https://iranology-e.ir/index.php?action=history&feed=atom&title=%D9%85%D9%88%D8%B2%D9%87_%D9%85%D8%B1%D8%AF%D9%85_%D8%B4%D9%86%D8%A7%D8%B3%DB%8C_2موزه مردم شناسی 2 - تاریخچهٔ نسخهها2026-06-22T08:27:12Zتاریخچهٔ نسخهها برای این صفحه در ویکیMediaWiki 1.43.1https://iranology-e.ir/index.php?title=%D9%85%D9%88%D8%B2%D9%87_%D9%85%D8%B1%D8%AF%D9%85_%D8%B4%D9%86%D8%A7%D8%B3%DB%8C_2&diff=8303&oldid=prevSamei در ۱۲ مهٔ ۲۰۲۵، ساعت ۱۰:۰۶2025-05-12T10:06:19Z<p></p>
<table style="background-color: #fff; color: #202122;" data-mw="interface">
<col class="diff-marker" />
<col class="diff-content" />
<col class="diff-marker" />
<col class="diff-content" />
<tr class="diff-title" lang="fa">
<td colspan="2" style="background-color: #fff; color: #202122; text-align: center;">→ نسخهٔ قدیمیتر</td>
<td colspan="2" style="background-color: #fff; color: #202122; text-align: center;">نسخهٔ ۱۲ مهٔ ۲۰۲۵، ساعت ۱۰:۰۶</td>
</tr><tr><td colspan="2" class="diff-lineno" id="mw-diff-left-l5">خط ۵:</td>
<td colspan="2" class="diff-lineno">خط ۵:</td></tr>
<tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>در 27/6/1316 اساسنامه «مؤسسه مردمشناسی» به تصویب شورای عالی معارف رسید، و تأسیس «موزه» نیز در آن پیشبینی شد<ref>تعلیم و تربیت، ش 9 و 10، آذر و دی 1316، ص 583.</ref>. موسسه مردمشناسی و موزه آن کمی بعد با نام «بنگاه مردمشناسی» در عمارت سرهنگ مختاری (معروف به پارک مختار السلطنه) در خیابان ارامنه گشایش یافت. بنگاه مردمشناسی افرادی را برای گردآوری اشیای موزهای روانه شهرستانها کرد<ref>آموزش و پرورش ش 9، آذر 1317، ص 6.</ref>.<sup>6</sup></div></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>در 27/6/1316 اساسنامه «مؤسسه مردمشناسی» به تصویب شورای عالی معارف رسید، و تأسیس «موزه» نیز در آن پیشبینی شد<ref>تعلیم و تربیت، ش 9 و 10، آذر و دی 1316، ص 583.</ref>. موسسه مردمشناسی و موزه آن کمی بعد با نام «بنگاه مردمشناسی» در عمارت سرهنگ مختاری (معروف به پارک مختار السلطنه) در خیابان ارامنه گشایش یافت. بنگاه مردمشناسی افرادی را برای گردآوری اشیای موزهای روانه شهرستانها کرد<ref>آموزش و پرورش ش 9، آذر 1317، ص 6.</ref>.<sup>6</sup></div></td></tr>
<tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br></td></tr>
<tr><td class="diff-marker" data-marker="−"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #ffe49c; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>موزه مردمشناسی در نتیجه فعالیتهای خود تا 1328 توانست مجموعهای مجسمه برای نمایش لباس اقوام ایرانی بسازد و مقدار زیادی اسباب و وسایل ابزارهای زندگی روزمره طبقات مختلف جامعه ایران در روزگار [[قاجاریه|قاجار]] و [[سلسله پهلوی|پهلوی]] را گردآوری و طبقهبندی کند و در موزه به نمایش بگذارد<ref>آموزش و پرورش ش 10، تیر 1328، ص 34.</ref>. بنگاه مردمشناسی تا 1333 تابع اداره کل باستانشناسی وزارت فرهنگ (اداره کل عتیقات وزارت معارف سابق) بود. در این سال نظارت بر آن به اداره کل هنرهای زیبای کشور واگذار شد. پس از تأسیس و تشکیل اداره موزهها و فرهنگ عامه در 1335 ش؛ با نظارت بر بنگاه مردمشناسی به عهده آن گذاشته شد و در مهر 1339 نامش به موزه مردمشناسی تغییر یافت<ref>از یادداشتهای علی بلوکباشی.</ref>.</div></td><td class="diff-marker" data-marker="+"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>موزه مردمشناسی در نتیجه فعالیتهای خود تا 1328 توانست مجموعهای مجسمه برای نمایش لباس اقوام ایرانی بسازد و مقدار زیادی اسباب و وسایل ابزارهای زندگی روزمره طبقات مختلف جامعه ایران در روزگار [[قاجاریه|قاجار]] و [[سلسله پهلوی|پهلوی]] را گردآوری و طبقهبندی کند و در موزه به نمایش بگذارد<ref>آموزش و پرورش ش 10، تیر 1328، ص 34.</ref>. بنگاه مردمشناسی تا 1333 تابع اداره کل باستانشناسی وزارت فرهنگ (اداره کل عتیقات وزارت معارف سابق) بود. در این سال نظارت بر آن به اداره کل هنرهای زیبای کشور واگذار شد. پس از تأسیس و تشکیل اداره موزهها و <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">[[</ins>فرهنگ عامه<ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">]] </ins>در 1335 ش؛ با نظارت بر بنگاه مردمشناسی به عهده آن گذاشته شد و در مهر 1339 نامش به موزه مردمشناسی تغییر یافت<ref>از یادداشتهای علی بلوکباشی.</ref>.</div></td></tr>
<tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br></td></tr>
<tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>علیهانیبان، محقق روسیالاصلی که پس از انقلاب بلشویکی به ایران آمده بوده در دهههای 20 و 30 به فعالیتهای موزه مردمشناسی و گردآوری اسباب و اشیای موزهای و جمعآوری مواد مربوط به فرهنگ عامه ایران رونق بخشید و نخستین بار مجلهای با نام «مردمشناسی»<sup>*</sup> منتشر کرد<ref>خلیقی، محمود، «مقدمه»، '''''مردمشناسی و فرهنگ عامه'''''، ش 1، تابستان 1354، ص 13.</ref><ref>افشار، ایرج «هدایت و نظام گردآوری فرهنگ مردم ایران از زبان ایرج افشار»، '''''فرهنگ مردم'''''، سال 2، ش 1، بهار 1382، ص ص 13- 14.</ref>.</div></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>علیهانیبان، محقق روسیالاصلی که پس از انقلاب بلشویکی به ایران آمده بوده در دهههای 20 و 30 به فعالیتهای موزه مردمشناسی و گردآوری اسباب و اشیای موزهای و جمعآوری مواد مربوط به فرهنگ عامه ایران رونق بخشید و نخستین بار مجلهای با نام «مردمشناسی»<sup>*</sup> منتشر کرد<ref>خلیقی، محمود، «مقدمه»، '''''مردمشناسی و فرهنگ عامه'''''، ش 1، تابستان 1354، ص 13.</ref><ref>افشار، ایرج «هدایت و نظام گردآوری فرهنگ مردم ایران از زبان ایرج افشار»، '''''فرهنگ مردم'''''، سال 2، ش 1، بهار 1382، ص ص 13- 14.</ref>.</div></td></tr>
<tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br></td></tr>
<tr><td class="diff-marker" data-marker="−"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #ffe49c; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>اداره کل هنرهای زیبا تأسیس موزههای مردمشناسی را در ایران گسترش داد و در سالهای 1338- 1343 موزههای مردمشناسی [[استان قزوین|قزوین]]، [[گرگان]]،[[آبادان]] و [[تبریز]] را بنیاد نهاد<ref>'''''ایران در عصر پهلوی''''' (پیشرفتهای فرهنگی و هنری)، ج 3، ص 862.</ref>.</div></td><td class="diff-marker" data-marker="+"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>اداره کل هنرهای زیبا تأسیس موزههای مردمشناسی را در <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">[[</ins>ایران<ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">]] </ins>گسترش داد و در سالهای 1338- 1343 موزههای مردمشناسی [[استان قزوین|قزوین]]، [[گرگان]]، [[آبادان]] و [[تبریز]] را بنیاد نهاد<ref>'''''ایران در عصر پهلوی''''' (پیشرفتهای فرهنگی و هنری)، ج 3، ص 862.</ref>.</div></td></tr>
<tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br></td></tr>
<tr><td class="diff-marker" data-marker="−"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #ffe49c; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>در 1343 با تغییرات و گسترش اداره هنرهای زیبا، وزارت فرهنگ و هنر تشکیل شد و موزه مردمشناسی هم تحت نظارت این وزارت در آمد و تا 1352 وابسته و تابع یکی از ادارات کل آن به نام اداره کل باستانشناسی و فرهنگ عامه بود. در این سال به «اداره کل موزهها»ی وزارت فرهنگ و هنر انتقال یافت و تا انقلاب اسلامی به فعالیت خود ادامه داد<del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">.</del><<del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">sup</del>><del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">11</del></<del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">sup</del>> پس از انقلاب اسلامی موزههای مردمشناسی ایران، از جمله موزه مردمشناسی تهران در سازمان میراث فرهنگی کشور ساماندهی شدند.</div></td><td class="diff-marker" data-marker="+"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>در 1343 با تغییرات و گسترش اداره هنرهای زیبا، وزارت فرهنگ و هنر تشکیل شد و موزه مردمشناسی هم تحت نظارت این وزارت در آمد و تا 1352 وابسته و تابع یکی از ادارات کل آن به نام اداره کل باستانشناسی و <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">[[</ins>فرهنگ عامه<ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">]] </ins>بود. در این سال به «اداره کل موزهها»ی وزارت فرهنگ و هنر انتقال یافت و تا <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">[[</ins>انقلاب اسلامی <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">ایران|انقلاب اسلامی]] </ins>به فعالیت خود ادامه داد<<ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">ref</ins>><ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">دفتر مطالعات و برنامهریزی فرهنگی وزارت فرهنگ و هنر، '''''تاریخچه وزارت فرهنگ و هنر'''''، تهران: معاونت طرح و بررسیهای وزارت فرهنگ و هنر: 1357. ج 1، صص 23- 31، 118.</ins></<ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">ref</ins>><ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">. </ins>پس از <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">[[انقلاب اسلامی ایران|</ins>انقلاب اسلامی<ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">]] </ins>موزههای مردمشناسی ایران، از جمله موزه مردمشناسی تهران در سازمان میراث فرهنگی کشور ساماندهی شدند.</div></td></tr>
<tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br></td></tr>
<tr><td colspan="2" class="diff-side-deleted"></td><td class="diff-marker" data-marker="+"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div><ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">== نیز نگاه کنید به ==</ins></div></td></tr>
<tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br></td></tr>
<tr><td class="diff-marker" data-marker="−"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #ffe49c; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div><del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">'''''مآخذ:'''''</del></div></td><td class="diff-marker" data-marker="+"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div><ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">* [[فرهنگ عامه]]</ins></div></td></tr>
<tr><td colspan="2" class="diff-side-deleted"></td><td class="diff-marker" data-marker="+"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div><ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">* [[انقلاب اسلامی ایران]]</ins></div></td></tr>
<tr><td colspan="2" class="diff-side-deleted"></td><td class="diff-marker" data-marker="+"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div><ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">* [[موزه مردم شناسی]]</ins></div></td></tr>
<tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br></td></tr>
<tr><td class="diff-marker" data-marker="−"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #ffe49c; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div><del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">1- تعلیم و تربیت، ش 1، فروردین 1315، ص 27.</del></div></td><td class="diff-marker" data-marker="+"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div><ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">== مآخذ ==</ins></div></td></tr>
<tr><td colspan="2" class="diff-side-deleted"></td><td class="diff-marker" data-marker="+"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div><ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;"><references /></ins></div></td></tr>
<tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br></td></tr>
<tr><td class="diff-marker" data-marker="−"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #ffe49c; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div><del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">2- تعلیم </del>و <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">تربیت، ش 1، فروردین 1315، ص 94- 97</del>.</div></td><td class="diff-marker" data-marker="+"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div><ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">== منبع اصلی ==</ins></div></td></tr>
<tr><td colspan="2" class="diff-side-deleted"></td><td class="diff-marker" data-marker="+"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div><ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">[https://icro.ir/ سازمان فرهنگ </ins>و <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">ارتباطات اسلامی، مرکز مطالعات راهبردی روابط فرهنگی] (1398). دانشنامه ایران. تهران: [https://alhoda</ins>.<ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">ir/ موسسه فرهنگی هنری و انتشارات بین المللی الهدی]،</ins></div></td></tr>
<tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br></td></tr>
<tr><td class="diff-marker" data-marker="−"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #ffe49c; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div><del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">3- تعلیم و تربیت، ش 3، خرداد 1315، صص 241- 242.</del></div></td><td class="diff-marker" data-marker="+"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div><ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">== نویسنده مقاله ==</ins></div></td></tr>
<tr><td class="diff-marker" data-marker="−"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #ffe49c; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div> </div></td><td class="diff-marker" data-marker="+"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div><ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">نامعلوم</ins></div></td></tr>
<tr><td class="diff-marker" data-marker="−"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #ffe49c; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div><del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">4- تعلیم و تربیت، ش 3، خرداد 1315، ص 242- 245.</del></div></td><td class="diff-marker" data-marker="+"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div><ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">[[رده:جامعه </ins>و نظام <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">اجتماعی]]</ins></div></td></tr>
<tr><td class="diff-marker" data-marker="−"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #ffe49c; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div> </div></td><td class="diff-marker" data-marker="+"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div><ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">[[رده</ins>:<ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">مردم شناسی]]</ins></div></td></tr>
<tr><td class="diff-marker" data-marker="−"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #ffe49c; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div><del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">5- تعلیم و تربیت، ش 9 و 10، آذر و دی 1316، ص 583.</del></div></td><td colspan="2" class="diff-side-added"></td></tr>
<tr><td class="diff-marker" data-marker="−"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #ffe49c; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div> </div></td><td colspan="2" class="diff-side-added"></td></tr>
<tr><td class="diff-marker" data-marker="−"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #ffe49c; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div><del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">6- آموزش و پرورش ش 9، آذر 1317، ص 6.</del></div></td><td colspan="2" class="diff-side-added"></td></tr>
<tr><td class="diff-marker" data-marker="−"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #ffe49c; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div> </div></td><td colspan="2" class="diff-side-added"></td></tr>
