https://iranology-e.ir/index.php?action=history&feed=atom&title=%D9%85%D9%88%D8%B3%DB%8C%D9%82%DB%8C_%D8%A2%D8%B0%D8%B1%D8%A8%D8%A7%DB%8C%D8%AC%D8%A7%D9%86_%D8%B4%D8%B1%D9%82%DB%8C
موسیقی آذربایجان شرقی - تاریخچهٔ نسخهها
2026-06-16T00:59:15Z
تاریخچهٔ نسخهها برای این صفحه در ویکی
MediaWiki 1.43.1
https://iranology-e.ir/index.php?title=%D9%85%D9%88%D8%B3%DB%8C%D9%82%DB%8C_%D8%A2%D8%B0%D8%B1%D8%A8%D8%A7%DB%8C%D8%AC%D8%A7%D9%86_%D8%B4%D8%B1%D9%82%DB%8C&diff=5150&oldid=prev
Samei در ۱ مهٔ ۲۰۲۵، ساعت ۰۷:۲۲
2025-05-01T07:22:29Z
<p></p>
<table style="background-color: #fff; color: #202122;" data-mw="interface">
<col class="diff-marker" />
<col class="diff-content" />
<col class="diff-marker" />
<col class="diff-content" />
<tr class="diff-title" lang="fa">
<td colspan="2" style="background-color: #fff; color: #202122; text-align: center;">→ نسخهٔ قدیمیتر</td>
<td colspan="2" style="background-color: #fff; color: #202122; text-align: center;">نسخهٔ ۱ مهٔ ۲۰۲۵، ساعت ۰۷:۲۲</td>
</tr><tr><td colspan="2" class="diff-lineno" id="mw-diff-left-l1">خط ۱:</td>
<td colspan="2" class="diff-lineno">خط ۱:</td></tr>
<tr><td class="diff-marker" data-marker="−"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #ffe49c; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>موسیقی آذربایجان شرقی را میتوان در یک تقسیمبندی کلّی به دو بخش موسیقیِ عاشیقی و مُقامات تقسیم کرد. </div></td><td class="diff-marker" data-marker="+"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>موسیقی <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">[[</ins>آذربایجان شرقی<ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">]] </ins>را میتوان در یک تقسیمبندی کلّی به دو بخش موسیقیِ عاشیقی و مُقامات تقسیم کرد. </div></td></tr>
<tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br></td></tr>
<tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>=== 1. موسیقی عاشیقی ===</div></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>=== 1. موسیقی عاشیقی ===</div></td></tr>
<tr><td class="diff-marker" data-marker="−"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #ffe49c; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>اساس موسیقی عاشیقی آذربایجان شرقی بر تعدادی نغمه و آهنگ استوار است که «هاوا» نامیده میشوند. حدود هشتاد هاوای مستقل در مجموعه موسیقی عاشیقی آذربایجان قابل شناسایی است. عاشیقها، نوازنده، خواننده و داستانگو هستند و بخشی از میراث خنیاگران ایران و آسیای مرکزی و قفقاز را به ارث بردهاند. اسلاف عاشیقهای امروزی اوزان نامیده میشدند. از برخی روایتهای شفاهی و مکتوب میتوان فهمید که تاریخ مدرن هنر عاشیقی از زمان شاه اسمعیل صفوی آغاز شده است. امروزه موسیقی عاشیقی در آذربایجان شرقی توسط آواز، [[ساز عاشیقی]]<sup>*</sup> ([[قوپوز]])<sup>*</sup>، [[بالابان]]<sup>*</sup> و [[دایره]]<sup>*</sup> (قاوال) اجرا میشود. سنّت داستانگویی اساس کار عاشیقها بوده است که امروزه در حال فراموش شدن است. داستانهای اجرا شده توسط عاشیقها همان داستانهای مألوف اقوام ترک زبان است مانند کور اوغلی، شاه اسمعیل، اصلی و کرم و... .</div></td><td class="diff-marker" data-marker="+"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>اساس موسیقی عاشیقی <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">[[</ins>آذربایجان شرقی<ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">]] </ins>بر تعدادی نغمه و آهنگ استوار است که «هاوا» نامیده میشوند. حدود هشتاد هاوای مستقل در مجموعه موسیقی عاشیقی آذربایجان قابل شناسایی است. عاشیقها، نوازنده، خواننده و داستانگو هستند و بخشی از میراث خنیاگران <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">[[</ins>ایران<ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">]] </ins>و آسیای مرکزی و قفقاز را به ارث بردهاند. اسلاف عاشیقهای امروزی اوزان نامیده میشدند. از برخی روایتهای شفاهی و مکتوب میتوان فهمید که تاریخ مدرن هنر عاشیقی از زمان شاه اسمعیل صفوی آغاز شده است. امروزه موسیقی عاشیقی در <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">[[</ins>آذربایجان شرقی<ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">]] </ins>توسط آواز، [[ساز عاشیقی]]<sup>*</sup> ([[قوپوز]])<sup>*</sup>، [[بالابان]]<sup>*</sup> و [[دایره]]<sup>*</sup> (قاوال) اجرا میشود. سنّت داستانگویی اساس کار عاشیقها بوده است که امروزه در حال فراموش شدن است. داستانهای اجرا شده توسط عاشیقها همان داستانهای مألوف اقوام ترک زبان است مانند کور اوغلی، شاه اسمعیل، اصلی و کرم و... .</div></td></tr>
<tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br></td></tr>
<tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>=== 2. مُقامات ===</div></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>=== 2. مُقامات ===</div></td></tr>
<tr><td class="diff-marker" data-marker="−"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #ffe49c; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>بخش عمدهای از موسیقی آذربایجان شرقی را نوعی موسیقی تشکیل میدهد که مُقامات نامیده میشود. مُقامات مجموعهای منظم و نسبتاً مدون از نغمهها، گوشهها و مقامهای مختلف است. نظام مُقامات در موسیقی آذربایجان شبیه به ردیف دستگاهی موسیقی ایران است و این دو دارای ریشههای واحدی هستند. به عبارت دقیقتر، مُقامات آذربایجان، روایت آذربایجانی از ردیف دستگاهی موسیقی ایران است. دستگاهها یا مُقامات اصلی موسیقی آذربایجان شامل ماهور، چهارگاه، شور، بیات <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">شیراز، </del>راست، همایون (شوشتر) و زابل سه گاه است. این مُقامات مانند ردیف دستگاهی موسیقی ایران، هم به صورت آوازی و هم سازی اجرا میشوند. این موسیقی با آواز، تار آذربایجانی،<sup>*</sup> کمانچه<sup>*</sup> و [[دایره]]<sup>*</sup> (قاوال) اجرا میشود. دایره در عرف این موسیقی توسط خواننده نواخته میشود. به غیر از موسیقی عاشیقی و مُقامات، نمونههای دیگری از موسیقی نیز در فرهنگ آذربایجان شرقی متداول است. لالاییها، نغمههای چوپانی که با [[نی(نای)|نی]]<sup>*</sup> نواخته میشوند، ترانهها، مرثیهها و آوازهای کار از این جمله است.</div></td><td class="diff-marker" data-marker="+"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>بخش عمدهای از موسیقی آذربایجان شرقی را نوعی موسیقی تشکیل میدهد که مُقامات نامیده میشود. مُقامات مجموعهای منظم و نسبتاً مدون از نغمهها، گوشهها و مقامهای مختلف است. نظام مُقامات در موسیقی آذربایجان شبیه به ردیف دستگاهی موسیقی ایران است و این دو دارای ریشههای واحدی هستند. به عبارت دقیقتر، مُقامات آذربایجان، روایت آذربایجانی از ردیف دستگاهی موسیقی ایران است. دستگاهها یا مُقامات اصلی موسیقی آذربایجان شامل ماهور، چهارگاه، شور، بیات <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">[[شیراز]]، </ins>راست، همایون (شوشتر) و زابل سه گاه است. این مُقامات مانند ردیف دستگاهی موسیقی ایران، هم به صورت آوازی و هم سازی اجرا میشوند. این موسیقی با آواز، تار آذربایجانی،<sup>*</sup> کمانچه<sup>*</sup> و [[دایره]]<sup>*</sup> (قاوال) اجرا میشود. دایره در عرف این موسیقی توسط خواننده نواخته میشود. به غیر از موسیقی عاشیقی و مُقامات، نمونههای دیگری از موسیقی نیز در فرهنگ آذربایجان شرقی متداول است. لالاییها، نغمههای چوپانی که با [[نی(نای)|نی]]<sup>*</sup> نواخته میشوند، ترانهها، مرثیهها و آوازهای کار از این جمله است.</div></td></tr>
<tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br></td></tr>
<tr><td class="diff-marker" data-marker="−"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #ffe49c; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>سازهای متداول در موسیقی آذربایجان شرقی شامل [[ساز عاشیقی]]<sup>*</sup> ([[قوپوز]]<sup>*</sup> ، چگو<sup>ر*</sup>)، تار آذربایجانی<sup>*</sup>، کمانچه<sup>*</sup>، [[بالابان]]<sup>*</sup>، [[نی(نای)|نی]]<sup>*</sup>، نیلبک<sup>*</sup>، [[سُرنا]]<sup>*</sup>، [[دایره]]<sup>*</sup> (قاوال)، [[دهل]]<sup>*</sup>، ناقارا<sup>*</sup>، قوشاناقارا، تخته (لاکوتی) و گارمون (نوعی آکاردئون) است<ref>کار میدانی</ref><ref>درویشی، محمدرضا، '''''دایرةالمعارف سازهای ایران'''''. جلد اول و دوم، تهران: ماهور.</ref><ref>درویشی، محمدرضا، '''''آیینه و آواز.''''' تهران: مركز موسیقی حوزه هنری.</ref>.</div></td><td class="diff-marker" data-marker="+"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>سازهای متداول در موسیقی آذربایجان شرقی شامل [[ساز عاشیقی]]<sup>*</sup> ([[قوپوز]]<sup>*</sup> ، چگو<sup>ر*</sup>)، <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">[[</ins>تار<ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">]] </ins>آذربایجانی<sup>*</sup>، کمانچه<sup>*</sup>، [[بالابان]]<sup>*</sup>، [[نی(نای)|نی]]<sup>*</sup>، نیلبک<sup>*</sup>، [[سُرنا]]<sup>*</sup>، [[دایره]]<sup>*</sup> (قاوال)، [[دهل]]<sup>*</sup>، ناقارا<sup>*</sup>، قوشاناقارا، تخته (لاکوتی) و گارمون (نوعی آکاردئون) است<ref>کار میدانی</ref><ref>درویشی، محمدرضا، '''''دایرةالمعارف سازهای ایران'''''. جلد اول و دوم، تهران: ماهور.</ref><ref>درویشی، محمدرضا، '''''آیینه و آواز.''''' تهران: مركز موسیقی حوزه هنری.</ref>.</div></td></tr>
<tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br></td></tr>
<tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>== نیز نگاه کنید به ==</div></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>== نیز نگاه کنید به ==</div></td></tr>
<tr><td colspan="2" class="diff-lineno" id="mw-diff-left-l19">خط ۱۹:</td>
<td colspan="2" class="diff-lineno">خط ۱۹:</td></tr>
<tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>== مآخذ ==</div></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>== مآخذ ==</div></td></tr>
<tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div><references /></div></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div><references /></div></td></tr>
<tr><td class="diff-marker" data-marker="−"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #ffe49c; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div><del style="font-weight: bold; text-decoration: none;"></del></div></td><td colspan="2" class="diff-side-added"></td></tr>
<tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>== منبع اصلی ==</div></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>== منبع اصلی ==</div></td></tr>
<tr><td class="diff-marker" data-marker="−"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #ffe49c; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>دانشنامه ایران</div></td><td class="diff-marker" data-marker="+"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div><ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">[https://icro.ir/ سازمان فرهنگ و ارتباطات اسلامی، مرکز مطالعات راهبردی روابط فرهنگی] (1398). </ins>دانشنامه ایران<ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">. تهران: [https://alhoda.ir/ موسسه فرهنگی هنری و انتشارات بین المللی الهدی]،</ins></div></td></tr>
<tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br></td></tr>
<tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>== نویسنده مقاله ==</div></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>== نویسنده مقاله ==</div></td></tr>
<tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>محمدرضا درویشی</div></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>محمدرضا درویشی</div></td></tr>
<tr><td colspan="2" class="diff-side-deleted"></td><td class="diff-marker" data-marker="+"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div><ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">[[رده:هنر]]</ins></div></td></tr>
<tr><td colspan="2" class="diff-side-deleted"></td><td class="diff-marker" data-marker="+"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div><ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">[[رده:موسیقی]]</ins></div></td></tr>
<!-- diff cache key wiki-hYbGde5G:diff:1.41:old-2162:rev-5150:php=table -->
</table>
Samei
https://iranology-e.ir/index.php?title=%D9%85%D9%88%D8%B3%DB%8C%D9%82%DB%8C_%D8%A2%D8%B0%D8%B1%D8%A8%D8%A7%DB%8C%D8%AC%D8%A7%D9%86_%D8%B4%D8%B1%D9%82%DB%8C&diff=2162&oldid=prev
Samei: /* 2. مُقامات */
2024-12-17T17:58:02Z
<p><span class="autocomment">2. مُقامات</span></p>
<table style="background-color: #fff; color: #202122;" data-mw="interface">
<col class="diff-marker" />
<col class="diff-content" />
<col class="diff-marker" />
<col class="diff-content" />
<tr class="diff-title" lang="fa">
<td colspan="2" style="background-color: #fff; color: #202122; text-align: center;">→ نسخهٔ قدیمیتر</td>
<td colspan="2" style="background-color: #fff; color: #202122; text-align: center;">نسخهٔ ۱۷ دسامبر ۲۰۲۴، ساعت ۱۷:۵۸</td>
</tr><tr><td colspan="2" class="diff-lineno" id="mw-diff-left-l1">خط ۱:</td>
<td colspan="2" class="diff-lineno">خط ۱:</td></tr>
<tr><td class="diff-marker" data-marker="−"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #ffe49c; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>موسیقی آذربایجان شرقی را میتوان در <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">یك </del>تقسیمبندی <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">كلّی </del>به دو بخش موسیقیِ عاشیقی و مُقامات تقسیم <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">كرد</del>. </div></td><td class="diff-marker" data-marker="+"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>موسیقی آذربایجان شرقی را میتوان در <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">یک </ins>تقسیمبندی <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">کلّی </ins>به دو بخش موسیقیِ عاشیقی و مُقامات تقسیم <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">کرد</ins>. </div></td></tr>
<tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br></td></tr>
<tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>=== 1. موسیقی عاشیقی ===</div></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>=== 1. موسیقی عاشیقی ===</div></td></tr>
