و جهان اول كه در آن تنها آب و درختان وجود داشت پدید آمد. از جهان اول، جهان دوم، محل استقرار فرشتگان اوثرا(Uthra)، به وجود آمد كه از آن به جهان نور یا آلما د نهورا (Alma d Nhura)تعبیر می‌گردد، این جهان محل سكونت صالحان، انبیاء و نیكوكاران است و قبله‌گاه مندائیان به حساب می‌آید. بعد از جهان نور، جهان خاكی، و سپس اولین انسان و پیامبر یعنی آدم ابوالبشر هستی یافت<ref>كتاب '''''گنزا ربا'''''. ترجمه عربی، قسمت الیمین، الطبعه الاولی بغداد 2000 م، كتاب اول تسبیح اول، كتاب سوم تسبیح اول و دوم؛ كتاب چهاردهم تسبیح سوم؛ كتاب هفدهم تسبیح هفتم و سوم.</ref>. در الهیات مندائی همه این مخلوقات به دستور هیی و توسط فرشتگان او خلق شده‌اند. صابئین همچنین به جهان تاریكی یا آلما د هشوخا(Alma d Hshukha) قائلند كه مكان آن در زیر زمین و محل بدكاران است؛ جهنم نیز در آن قرار دارد. به طور كلی نور و نورانیت و موجودات آن بر تاریكی غلبه دارند و نبردی میان این دو وجود ندارد. صابیان معتقد به آخرالزمان و آمدن منجی، جهان آخرت و محاسبه اعمال هستند.

	دین مندائی بر پایه یكتا پرستی قرار دارد و وجود اعلی در این دین هیی (Hayii)یكتا، بی‌شریك، بی‌همتا و خالق همه جهان هستی است. در ابتدا آب جاری یا آب زنده خلق شد و جهان اول كه در آن تنها آب و درختان وجود داشت پدید آمد. از جهان اول، جهان دوم، محل استقرار فرشتگان اوثرا(Uthra)، به وجود آمد كه از آن به جهان نور یا آلما د نهورا (Alma d Nhura)تعبیر می‌گردد، این جهان محل سكونت صالحان، انبیاء و نیكوكاران است و قبله‌گاه مندائیان به حساب می‌آید. بعد از جهان نور، جهان خاكی، و سپس اولین انسان و پیامبر یعنی آدم ابوالبشر هستی یافت<ref>كتاب '''''گنزا ربا'''''. ترجمه عربی، قسمت الیمین، الطبعه الاولی بغداد 2000 م، كتاب اول تسبیح اول، كتاب سوم تسبیح اول و دوم؛ كتاب چهاردهم تسبیح سوم؛ كتاب هفدهم تسبیح هفتم و سوم.</ref>. در الهیات مندائی همه این مخلوقات به دستور هیی و توسط فرشتگان او خلق شده‌اند. صابئین همچنین به جهان تاریكی یا آلما د هشوخا(Alma d Hshukha) قائلند كه مكان آن در زیر زمین و محل بدكاران است؛ جهنم نیز در آن قرار دارد. به طور كلی نور و نورانیت و موجودات آن بر تاریكی غلبه دارند و نبردی میان این دو وجود ندارد. صابیان معتقد به آخرالزمان و آمدن منجی، جهان آخرت و محاسبه اعمال هستند.

	مندائیان آدم، شیث، نوح، سام و یحیی را پیامبران خود می‌دانند، در حالی‌كه یحیی آخرین پیامبر محسوب می‌گردد<ref>سالم چحیلی و فرمان كچیلی. جزوه '''''درفش'''''، اهواز، ص 19.</ref>. زبان آرامی شرقی زبان دینی و زبان متون ایشان است. كتب مقدس مندائیان از قرن هفتم میلادی به بعد به رشته تحریر در آمده‌اند<ref>Dechirante, Raphaele. '''''Mandaean texts'''''. 2003.</ref>. گنزا ربا (Ginza rabba)به معنای ”گنج بزرگ“ مهم‌ترین كتاب مقدس ایشان مطالب اصلی آن در زمینه اعتقادات، اخلاق، تاریخ و شعائر مندائی است و به دو بخش گنزای راست و گنزای چپ تقسیم می‌شود.		مندائیان آدم، شیث، نوح، سام و یحیی را پیامبران خود می‌دانند، در حالی‌كه یحیی آخرین پیامبر محسوب می‌گردد<ref>سالم چحیلی و فرمان كچیلی. جزوه '''''درفش'''''، اهواز، ص 19.</ref>. زبان آرامی شرقی زبان دینی و زبان متون ایشان است. كتب مقدس مندائیان از قرن هفتم میلادی به بعد به رشته تحریر در آمده‌اند<ref>Dechirante, Raphaele. '''''Mandaean texts'''''. 2003.</ref>. گنزا ربا (Ginza rabba)به معنای ”گنج بزرگ“ مهم‌ترین كتاب مقدس ایشان مطالب اصلی آن در زمینه اعتقادات، اخلاق، تاریخ و شعائر مندائی است و به دو بخش گنزای راست و گنزای چپ تقسیم می‌شود.
خط ۱۶:		خط ۱۶:

