https://iranology-e.ir/index.php?action=history&feed=atom&title=%D9%85%D9%88%D8%B3%DB%8C%D9%82%DB%8C_%D8%AA%D8%B1%DA%A9%D9%85%D9%86%DB%8C
موسیقی ترکمنی - تاریخچهٔ نسخهها
2026-06-21T05:15:11Z
تاریخچهٔ نسخهها برای این صفحه در ویکی
MediaWiki 1.43.1
https://iranology-e.ir/index.php?title=%D9%85%D9%88%D8%B3%DB%8C%D9%82%DB%8C_%D8%AA%D8%B1%DA%A9%D9%85%D9%86%DB%8C&diff=5155&oldid=prev
Samei در ۱ مهٔ ۲۰۲۵، ساعت ۰۷:۳۸
2025-05-01T07:38:43Z
<p></p>
<table style="background-color: #fff; color: #202122;" data-mw="interface">
<col class="diff-marker" />
<col class="diff-content" />
<col class="diff-marker" />
<col class="diff-content" />
<tr class="diff-title" lang="fa">
<td colspan="2" style="background-color: #fff; color: #202122; text-align: center;">→ نسخهٔ قدیمیتر</td>
<td colspan="2" style="background-color: #fff; color: #202122; text-align: center;">نسخهٔ ۱ مهٔ ۲۰۲۵، ساعت ۰۷:۳۸</td>
</tr><tr><td colspan="2" class="diff-lineno" id="mw-diff-left-l1">خط ۱:</td>
<td colspan="2" class="diff-lineno">خط ۱:</td></tr>
<tr><td class="diff-marker" data-marker="−"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #ffe49c; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>طایفههایی از قوم ترکمن (اُغوزها) که هزار و اندی سال پیش به هنگام زیستن در کرانههای روی سیحون به دست امیران سامانی به اسلام گرویده بودند، بعدها در ناحیهای سکنا گزیدند که امروزه ترکمن صحرا خوانده میشود. این منطقه در ایران شامل قسمتهایی از استان گلستان و بخشی از شمالِ غربی خراسان است. خنیاگران اسلاف تیرههای ترکمنی اوزان نام داشتند. اوزانها که کارشان ریشه عمیقی در آئین شامانیسم داشت در مدح قهرمانان ایل حماسه میسرودند و در میان مردم از احترام ویژهای برخوردار بودند. اوزانها را میتوان آفریننده و پایهگذار تمامی آثار بنیادی موسیقی همه تُرک زبانان دانست. امروزه اخلاف اوزانها را در ترکمن صحرا باغشی یا بخشی مینامند. </div></td><td class="diff-marker" data-marker="+"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>طایفههایی از قوم ترکمن (اُغوزها) که هزار و اندی سال پیش به هنگام زیستن در کرانههای روی سیحون به دست امیران <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">[[سامانیان|</ins>سامانی<ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">]] </ins>به اسلام گرویده بودند، بعدها در ناحیهای سکنا گزیدند که امروزه ترکمن صحرا خوانده میشود. این منطقه در ایران شامل قسمتهایی از <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">[[</ins>استان گلستان<ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">]] </ins>و بخشی از شمالِ غربی خراسان است. خنیاگران اسلاف تیرههای ترکمنی اوزان نام داشتند. اوزانها که کارشان ریشه عمیقی در آئین شامانیسم داشت در مدح قهرمانان ایل حماسه میسرودند و در میان مردم از احترام ویژهای برخوردار بودند. اوزانها را میتوان آفریننده و پایهگذار تمامی آثار بنیادی موسیقی همه تُرک زبانان دانست. امروزه اخلاف اوزانها را در ترکمن صحرا باغشی یا بخشی مینامند. </div></td></tr>
<tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br></td></tr>
<tr><td class="diff-marker" data-marker="−"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #ffe49c; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>مهمترین بخش موسیقی ترکمنی مجموعه آثاری است که توسط بخشیها خوانده و نواخته میشود. بخشیها نوازندگان [[دوتار]]<sup>*</sup> (تامدیره)، آوازخوان و داستانگو هستند. ساز دیگری که بخشی را همراهی میکند، کمانچه<sup>*</sup> (قیجاق) است. آوازههای چوپانی و ساربانی به همراهی نی<sup>*</sup>، آهنگهایی که با نی<sup>*</sup> برای تسکین یا درمان سُرخک کودکان نواخته میشود، مولودخوانی، لَأله که توسط دختران و نوعروسان خوانده میشود، ذکرخوانی طلبهها در حوزههای علمیه، لالایی (هودی)، مویهها و... از دیگر نمونههای موسیقی ترکمنی ایران است. رقص در فرهنگ ترکمنی ایران جایگاهی ندارد و نشانی از سازهای کوبهای به ویژه خانواده پوست <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">صداها</del><sup>*</sup> و سازهای گروه [[سُرنا]]<sup>*</sup> در موسیقی ترکمنی ایران دیده نمیشود. موسیقی ترکمنی که تعداد نغمههای آن بالغ بر 500 آهنگ است بر اساس چهار مقام اصلیِ مُخمّس، تِشنید، غِرِق لَر، نوایی شکل گرفته است. این چهار مقام در چهار شیوه مختلف گرگان یولی، لامانایولی، مارییولی و خیوه یولی که هر کدام مربوط به ناحیه یا تیرهای خاص است اجرا میشوند. سازهای متداول در ترکمن صحرای ایران شامل [[دوتار]]<sup>*</sup> (تامدیره)، کمانچه<sup>*</sup> (قیجاق) و چهار نوع [[نی(نای)|نی]]<sup>*</sup> است. [[قوپوز]]<sup>*</sup> (قاووز) که همان زنبورک<sup>*</sup> است نیز توسط زنان و دختران ترکمن نواخته میشود<ref>کار میدانی</ref><ref>درویشی، محمدرضا، '''''دایرةالمعارف سازهای ایران'''''. جلد اول، تهران: ماهور.