<tr><td class="diff-marker" data-marker="−"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #ffe49c; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>اساس موسیقی عاشیقی آذربایجان شرقی بر تعدادی نغمه و آهنگ استوار است <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">كه </del>«هاوا» نامیده میشوند. حدود هشتاد هاوای مستقل در <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">مجموعة </del>موسیقی عاشیقی آذربایجان قابل شناسایی است. عاشیقها، نوازنده، خواننده و داستانگو هستند و بخشی از میراث خنیاگران ایران و آسیای <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">مركزی </del>و قفقاز را به ارث بردهاند. اسلاف عاشیقهای امروزی اوزان نامیده میشدند. از برخی روایتهای شفاهی و <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">مكتوب </del>میتوان فهمید <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">كه </del>تاریخ مدرن هنر عاشیقی از زمان شاه اسمعیل صفوی آغاز شده است. امروزه موسیقی عاشیقی در آذربایجان شرقی توسط آواز، ساز عاشیقی<sup>*</sup> (قوپوز)<sup>*</sup>، بالابان<sup>*</sup> و دایره<sup>*</sup> (قاوال) اجرا میشود. سنّت داستانگویی اساس <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">كار </del>عاشیقها بوده است <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">كه </del>امروزه در حال فراموش شدن است. داستانهای اجرا شده توسط عاشیقها همان داستانهای مألوف اقوام <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">ترك </del>زبان است مانند <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">كور </del>اوغلی، شاه اسمعیل، اصلی و <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">كرم </del>و... .</div></td><td class="diff-marker" data-marker="+"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>اساس موسیقی عاشیقی آذربایجان شرقی بر تعدادی نغمه و آهنگ استوار است <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">که </ins>«هاوا» نامیده میشوند. حدود هشتاد هاوای مستقل در <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">مجموعه </ins>موسیقی عاشیقی آذربایجان قابل شناسایی است. عاشیقها، نوازنده، خواننده و داستانگو هستند و بخشی از میراث خنیاگران ایران و آسیای <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">مرکزی </ins>و قفقاز را به ارث بردهاند. اسلاف عاشیقهای امروزی اوزان نامیده میشدند. از برخی روایتهای شفاهی و <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">مکتوب </ins>میتوان فهمید <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">که </ins>تاریخ مدرن هنر عاشیقی از زمان شاه اسمعیل صفوی آغاز شده است. امروزه موسیقی عاشیقی در آذربایجان شرقی توسط آواز، <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">[[</ins>ساز عاشیقی<ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">]]</ins><sup>*</sup> (<ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">[[</ins>قوپوز<ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">]]</ins>)<sup>*</sup>، <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">[[</ins>بالابان<ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">]]</ins><sup>*</sup> و <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">[[</ins>دایره<ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">]]</ins><sup>*</sup> (قاوال) اجرا میشود. سنّت داستانگویی اساس <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">کار </ins>عاشیقها بوده است <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">که </ins>امروزه در حال فراموش شدن است. داستانهای اجرا شده توسط عاشیقها همان داستانهای مألوف اقوام <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">ترک </ins>زبان است مانند <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">کور </ins>اوغلی، شاه اسمعیل، اصلی و <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">کرم </ins>و... .</div></td></tr>
<tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br></td></tr>
<tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>=== 2. مُقامات ===</div></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>=== 2. مُقامات ===</div></td></tr>
<tr><td class="diff-marker" data-marker="−"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #ffe49c; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>بخش عمدهای از موسیقی آذربایجان شرقی را نوعی موسیقی <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">تشكیل </del>میدهد <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">كه </del>مُقامات نامیده میشود. مُقامات مجموعهای منظم و نسبتاً مدون از نغمهها، گوشهها و مقامهای مختلف است. نظام مُقامات در موسیقی آذربایجان شبیه به ردیف دستگاهی موسیقی ایران است و این دو دارای ریشههای واحدی هستند. به عبارت دقیقتر، مُقامات آذربایجان، روایت آذربایجانی از ردیف دستگاهی موسیقی ایران است. دستگاهها یا مُقامات اصلی موسیقی آذربایجان شامل ماهور، چهارگاه، شور، بیات شیراز، راست، همایون (شوشتر) و زابل سه گاه است. این مُقامات مانند ردیف دستگاهی موسیقی ایران، هم به صورت آوازی و هم سازی اجرا میشوند. این موسیقی با آواز، تار آذربایجانی،<sup>*</sup> <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">كمانچه</del><sup>*</sup> و دایره<sup>*</sup> (قاوال) اجرا میشود. دایره در عرف این موسیقی توسط خواننده نواخته میشود. به غیر از موسیقی عاشیقی و مُقامات، نمونههای دیگری از موسیقی نیز در فرهنگ آذربایجان شرقی متداول است. لالاییها، نغمههای چوپانی <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">كه </del>با نی<sup>*</sup> نواخته میشوند، ترانهها، مرثیهها و آوازهای <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">كار </del>از این جمله است.</div></td><td class="diff-marker" data-marker="+"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>بخش عمدهای از موسیقی آذربایجان شرقی را نوعی موسیقی <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">تشکیل </ins>میدهد <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">که </ins>مُقامات نامیده میشود. مُقامات مجموعهای منظم و نسبتاً مدون از نغمهها، گوشهها و مقامهای مختلف است. نظام مُقامات در موسیقی آذربایجان شبیه به ردیف دستگاهی موسیقی ایران است و این دو دارای ریشههای واحدی هستند. به عبارت دقیقتر، مُقامات آذربایجان، روایت آذربایجانی از ردیف دستگاهی موسیقی ایران است. دستگاهها یا مُقامات اصلی موسیقی آذربایجان شامل ماهور، چهارگاه، شور، بیات شیراز، راست، همایون (شوشتر) و زابل سه گاه است. این مُقامات مانند ردیف دستگاهی موسیقی ایران، هم به صورت آوازی و هم سازی اجرا میشوند. این موسیقی با آواز، تار آذربایجانی،<sup>*</sup> <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">کمانچه</ins><sup>*</sup> و <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">[[</ins>دایره<ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">]]</ins><sup>*</sup> (قاوال) اجرا میشود. دایره در عرف این موسیقی توسط خواننده نواخته میشود. به غیر از موسیقی عاشیقی و مُقامات، نمونههای دیگری از موسیقی نیز در فرهنگ آذربایجان شرقی متداول است. لالاییها، نغمههای چوپانی <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">که </ins>با <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">[[</ins>نی<ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">(نای)|نی]]</ins><sup>*</sup> نواخته میشوند، ترانهها، مرثیهها و آوازهای <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">کار </ins>از این جمله است.</div></td></tr>
<tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br></td></tr>
<tr><td class="diff-marker" data-marker="−"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #ffe49c; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>سازهای متداول در موسیقی آذربایجان شرقی شامل ساز عاشیقی<sup>*</sup> (قوپوز<sup>*</sup> ، چگو<sup>ر*</sup>)، تار آذربایجانی<sup>*</sup>، <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">كمانچه</del><sup>*</sup>، بالابان<sup>*</sup>، نی<sup>*</sup>، <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">نیلبك</del><sup>*</sup>، <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">سرنا</del><sup>*</sup>، دایره<sup>*</sup> (قاوال)، دهل<sup>*</sup>، ناقارا<sup>*</sup>، قوشاناقارا، تخته (<del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">لاكوتی</del>) و گارمون (نوعی <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">آكاردئون</del>) است<ref>کار میدانی</ref><ref>درویشی، محمدرضا، '''''دایرةالمعارف سازهای ایران'''''. جلد اول و دوم، تهران: ماهور.</ref><ref>درویشی، محمدرضا، '''''آیینه و آواز.''''' تهران: مركز موسیقی حوزه هنری.</ref></div></td><td class="diff-marker" data-marker="+"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>سازهای متداول در موسیقی آذربایجان شرقی شامل <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">[[</ins>ساز عاشیقی<ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">]]</ins><sup>*</sup> (<ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">[[</ins>قوپوز<ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">]]</ins><sup>*</sup> ، چگو<sup>ر*</sup>)، تار آذربایجانی<sup>*</sup>، <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">کمانچه</ins><sup>*</sup>، <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">[[</ins>بالابان<ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">]]</ins><sup>*</sup>، <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">[[</ins>نی<ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">(نای)|نی]]</ins><sup>*</sup>، <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">نیلبک</ins><sup>*</sup>، <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">[[سُرنا]]</ins><sup>*</sup>، <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">[[</ins>دایره<ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">]]</ins><sup>*</sup> (قاوال)، <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">[[</ins>دهل<ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">]]</ins><sup>*</sup>، ناقارا<sup>*</sup>، قوشاناقارا، تخته (<ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">لاکوتی</ins>) و گارمون (نوعی <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">آکاردئون</ins>) است<ref>کار میدانی</ref><ref>درویشی، محمدرضا، '''''دایرةالمعارف سازهای ایران'''''. جلد اول و دوم، تهران: ماهور.</ref><ref>درویشی، محمدرضا، '''''آیینه و آواز.''''' تهران: مركز موسیقی حوزه هنری.</ref><ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">.</ins></div></td></tr>
<tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br></td></tr>
<tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>== نیز نگاه کنید به ==</div></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>== نیز نگاه کنید به ==</div></td></tr>
<tr><td class="diff-marker" data-marker="−"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #ffe49c; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>[[ساز عاشیقی]]</div></td><td class="diff-marker" data-marker="+"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div> </div></td></tr>
<tr><td colspan="2" class="diff-side-deleted"></td><td class="diff-marker" data-marker="+"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div><ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">* </ins>[[ساز عاشیقی<ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">]]</ins></div></td></tr>
<tr><td colspan="2" class="diff-side-deleted"></td><td class="diff-marker" data-marker="+"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div><ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">* [[دایره]]</ins></div></td></tr>
<tr><td colspan="2" class="diff-side-deleted"></td><td class="diff-marker" data-marker="+"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div><ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">* [[سُرنا]]</ins></div></td></tr>
<tr><td colspan="2" class="diff-side-deleted"></td><td class="diff-marker" data-marker="+"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div><ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">* [[دهل]]</ins></div></td></tr>
<tr><td colspan="2" class="diff-side-deleted"></td><td class="diff-marker" data-marker="+"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div><ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">* [[موسیقی آذربایجان غربی</ins>]]</div></td></tr>
<tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br></td></tr>
<tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>== مآخذ ==</div></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>== مآخذ ==</div></td></tr>
<tr><td colspan="2" class="diff-side-deleted"></td><td class="diff-marker" data-marker="+"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div><ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;"><references /></ins></div></td></tr>
<tr><td colspan="2" class="diff-side-deleted"></td><td class="diff-marker" data-marker="+"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div><ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;"></ins></div></td></tr>
<tr><td colspan="2" class="diff-side-deleted"></td><td class="diff-marker" data-marker="+"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div><ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">== منبع اصلی ==</ins></div></td></tr>
<tr><td colspan="2" class="diff-side-deleted"></td><td class="diff-marker" data-marker="+"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div><ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">دانشنامه ایران</ins></div></td></tr>
<tr><td colspan="2" class="diff-side-deleted"></td><td class="diff-marker" data-marker="+"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div><ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;"></ins></div></td></tr>