	== نیز نگاه کنید به ==		== نیز نگاه کنید به ==
			'''[[مندائی]]'''

			[[زرتشتی، دین]]

			[[مانوی، دین]]

			[[مسیحی، دین]]

	== '''مآخذ''' ==		== '''مآخذ''' ==

			<references />

			== منبع اصلی ==
			[https://icro.ir/ سازمان فرهنگ و ارتباطات اسلامی، مرکز مطالعات راهبردی روابط فرهنگی] (1398). دانشنامه ایران. تهران: [https://alhoda.ir/ موسسه فرهنگی هنری و انتشارات بین المللی الهدی]،
			[[رده:ادیان و مذاهب]]
			[[رده:ادیان]]

Karimian در ‏۷ مهٔ ۲۰۲۵، ساعت ۱۷:۱۰

2025-05-07T17:10:28Z

→ نسخهٔ قدیمی‌تر		نسخهٔ ‏۷ مهٔ ۲۰۲۵، ساعت ۱۷:۱۰
خط ۱:		خط ۱:
	'''مندائی، دین'''، یكی از ادیان سامی با قدمتی حدود دو هزار سال در جنوب [[ایران]]؛ به پیروان این دین صابئین یا صابیان نیز می‌گویند.		'''مندائی، دین'''، یكی از ادیان سامی با قدمتی حدود دو هزار سال در جنوب [[ایران]]؛ به پیروان این دین صابئین یا صابیان نیز می‌گویند.

	~~ریشة كلمة~~ ”صابئین“ از ~~كلمة~~ صَبَأ آرامی به معنای فرو رفتن در آب جاری و یا غسل است<~~sup~~>1</~~sup~~> و می‌توان آن را در فارسی به ”شویندگان“ و یا ”تعمیدیان“ برگرداند. به این قوم ”صابئین مندائی“ نیز گفته‌اند تا از به اصطلاح ”صابئین حرّانی“ تشخیص داده شوند. ~~واژة~~ مندائی از ~~كلمة~~ مندا ~~[1]~~در زبان آرامی است، به معنای علم، دانش و عرفان.		ریشه كلمه ”صابئین“ از كلمه صَبَأ آرامی به معنای فرو رفتن در آب جاری و یا غسل است<ref>The First Encyclopaedia of Islam, new York, Liden: Brill, 1987, vol: VII, PP. 21-22</ref> و می‌توان آن را در فارسی به ”شویندگان“ و یا ”تعمیدیان“ برگرداند. به این قوم ”صابئین مندائی“ نیز گفته‌اند تا از به اصطلاح ”صابئین حرّانی“ تشخیص داده شوند. واژه مندائی از كلمه مندا (Manda)در زبان آرامی است، به معنای علم، دانش و عرفان.

	دین مندائی بر ~~پایة~~ یكتا پرستی قرار دارد و وجود اعلی در این دین هیی ~~[2]~~یكتا، بی‌شریك، بی‌همتا و خالق ~~همة~~ جهان هستی است. در ابتدا آب جاری یا آب زنده خلق شد و جهان اول كه در آن تنها آب و درختان وجود داشت پدید آمد. از جهان اول، جهان دوم، محل استقرار فرشتگان اوثرا~~[3]~~، به وجود آمد كه از آن به جهان نور یا آلما د نهورا ~~[4]~~تعبیر می‌گردد، این جهان محل سكونت صالحان، انبیاء و نیكوكاران است و قبله‌گاه مندائیان به حساب می‌آید. بعد از جهان نور، جهان خاكی، و سپس اولین انسان و پیامبر یعنی آدم ابوالبشر هستی یافت.<~~sup~~>2</~~sup~~> در الهیات مندائی ~~همة~~ این مخلوقات به دستور هیی و توسط فرشتگان او خلق شده‌اند. صابئین همچنین به جهان تاریكی یا آلما د هشوخا~~[5]~~ قائلند كه مكان آن در زیر زمین و محل بدكاران است؛ جهنم نیز در آن قرار دارد. به طور كلی نور و نورانیت و موجودات آن بر تاریكی غلبه دارند و نبردی میان این دو وجود ندارد. صابیان معتقد به آخرالزمان و آمدن منجی، جهان آخرت و ~~محاسبة~~ اعمال هستند.		دین مندائی بر پایه یكتا پرستی قرار دارد و وجود اعلی در این دین هیی (Hayii)یكتا، بی‌شریك، بی‌همتا و خالق همه جهان هستی است. در ابتدا آب جاری یا آب زنده خلق شد و جهان اول كه در آن تنها آب و درختان وجود داشت پدید آمد. از جهان اول، جهان دوم، محل استقرار فرشتگان اوثرا(Uthra)، به وجود آمد كه از آن به جهان نور یا آلما د نهورا (Alma d Nhura)تعبیر می‌گردد، این جهان محل سكونت صالحان، انبیاء و نیكوكاران است و قبله‌گاه مندائیان به حساب می‌آید. بعد از جهان نور، جهان خاكی، و سپس اولین انسان و پیامبر یعنی آدم ابوالبشر هستی یافت<ref>كتاب '''''گنزا ربا'''''. ترجمه عربی، قسمت الیمین، الطبعه الاولی بغداد 2000 م، كتاب اول تسبیح اول، كتاب سوم تسبیح اول و دوم؛ كتاب چهاردهم تسبیح سوم؛ كتاب هفدهم تسبیح هفتم و سوم.</ref>. در الهیات مندائی همه این مخلوقات به دستور هیی و توسط فرشتگان او خلق شده‌اند. صابئین همچنین به جهان تاریكی یا آلما د هشوخا(Alma d Hshukha) قائلند كه مكان آن در زیر زمین و محل بدكاران است؛ جهنم نیز در آن قرار دارد. به طور كلی نور و نورانیت و موجودات آن بر تاریكی غلبه دارند و نبردی میان این دو وجود ندارد. صابیان معتقد به آخرالزمان و آمدن منجی، جهان آخرت و محاسبه اعمال هستند.

