https://iranology-e.ir/index.php?action=history&feed=atom&title=%D9%85%D9%88%D8%B3%DB%8C%D9%82%DB%8C_%D8%A8%D8%AE%D8%AA%DB%8C%D8%A7%D8%B1%DB%8C
موسیقی بختیاری - تاریخچهٔ نسخهها
2026-06-16T02:45:04Z
تاریخچهٔ نسخهها برای این صفحه در ویکی
MediaWiki 1.43.1
https://iranology-e.ir/index.php?title=%D9%85%D9%88%D8%B3%DB%8C%D9%82%DB%8C_%D8%A8%D8%AE%D8%AA%DB%8C%D8%A7%D8%B1%DB%8C&diff=5152&oldid=prev
Samei در ۱ مهٔ ۲۰۲۵، ساعت ۰۷:۲۷
2025-05-01T07:27:54Z
<p></p>
<table style="background-color: #fff; color: #202122;" data-mw="interface">
<col class="diff-marker" />
<col class="diff-content" />
<col class="diff-marker" />
<col class="diff-content" />
<tr class="diff-title" lang="fa">
<td colspan="2" style="background-color: #fff; color: #202122; text-align: center;">→ نسخهٔ قدیمیتر</td>
<td colspan="2" style="background-color: #fff; color: #202122; text-align: center;">نسخهٔ ۱ مهٔ ۲۰۲۵، ساعت ۰۷:۲۷</td>
</tr><tr><td colspan="2" class="diff-lineno" id="mw-diff-left-l1">خط ۱:</td>
<td colspan="2" class="diff-lineno">خط ۱:</td></tr>
<tr><td class="diff-marker" data-marker="−"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #ffe49c; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>ساکنان سرزمین بختیاری از اصیلترین و قدیمیترین اقوام ایرانی و بزرگترین جامعه عشایری ایران هستند. در تقسیمبندی متداول کشوری، سرزمین بختیاری بخشهایی از شش استان چهارمحال و بختیاری، کهکیلویه و <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">بویراحمد، اصفهان، فارس، </del>لرستان و خوزستان را در برمیگیرد. در این پهنه وسیع نمونههای مختلفی از موسیقی را میتوان شنید که برحسب مجاورت با نواحی دیگر هر کدام ویژگی منحصر به خود دارند. </div></td><td class="diff-marker" data-marker="+"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>ساکنان سرزمین بختیاری از اصیلترین و قدیمیترین اقوام ایرانی و بزرگترین جامعه عشایری <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">[[</ins>ایران<ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">]] </ins>هستند. در تقسیمبندی متداول کشوری، سرزمین بختیاری بخشهایی از شش استان چهارمحال و بختیاری، <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">[[استان کهگیلویه و بویراحمد|</ins>کهکیلویه و <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">بویراحمد]]، [[اصفهان]]، [[استان فارس|فارس]]، [[استان </ins>لرستان<ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">|لرستان]] </ins>و <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">[[استان خوزستان|</ins>خوزستان<ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">]] </ins>را در برمیگیرد. در این پهنه وسیع نمونههای مختلفی از موسیقی را میتوان شنید که برحسب مجاورت با نواحی دیگر هر کدام ویژگی منحصر به خود دارند. </div></td></tr>
<tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br></td></tr>
<tr><td class="diff-marker" data-marker="−"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #ffe49c; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>چنین است که موسیقی بختیاری از شمال تا جنوب و از شرق تا غرب سرزمین بختیاری در عین پیوند در بنیادها تفاوتهای قابل ملاحظهای را نیز دارا میباشند. اجرا کنندگان موسیقی بختیاری را «توشمال» مینامند. بخش عمدهای از فرهنگ و موسیقی بختیاری توسط توشمالها حفظ شده و نسل به نسل تداوم یافته است. توشمالها نوازندگان کرنا<sup>*</sup>، [[سُرنا]]<sup>*</sup> و دهل<sup>*</sup> هستند و گاه به نواختن [[نی(نای)|نی]]<sup>*</sup> و کمانچه<sup>*</sup> یا خواندن آواز نیز مبادرت میورزند.</div></td><td class="diff-marker" data-marker="+"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>چنین است که موسیقی بختیاری از شمال تا جنوب و از شرق تا غرب سرزمین بختیاری در عین پیوند در بنیادها تفاوتهای قابل ملاحظهای را نیز دارا میباشند. اجرا کنندگان موسیقی بختیاری را «توشمال» مینامند. بخش عمدهای از فرهنگ و موسیقی بختیاری توسط توشمالها حفظ شده و نسل به نسل تداوم یافته است. توشمالها نوازندگان <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">[[کَرنا|</ins>کرنا<ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">]]</ins><sup>*</sup>، [[سُرنا]]<sup>*</sup> و <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">[[</ins>دهل<ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">]]</ins><sup>*</sup> هستند و گاه به نواختن [[نی(نای)|نی]]<sup>*</sup> و کمانچه<sup>*</sup> یا خواندن آواز نیز مبادرت میورزند.</div></td></tr>
<tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br></td></tr>
<tr><td class="diff-marker" data-marker="−"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #ffe49c; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>موسیقی بختیاری را میتوان به چهار گروه تقسیم کرد: گروه اول موسیقی مجالس عروسی، شامل انواع ترانهها، برخی آوازها و مقامهای رقص و بازی است. گروه دوم موسیقی سوگ است که شامل گاگریو و مراسم کُتَل است. گاگریو نوعی آواز غمناک است که میان تکخوان و گروه به طور متناوب مبادله میشود. موسیقی مراسم کُتَل، آهنگ چپی (وارونه) است که با کرنا<sup>*</sup> و [[دهل]]<sup>*</sup> نواخته میشود. گروه سوم موسیقیِ کار است که معروفترین آوازهای آن شامل مَشکِ دوغ، برزگری، هُلَههِی، سرکوهی، ... است. گروه چهارم موسیقی حماسی است که شاهنامهخوانی یکی از نمونههای آن است.</div></td><td class="diff-marker" data-marker="+"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>موسیقی بختیاری را میتوان به چهار گروه تقسیم کرد: گروه اول موسیقی مجالس عروسی، شامل انواع ترانهها، برخی آوازها و مقامهای رقص و بازی است. گروه دوم موسیقی سوگ است که شامل گاگریو و مراسم کُتَل است. گاگریو نوعی آواز غمناک است که میان تکخوان و گروه به طور متناوب مبادله میشود. موسیقی مراسم کُتَل، آهنگ چپی (وارونه) است که با <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">[[کَرنا|</ins>کرنا<ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">]]</ins><sup>*</sup> و [[دهل]]<sup>*</sup> نواخته میشود. گروه سوم موسیقیِ کار است که معروفترین آوازهای آن شامل مَشکِ دوغ، برزگری، هُلَههِی، سرکوهی، ... است. گروه چهارم موسیقی حماسی است که شاهنامهخوانی یکی از نمونههای آن است.</div></td></tr>
<tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br></td></tr>
<tr><td class="diff-marker" data-marker="−"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #ffe49c; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>سازهای متداول دو سرزمین بختیاری شال کرنا<sup>*</sup>، [[سُرنا]]<sup>*</sup>، [[نی(نای)|نی]]<sup>*</sup>، [[دهل]]<sup>*</sup>، [[دایره]]<sup>*</sup> و کمانچه<sup>*</sup> است<ref>کار میدانی</ref><ref>درویشی، محمدرضا، '''''دایره المعارف سازهای ایران'''''. جلد اول و دوم، تهران: ماهور.</ref>.</div></td><td class="diff-marker" data-marker="+"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>سازهای متداول دو سرزمین بختیاری شال <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">[[کَرنا|</ins>کرنا<ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">]]</ins><sup>*</sup>، [[سُرنا]]<sup>*</sup>، [[نی(نای)|نی]]<sup>*</sup>، [[دهل]]<sup>*</sup>، [[دایره]]<sup>*</sup> و کمانچه<sup>*</sup> است<ref>کار میدانی</ref><ref>درویشی، محمدرضا، '''''دایره المعارف سازهای ایران'''''. جلد اول و دوم، تهران: ماهور.</ref>.</div></td></tr>
<tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br></td></tr>
<tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>== نیز نگاه کنید به ==</div></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>== نیز نگاه کنید به ==</div></td></tr>
<tr><td colspan="2" class="diff-lineno" id="mw-diff-left-l16">خط ۱۶:</td>
<td colspan="2" class="diff-lineno">خط ۱۶:</td></tr>
<tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>== مآخذ ==</div></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>== مآخذ ==</div></td></tr>
<tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div><references /></div></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div><references /></div></td></tr>
<tr><td class="diff-marker" data-marker="−"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #ffe49c; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div><del style="font-weight: bold; text-decoration: none;"></del></div></td><td colspan="2" class="diff-side-added"></td></tr>
<tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>== منبع اصلی ==</div></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>== منبع اصلی ==</div></td></tr>
<tr><td class="diff-marker" data-marker="−"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #ffe49c; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>دانشنامه ایران</div></td><td class="diff-marker" data-marker="+"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div><ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">[https://icro.ir/ سازمان فرهنگ و ارتباطات اسلامی، مرکز مطالعات راهبردی روابط فرهنگی] (1398). </ins>دانشنامه ایران<ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">. تهران: [https://alhoda.ir/ موسسه فرهنگی هنری و انتشارات بین المللی الهدی]،</ins></div></td></tr>
<tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br></td></tr>
<tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>== نویسنده مقاله ==</div></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>== نویسنده مقاله ==</div></td></tr>
<tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>محمدرضا درویشی</div></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>محمدرضا درویشی</div></td></tr>
<tr><td colspan="2" class="diff-side-deleted"></td><td class="diff-marker" data-marker="+"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div><ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">[[رده:هنر]]</ins></div></td></tr>
<tr><td colspan="2" class="diff-side-deleted"></td><td class="diff-marker" data-marker="+"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div><ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">[[رده:موسیقی]]</ins></div></td></tr>
<!-- diff cache key wiki-hYbGde5G:diff:1.41:old-2168:rev-5152:php=table -->
</table>
Samei
https://iranology-e.ir/index.php?title=%D9%85%D9%88%D8%B3%DB%8C%D9%82%DB%8C_%D8%A8%D8%AE%D8%AA%DB%8C%D8%A7%D8%B1%DB%8C&diff=2168&oldid=prev
Samei در ۱۷ دسامبر ۲۰۲۴، ساعت ۱۸:۱۱
2024-12-17T18:11:36Z
<p></p>
<table style="background-color: #fff; color: #202122;" data-mw="interface">
<col class="diff-marker" />
<col class="diff-content" />
<col class="diff-marker" />
<col class="diff-content" />
<tr class="diff-title" lang="fa">
<td colspan="2" style="background-color: #fff; color: #202122; text-align: center;">→ نسخهٔ قدیمیتر</td>
<td colspan="2" style="background-color: #fff; color: #202122; text-align: center;">نسخهٔ ۱۷ دسامبر ۲۰۲۴، ساعت ۱۸:۱۱</td>
</tr><tr><td colspan="2" class="diff-lineno" id="mw-diff-left-l1">خط ۱:</td>
<td colspan="2" class="diff-lineno">خط ۱:</td></tr>