</ref><ref>درویشی، محمدرضا، '''''آیینه و آواز'''''. تهران: ماهور.</ref><ref>درویشی، محمدرضا، '''''هفتاورنگ'''''. تهران: مرکز موسیقی حوزه هنری.</ref>.</div></td><td class="diff-marker" data-marker="+"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>مهمترین بخش موسیقی ترکمنی مجموعه آثاری است که توسط بخشیها خوانده و نواخته میشود. بخشیها نوازندگان [[دوتار]]<sup>*</sup> (تامدیره)، آوازخوان و داستانگو هستند. ساز دیگری که بخشی را همراهی میکند، کمانچه<sup>*</sup> (قیجاق) است. آوازههای چوپانی و ساربانی به همراهی <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">[[</ins>نی<ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">(نای)|نی]]</ins><sup>*</sup>، آهنگهایی که با <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">[[</ins>نی<ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">(نای)|نی]]</ins><sup>*</sup> برای تسکین یا درمان سُرخک کودکان نواخته میشود، مولودخوانی، لَأله که توسط دختران و نوعروسان خوانده میشود، ذکرخوانی طلبهها در حوزههای علمیه، لالایی (هودی)، مویهها و... از دیگر نمونههای موسیقی ترکمنی ایران است. رقص در فرهنگ ترکمنی ایران جایگاهی ندارد و نشانی از سازهای کوبهای به ویژه <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">[[سازهای پوست صدا|</ins>خانواده پوست <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">صدا]]<nowiki/>ها</ins><sup>*</sup> و سازهای گروه [[سُرنا]]<sup>*</sup> در موسیقی ترکمنی ایران دیده نمیشود. موسیقی ترکمنی که تعداد نغمههای آن بالغ بر 500 آهنگ است بر اساس چهار مقام اصلیِ مُخمّس، تِشنید، غِرِق لَر، نوایی شکل گرفته است. این چهار مقام در چهار شیوه مختلف گرگان یولی، لامانایولی، مارییولی و خیوه یولی که هر کدام مربوط به ناحیه یا تیرهای خاص است اجرا میشوند. سازهای متداول در ترکمن صحرای ایران شامل [[دوتار]]<sup>*</sup> (تامدیره)، کمانچه<sup>*</sup> (قیجاق) و چهار نوع [[نی(نای)|نی]]<sup>*</sup> است. [[قوپوز]]<sup>*</sup> (قاووز) که همان زنبورک<sup>*</sup> است نیز توسط زنان و دختران ترکمن نواخته میشود<ref>کار میدانی</ref><ref>درویشی، محمدرضا، '''''دایرةالمعارف سازهای ایران'''''. جلد اول، تهران: ماهور.</ref><ref>درویشی، محمدرضا، '''''آیینه و آواز'''''. تهران: ماهور.</ref><ref>درویشی، محمدرضا، '''''هفتاورنگ'''''. تهران: مرکز موسیقی حوزه هنری.</ref>.</div></td></tr>
<tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br></td></tr>
<tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>== نیز نگاه کنید به ==</div></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>== نیز نگاه کنید به ==</div></td></tr>
<tr><td colspan="2" class="diff-lineno" id="mw-diff-left-l12">خط ۱۲:</td>
<td colspan="2" class="diff-lineno">خط ۱۲:</td></tr>
<tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>== مآخذ ==</div></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>== مآخذ ==</div></td></tr>
<tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div><references /></div></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div><references /></div></td></tr>
<tr><td class="diff-marker" data-marker="−"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #ffe49c; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div><del style="font-weight: bold; text-decoration: none;"></del></div></td><td colspan="2" class="diff-side-added"></td></tr>
<tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>== منبع اصلی ==</div></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>== منبع اصلی ==</div></td></tr>