	مندائیان آدم، شیث، نوح، سام و یحیی را پیامبران خود می‌دانند، در حالی‌كه یحیی آخرین پیامبر محسوب می‌گردد.<~~sup~~>3</~~sup~~> زبان آرامی شرقی زبان دینی و زبان متون ایشان است. كتب مقدس مندائیان از قرن هفتم میلادی به بعد به رشته تحریر در آمده‌اند.<~~sup~~>4</~~sup~~> گنزا ربا ~~[6]~~به معنای ”گنج بزرگ“ مهم‌ترین كتاب مقدس ایشان مطالب اصلی آن در ~~زمینة~~ اعتقادات، اخلاق، تاریخ و شعائر مندائی است و به دو بخش گنزای راست و گنزای چپ تقسیم می‌شود.		مندائیان آدم، شیث، نوح، سام و یحیی را پیامبران خود می‌دانند، در حالی‌كه یحیی آخرین پیامبر محسوب می‌گردد<ref>سالم چحیلی و فرمان كچیلی. جزوه '''''درفش'''''، اهواز، ص 19.</ref>. زبان آرامی شرقی زبان دینی و زبان متون ایشان است. كتب مقدس مندائیان از قرن هفتم میلادی به بعد به رشته تحریر در آمده‌اند<ref>Dechirante, Raphaele. '''''Mandaean texts'''''. 2003.</ref>. گنزا ربا (Ginza rabba)به معنای ”گنج بزرگ“ مهم‌ترین كتاب مقدس ایشان مطالب اصلی آن در زمینه اعتقادات، اخلاق، تاریخ و شعائر مندائی است و به دو بخش گنزای راست و گنزای چپ تقسیم می‌شود.

	مهم‌ترین آئین در شریعت صابیان تعمید است كه با فرو رفتن در آب جاری با حضور روحانیون انجام می‌شود و برای كسانی همچون كودكان بعد از ولادت، زنان بعد از زایمان و عروس و دامادها واجب است.تعمیدهای واجب دیگری نیز وجود دارد. در این دین ازدواج با هم كیش واجب است و اگر كسی با غیر صابی ازدواج كند از ~~زمرة~~ قوم خارج خواهد شد و رجوع او به میان هم‌كیشان امكان ندارد. صابیان سه بار در روز و دو بار در شب با پوشیدن لباس مخصوص رو به جهان نور به نیایش می‌پردازند.		مهم‌ترین آئین در شریعت صابیان تعمید است كه با فرو رفتن در آب جاری با حضور روحانیون انجام می‌شود و برای كسانی همچون كودكان بعد از ولادت، زنان بعد از زایمان و عروس و دامادها واجب است.تعمیدهای واجب دیگری نیز وجود دارد. در این دین ازدواج با هم كیش واجب است و اگر كسی با غیر صابی ازدواج كند از زمره قوم خارج خواهد شد و رجوع او به میان هم‌كیشان امكان ندارد. صابیان سه بار در روز و دو بار در شب با پوشیدن لباس مخصوص رو به جهان نور به نیایش می‌پردازند.