<tr><td class="diff-marker" data-marker="−"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #ffe49c; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div><del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">7- آموزش و پرورش ش 10، تیر 1328، ص 34.</del></div></td><td colspan="2" class="diff-side-added"></td></tr>
<tr><td class="diff-marker" data-marker="−"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #ffe49c; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div> </div></td><td colspan="2" class="diff-side-added"></td></tr>
<tr><td class="diff-marker" data-marker="−"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #ffe49c; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div><del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">8- از یادداشتهای علی بلوکباشی.</del></div></td><td colspan="2" class="diff-side-added"></td></tr>
<tr><td class="diff-marker" data-marker="−"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #ffe49c; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div> </div></td><td colspan="2" class="diff-side-added"></td></tr>
<tr><td class="diff-marker" data-marker="−"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #ffe49c; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div><del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">9- خلیقی، محمود، «مقدمه»، '''''مردمشناسی و فرهنگ عامه'''''، ش 1، تابستان 1354، ص 13؛ افشار، ایرج «هدایت </del>و نظام <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">گردآوری فرهنگ مردم ایران از زبان ایرج افشار»، فرهنگ مردم ، سال 2، ش 1، بهار 1382، ص ص 13- 14.</del></div></td><td colspan="2" class="diff-side-added"></td></tr>
<tr><td class="diff-marker" data-marker="−"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #ffe49c; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div> </div></td><td colspan="2" class="diff-side-added"></td></tr>
<tr><td class="diff-marker" data-marker="−"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #ffe49c; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div><del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">10- '''''ایران در عصر پهلوی''''' (پیشرفتهای فرهنگی و هنری)، ج 3، ص 862.</del></div></td><td colspan="2" class="diff-side-added"></td></tr>
<tr><td class="diff-marker" data-marker="−"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #ffe49c; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div> </div></td><td colspan="2" class="diff-side-added"></td></tr>
<tr><td class="diff-marker" data-marker="−"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #ffe49c; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div><del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">11- دفتر مطالعات و برنامهریزی فرهنگی وزارت فرهنگ و هنر، تاریخچه وزارت فرهنگ و هنر، تهران</del>: <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">معاونت طرح و بررسیهای وزارت فرهنگ و هنر: 1357. ج 1، صص 23- 31، 118.</del></div></td><td colspan="2" class="diff-side-added"></td></tr>
</table>Sameihttps://iranology-e.ir/index.php?title=%D9%85%D9%88%D8%B2%D9%87_%D9%85%D8%B1%D8%AF%D9%85_%D8%B4%D9%86%D8%A7%D8%B3%DB%8C_2&diff=8301&oldid=prevSamei در ۱۲ مهٔ ۲۰۲۵، ساعت ۱۰:۰۲2025-05-12T10:02:13Z<p></p>
<table style="background-color: #fff; color: #202122;" data-mw="interface">
<col class="diff-marker" />
<col class="diff-content" />
<col class="diff-marker" />
<col class="diff-content" />
<tr class="diff-title" lang="fa">
<td colspan="2" style="background-color: #fff; color: #202122; text-align: center;">→ نسخهٔ قدیمیتر</td>
<td colspan="2" style="background-color: #fff; color: #202122; text-align: center;">نسخهٔ ۱۲ مهٔ ۲۰۲۵، ساعت ۱۰:۰۲</td>
</tr><tr><td colspan="2" class="diff-lineno" id="mw-diff-left-l1">خط ۱:</td>
<td colspan="2" class="diff-lineno">خط ۱:</td></tr>
<tr><td class="diff-marker" data-marker="−"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #ffe49c; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>'''موزه مردمشناسی'''، در مجموعه کاخ گلستان در میدان ارک تهران که در آن مجموعه آثار فرهنگی و هنری و اسباب و ابزار و اشیای زندگی نقاط مختلف ایران در دوران تاریخی، باستانی و قدیم و امروز که گردآوری و طبقهبندی و به نمایش گذاشته شده است. در ششم اسفند 1214 دکتر <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">هاز، </del>استاد دانشکده ادبیات دانشگاه تهران ضرورت تأسیس «موزه انسانشناسی» را پیشنهاد کرد<<del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">sup</del>><del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">1</del></<del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">sup</del>> و در سخنانی زیر عنوان «وظایف موزه انسانشناسی»، سازمان و وظایف موزه را توضیح داد<del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">.