<tr><td class="diff-marker" data-marker="−"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #ffe49c; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div><del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">ساكنان </del>سرزمین بختیاری از اصیلترین و قدیمیترین اقوام ایرانی و بزرگترین جامعه عشایری ایران هستند. در تقسیمبندی متداول <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">كشوری، </del>سرزمین بختیاری بخشهایی از شش استان چهارمحال و بختیاری، <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">كهكیلویه </del>و بویراحمد، اصفهان، فارس، لرستان و خوزستان را در برمیگیرد. در این پهنه وسیع نمونههای مختلفی از موسیقی را میتوان شنید <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">كه </del>برحسب مجاورت با نواحی دیگر هر <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">كدام </del>ویژگی منحصر به خود دارند. </div></td><td class="diff-marker" data-marker="+"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div><ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">ساکنان </ins>سرزمین بختیاری از اصیلترین و قدیمیترین اقوام ایرانی و بزرگترین جامعه عشایری ایران هستند. در تقسیمبندی متداول <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">کشوری، </ins>سرزمین بختیاری بخشهایی از شش استان چهارمحال و بختیاری، <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">کهکیلویه </ins>و بویراحمد، اصفهان، فارس، لرستان و خوزستان را در برمیگیرد. در این پهنه وسیع نمونههای مختلفی از موسیقی را میتوان شنید <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">که </ins>برحسب مجاورت با نواحی دیگر هر <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">کدام </ins>ویژگی منحصر به خود دارند. </div></td></tr>
<tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br></td></tr>
<tr><td class="diff-marker" data-marker="−"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #ffe49c; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>چنین است <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">كه </del>موسیقی بختیاری از شمال تا جنوب و از شرق تا غرب سرزمین بختیاری در عین پیوند در بنیادها تفاوتهای قابل ملاحظهای را نیز دارا میباشند. اجرا <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">كنندگان </del>موسیقی بختیاری را «توشمال» مینامند. بخش عمدهای از فرهنگ و موسیقی بختیاری توسط توشمالها حفظ شده و نسل به نسل تداوم یافته است. توشمالها نوازندگان <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">كرنا</del><sup>*</sup>، [[سُرنا]]<sup>*</sup> و دهل<sup>*</sup> هستند و گاه به نواختن [[نی(نای)|نی]]<sup>*</sup> و <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">كمانچه</del><sup>*</sup> یا خواندن آواز نیز مبادرت میورزند.</div></td><td class="diff-marker" data-marker="+"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>چنین است <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">که </ins>موسیقی بختیاری از شمال تا جنوب و از شرق تا غرب سرزمین بختیاری در عین پیوند در بنیادها تفاوتهای قابل ملاحظهای را نیز دارا میباشند. اجرا <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">کنندگان </ins>موسیقی بختیاری را «توشمال» مینامند. بخش عمدهای از فرهنگ و موسیقی بختیاری توسط توشمالها حفظ شده و نسل به نسل تداوم یافته است. توشمالها نوازندگان <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">کرنا</ins><sup>*</sup>، [[سُرنا]]<sup>*</sup> و دهل<sup>*</sup> هستند و گاه به نواختن [[نی(نای)|نی]]<sup>*</sup> و <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">کمانچه</ins><sup>*</sup> یا خواندن آواز نیز مبادرت میورزند.</div></td></tr>
<tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br></td></tr>
<tr><td class="diff-marker" data-marker="−"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #ffe49c; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>موسیقی بختیاری را میتوان به چهار گروه تقسیم <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">كرد</del>: گروه اول موسیقی مجالس عروسی، شامل انواع ترانهها، برخی آوازها و مقامهای رقص و بازی است. گروه دوم موسیقی سوگ است <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">كه </del>شامل گاگریو و مراسم <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">كُتَل </del>است. گاگریو نوعی آواز <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">غمناك </del>است <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">كه </del>میان <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">تكخوان </del>و گروه به طور متناوب مبادله میشود. موسیقی مراسم <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">كُتَل، </del>آهنگ چپی (وارونه) است <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">كه </del>با <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">كرنا</del><sup>*</sup> و [[دهل]]<sup>*</sup> نواخته میشود. گروه سوم موسیقیِ <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">كار </del>است <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">كه </del>معروفترین آوازهای آن شامل <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">مَشكِ </del>دوغ، برزگری، هُلَههِی، <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">سركوهی، </del>... است. گروه چهارم موسیقی حماسی است <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">كه </del>شاهنامهخوانی <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">یكی </del>از نمونههای آن است.</div></td><td class="diff-marker" data-marker="+"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>موسیقی بختیاری را میتوان به چهار گروه تقسیم <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">کرد</ins>: گروه اول موسیقی مجالس عروسی، شامل انواع ترانهها، برخی آوازها و مقامهای رقص و بازی است. گروه دوم موسیقی سوگ است <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">که </ins>شامل گاگریو و مراسم <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">کُتَل </ins>است. گاگریو نوعی آواز <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">غمناک </ins>است <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">که </ins>میان <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">تکخوان </ins>و گروه به طور متناوب مبادله میشود. موسیقی مراسم <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">کُتَل، </ins>آهنگ چپی (وارونه) است <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">که </ins>با <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">کرنا</ins><sup>*</sup> و [[دهل]]<sup>*</sup> نواخته میشود. گروه سوم موسیقیِ <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">کار </ins>است <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">که </ins>معروفترین آوازهای آن شامل <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">مَشکِ </ins>دوغ، برزگری، هُلَههِی، <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">سرکوهی، </ins>... است. گروه چهارم موسیقی حماسی است <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">که </ins>شاهنامهخوانی <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">یکی </ins>از نمونههای آن است.</div></td></tr>
<tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br></td></tr>
<tr><td class="diff-marker" data-marker="−"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #ffe49c; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>سازهای متداول دو سرزمین بختیاری شال <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">كرنا</del><sup>*</sup>، [[سُرنا]]<sup>*</sup>، [[نی(نای)|نی]]<sup>*</sup>، [[دهل]]<sup>*</sup>، [[دایره]]<sup>*</sup> و <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">كمانچه</del><sup>*</sup> است<ref>کار میدانی</ref><ref>درویشی، محمدرضا، '''''دایره المعارف سازهای ایران'''''. جلد اول و دوم، تهران: ماهور.</ref>.</div></td><td class="diff-marker" data-marker="+"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>سازهای متداول دو سرزمین بختیاری شال <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">کرنا</ins><sup>*</sup>، [[سُرنا]]<sup>*</sup>، [[نی(نای)|نی]]<sup>*</sup>، [[دهل]]<sup>*</sup>، [[دایره]]<sup>*</sup> و <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">کمانچه</ins><sup>*</sup> است<ref>کار میدانی</ref><ref>درویشی، محمدرضا، '''''دایره المعارف سازهای ایران'''''. جلد اول و دوم، تهران: ماهور.</ref>.</div></td></tr>
<tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br></td></tr>
<tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>== نیز نگاه کنید به ==</div></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>== نیز نگاه کنید به ==</div></td></tr>
</table>
Samei
https://iranology-e.ir/index.php?title=%D9%85%D9%88%D8%B3%DB%8C%D9%82%DB%8C_%D8%A8%D8%AE%D8%AA%DB%8C%D8%A7%D8%B1%DB%8C&diff=2167&oldid=prev
Samei: /* نیز نگاه کنید به */
2024-12-17T18:10:06Z
<p><span class="autocomment">نیز نگاه کنید به</span></p>
<table style="background-color: #fff; color: #202122;" data-mw="interface">
<col class="diff-marker" />
<col class="diff-content" />
<col class="diff-marker" />
<col class="diff-content" />
<tr class="diff-title" lang="fa">
<td colspan="2" style="background-color: #fff; color: #202122; text-align: center;">→ نسخهٔ قدیمیتر</td>
<td colspan="2" style="background-color: #fff; color: #202122; text-align: center;">نسخهٔ ۱۷ دسامبر ۲۰۲۴، ساعت ۱۸:۱۰</td>
</tr><tr><td colspan="2" class="diff-lineno" id="mw-diff-left-l1">خط ۱:</td>
<td colspan="2" class="diff-lineno">خط ۱:</td></tr>
<tr><td class="diff-marker" data-marker="−"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #ffe49c; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>ساكنان سرزمین بختیاری از اصیلترین و قدیمیترین اقوام ایرانی و بزرگترین جامعه عشایری ایران هستند. در تقسیمبندی متداول كشوری، سرزمین بختیاری بخشهایی از شش استان چهارمحال و بختیاری، كهكیلویه و بویراحمد، اصفهان، فارس، لرستان و خوزستان را در برمیگیرد. در این پهنه وسیع نمونههای مختلفی از موسیقی را میتوان شنید كه برحسب مجاورت با نواحی دیگر هر كدام ویژگی منحصر به خود دارند. چنین است كه موسیقی بختیاری از شمال تا جنوب و از شرق تا غرب سرزمین بختیاری در عین پیوند در بنیادها تفاوتهای قابل ملاحظهای را نیز دارا میباشند. اجرا كنندگان موسیقی بختیاری را «توشمال» مینامند. بخش عمدهای از فرهنگ و موسیقی بختیاری توسط توشمالها حفظ شده و نسل به نسل تداوم یافته است. توشمالها نوازندگان كرنا<sup>*</sup>، [[سُرنا]]<sup>*</sup> و دهل<sup>*</sup> هستند و گاه به نواختن [[نی(نای)|نی]]<sup>*</sup> و كمانچه<sup>*</sup> یا خواندن آواز نیز مبادرت میورزند.</div></td><td class="diff-marker" data-marker="+"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>ساكنان سرزمین بختیاری از اصیلترین و قدیمیترین اقوام ایرانی و بزرگترین جامعه عشایری ایران هستند. در تقسیمبندی متداول كشوری، سرزمین بختیاری بخشهایی از شش استان چهارمحال و بختیاری، كهكیلویه و بویراحمد، اصفهان، فارس، لرستان و خوزستان را در برمیگیرد. در این پهنه وسیع نمونههای مختلفی از موسیقی را میتوان شنید كه برحسب مجاورت با نواحی دیگر هر كدام ویژگی منحصر به خود دارند. </div></td></tr>
<tr><td colspan="2" class="diff-side-deleted"></td><td class="diff-marker" data-marker="+"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div> </div></td></tr>
<tr><td colspan="2" class="diff-side-deleted"></td><td class="diff-marker" data-marker="+"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>چنین است كه موسیقی بختیاری از شمال تا جنوب و از شرق تا غرب سرزمین بختیاری در عین پیوند در بنیادها تفاوتهای قابل ملاحظهای را نیز دارا میباشند. اجرا كنندگان موسیقی بختیاری را «توشمال» مینامند. بخش عمدهای از فرهنگ و موسیقی بختیاری توسط توشمالها حفظ شده و نسل به نسل تداوم یافته است. توشمالها نوازندگان كرنا<sup>*</sup>، [[سُرنا]]<sup>*</sup> و دهل<sup>*</sup> هستند و گاه به نواختن [[نی(نای)|نی]]<sup>*</sup> و كمانچه<sup>*</sup> یا خواندن آواز نیز مبادرت میورزند.</div></td></tr>
<tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br></td></tr>
<tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>موسیقی بختیاری را میتوان به چهار گروه تقسیم كرد: گروه اول موسیقی مجالس عروسی، شامل انواع ترانهها، برخی آوازها و مقامهای رقص و بازی است. گروه دوم موسیقی سوگ است كه شامل گاگریو و مراسم كُتَل است. گاگریو نوعی آواز غمناك است كه میان تكخوان و گروه به طور متناوب مبادله میشود. موسیقی مراسم كُتَل، آهنگ چپی (وارونه) است كه با كرنا<sup>*</sup> و [[دهل]]<sup>*</sup> نواخته میشود. گروه سوم موسیقیِ كار است كه معروفترین آوازهای آن شامل مَشكِ دوغ، برزگری، هُلَههِی، سركوهی، ... است. گروه چهارم موسیقی حماسی است كه شاهنامهخوانی یكی از نمونههای آن است.</div></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>موسیقی بختیاری را میتوان به چهار گروه تقسیم كرد: گروه اول موسیقی مجالس عروسی، شامل انواع ترانهها، برخی آوازها و مقامهای رقص و بازی است. گروه دوم موسیقی سوگ است كه شامل گاگریو و مراسم كُتَل است. گاگریو نوعی آواز غمناك است كه میان تكخوان و گروه به طور متناوب مبادله میشود. موسیقی مراسم كُتَل، آهنگ چپی (وارونه) است كه با كرنا<sup>*</sup> و [[دهل]]<sup>*</sup> نواخته میشود. گروه سوم موسیقیِ كار است كه معروفترین آوازهای آن شامل مَشكِ دوغ، برزگری، هُلَههِی، سركوهی، ... است. گروه چهارم موسیقی حماسی است كه شاهنامهخوانی یكی از نمونههای آن است.</div></td></tr>
<tr><td colspan="2" class="diff-lineno" id="mw-diff-left-l13">خط ۱۳:</td>
<td colspan="2" class="diff-lineno">خط ۱۵:</td></tr>
<tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br></td></tr>
<tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>== مآخذ ==</div></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>== مآخذ ==</div></td></tr>
<tr><td colspan="2" class="diff-side-deleted"></td><td class="diff-marker" data-marker="+"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div><ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;"><references /></ins></div></td></tr>
<tr><td colspan="2" class="diff-side-deleted"></td><td class="diff-marker" data-marker="+"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div><ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;"></ins></div></td></tr>
<tr><td colspan="2" class="diff-side-deleted"></td><td class="diff-marker" data-marker="+"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div><ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">== منبع اصلی ==</ins></div></td></tr>
<tr><td colspan="2" class="diff-side-deleted"></td><td class="diff-marker" data-marker="+"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div><ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">دانشنامه ایران</ins></div></td></tr>
<tr><td colspan="2" class="diff-side-deleted"></td><td class="diff-marker" data-marker="+"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div><ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;"></ins></div></td></tr>
<tr><td colspan="2" class="diff-side-deleted"></td><td class="diff-marker" data-marker="+"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div><ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">== نویسنده مقاله ==</ins></div></td></tr>
<tr><td colspan="2" class="diff-side-deleted"></td><td class="diff-marker" data-marker="+"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div><ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">محمدرضا درویشی</ins></div></td></tr>
<!-- diff cache key wiki-hYbGde5G:diff:1.41:old-2166:rev-2167:php=table -->
</table>
Samei
https://iranology-e.ir/index.php?title=%D9%85%D9%88%D8%B3%DB%8C%D9%82%DB%8C_%D8%A8%D8%AE%D8%AA%DB%8C%D8%A7%D8%B1%DB%8C&diff=2166&oldid=prev
Samei در ۱۷ دسامبر ۲۰۲۴، ساعت ۱۸:۰۹
2024-12-17T18:09:12Z
<p></p>
<table style="background-color: #fff; color: #202122;" data-mw="interface">
<col class="diff-marker" />
<col class="diff-content" />
<col class="diff-marker" />
<col class="diff-content" />
<tr class="diff-title" lang="fa">
<td colspan="2" style="background-color: #fff; color: #202122; text-align: center;">→ نسخهٔ قدیمیتر</td>
<td colspan="2" style="background-color: #fff; color: #202122; text-align: center;">نسخهٔ ۱۷ دسامبر ۲۰۲۴، ساعت ۱۸:۰۹</td>
</tr><tr><td colspan="2" class="diff-lineno" id="mw-diff-left-l1">خط ۱:</td>
<td colspan="2" class="diff-lineno">خط ۱:</td></tr>
<tr><td class="diff-marker" data-marker="−"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #ffe49c; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>ساكنان <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">سرزمين بختياري </del>از <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">اصيلترين </del>و <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">قديميترين </del>اقوام <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">ايراني </del>و <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">بزرگترين جامعة عشايري ايران </del>هستند. در <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">تقسيمبندي </del>متداول <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">كشوري، سرزمين بختياري بخشهايي </del>از شش استان چهارمحال و <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">بختياري، كهكيلويه </del>و <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">بويراحمد، </del>اصفهان، فارس، لرستان و خوزستان را در <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">برميگيرد</del>. در <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">اين پهنة وسيع نمونههاي مختلفي </del>از <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">موسيقي </del>را <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">ميتوان شنيد </del>كه برحسب مجاورت با <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">نواحي ديگر </del>هر كدام <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">ويژگي </del>منحصر به خود دارند. <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">چنين </del>است كه <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">موسيقي بختياري </del>از شمال تا جنوب و از شرق تا غرب <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">سرزمين بختياري </del>در <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">عين پيوند </del>در <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">بنيادها تفاوتهاي </del>قابل <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">ملاحظهاي </del>را <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">نيز </del>دارا <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">ميباشند</del>. اجرا كنندگان <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">موسيقي بختياري </del>را «توشمال» <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">مينامند</del>. بخش <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">عمدهاي </del>از فرهنگ و <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">موسيقي بختياري </del>توسط توشمالها حفظ شده و نسل به نسل تداوم <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">يافته </del>است. توشمالها نوازندگان كرنا<sup>*</sup>، <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">سرنا</del><sup>*</sup> و دهل<sup>*</sup> هستند و گاه به نواختن <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">ني</del><sup>*</sup> و كمانچه<sup>*</sup> <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">يا </del>خواندن آواز <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">نيز </del>مبادرت <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">ميورزند</del>.</div></td><td class="diff-marker" data-marker="+"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>ساكنان <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">سرزمین بختیاری </ins>از <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">اصیلترین </ins>و <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">قدیمیترین </ins>اقوام <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">ایرانی </ins>و <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">بزرگترین جامعه عشایری ایران </ins>هستند. در <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">تقسیمبندی </ins>متداول <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">كشوری، سرزمین بختیاری بخشهایی </ins>از شش استان چهارمحال و <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">بختیاری، كهكیلویه </ins>و <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">بویراحمد، </ins>اصفهان، فارس، لرستان و خوزستان را در <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">برمیگیرد</ins>. در <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">این پهنه وسیع نمونههای مختلفی </ins>از <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">موسیقی </ins>را <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">میتوان شنید </ins>كه برحسب مجاورت با <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">نواحی دیگر </ins>هر كدام <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">ویژگی </ins>منحصر به خود دارند. <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">چنین </ins>است كه <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">موسیقی بختیاری </ins>از شمال تا جنوب و از شرق تا غرب <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">سرزمین بختیاری </ins>در <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">عین پیوند </ins>در <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">بنیادها تفاوتهای </ins>قابل <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">ملاحظهای </ins>را <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">نیز </ins>دارا <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">میباشند</ins>. اجرا كنندگان <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">موسیقی بختیاری </ins>را «توشمال» <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">مینامند</ins>. بخش <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">عمدهای </ins>از فرهنگ و <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">موسیقی بختیاری </ins>توسط توشمالها حفظ شده و نسل به نسل تداوم <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">یافته </ins>است. توشمالها نوازندگان كرنا<sup>*</sup>، <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">[[سُرنا]]</ins><sup>*</sup> و دهل<sup>*</sup> هستند و گاه به نواختن <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">[[نی(نای)|نی]]</ins><sup>*</sup> و كمانچه<sup>*</sup> <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">یا </ins>خواندن آواز <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">نیز </ins>مبادرت <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">میورزند</ins>.</div></td></tr>
<tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br></td></tr>
<tr><td class="diff-marker" data-marker="−"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #ffe49c; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div><del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">موسيقي بختياري </del>را <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">ميتوان </del>به چهار گروه <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">تقسيم </del>كرد: گروه اول <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">موسيقي </del>مجالس <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">عروسي، </del>شامل انواع ترانهها، <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">برخي </del>آوازها و <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">مقامهاي </del>رقص و <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">بازي </del>است. گروه دوم <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">موسيقي </del>سوگ است كه شامل <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">گاگريو </del>و مراسم كُتَل است. <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">گاگريو نوعي </del>آواز غمناك است كه <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">ميان </del>تكخوان و گروه به طور متناوب مبادله <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">ميشود</del>. <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">موسيقي </del>مراسم كُتَل، آهنگ <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">چپي </del>(وارونه) است كه با كرنا<sup>*</sup> و دهل<sup>*</sup> نواخته <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">ميشود</del>. گروه سوم <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">موسيقيِ </del>كار است كه <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">معروفترين آوازهاي </del>آن شامل مَشكِ دوغ، <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">برزگري، هُلَههِي، سركوهي، </del>... است. گروه چهارم <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">موسيقي حماسي </del>است كه <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">شاهنامهخواني يكي </del>از <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">نمونههاي </del>آن است.