	از صائبین 3 بار در ''قرآن كریم'' یاد شده است،<~~sup~~>5</~~sup~~> اما در میان مفسران بر سر اینكه آیا ایشان از اهل كتاب هستند، اختلاف است.		از صائبین 3 بار در ''قرآن كریم'' یاد شده است،<ref>بقره/2/62؛ مائده/5/69؛ حج/17/22.</ref> اما در میان مفسران بر سر اینكه آیا ایشان از اهل كتاب هستند، اختلاف است.

	صابیان، در قانون اساسی جمهوری اسلامی ایران جزو اقلیت‌های دینی رسمی شناخته نشده‌اند، از این رو، از حقوقی كه سایر اقلیت‌ها، مانند كلیمیان و مسیحیان، برخوردارند، محروم‌اند.		صابیان، در قانون اساسی جمهوری اسلامی ایران جزو اقلیت‌های دینی رسمی شناخته نشده‌اند، از این رو، از حقوقی كه سایر اقلیت‌ها، مانند كلیمیان و مسیحیان، برخوردارند، محروم‌اند.

	آمار دقیق از جمعیت آنان در دست نیست، ولی به ~~گفتة~~ بعضی مسؤولین صابیان ایران، جمعیت ایشان در حال حاضر بالغ بر 20000 نفر تخمین زده می‌شود. بیش از 95% آنان در خوزستان و عمدتاً در اهواز ساكن‌اند و به زبان‌های عربی و فارسی تكلم می‌كنند و بیشتر به شغل زرگری اشتغال دارند. امور مربوط به مردم را انجمن صابیان كه در 1349ش به ثبت رسیده، انجام می‌دهد؛ این انجمن متكفل برگزاری مراسم دینی، برپایی كلاس‌های درس، دستگیری از محرومان و نیازمندان و... می‌باشد.<~~sup~~>6</~~sup~~>		آمار دقیق از جمعیت آنان در دست نیست، ولی به گفته بعضی مسؤولین صابیان ایران، جمعیت ایشان در حال حاضر بالغ بر 20000 نفر تخمین زده می‌شود. بیش از 95% آنان در خوزستان و عمدتاً در اهواز ساكن‌اند و به زبان‌های عربی و فارسی تكلم می‌كنند و بیشتر به شغل زرگری اشتغال دارند. امور مربوط به مردم را انجمن صابیان كه در 1349ش به ثبت رسیده، انجام می‌دهد؛ این انجمن متكفل برگزاری مراسم دینی، برپایی كلاس‌های درس، دستگیری از محرومان و نیازمندان و... می‌باشد<ref>Aprim, F. «Mandaeans: The True Descendants of Ancient Babylonians and Chaldeans», '''''Nineveh on Line'''''. <nowiki>http://www.nineveh.com</nowiki>.</ref>.

	~~'''مآخذ:'''~~		== نیز نگاه کنید به ==

	~~1- The First Encyclopaedia of Islam, new York, Liden: Brill, 1987, vol: VII, PP. 21-22~~		== '''مآخذ''' ==

	2- كتاب '''''گنزا ربا'''''. ترجمة عربی، قسمت الیمین، الطبعة الاولی بغداد 2000 م، كتاب اول تسبیح اول، كتاب سوم تسبیح اول و دوم؛ كتاب چهاردهم تسبیح سوم؛ كتاب هفدهم تسبیح هفتم و سوم.

	~~3- سالم چحیلی و فرمان كچیلی. جزوة~~ '''''~~درفش~~'~~''''، اهواز، ص 19.~~

	4- ~~Dechirante, Raphaele. '''''Mandaean texts'''''. 2003.~~

	~~5- بقره/2/62؛ مائده/5/69؛ حج/17/22.~~

	~~6- Aprim, F. «Mandaeans: The True Descendants of Ancient Babylonians and Chaldeans», '''''Nineveh on Line'''''. <nowiki>http://www.nineveh.com</nowiki>.~~



	~~----[1]. Manda~~

	~~[2]. Hayii~~

	~~[3]. Uthra~~

	~~[4]. Alma d Nhura~~

	~~[5]. Alma d Hshukha~~

	~~[6]. Ginza rabba~~

Samei در ‏۵ مهٔ ۲۰۲۵، ساعت ۰۷:۵۳

2025-05-05T07:53:47Z

→ نسخهٔ قدیمی‌تر		نسخهٔ ‏۵ مهٔ ۲۰۲۵، ساعت ۰۷:۵۳
خط ۱:		خط ۱:
	'''~~مندائي، دين~~'''، ~~يكي~~ از ~~اديان سامي~~ با ~~قدمتي~~ حدود دو هزار سال در جنوب ~~ايران؛~~ به ~~پيروان اين دين صابئين يا صابيان نيز مي‌گويند~~.		'''مندائی، دین'''، یكی از ادیان سامی با قدمتی حدود دو هزار سال در جنوب [[ایران]]؛ به پیروان این دین صابئین یا صابیان نیز می‌گویند.