<tr><td colspan="2" class="diff-side-deleted"></td><td class="diff-marker" data-marker="+"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div><ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">== نویسنده مقاله ==</ins></div></td></tr>
<tr><td colspan="2" class="diff-side-deleted"></td><td class="diff-marker" data-marker="+"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div><ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">محمدرضا درویشی</ins></div></td></tr>
<!-- diff cache key wiki-hYbGde5G:diff:1.41:old-2161:rev-2162:php=table -->
</table>
Samei
https://iranology-e.ir/index.php?title=%D9%85%D9%88%D8%B3%DB%8C%D9%82%DB%8C_%D8%A2%D8%B0%D8%B1%D8%A8%D8%A7%DB%8C%D8%AC%D8%A7%D9%86_%D8%B4%D8%B1%D9%82%DB%8C&diff=2161&oldid=prev
Samei در ۱۷ دسامبر ۲۰۲۴، ساعت ۱۷:۵۳
2024-12-17T17:53:44Z
<p></p>
<table style="background-color: #fff; color: #202122;" data-mw="interface">
<col class="diff-marker" />
<col class="diff-content" />
<col class="diff-marker" />
<col class="diff-content" />
<tr class="diff-title" lang="fa">
<td colspan="2" style="background-color: #fff; color: #202122; text-align: center;">→ نسخهٔ قدیمیتر</td>
<td colspan="2" style="background-color: #fff; color: #202122; text-align: center;">نسخهٔ ۱۷ دسامبر ۲۰۲۴، ساعت ۱۷:۵۳</td>
</tr><tr><td colspan="2" class="diff-lineno" id="mw-diff-left-l1">خط ۱:</td>
<td colspan="2" class="diff-lineno">خط ۱:</td></tr>
<tr><td class="diff-marker" data-marker="−"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #ffe49c; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div><del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">موسيقي آذربايجان شرقي </del>را <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">ميتوان </del>در <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">يك تقسيمبندي كلّي </del>به دو بخش <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">موسيقيِ عاشيقي </del>و مُقامات <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">تقسيم </del>كرد. </div></td><td class="diff-marker" data-marker="+"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div><ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">موسیقی آذربایجان شرقی </ins>را <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">میتوان </ins>در <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">یك تقسیمبندی كلّی </ins>به دو بخش <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">موسیقیِ عاشیقی </ins>و مُقامات <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">تقسیم </ins>كرد. </div></td></tr>
<tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br></td></tr>
<tr><td class="diff-marker" data-marker="−"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #ffe49c; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div><del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">'''</del>1. <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">موسيقي عاشيقي'''''،'' </del>اساس <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">موسيقي عاشيقي آذربايجان شرقي </del>بر <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">تعدادي </del>نغمه و آهنگ استوار است كه «هاوا» <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">ناميده ميشوند</del>. حدود هشتاد <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">هاواي </del>مستقل در مجموعة <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">موسيقي عاشيقي آذربايجان </del>قابل <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">شناسايي </del>است. <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">عاشيقها، </del>نوازنده، خواننده و داستانگو هستند و <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">بخشي </del>از <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">ميراث خنياگران ايران </del>و <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">آسياي مركزي </del>و قفقاز را به ارث بردهاند. اسلاف <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">عاشيقهاي امروزي </del>اوزان <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">ناميده ميشدند</del>. از <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">برخي روايتهاي شفاهي </del>و مكتوب <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">ميتوان فهميد </del>كه <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">تاريخ </del>مدرن هنر <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">عاشيقي </del>از زمان شاه <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">اسمعيل صفوي </del>آغاز شده است. امروزه <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">موسيقي عاشيقي </del>در <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">آذربايجان شرقي </del>توسط آواز، ساز <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">عاشيقي</del><sup>*</sup> (قوپوز)<sup>*</sup>، بالابان<sup>*</sup> و <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">دايره</del><sup>*</sup> (قاوال) اجرا <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">ميشود</del>. سنّت <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">داستانگويي </del>اساس كار <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">عاشيقها </del>بوده است كه امروزه در حال فراموش شدن است. <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">داستانهاي </del>اجرا شده توسط <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">عاشيقها </del>همان <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">داستانهاي </del>مألوف اقوام ترك زبان است مانند كور <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">اوغلي، </del>شاه <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">اسمعيل، اصلي </del>و كرم و... .</div></td><td class="diff-marker" data-marker="+"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div><ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">=== </ins>1. <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">موسیقی عاشیقی ===</ins></div></td></tr>