</del><<del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">sup</del>><del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">2</del></<del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">sup</del>> در بیستم اسفند همان سال، علیاصغر حکمت، وزیر معارف و اوقاف وقت در نامهای تأسیس موزه «نژادشناسی و انسانشناسی» را به سرپرستی <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">هاز </del>و عضویت فنی مسعود کیهان و غلامرضا رشید باسمی به اداره کل عتیقات اعلام میکند.</div></td><td class="diff-marker" data-marker="+"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>'''موزه مردمشناسی'''، در مجموعه <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">[[</ins>کاخ گلستان<ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">]] </ins>در میدان ارک <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">[[استان </ins>تهران<ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">|تهران]] </ins>که در آن مجموعه آثار فرهنگی و هنری و اسباب و ابزار و اشیای زندگی نقاط مختلف ایران در دوران تاریخی، باستانی و قدیم و امروز که گردآوری و طبقهبندی و به نمایش گذاشته شده است. در ششم اسفند 1214 دکتر <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">بدیع الزّمان فروزانفر، </ins>استاد <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">[https://literature.ut.ac.ir/ </ins>دانشکده ادبیات دانشگاه تهران<ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">] </ins>ضرورت تأسیس «موزه انسانشناسی» را پیشنهاد کرد<<ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">ref</ins>><ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">تعلیم و تربیت، ش 1، فروردین 1315، ص 27.</ins></<ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">ref</ins>> و در سخنانی زیر عنوان «وظایف موزه انسانشناسی»، سازمان و وظایف موزه را توضیح داد<<ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">ref</ins>><ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">تعلیم و تربیت، ش 1، فروردین 1315، ص 94- 97.</ins></<ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">ref</ins>><ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">. </ins>در بیستم اسفند همان سال، علیاصغر حکمت، وزیر معارف و اوقاف وقت در نامهای تأسیس موزه «نژادشناسی و انسانشناسی» را به سرپرستی <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">بدیع الزّمان فروزانفر </ins>و عضویت فنی مسعود کیهان و غلامرضا رشید باسمی به اداره کل عتیقات اعلام میکند.</div></td></tr>
<tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br></td></tr>
<tr><td class="diff-marker" data-marker="−"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #ffe49c; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>در 1315 از روسای معارف و اوقاف استانهای مختلف کشور، گردآوری و ارسال اشیاء به موزه خواسته شد<del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">.</del><<del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">sup</del>><del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">3</del></<del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">sup</del>> همچنین طرح و نقشه موزه نژادشناسی وابسته به «موسسه نژادشناسی» تدوین و در آن موزه به دو قسمت «اشیای مرئی» و «آرشیوها» تقسیم شد<del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">.</del><<del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">sup</del>><del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">4</del></<del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">sup</del>></div></td><td class="diff-marker" data-marker="+"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>در 1315 از روسای معارف و اوقاف استانهای مختلف کشور، گردآوری و ارسال اشیاء به موزه خواسته شد<<ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">ref</ins>><ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">تعلیم و تربیت، ش 3، خرداد 1315، ص 241- 242.</ins></<ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">ref</ins>><ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">. </ins>همچنین طرح و نقشه موزه نژادشناسی وابسته به «موسسه نژادشناسی» تدوین و در آن موزه به دو قسمت «اشیای مرئی» و «آرشیوها» تقسیم شد<<ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">ref</ins>><ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">تعلیم و تربیت، ش 3، خرداد 1315، ص 242- 245.</ins></<ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">ref</ins>><ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">.</ins></div></td></tr>
<tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br></td></tr>
<tr><td class="diff-marker" data-marker="−"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #ffe49c; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>در 27/6/1316 اساسنامه «مؤسسه مردمشناسی» به تصویب شورای عالی معارف رسید، و تأسیس «موزه» نیز در آن پیشبینی شد<del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">.</del><<del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">sup</del>><del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">5</del></<del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">sup</del>> موسسه مردمشناسی و موزه آن کمی بعد با نام «بنگاه مردمشناسی» در عمارت سرهنگ مختاری (معروف به پارک مختار السلطنه) در خیابان ارامنه گشایش یافت. بنگاه مردمشناسی افرادی را برای گردآوری اشیای موزهای روانه شهرستانها کرد.