	~~ريشة~~ كلمة ~~”صابئين“~~ از كلمة صَبَأ ~~آرامي~~ به ~~معناي~~ فرو رفتن در آب ~~جاري~~ و يا غسل است<sup>1</sup> و ~~مي‌توان~~ آن را در ~~فارسي~~ به ~~”شويندگان“~~ و ~~يا ”تعميديان“~~ برگرداند. به ~~اين~~ قوم ~~”صابئين مندائي“ نيز~~ گفته‌اند تا از به اصطلاح ~~”صابئين حرّاني“ تشخيص~~ داده شوند. واژة ~~مندائي~~ از كلمة مندا [1]در زبان ~~آرامي~~ است، به ~~معناي~~ علم، دانش و عرفان.		ریشة كلمة ”صابئین“ از كلمة صَبَأ آرامی به معنای فرو رفتن در آب جاری و یا غسل است<sup>1</sup> و می‌توان آن را در فارسی به ”شویندگان“ و یا ”تعمیدیان“ برگرداند. به این قوم ”صابئین مندائی“ نیز گفته‌اند تا از به اصطلاح ”صابئین حرّانی“ تشخیص داده شوند. واژة مندائی از كلمة مندا [1]در زبان آرامی است، به معنای علم، دانش و عرفان.

	~~دين مندائي~~ بر ~~پاية يكتا پرستي~~ قرار دارد و وجود ~~اعلي~~ در ~~اين دين هيي~~ [2]~~يكتا، بي‌شريك، بي‌همتا~~ و خالق همة جهان ~~هستي~~ است. در ابتدا آب ~~جاري يا~~ آب زنده خلق شد و جهان اول كه در آن تنها آب و درختان وجود داشت ~~پديد~~ آمد. از جهان اول، جهان دوم، محل استقرار فرشتگان اوثرا[3]، به وجود آمد كه از آن به جهان نور يا آلما د نهورا [4]~~تعبير مي‌گردد، اين~~ جهان محل سكونت صالحان، ~~انبياء~~ و ~~نيكوكاران~~ است و قبله‌گاه ~~مندائيان~~ به حساب ~~مي‌آيد~~. بعد از جهان نور، جهان ~~خاكي،~~ و سپس ~~اولين~~ انسان و ~~پيامبر يعني~~ آدم ابوالبشر ~~هستي يافت~~.<sup>2</sup> در ~~الهيات مندائي~~ همة ~~اين~~ مخلوقات به دستور ~~هيي~~ و توسط فرشتگان او خلق شده‌اند. ~~صابئين همچنين~~ به جهان ~~تاريكي يا~~ آلما د هشوخا[5] قائلند كه مكان آن در ~~زير زمين~~ و محل بدكاران است؛ جهنم ~~نيز~~ در آن قرار دارد. به طور ~~كلي~~ نور و ~~نورانيت~~ و موجودات آن بر ~~تاريكي~~ غلبه دارند و ~~نبردي ميان اين~~ دو وجود ندارد. ~~صابيان~~ معتقد به آخرالزمان و آمدن ~~منجي،~~ جهان آخرت و محاسبة اعمال هستند.		دین مندائی بر پایة یكتا پرستی قرار دارد و وجود اعلی در این دین هیی [2]یكتا، بی‌شریك، بی‌همتا و خالق همة جهان هستی است. در ابتدا آب جاری یا آب زنده خلق شد و جهان اول كه در آن تنها آب و درختان وجود داشت پدید آمد. از جهان اول، جهان دوم، محل استقرار فرشتگان اوثرا[3]، به وجود آمد كه از آن به جهان نور یا آلما د نهورا [4]تعبیر می‌گردد، این جهان محل سكونت صالحان، انبیاء و نیكوكاران است و قبله‌گاه مندائیان به حساب می‌آید. بعد از جهان نور، جهان خاكی، و سپس اولین انسان و پیامبر یعنی آدم ابوالبشر هستی یافت.<sup>2</sup> در الهیات مندائی همة این مخلوقات به دستور هیی و توسط فرشتگان او خلق شده‌اند. صابئین همچنین به جهان تاریكی یا آلما د هشوخا[5] قائلند كه مكان آن در زیر زمین و محل بدكاران است؛ جهنم نیز در آن قرار دارد. به طور كلی نور و نورانیت و موجودات آن بر تاریكی غلبه دارند و نبردی میان این دو وجود ندارد. صابیان معتقد به آخرالزمان و آمدن منجی، جهان آخرت و محاسبة اعمال هستند.