<tr><td colspan="2" class="diff-side-deleted"></td><td class="diff-marker" data-marker="+"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>اساس <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">موسیقی عاشیقی آذربایجان شرقی </ins>بر <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">تعدادی </ins>نغمه و آهنگ استوار است كه «هاوا» <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">نامیده میشوند</ins>. حدود هشتاد <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">هاوای </ins>مستقل در مجموعة <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">موسیقی عاشیقی آذربایجان </ins>قابل <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">شناسایی </ins>است. <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">عاشیقها، </ins>نوازنده، خواننده و داستانگو هستند و <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">بخشی </ins>از <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">میراث خنیاگران ایران </ins>و <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">آسیای مركزی </ins>و قفقاز را به ارث بردهاند. اسلاف <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">عاشیقهای امروزی </ins>اوزان <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">نامیده میشدند</ins>. از <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">برخی روایتهای شفاهی </ins>و مكتوب <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">میتوان فهمید </ins>كه <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">تاریخ </ins>مدرن هنر <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">عاشیقی </ins>از زمان شاه <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">اسمعیل صفوی </ins>آغاز شده است. امروزه <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">موسیقی عاشیقی </ins>در <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">آذربایجان شرقی </ins>توسط آواز، ساز <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">عاشیقی</ins><sup>*</sup> (قوپوز)<sup>*</sup>، بالابان<sup>*</sup> و <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">دایره</ins><sup>*</sup> (قاوال) اجرا <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">میشود</ins>. سنّت <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">داستانگویی </ins>اساس كار <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">عاشیقها </ins>بوده است كه امروزه در حال فراموش شدن است. <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">داستانهای </ins>اجرا شده توسط <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">عاشیقها </ins>همان <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">داستانهای </ins>مألوف اقوام ترك زبان است مانند كور <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">اوغلی، </ins>شاه <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">اسمعیل، اصلی </ins>و كرم و... .</div></td></tr>
<tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br></td></tr>
<tr><td class="diff-marker" data-marker="−"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #ffe49c; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div><del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">'''</del>2. مُقامات<del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">'''''.'' </del>بخش <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">عمدهاي </del>از <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">موسيقي آذربايجان شرقي </del>را <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">نوعي موسيقي تشكيل ميدهد </del>كه مُقامات <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">ناميده ميشود</del>. مُقامات <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">مجموعهاي </del>منظم و نسبتاً مدون از نغمهها، گوشهها و <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">مقامهاي </del>مختلف است. نظام مُقامات در <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">موسيقي آذربايجان شبيه </del>به <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">رديف دستگاهي موسيقي ايران </del>است و <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">اين </del>دو <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">داراي ريشههاي واحدي </del>هستند. به عبارت <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">دقيقتر، </del>مُقامات <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">آذربايجان، روايت آذربايجاني </del>از <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">رديف دستگاهي موسيقي ايران </del>است. دستگاهها <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">يا </del>مُقامات <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">اصلي موسيقي آذربايجان </del>شامل ماهور، چهارگاه، شور، <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">بيات شيراز، </del>راست، <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">همايون </del>(شوشتر) و زابل سه گاه است. <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">اين </del>مُقامات مانند <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">رديف دستگاهي موسيقي ايران، </del>هم به صورت <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">آوازي </del>و هم <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">سازي </del>اجرا <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">ميشوند</del>. <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">اين موسيقي </del>با آواز، تار <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">آذربايجاني،</del><sup>*</sup> كمانچه<sup>*</sup> و <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">دايره</del><sup>*</sup> (قاوال) اجرا <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">ميشود</del>. <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">دايره </del>در عرف <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">اين موسيقي </del>توسط خواننده نواخته <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">ميشود</del>. به <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">غير </del>از <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">موسيقي عاشيقي </del>و مُقامات، <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">نمونههاي ديگري </del>از <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">موسيقي نيز </del>در فرهنگ <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">آذربايجان شرقي </del>متداول است. <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">لالاييها، نغمههاي چوپاني </del>كه با <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">ني</del><sup>*</sup> نواخته <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">ميشوند، </del>ترانهها، <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">مرثيهها </del>و <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">آوازهاي </del>كار از <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">اين </del>جمله است.</div></td><td class="diff-marker" data-marker="+"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div><ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">=== </ins>2. مُقامات <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">===</ins></div></td></tr>