</div></td><td class="diff-marker" data-marker="+"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div><ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">موسیقی بختیاری </ins>را <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">میتوان </ins>به چهار گروه <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">تقسیم </ins>كرد: گروه اول <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">موسیقی </ins>مجالس <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">عروسی، </ins>شامل انواع ترانهها، <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">برخی </ins>آوازها و <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">مقامهای </ins>رقص و <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">بازی </ins>است. گروه دوم <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">موسیقی </ins>سوگ است كه شامل <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">گاگریو </ins>و مراسم كُتَل است. <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">گاگریو نوعی </ins>آواز غمناك است كه <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">میان </ins>تكخوان و گروه به طور متناوب مبادله <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">میشود</ins>. <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">موسیقی </ins>مراسم كُتَل، آهنگ <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">چپی </ins>(وارونه) است كه با كرنا<sup>*</sup> و <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">[[</ins>دهل<ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">]]</ins><sup>*</sup> نواخته <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">میشود</ins>. گروه سوم <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">موسیقیِ </ins>كار است كه <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">معروفترین آوازهای </ins>آن شامل مَشكِ دوغ، <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">برزگری، هُلَههِی، سركوهی، </ins>... است. گروه چهارم <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">موسیقی حماسی </ins>است كه <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">شاهنامهخوانی یكی </ins>از <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">نمونههای </ins>آن است.</div></td></tr>
<tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br></td></tr>
<tr><td class="diff-marker" data-marker="−"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #ffe49c; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div><del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">سازهاي </del>متداول دو <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">سرزمين بختياري </del>شال كرنا<sup>*</sup>، <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">سرنا</del><sup>*</sup>، <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">ني</del><sup>*</sup>، دهل<sup>*</sup>، <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">دايره</del><sup>*</sup> و كمانچه<sup>*</sup> است.</div></td><td class="diff-marker" data-marker="+"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div><ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">سازهای </ins>متداول دو <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">سرزمین بختیاری </ins>شال كرنا<sup>*</sup>، <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">[[سُرنا]]</ins><sup>*</sup>، <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">[[نی(نای)|نی]]</ins><sup>*</sup>، <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">[[</ins>دهل<ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">]]</ins><sup>*</sup>، <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">[[دایره]]</ins><sup>*</sup> و كمانچه<sup>*</sup> است<ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;"><ref>کار میدانی</ref><ref>درویشی، محمدرضا، '''''دایره المعارف سازهای ایران'''''. جلد اول و دوم، تهران: ماهور.</ref></ins>.</div></td></tr>
<tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br></td></tr>
<tr><td colspan="2" class="diff-side-deleted"></td><td class="diff-marker" data-marker="+"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div><ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">== نیز نگاه کنید به ==</ins></div></td></tr>
<tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br></td></tr>
<tr><td colspan="2" class="diff-side-deleted"></td><td class="diff-marker" data-marker="+"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div><ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">* [[سُرنا]]</ins></div></td></tr>
<tr><td colspan="2" class="diff-side-deleted"></td><td class="diff-marker" data-marker="+"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div><ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">* [[نی(نای)|نی]]</ins></div></td></tr>
<tr><td colspan="2" class="diff-side-deleted"></td><td class="diff-marker" data-marker="+"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div><ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">* [[دهل]]</ins></div></td></tr>
<tr><td colspan="2" class="diff-side-deleted"></td><td class="diff-marker" data-marker="+"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div><ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">* [[دایره]]<br /></ins></div></td></tr>
<tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br></td></tr>
<tr><td class="diff-marker" data-marker="−"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #ffe49c; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div><del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">'''</del>مآخذ<del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">:'''</del></div></td><td class="diff-marker" data-marker="+"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div><ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">== </ins>مآخذ <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">==</ins></div></td></tr>
<tr><td class="diff-marker" data-marker="−"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #ffe49c; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div> </div></td><td colspan="2" class="diff-side-added"></td></tr>
<tr><td class="diff-marker" data-marker="−"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #ffe49c; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div><del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">اطلاعات اين مدخل از طريق منابع زير تأمين شده است:</del></div></td><td colspan="2" class="diff-side-added"></td></tr>
<tr><td class="diff-marker" data-marker="−"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #ffe49c; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div> </div></td><td colspan="2" class="diff-side-added"></td></tr>
<tr><td class="diff-marker" data-marker="−"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #ffe49c; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div><del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">- كار ميداني</del></div></td><td colspan="2" class="diff-side-added"></td></tr>
<tr><td class="diff-marker" data-marker="−"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #ffe49c; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div> </div></td><td colspan="2" class="diff-side-added"></td></tr>
<tr><td class="diff-marker" data-marker="−"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #ffe49c; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div><del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">- '''''دايرةالمعارف سازهاي ايران'''''. جلد اول و دوم، محمدرضا درويشي، ماهور.</del></div></td><td colspan="2" class="diff-side-added"></td></tr>
<tr><td class="diff-marker" data-marker="−"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #ffe49c; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div> </div></td><td colspan="2" class="diff-side-added"></td></tr>
<tr><td class="diff-marker" data-marker="−"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #ffe49c; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div><del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">محمدرضا درویشی</del></div></td><td colspan="2" class="diff-side-added"></td></tr>
<!-- diff cache key wiki-hYbGde5G:diff:1.41:old-1555:rev-2166:php=table -->
</table>
Samei
https://iranology-e.ir/index.php?title=%D9%85%D9%88%D8%B3%DB%8C%D9%82%DB%8C_%D8%A8%D8%AE%D8%AA%DB%8C%D8%A7%D8%B1%DB%8C&diff=1555&oldid=prev
Samei: صفحهای تازه حاوی «ساكنان سرزمين بختياري از اصيلترين و قديميترين اقوام ايراني و بزرگترين جامعة عشايري ايران هستند. در تقسيمبندي متداول كشوري، سرزمين بختياري بخشهايي از شش استان چهارمحال و بختياري، كهكيلويه و بويراحمد، اصفهان، فارس، لرستان و خوزستان...» ایجاد کرد
2024-08-22T02:09:16Z
<p>صفحهای تازه حاوی «ساكنان سرزمين بختياري از اصيلترين و قديميترين اقوام ايراني و بزرگترين جامعة عشايري ايران هستند. در تقسيمبندي متداول كشوري، سرزمين بختياري بخشهايي از شش استان چهارمحال و بختياري، كهكيلويه و بويراحمد، اصفهان، فارس، لرستان و خوزستان...» ایجاد کرد</p>
<p><b>صفحهٔ تازه</b></p><div>ساكنان سرزمين بختياري از اصيلترين و قديميترين اقوام ايراني و بزرگترين جامعة عشايري ايران هستند. در تقسيمبندي متداول كشوري، سرزمين بختياري بخشهايي از شش استان چهارمحال و بختياري، كهكيلويه و بويراحمد، اصفهان، فارس، لرستان و خوزستان را در برميگيرد. در اين پهنة وسيع نمونههاي مختلفي از موسيقي را ميتوان شنيد كه برحسب مجاورت با نواحي ديگر هر كدام ويژگي منحصر به خود دارند. چنين است كه موسيقي بختياري از شمال تا جنوب و از شرق تا غرب سرزمين بختياري در عين پيوند در بنيادها تفاوتهاي قابل ملاحظهاي را نيز دارا ميباشند. اجرا كنندگان موسيقي بختياري را «توشمال» مينامند. بخش عمدهاي از فرهنگ و موسيقي بختياري توسط توشمالها حفظ شده و نسل به نسل تداوم يافته است. توشمالها نوازندگان كرنا<sup>*</sup>، سرنا<sup>*</sup> و دهل<sup>*</sup> هستند و گاه به نواختن ني<sup>*</sup> و كمانچه<sup>*</sup> يا خواندن آواز نيز مبادرت ميورزند.<br />
<br />
موسيقي بختياري را ميتوان به چهار گروه تقسيم كرد: گروه اول موسيقي مجالس عروسي، شامل انواع ترانهها، برخي آوازها و مقامهاي رقص و بازي است. گروه دوم موسيقي سوگ است كه شامل گاگريو و مراسم كُتَل است. گاگريو نوعي آواز غمناك است كه ميان تكخوان و گروه به طور متناوب مبادله ميشود. موسيقي مراسم كُتَل، آهنگ چپي (وارونه) است كه با كرنا<sup>*</sup> و دهل<sup>*</sup> نواخته ميشود. گروه سوم موسيقيِ كار است كه معروفترين آوازهاي آن شامل مَشكِ دوغ، برزگري، هُلَههِي، سركوهي، ... است. گروه چهارم موسيقي حماسي است كه شاهنامهخواني يكي از نمونههاي آن است.<br />
<br />
سازهاي متداول دو سرزمين بختياري شال كرنا<sup>*</sup>، سرنا<sup>*</sup>، ني<sup>*</sup>، دهل<sup>*</sup>، دايره<sup>*</sup> و كمانچه<sup>*</sup> است.<br />
<br />
<br />
<br />
'''مآخذ:'''<br />
<br />
اطلاعات اين مدخل از طريق منابع زير تأمين شده است:<br />
<br />
- كار ميداني<br />
<br />
- '''''دايرةالمعارف سازهاي ايران'''''. جلد اول و دوم، محمدرضا درويشي، ماهور.<br />
<br />
محمدرضا درویشی</div>
Samei