	~~مندائيان~~ آدم، ~~شيث،~~ نوح، سام و ~~يحيي~~ را ~~پيامبران~~ خود ~~مي‌دانند،~~ در ~~حالي‌كه يحيي آخرين پيامبر~~ محسوب ~~مي‌گردد~~.<sup>3</sup> زبان ~~آرامي شرقي~~ زبان ~~ديني~~ و زبان متون ~~ايشان~~ است. كتب مقدس ~~مندائيان~~ از قرن هفتم ~~ميلادي~~ به بعد به رشته ~~تحرير~~ در آمده‌اند.<sup>4</sup> گنزا ربا [6]به ~~معناي~~ ”گنج بزرگ“ ~~مهم‌ترين~~ كتاب مقدس ~~ايشان~~ مطالب ~~اصلي~~ آن در ~~زمينة~~ اعتقادات، اخلاق، ~~تاريخ~~ و شعائر ~~مندائي~~ است و به دو بخش ~~گنزاي~~ راست و ~~گنزاي~~ چپ ~~تقسيم مي‌شود~~.		مندائیان آدم، شیث، نوح، سام و یحیی را پیامبران خود می‌دانند، در حالی‌كه یحیی آخرین پیامبر محسوب می‌گردد.<sup>3</sup> زبان آرامی شرقی زبان دینی و زبان متون ایشان است. كتب مقدس مندائیان از قرن هفتم میلادی به بعد به رشته تحریر در آمده‌اند.<sup>4</sup> گنزا ربا [6]به معنای ”گنج بزرگ“ مهم‌ترین كتاب مقدس ایشان مطالب اصلی آن در زمینة اعتقادات، اخلاق، تاریخ و شعائر مندائی است و به دو بخش گنزای راست و گنزای چپ تقسیم می‌شود.

	~~مهم‌ترين آئين~~ در ~~شريعت صابيان تعميد~~ است كه با فرو رفتن در آب ~~جاري~~ با حضور ~~روحانيون~~ انجام ~~مي‌شود~~ و ~~براي كساني~~ همچون كودكان بعد از ولادت، زنان بعد از ~~زايمان~~ و عروس و دامادها واجب است.~~تعميدهاي~~ واجب ~~ديگري نيز~~ وجود دارد. در ~~اين دين~~ ازدواج با هم ~~كيش~~ واجب است و اگر ~~كسي~~ با ~~غير صابي~~ ازدواج كند از زمرة قوم خارج خواهد شد و رجوع او به ~~ميان هم‌كيشان~~ امكان ندارد. ~~صابيان~~ سه بار در روز و دو بار در شب با ~~پوشيدن~~ لباس مخصوص رو به جهان نور به ~~نيايش مي‌پردازند~~.		مهم‌ترین آئین در شریعت صابیان تعمید است كه با فرو رفتن در آب جاری با حضور روحانیون انجام می‌شود و برای كسانی همچون كودكان بعد از ولادت، زنان بعد از زایمان و عروس و دامادها واجب است.تعمیدهای واجب دیگری نیز وجود دارد. در این دین ازدواج با هم كیش واجب است و اگر كسی با غیر صابی ازدواج كند از زمرة قوم خارج خواهد شد و رجوع او به میان هم‌كیشان امكان ندارد. صابیان سه بار در روز و دو بار در شب با پوشیدن لباس مخصوص رو به جهان نور به نیایش می‌پردازند.

	از ~~صائبين~~ 3 بار در ''قرآن ~~كريم~~'' ~~ياد~~ شده است،<sup>5</sup> اما در ~~ميان~~ مفسران بر سر ~~اينكه آيا ايشان~~ از اهل كتاب هستند، اختلاف است.		از صائبین 3 بار در ''قرآن كریم'' یاد شده است،<sup>5</sup> اما در میان مفسران بر سر اینكه آیا ایشان از اهل كتاب هستند، اختلاف است.

	~~صابيان،~~ در قانون ~~اساسي جمهوري اسلامي ايران~~ جزو ~~اقليت‌هاي ديني رسمي~~ شناخته نشده‌اند، از ~~اين~~ رو، از ~~حقوقي~~ كه ~~ساير اقليت‌ها،~~ مانند ~~كليميان~~ و ~~مسيحيان،~~ برخوردارند، محروم‌اند.		صابیان، در قانون اساسی جمهوری اسلامی ایران جزو اقلیت‌های دینی رسمی شناخته نشده‌اند، از این رو، از حقوقی كه سایر اقلیت‌ها، مانند كلیمیان و مسیحیان، برخوردارند، محروم‌اند.