<sup>6</sup></div></td><td class="diff-marker" data-marker="+"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>در 27/6/1316 اساسنامه «مؤسسه مردمشناسی» به تصویب شورای عالی معارف رسید، و تأسیس «موزه» نیز در آن پیشبینی شد<<ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">ref</ins>><ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">تعلیم و تربیت، ش 9 و 10، آذر و دی 1316، ص 583.</ins></<ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">ref</ins>><ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">. </ins>موسسه مردمشناسی و موزه آن کمی بعد با نام «بنگاه مردمشناسی» در عمارت سرهنگ مختاری (معروف به پارک مختار السلطنه) در خیابان ارامنه گشایش یافت. بنگاه مردمشناسی افرادی را برای گردآوری اشیای موزهای روانه شهرستانها کرد<ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;"><ref>آموزش و پرورش ش 9، آذر 1317، ص 6.</ref></ins>.<sup>6</sup></div></td></tr>
<tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br></td></tr>
<tr><td class="diff-marker" data-marker="−"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #ffe49c; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>موزه مردمشناسی در نتیجه فعالیتهای خود تا 1328 توانست مجموعهای مجسمه برای نمایش لباس اقوام ایرانی بسازد و مقدار زیادی اسباب و وسایل ابزارهای زندگی روزمره طبقات مختلف جامعه ایران در روزگار <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">قاچار </del>و پهلوی را گردآوری و طبقهبندی کند و در موزه به نمایش بگذارد<del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">.</del><<del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">sup</del>><del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">7</del></<del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">sup</del>> بنگاه مردمشناسی تا 1333 تابع اداره کل باستانشناسی وزارت فرهنگ (اداره کل عتیقات وزارت معارف سابق) بود. در این سال نظارت بر آن به اداره کل هنرهای زیبای کشور واگذار شد. پس از تأسیس و تشکیل اداره موزهها و فرهنگ عامه در 1335 ش؛ با نظارت بر بنگاه مردمشناسی به عهده آن گذاشته شد و در مهر 1339 نامش به موزه مردمشناسی تغییر یافت<del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">.</del><<del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">sup</del>><del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">8</del></<del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">sup</del>> <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;"> </del></div></td><td class="diff-marker" data-marker="+"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>موزه مردمشناسی در نتیجه فعالیتهای خود تا 1328 توانست مجموعهای مجسمه برای نمایش لباس اقوام ایرانی بسازد و مقدار زیادی اسباب و وسایل ابزارهای زندگی روزمره طبقات مختلف جامعه ایران در روزگار <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">[[قاجاریه|قاجار]] </ins>و <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">[[سلسله </ins>پهلوی<ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">|پهلوی]] </ins>را گردآوری و طبقهبندی کند و در موزه به نمایش بگذارد<<ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">ref</ins>><ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">آموزش و پرورش ش 10، تیر 1328، ص 34.</ins></<ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">ref</ins>><ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">. </ins>بنگاه مردمشناسی تا 1333 تابع اداره کل باستانشناسی وزارت فرهنگ (اداره کل عتیقات وزارت معارف سابق) بود. در این سال نظارت بر آن به اداره کل هنرهای زیبای کشور واگذار شد. پس از تأسیس و تشکیل اداره موزهها و فرهنگ عامه در 1335 ش؛ با نظارت بر بنگاه مردمشناسی به عهده آن گذاشته شد و در مهر 1339 نامش به موزه مردمشناسی تغییر یافت<<ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">ref</ins>><ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">از یادداشتهای علی بلوکباشی.</ins></<ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">ref</ins>><ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">.</ins></div></td></tr>
<tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br></td></tr>
<tr><td class="diff-marker" data-marker="−"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #ffe49c; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>علیهانیبان، محقق روسیالاصلی که پس از انقلاب بلشویکی به ایران آمده بوده در دهههای 20 و 30 به فعالیتهای موزه مردمشناسی و گردآوری اسباب و اشیای موزهای و جمعآوری مواد مربوط به فرهنگ عامه ایران رونق بخشید و نخستین بار مجلهای با نام «مردمشناسی»<sup>*</sup> منتشر کرد.<<del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">sup</del>><del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">9</del></<del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">sup</del>></div></td><td class="diff-marker" data-marker="+"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>علیهانیبان، محقق روسیالاصلی که پس از انقلاب بلشویکی به ایران آمده بوده در دهههای 20 و 30 به فعالیتهای موزه مردمشناسی و گردآوری اسباب و اشیای موزهای و جمعآوری مواد مربوط به فرهنگ عامه ایران رونق بخشید و نخستین بار مجلهای با نام «مردمشناسی»<sup>*</sup> منتشر کرد<ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;"><ref>خلیقی، محمود، «مقدمه»، '''''مردمشناسی و فرهنگ عامه'''''، ش 1، تابستان 1354، ص 13</ins>.<<ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">/ref</ins>><ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;"><ref>افشار، ایرج «هدایت و نظام گردآوری فرهنگ مردم ایران از زبان ایرج افشار»، '''''فرهنگ مردم'''''، سال 2، ش 1، بهار 1382، ص ص 13- 14.</ins></<ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">ref</ins>><ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">.</ins></div></td></tr>
<tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br></td></tr>
<tr><td class="diff-marker" data-marker="−"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #ffe49c; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>اداره کل هنرهای زیبا تأسیس موزههای مردمشناسی را در ایران گسترش داد و در سالهای 1338- 1343 موزههای مردمشناسی <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">قزوین، گرگان،آبادان </del>و تبریز را بنیاد نهاد<del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">.</del><<del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">sup</del>><del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">10</del></<del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">sup</del>></div></td><td class="diff-marker" data-marker="+"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>اداره کل هنرهای زیبا تأسیس موزههای مردمشناسی را در ایران گسترش داد و در سالهای 1338- 1343 موزههای مردمشناسی <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">[[استان قزوین|قزوین]]، [[گرگان]]،[[آبادان]] </ins>و <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">[[</ins>تبریز<ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">]] </ins>را بنیاد نهاد<<ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">ref</ins>><ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">'''''ایران در عصر پهلوی''''' (پیشرفتهای فرهنگی و هنری)، ج 3، ص 862.</ins></<ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">ref</ins>><ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">.</ins></div></td></tr>
<tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br></td></tr>
<tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>در 1343 با تغییرات و گسترش اداره هنرهای زیبا، وزارت فرهنگ و هنر تشکیل شد و موزه مردمشناسی هم تحت نظارت این وزارت در آمد و تا 1352 وابسته و تابع یکی از ادارات کل آن به نام اداره کل باستانشناسی و فرهنگ عامه بود. در این سال به «اداره کل موزهها»ی وزارت فرهنگ و هنر انتقال یافت و تا انقلاب اسلامی به فعالیت خود ادامه داد.<sup>11</sup> پس از انقلاب اسلامی موزههای مردمشناسی ایران، از جمله موزه مردمشناسی تهران در سازمان میراث فرهنگی کشور ساماندهی شدند.</div></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>در 1343 با تغییرات و گسترش اداره هنرهای زیبا، وزارت فرهنگ و هنر تشکیل شد و موزه مردمشناسی هم تحت نظارت این وزارت در آمد و تا 1352 وابسته و تابع یکی از ادارات کل آن به نام اداره کل باستانشناسی و فرهنگ عامه بود. در این سال به «اداره کل موزهها»ی وزارت فرهنگ و هنر انتقال یافت و تا انقلاب اسلامی به فعالیت خود ادامه داد.<sup>11</sup> پس از انقلاب اسلامی موزههای مردمشناسی ایران، از جمله موزه مردمشناسی تهران در سازمان میراث فرهنگی کشور ساماندهی شدند.</div></td></tr>
<tr><td colspan="2" class="diff-lineno" id="mw-diff-left-l18">خط ۱۸:</td>
<td colspan="2" class="diff-lineno">خط ۱۸:</td></tr>
<tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>1- تعلیم و تربیت، ش 1، فروردین 1315، ص 27.</div></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>1- تعلیم و تربیت، ش 1، فروردین 1315، ص 27.</div></td></tr>
<tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br></td></tr>
<tr><td class="diff-marker" data-marker="−"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #ffe49c; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>2- <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;"> همان، صص </del>94- 97.</div></td><td class="diff-marker" data-marker="+"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>2- <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;"> تعلیم و تربیت، ش 1، فروردین 1315، ص </ins>94- 97.</div></td></tr>
<tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br></td></tr>
<tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>3- تعلیم و تربیت، ش 3، خرداد 1315، صص 241- 242.</div></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>3- تعلیم و تربیت، ش 3، خرداد 1315، صص 241- 242.</div></td></tr>
<tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br></td></tr>
<tr><td class="diff-marker" data-marker="−"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #ffe49c; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>4- <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;"> همان، صص </del>242- 245.</div></td><td class="diff-marker" data-marker="+"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>4- <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;"> تعلیم و تربیت، ش 3، خرداد 1315، ص </ins>242- 245.</div></td></tr>
<tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br></td></tr>
<tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>5- تعلیم و تربیت، ش 9 و 10، آذر و دی 1316، ص 583.</div></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>5- تعلیم و تربیت، ش 9 و 10، آذر و دی 1316، ص 583.</div></td></tr>
</table>Sameihttps://iranology-e.ir/index.php?title=%D9%85%D9%88%D8%B2%D9%87_%D9%85%D8%B1%D8%AF%D9%85_%D8%B4%D9%86%D8%A7%D8%B3%DB%8C_2&diff=8296&oldid=prevSamei: صفحهای تازه حاوی «'''موزه مردمشناسی'''، در مجموعه کاخ گلستان در میدان ارک تهران که در آن مجموعه آثار فرهنگی و هنری و اسباب و ابزار و اشیای زندگی نقاط مختلف ایران در دوران تاریخی، باستانی و قدیم و امروز که گردآوری و طبقهبندی و به نمایش گذاشته شده است. در ششم اسفن...» ایجاد کرد2025-05-12T09:43:29Z<p>صفحهای تازه حاوی «'''موزه مردمشناسی'''، در مجموعه کاخ گلستان در میدان ارک تهران که در آن مجموعه آثار فرهنگی و هنری و اسباب و ابزار و اشیای زندگی نقاط مختلف ایران در دوران تاریخی، باستانی و قدیم و امروز که گردآوری و طبقهبندی و به نمایش گذاشته شده است. در ششم اسفن...» ایجاد کرد</p>
<p><b>صفحهٔ تازه</b></p><div>'''موزه مردمشناسی'''، در مجموعه کاخ گلستان در میدان ارک تهران که در آن مجموعه آثار فرهنگی و هنری و اسباب و ابزار و اشیای زندگی نقاط مختلف ایران در دوران تاریخی، باستانی و قدیم و امروز که گردآوری و طبقهبندی و به نمایش گذاشته شده است. در ششم اسفند 1214 دکتر هاز، استاد دانشکده ادبیات دانشگاه تهران ضرورت تأسیس «موزه انسانشناسی» را پیشنهاد کرد<sup>1</sup> و در سخنانی زیر عنوان «وظایف موزه انسانشناسی»، سازمان و وظایف موزه را توضیح داد.<sup>2</sup> در بیستم اسفند همان سال، علیاصغر حکمت، وزیر معارف و اوقاف وقت در نامهای تأسیس موزه «نژادشناسی و انسانشناسی» را به سرپرستی هاز و عضویت فنی مسعود کیهان و غلامرضا رشید باسمی به اداره کل عتیقات اعلام میکند.<br />
<br />
در 1315 از روسای معارف و اوقاف استانهای مختلف کشور، گردآوری و ارسال اشیاء به موزه خواسته شد.<sup>3</sup> همچنین طرح و نقشه موزه نژادشناسی وابسته به «موسسه نژادشناسی» تدوین و در آن موزه به دو قسمت «اشیای مرئی» و «آرشیوها» تقسیم شد.<sup>4</sup><br />
<br />
در 27/6/1316 اساسنامه «مؤسسه مردمشناسی» به تصویب شورای عالی معارف رسید، و تأسیس «موزه» نیز در آن پیشبینی شد.<sup>5</sup> موسسه مردمشناسی و موزه آن کمی بعد با نام «بنگاه مردمشناسی» در عمارت سرهنگ مختاری (معروف به پارک مختار السلطنه) در خیابان ارامنه گشایش یافت. بنگاه مردمشناسی افرادی را برای گردآوری اشیای موزهای روانه شهرستانها کرد.<sup>6</sup><br />
<br />
موزه مردمشناسی در نتیجه فعالیتهای خود تا 1328 توانست مجموعهای مجسمه برای نمایش لباس اقوام ایرانی بسازد و مقدار زیادی اسباب و وسایل ابزارهای زندگی روزمره طبقات مختلف جامعه ایران در روزگار قاچار و پهلوی را گردآوری و طبقهبندی کند و در موزه به نمایش بگذارد.<sup>7</sup> بنگاه مردمشناسی تا 1333 تابع اداره کل باستانشناسی وزارت فرهنگ (اداره کل عتیقات وزارت معارف سابق) بود. در این سال نظارت بر آن به اداره کل هنرهای زیبای کشور واگذار شد. پس از تأسیس و تشکیل اداره موزهها و فرهنگ عامه در 1335 ش؛ با نظارت بر بنگاه مردمشناسی به عهده آن گذاشته شد و در مهر 1339 نامش به موزه مردمشناسی تغییر یافت.<sup>8</sup> <br />
<br />
علیهانیبان، محقق روسیالاصلی که پس از انقلاب بلشویکی به ایران آمده بوده در دهههای 20 و 30 به فعالیتهای موزه مردمشناسی و گردآوری اسباب و اشیای موزهای و جمعآوری مواد مربوط به فرهنگ عامه ایران رونق بخشید و نخستین بار مجلهای با نام «مردمشناسی»<sup>*</sup> منتشر کرد.<sup>9</sup><br />
<br />
اداره کل هنرهای زیبا تأسیس موزههای مردمشناسی را در ایران گسترش داد و در سالهای 1338- 1343 موزههای مردمشناسی قزوین، گرگان،آبادان و تبریز را بنیاد نهاد.<sup>10</sup><br />
<br />
در 1343 با تغییرات و گسترش اداره هنرهای زیبا، وزارت فرهنگ و هنر تشکیل شد و موزه مردمشناسی هم تحت نظارت این وزارت در آمد و تا 1352 وابسته و تابع یکی از ادارات کل آن به نام اداره کل باستانشناسی و فرهنگ عامه بود. در این سال به «اداره کل موزهها»ی وزارت فرهنگ و هنر انتقال یافت و تا انقلاب اسلامی به فعالیت خود ادامه داد.<sup>11</sup> پس از انقلاب اسلامی موزههای مردمشناسی ایران، از جمله موزه مردمشناسی تهران در سازمان میراث فرهنگی کشور ساماندهی شدند.<br />
<br />
<br />
'''''مآخذ:'''''<br />
<br />
1- تعلیم و تربیت، ش 1، فروردین 1315، ص 27.<br />
<br />
2- همان، صص 94- 97.<br />
<br />
3- تعلیم و تربیت، ش 3، خرداد 1315، صص 241- 242.<br />
<br />
4- همان، صص 242- 245.<br />
<br />
5- تعلیم و تربیت، ش 9 و 10، آذر و دی 1316، ص 583.<br />
<br />
6- آموزش و پرورش ش 9، آذر 1317، ص 6.<br />
<br />
7- آموزش و پرورش ش 10، تیر 1328، ص 34.<br />
<br />
8- از یادداشتهای علی بلوکباشی.<br />
<br />
9- خلیقی، محمود، «مقدمه»، '''''مردمشناسی و فرهنگ عامه'''''، ش 1، تابستان 1354، ص 13؛ افشار، ایرج «هدایت و نظام گردآوری فرهنگ مردم ایران از زبان ایرج افشار»، فرهنگ مردم ، سال 2، ش 1، بهار 1382، ص ص 13- 14.<br />
<br />
10- '''''ایران در عصر پهلوی''''' (پیشرفتهای فرهنگی و هنری)، ج 3، ص 862.<br />
<br />
11- دفتر مطالعات و برنامهریزی فرهنگی وزارت فرهنگ و هنر، تاریخچه وزارت فرهنگ و هنر، تهران: معاونت طرح و بررسیهای وزارت فرهنگ و هنر: 1357. ج 1، صص 23- 31، 118.</div>Samei