<tr><td colspan="2" class="diff-side-deleted"></td><td class="diff-marker" data-marker="+"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>بخش <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">عمدهای </ins>از <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">موسیقی آذربایجان شرقی </ins>را <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">نوعی موسیقی تشكیل میدهد </ins>كه مُقامات <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">نامیده میشود</ins>. مُقامات <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">مجموعهای </ins>منظم و نسبتاً مدون از نغمهها، گوشهها و <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">مقامهای </ins>مختلف است. نظام مُقامات در <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">موسیقی آذربایجان شبیه </ins>به <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">ردیف دستگاهی موسیقی ایران </ins>است و <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">این </ins>دو <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">دارای ریشههای واحدی </ins>هستند. به عبارت <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">دقیقتر، </ins>مُقامات <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">آذربایجان، روایت آذربایجانی </ins>از <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">ردیف دستگاهی موسیقی ایران </ins>است. دستگاهها <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">یا </ins>مُقامات <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">اصلی موسیقی آذربایجان </ins>شامل ماهور، چهارگاه، شور، <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">بیات شیراز، </ins>راست، <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">همایون </ins>(شوشتر) و زابل سه گاه است. <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">این </ins>مُقامات مانند <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">ردیف دستگاهی موسیقی ایران، </ins>هم به صورت <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">آوازی </ins>و هم <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">سازی </ins>اجرا <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">میشوند</ins>. <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">این موسیقی </ins>با آواز، تار <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">آذربایجانی،</ins><sup>*</sup> كمانچه<sup>*</sup> و <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">دایره</ins><sup>*</sup> (قاوال) اجرا <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">میشود</ins>. <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">دایره </ins>در عرف <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">این موسیقی </ins>توسط خواننده نواخته <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">میشود</ins>. به <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">غیر </ins>از <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">موسیقی عاشیقی </ins>و مُقامات، <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">نمونههای دیگری </ins>از <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">موسیقی نیز </ins>در فرهنگ <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">آذربایجان شرقی </ins>متداول است. <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">لالاییها، نغمههای چوپانی </ins>كه با <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">نی</ins><sup>*</sup> نواخته <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">میشوند، </ins>ترانهها، <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">مرثیهها </ins>و <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">آوازهای </ins>كار از <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">این </ins>جمله است.</div></td></tr>
<tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br></td></tr>
<tr><td class="diff-marker" data-marker="−"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #ffe49c; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div><del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">سازهاي </del>متداول در <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">موسيقي آذربايجان شرقي </del>شامل ساز <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">عاشيقي</del><sup>*</sup> (قوپوز<sup>*</sup> ، چگو<sup>ر*</sup>)، تار <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">آذربايجاني</del><sup>*</sup>، كمانچه<sup>*</sup>، بالابان<sup>*</sup>، <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">ني</del><sup>*</sup>، <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">نيلبك</del><sup>*</sup>، سرنا<sup>*</sup>، <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">دايره</del><sup>*</sup> (قاوال)، دهل<sup>*</sup>، ناقارا<sup>*</sup>، قوشاناقارا، تخته (<del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">لاكوتي</del>) و گارمون (<del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">نوعي </del>آكاردئون) است.</div></td><td class="diff-marker" data-marker="+"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div><ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">سازهای </ins>متداول در <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">موسیقی آذربایجان شرقی </ins>شامل ساز <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">عاشیقی</ins><sup>*</sup> (قوپوز<sup>*</sup> ، چگو<sup>ر*</sup>)، تار <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">آذربایجانی</ins><sup>*</sup>، كمانچه<sup>*</sup>، بالابان<sup>*</sup>، <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">نی</ins><sup>*</sup>، <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">نیلبك</ins><sup>*</sup>، سرنا<sup>*</sup>، <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">دایره</ins><sup>*</sup> (قاوال)، دهل<sup>*</sup>، ناقارا<sup>*</sup>، قوشاناقارا، تخته (<ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">لاكوتی</ins>) و گارمون (<ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">نوعی </ins>آكاردئون) است<ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;"><ref>کار میدانی</ref><ref>درویشی، محمدرضا، '''''دایرةالمعارف سازهای ایران'''''. جلد اول و دوم، تهران: ماهور.</ref><ref>درویشی، محمدرضا، '''''آیینه و آواز</ins>.<ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">''''' تهران: مركز موسیقی حوزه هنری.</ref></ins></div></td></tr>
<tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br></td></tr>
<tr><td colspan="2" class="diff-side-deleted"></td><td class="diff-marker" data-marker="+"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div><ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">== نیز نگاه کنید به ==</ins></div></td></tr>
<tr><td colspan="2" class="diff-side-deleted"></td><td class="diff-marker" data-marker="+"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div><ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">[[ساز عاشیقی]]</ins></div></td></tr>
<tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br></td></tr>
<tr><td class="diff-marker" data-marker="−"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #ffe49c; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div><del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">'''</del>مآخذ<del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">:'''</del></div></td><td class="diff-marker" data-marker="+"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div><ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">== </ins>مآخذ <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">==</ins></div></td></tr>