	آمار ~~دقيق~~ از ~~جمعيت~~ آنان در دست ~~نيست، ولي~~ به گفتة ~~بعضي مسؤولين صابيان ايران، جمعيت ايشان~~ در حال حاضر بالغ بر 20000 نفر ~~تخمين~~ زده ~~مي‌شود~~. ~~بيش~~ از 95% آنان در خوزستان و عمدتاً در اهواز ساكن‌اند و به ~~زبان‌هاي عربي~~ و ~~فارسي~~ تكلم ~~مي‌كنند~~ و ~~بيشتر~~ به شغل ~~زرگري~~ اشتغال دارند. امور مربوط به مردم را انجمن ~~صابيان~~ كه در 1349ش به ثبت ~~رسيده،~~ انجام ~~مي‌دهد؛ اين~~ انجمن متكفل ~~برگزاري~~ مراسم ~~ديني، برپايي كلاس‌هاي~~ درس، ~~دستگيري~~ از محرومان و ~~نيازمندان~~ و... ~~مي‌باشد~~.<sup>6</sup>		آمار دقیق از جمعیت آنان در دست نیست، ولی به گفتة بعضی مسؤولین صابیان ایران، جمعیت ایشان در حال حاضر بالغ بر 20000 نفر تخمین زده می‌شود. بیش از 95% آنان در خوزستان و عمدتاً در اهواز ساكن‌اند و به زبان‌های عربی و فارسی تكلم می‌كنند و بیشتر به شغل زرگری اشتغال دارند. امور مربوط به مردم را انجمن صابیان كه در 1349ش به ثبت رسیده، انجام می‌دهد؛ این انجمن متكفل برگزاری مراسم دینی، برپایی كلاس‌های درس، دستگیری از محرومان و نیازمندان و... می‌باشد.<sup>6</sup>

	'''مآخذ:'''		'''مآخذ:'''
خط ۱۹:		خط ۱۹:
	1- The First Encyclopaedia of Islam, new York, Liden: Brill, 1987, vol: VII, PP. 21-22		1- The First Encyclopaedia of Islam, new York, Liden: Brill, 1987, vol: VII, PP. 21-22

	2- كتاب '''''گنزا ربا'''''. ترجمة ~~عربي،~~ قسمت ~~اليمين،~~ الطبعة ~~الاولي~~ بغداد 2000 م، كتاب اول ~~تسبيح~~ اول، كتاب سوم ~~تسبيح~~ اول و دوم؛ كتاب چهاردهم ~~تسبيح~~ سوم؛ كتاب هفدهم ~~تسبيح~~ هفتم و سوم.		2- كتاب '''''گنزا ربا'''''. ترجمة عربی، قسمت الیمین، الطبعة الاولی بغداد 2000 م، كتاب اول تسبیح اول، كتاب سوم تسبیح اول و دوم؛ كتاب چهاردهم تسبیح سوم؛ كتاب هفدهم تسبیح هفتم و سوم.

	3- سالم ~~چحيلي~~ و فرمان ~~كچيلي~~. جزوة '''''درفش'''''، اهواز، ص 19.		3- سالم چحیلی و فرمان كچیلی. جزوة '''''درفش'''''، اهواز، ص 19.

	4- Dechirante, Raphaele. '''''Mandaean texts'''''. 2003.		4- Dechirante, Raphaele. '''''Mandaean texts'''''. 2003.

Samei: صفحه‌ای تازه حاوی «'''مندائي، دين'''، يكي از اديان سامي با قدمتي حدود دو هزار سال در جنوب ايران؛ به پيروان اين دين صابئين يا صابيان نيز مي‌گويند. ريشة كلمة ”صابئين“ از كلمة صَبَأ آرامي به معناي فرو رفتن در آب جاري و يا غسل است¹ و مي‌توان آن را در فارسي به ”ش...» ایجاد کرد

2024-08-11T01:16:58Z

صفحه‌ای تازه حاوی «'''مندائي، دين'''، يكي از اديان سامي با قدمتي حدود دو هزار سال در جنوب ايران؛ به پيروان اين دين صابئين يا صابيان نيز مي‌گويند. ريشة كلمة ”صابئين“ از كلمة صَبَأ آرامي به معناي فرو رفتن در آب جاري و يا غسل است1 و مي‌توان آن را در فارسي به ”ش...» ایجاد کرد

صفحهٔ تازه

'''مندائي، دين'''، يكي از اديان سامي با قدمتي حدود دو هزار سال در جنوب ايران؛ به پيروان اين دين صابئين يا صابيان نيز مي‌گويند.

ريشة كلمة ”صابئين“ از كلمة صَبَأ آرامي به معناي فرو رفتن در آب جاري و يا غسل است1 و مي‌توان آن را در فارسي به ”شويندگان“ و يا ”تعميديان“ برگرداند. به اين قوم ”صابئين مندائي“ نيز گفته‌اند تا از به اصطلاح ”صابئين حرّاني“ تشخيص داده شوند. واژة مندائي از كلمة مندا [1]در زبان آرامي است، به معناي علم، دانش و عرفان.