<tr><td class="diff-marker" data-marker="−"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #ffe49c; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div> </div></td><td colspan="2" class="diff-side-added"></td></tr>
<tr><td class="diff-marker" data-marker="−"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #ffe49c; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div><del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">اطلاعات اين مدخل از طريق منابع زير تأمين شده است:</del></div></td><td colspan="2" class="diff-side-added"></td></tr>
<tr><td class="diff-marker" data-marker="−"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #ffe49c; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div> </div></td><td colspan="2" class="diff-side-added"></td></tr>
<tr><td class="diff-marker" data-marker="−"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #ffe49c; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div><del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">- كار ميداني</del></div></td><td colspan="2" class="diff-side-added"></td></tr>
<tr><td class="diff-marker" data-marker="−"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #ffe49c; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div> </div></td><td colspan="2" class="diff-side-added"></td></tr>
<tr><td class="diff-marker" data-marker="−"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #ffe49c; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div><del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">- '''''دايرةالمعارف سازهاي ايران'''''. جلد اول و دوم، محمدرضا درويشي، ماهور.</del></div></td><td colspan="2" class="diff-side-added"></td></tr>
<tr><td class="diff-marker" data-marker="−"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #ffe49c; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div> </div></td><td colspan="2" class="diff-side-added"></td></tr>
<tr><td class="diff-marker" data-marker="−"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #ffe49c; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div><del style="font-weight: bold; text-decoration: none;"><sup>- </sup> '''''آيينه و آواز.''''' محمدرضا درويشي، مركز موسيقي حوزة هنري.</del></div></td><td colspan="2" class="diff-side-added"></td></tr>
<tr><td class="diff-marker" data-marker="−"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #ffe49c; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div> </div></td><td colspan="2" class="diff-side-added"></td></tr>
<tr><td class="diff-marker" data-marker="−"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #ffe49c; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div> </div></td><td colspan="2" class="diff-side-added"></td></tr>
<tr><td class="diff-marker" data-marker="−"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #ffe49c; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div><del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">محمدرضا درویشی</del></div></td><td colspan="2" class="diff-side-added"></td></tr>
<!-- diff cache key wiki-hYbGde5G:diff:1.41:old-1553:rev-2161:php=table -->
</table>
Samei
https://iranology-e.ir/index.php?title=%D9%85%D9%88%D8%B3%DB%8C%D9%82%DB%8C_%D8%A2%D8%B0%D8%B1%D8%A8%D8%A7%DB%8C%D8%AC%D8%A7%D9%86_%D8%B4%D8%B1%D9%82%DB%8C&diff=1553&oldid=prev
Samei: صفحهای تازه حاوی «موسيقي آذربايجان شرقي را ميتوان در يك تقسيمبندي كلّي به دو بخش موسيقيِ عاشيقي و مُقامات تقسيم كرد. '''1. موسيقي عاشيقي'''''،'' اساس موسيقي عاشيقي آذربايجان شرقي بر تعدادي نغمه و آهنگ استوار است كه «هاوا» ناميده ميشوند. حدود هشتاد هاواي مستقل...» ایجاد کرد
2024-08-22T02:07:23Z
<p>صفحهای تازه حاوی «موسيقي آذربايجان شرقي را ميتوان در يك تقسيمبندي كلّي به دو بخش موسيقيِ عاشيقي و مُقامات تقسيم كرد. '''1. موسيقي عاشيقي'''''،'' اساس موسيقي عاشيقي آذربايجان شرقي بر تعدادي نغمه و آهنگ استوار است كه «هاوا» ناميده ميشوند. حدود هشتاد هاواي مستقل...» ایجاد کرد</p>
<p><b>صفحهٔ تازه</b></p><div>موسيقي آذربايجان شرقي را ميتوان در يك تقسيمبندي كلّي به دو بخش موسيقيِ عاشيقي و مُقامات تقسيم كرد. <br />
<br />
'''1. موسيقي عاشيقي'''''،'' اساس موسيقي عاشيقي آذربايجان شرقي بر تعدادي نغمه و آهنگ استوار است كه «هاوا» ناميده ميشوند. حدود هشتاد هاواي مستقل در مجموعة موسيقي عاشيقي آذربايجان قابل شناسايي است. عاشيقها، نوازنده، خواننده و داستانگو هستند و بخشي از ميراث خنياگران ايران و آسياي مركزي و قفقاز را به ارث بردهاند. اسلاف عاشيقهاي امروزي اوزان ناميده ميشدند. از برخي روايتهاي شفاهي و مكتوب ميتوان فهميد كه تاريخ مدرن هنر عاشيقي از زمان شاه اسمعيل صفوي آغاز شده است. امروزه موسيقي عاشيقي در آذربايجان شرقي توسط آواز، ساز عاشيقي<sup>*</sup> (قوپوز)<sup>*</sup>، بالابان<sup>*</sup> و دايره<sup>*</sup> (قاوال) اجرا ميشود. سنّت داستانگويي اساس كار عاشيقها بوده است كه امروزه در حال فراموش شدن است. داستانهاي اجرا شده توسط عاشيقها همان داستانهاي مألوف اقوام ترك زبان است مانند كور اوغلي، شاه اسمعيل، اصلي و كرم و... .<br />
<br />
'''2. مُقامات'''''.'' بخش عمدهاي از موسيقي آذربايجان شرقي را نوعي موسيقي تشكيل ميدهد كه مُقامات ناميده ميشود. مُقامات مجموعهاي منظم و نسبتاً مدون از نغمهها، گوشهها و مقامهاي مختلف است. نظام مُقامات در موسيقي آذربايجان شبيه به رديف دستگاهي موسيقي ايران است و اين دو داراي ريشههاي واحدي هستند. به عبارت دقيقتر، مُقامات آذربايجان، روايت آذربايجاني از رديف دستگاهي موسيقي ايران است. دستگاهها يا مُقامات اصلي موسيقي آذربايجان شامل ماهور، چهارگاه، شور، بيات شيراز، راست، همايون (شوشتر) و زابل سه گاه است. اين مُقامات مانند رديف دستگاهي موسيقي ايران، هم به صورت آوازي و هم سازي اجرا ميشوند. اين موسيقي با آواز، تار آذربايجاني،<sup>*</sup> كمانچه<sup>*</sup> و دايره<sup>*</sup> (قاوال) اجرا ميشود. دايره در عرف اين موسيقي توسط خواننده نواخته ميشود. به غير از موسيقي عاشيقي و مُقامات، نمونههاي ديگري از موسيقي نيز در فرهنگ آذربايجان شرقي متداول است. لالاييها، نغمههاي چوپاني كه با ني<sup>*</sup> نواخته ميشوند، ترانهها، مرثيهها و آوازهاي كار از اين جمله است.<br />
<br />
سازهاي متداول در موسيقي آذربايجان شرقي شامل ساز عاشيقي<sup>*</sup> (قوپوز<sup>*</sup> ، چگو<sup>ر*</sup>)، تار آذربايجاني<sup>*</sup>، كمانچه<sup>*</sup>، بالابان<sup>*</sup>، ني<sup>*</sup>، نيلبك<sup>*</sup>، سرنا<sup>*</sup>، دايره<sup>*</sup> (قاوال)، دهل<sup>*</sup>، ناقارا<sup>*</sup>، قوشاناقارا، تخته (لاكوتي) و گارمون (نوعي آكاردئون) است.<br />
<br />
<br />
'''مآخذ:'''<br />
<br />
اطلاعات اين مدخل از طريق منابع زير تأمين شده است:<br />
<br />
- كار ميداني<br />
<br />
- '''''دايرةالمعارف سازهاي ايران'''''. جلد اول و دوم، محمدرضا درويشي، ماهور.<br />
<br />
<sup>- </sup> '''''آيينه و آواز.''''' محمدرضا درويشي، مركز موسيقي حوزة هنري.<br />
<br />
<br />
محمدرضا درویشی</div>
Samei