دين مندائي بر پاية يكتا پرستي قرار دارد و وجود اعلي در اين دين هيي [2]يكتا، بي‌شريك، بي‌همتا و خالق همة جهان هستي است. در ابتدا آب جاري يا آب زنده خلق شد و جهان اول كه در آن تنها آب و درختان وجود داشت پديد آمد. از جهان اول، جهان دوم، محل استقرار فرشتگان اوثرا[3]، به وجود آمد كه از آن به جهان نور يا آلما د نهورا [4]تعبير مي‌گردد، اين جهان محل سكونت صالحان، انبياء و نيكوكاران است و قبله‌گاه مندائيان به حساب مي‌آيد. بعد از جهان نور، جهان خاكي، و سپس اولين انسان و پيامبر يعني آدم ابوالبشر هستي يافت.2 در الهيات مندائي همة اين مخلوقات به دستور هيي و توسط فرشتگان او خلق شده‌اند. صابئين همچنين به جهان تاريكي يا آلما د هشوخا[5] قائلند كه مكان آن در زير زمين و محل بدكاران است؛ جهنم نيز در آن قرار دارد. به طور كلي نور و نورانيت و موجودات آن بر تاريكي غلبه دارند و نبردي ميان اين دو وجود ندارد. صابيان معتقد به آخرالزمان و آمدن منجي، جهان آخرت و محاسبة اعمال هستند.

مندائيان آدم، شيث، نوح، سام و يحيي را پيامبران خود مي‌دانند، در حالي‌كه يحيي آخرين پيامبر محسوب مي‌گردد.3 زبان آرامي شرقي زبان ديني و زبان متون ايشان است. كتب مقدس مندائيان از قرن هفتم ميلادي به بعد به رشته تحرير در آمده‌اند.4 گنزا ربا [6]به معناي ”گنج بزرگ“ مهم‌ترين كتاب مقدس ايشان مطالب اصلي آن در زمينة اعتقادات، اخلاق، تاريخ و شعائر مندائي است و به دو بخش گنزاي راست و گنزاي چپ تقسيم مي‌شود.

مهم‌ترين آئين در شريعت صابيان تعميد است كه با فرو رفتن در آب جاري با حضور روحانيون انجام مي‌شود و براي كساني همچون كودكان بعد از ولادت، زنان بعد از زايمان و عروس و دامادها واجب است.تعميدهاي واجب ديگري نيز وجود دارد. در اين دين ازدواج با هم كيش واجب است و اگر كسي با غير صابي ازدواج كند از زمرة قوم خارج خواهد شد و رجوع او به ميان هم‌كيشان امكان ندارد. صابيان سه بار در روز و دو بار در شب با پوشيدن لباس مخصوص رو به جهان نور به نيايش مي‌پردازند.

از صائبين 3 بار در ''قرآن كريم'' ياد شده است،5 اما در ميان مفسران بر سر اينكه آيا ايشان از اهل كتاب هستند، اختلاف است.

صابيان، در قانون اساسي جمهوري اسلامي ايران جزو اقليت‌هاي ديني رسمي شناخته نشده‌اند، از اين رو، از حقوقي كه ساير اقليت‌ها، مانند كليميان و مسيحيان، برخوردارند، محروم‌اند.

آمار دقيق از جمعيت آنان در دست نيست، ولي به گفتة بعضي مسؤولين صابيان ايران، جمعيت ايشان در حال حاضر بالغ بر 20000 نفر تخمين زده مي‌شود. بيش از 95% آنان در خوزستان و عمدتاً در اهواز ساكن‌اند و به زبان‌هاي عربي و فارسي تكلم مي‌كنند و بيشتر به شغل زرگري اشتغال دارند. امور مربوط به مردم را انجمن صابيان كه در 1349ش به ثبت رسيده، انجام مي‌دهد؛ اين انجمن متكفل برگزاري مراسم ديني، برپايي كلاس‌هاي درس، دستگيري از محرومان و نيازمندان و... مي‌باشد.6

'''مآخذ:'''

1- The First Encyclopaedia of Islam, new York, Liden: Brill, 1987, vol: VII, PP. 21-22

2- كتاب '''''گنزا ربا'''''. ترجمة عربي، قسمت اليمين، الطبعة الاولي بغداد 2000 م، كتاب اول تسبيح اول، كتاب سوم تسبيح اول و دوم؛ كتاب چهاردهم تسبيح سوم؛ كتاب هفدهم تسبيح هفتم و سوم.

3- سالم چحيلي و فرمان كچيلي. جزوة '''''درفش'''''، اهواز، ص 19.

4- Dechirante, Raphaele. '''''Mandaean texts'''''. 2003.

5- بقره/2/62؛ مائده/5/69؛ حج/17/22.

6- Aprim, F. «Mandaeans: The True Descendants of Ancient Babylonians and Chaldeans», '''''Nineveh on Line'''''. <nowiki>http://www.nineveh.com</nowiki>.

----[1]. Manda

[2]. Hayii

[3]. Uthra

[4]. Alma d Nhura

[5]. Alma d Hshukha

[6]. Ginza rabba