<tr><td class="diff-marker" data-marker="−"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #ffe49c; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>دانشنامه ایران</div></td><td class="diff-marker" data-marker="+"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div><ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">[https://icro.ir/ سازمان فرهنگ و ارتباطات اسلامی، مرکز مطالعات راهبردی روابط فرهنگی] (1398). </ins>دانشنامه ایران<ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">. تهران: [https://alhoda.ir/ موسسه فرهنگی هنری و انتشارات بین المللی الهدی]،</ins></div></td></tr>
<tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br></td></tr>
<tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>== نویسنده مقاله ==</div></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>== نویسنده مقاله ==</div></td></tr>
<tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>محمدرضا درویشی</div></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>محمدرضا درویشی</div></td></tr>
<tr><td colspan="2" class="diff-side-deleted"></td><td class="diff-marker" data-marker="+"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div><ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">[[رده:هنر]]</ins></div></td></tr>
<tr><td colspan="2" class="diff-side-deleted"></td><td class="diff-marker" data-marker="+"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div><ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">[[رده:موسیقی]]</ins></div></td></tr>
</table>
Samei
https://iranology-e.ir/index.php?title=%D9%85%D9%88%D8%B3%DB%8C%D9%82%DB%8C_%D8%AA%D8%B1%DA%A9%D9%85%D9%86%DB%8C&diff=2172&oldid=prev
Samei: /* مآخذ */
2024-12-17T18:31:32Z
<p><span class="autocomment">مآخذ</span></p>
<table style="background-color: #fff; color: #202122;" data-mw="interface">
<col class="diff-marker" />
<col class="diff-content" />
<col class="diff-marker" />
<col class="diff-content" />
<tr class="diff-title" lang="fa">
<td colspan="2" style="background-color: #fff; color: #202122; text-align: center;">→ نسخهٔ قدیمیتر</td>
<td colspan="2" style="background-color: #fff; color: #202122; text-align: center;">نسخهٔ ۱۷ دسامبر ۲۰۲۴، ساعت ۱۸:۳۱</td>
</tr><tr><td colspan="2" class="diff-lineno" id="mw-diff-left-l1">خط ۱:</td>
<td colspan="2" class="diff-lineno">خط ۱:</td></tr>
<tr><td class="diff-marker" data-marker="−"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #ffe49c; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>طایفههایی از قوم ترکمن (اُغوزها) که هزار و اندی سال پیش به هنگام زیستن در کرانههای روی سیحون به دست امیران سامانی به اسلام گرویده بودند، بعدها در ناحیهای سکنا گزیدند که امروزه ترکمن صحرا خوانده میشود. این منطقه در ایران شامل قسمتهایی از استان گلستان و بخشی از شمالِ غربی خراسان است. خنیاگران اسلاف تیرههای ترکمنی اوزان نام داشتند. اوزانها که کارشان <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">ریشة </del>عمیقی در آئین شامانیسم داشت در مدح قهرمانان ایل حماسه میسرودند و در میان مردم از احترام ویژهای برخوردار بودند. اوزانها را میتوان آفریننده و پایهگذار تمامی آثار بنیادی موسیقی <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">همة </del>تُرک زبانان دانست. امروزه اخلاف اوزانها را در ترکمن صحرا باغشی یا بخشی مینامند. </div></td><td class="diff-marker" data-marker="+"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>طایفههایی از قوم ترکمن (اُغوزها) که هزار و اندی سال پیش به هنگام زیستن در کرانههای روی سیحون به دست امیران سامانی به اسلام گرویده بودند، بعدها در ناحیهای سکنا گزیدند که امروزه ترکمن صحرا خوانده میشود. این منطقه در ایران شامل قسمتهایی از استان گلستان و بخشی از شمالِ غربی خراسان است. خنیاگران اسلاف تیرههای ترکمنی اوزان نام داشتند. اوزانها که کارشان <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">ریشه </ins>عمیقی در آئین شامانیسم داشت در مدح قهرمانان ایل حماسه میسرودند و در میان مردم از احترام ویژهای برخوردار بودند. اوزانها را میتوان آفریننده و پایهگذار تمامی آثار بنیادی موسیقی <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">همه </ins>تُرک زبانان دانست. امروزه اخلاف اوزانها را در ترکمن صحرا باغشی یا بخشی مینامند. </div></td></tr>
<tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br></td></tr>
<tr><td class="diff-marker" data-marker="−"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #ffe49c; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>مهمترین بخش موسیقی ترکمنی <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">مجموعة </del>آثاری است که توسط بخشیها خوانده و نواخته میشود. بخشیها نوازندگان دوتار<sup>*</sup> (تامدیره)، آوازخوان و داستانگو هستند. ساز دیگری که بخشی را همراهی میکند، کمانچه<sup>*</sup> (قیجاق) است. آوازههای چوپانی و ساربانی به همراهی نی<sup>*</sup>، آهنگهایی که با نی<sup>*</sup> برای تسکین یا درمان سُرخک کودکان نواخته میشود، مولودخوانی، لَأله که توسط دختران و نوعروسان خوانده میشود، ذکرخوانی طلبهها در حوزههای علمیه، لالایی (هودی)، مویهها و... از دیگر نمونههای موسیقی ترکمنی ایران است. رقص در فرهنگ ترکمنی ایران جایگاهی ندارد و نشانی از سازهای کوبهای به ویژه <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">خانوادة </del>پوست صداها<sup>*</sup> و سازهای گروه [[سُرنا]]<sup>*</sup> در موسیقی ترکمنی ایران دیده نمیشود. موسیقی ترکمنی که تعداد نغمههای آن بالغ بر 500 آهنگ است بر اساس چهار مقام اصلیِ مُخمّس، تِشنید، غِرِق لَر، نوایی شکل گرفته است. این چهار مقام در چهار <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">شیوة </del>مختلف گرگان یولی، لامانایولی، مارییولی و خیوه یولی که هر کدام مربوط به ناحیه یا تیرهای خاص است اجرا میشوند. سازهای متداول در ترکمن صحرای ایران شامل دوتار<sup>*</sup> (تامدیره)، کمانچه<sup>*</sup> (قیجاق) و چهار نوع نی<sup>*</sup> است. قوپوز<sup>*</sup> (قاووز) که همان زنبورک<sup>*</sup> است نیز توسط زنان و دختران ترکمن نواخته میشود<ref>کار میدانی</ref><ref>درویشی، محمدرضا، '''''دایرةالمعارف سازهای ایران'''''. جلد اول، تهران: ماهور.</ref><ref>درویشی، محمدرضا، '''''آیینه و آواز'''''. تهران: ماهور.</ref><ref>درویشی، محمدرضا، '''''هفتاورنگ'''''. تهران: مرکز موسیقی حوزه هنری.</ref></div></td><td class="diff-marker" data-marker="+"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>مهمترین بخش موسیقی ترکمنی <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">مجموعه </ins>آثاری است که توسط بخشیها خوانده و نواخته میشود. بخشیها نوازندگان <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">[[</ins>دوتار<ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">]]</ins><sup>*</sup> (تامدیره)، آوازخوان و داستانگو هستند. ساز دیگری که بخشی را همراهی میکند، کمانچه<sup>*</sup> (قیجاق) است. آوازههای چوپانی و ساربانی به همراهی نی<sup>*</sup>، آهنگهایی که با نی<sup>*</sup> برای تسکین یا درمان سُرخک کودکان نواخته میشود، مولودخوانی، لَأله که توسط دختران و نوعروسان خوانده میشود، ذکرخوانی طلبهها در حوزههای علمیه، لالایی (هودی)، مویهها و... از دیگر نمونههای موسیقی ترکمنی ایران است. رقص در فرهنگ ترکمنی ایران جایگاهی ندارد و نشانی از سازهای کوبهای به ویژه <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">خانواده </ins>پوست صداها<sup>*</sup> و سازهای گروه [[سُرنا]]<sup>*</sup> در موسیقی ترکمنی ایران دیده نمیشود. موسیقی ترکمنی که تعداد نغمههای آن بالغ بر 500 آهنگ است بر اساس چهار مقام اصلیِ مُخمّس، تِشنید، غِرِق لَر، نوایی شکل گرفته است. این چهار مقام در چهار <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">شیوه </ins>مختلف گرگان یولی، لامانایولی، مارییولی و خیوه یولی که هر کدام مربوط به ناحیه یا تیرهای خاص است اجرا میشوند. سازهای متداول در ترکمن صحرای ایران شامل <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">[[</ins>دوتار<ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">]]</ins><sup>*</sup> (تامدیره)، کمانچه<sup>*</sup> (قیجاق) و چهار نوع <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">[[</ins>نی<ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">(نای)|نی]]</ins><sup>*</sup> است. <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">[[</ins>قوپوز<ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">]]</ins><sup>*</sup> (قاووز) که همان زنبورک<sup>*</sup> است نیز توسط زنان و دختران ترکمن نواخته میشود<ref>کار میدانی</ref><ref>درویشی، محمدرضا، '''''دایرةالمعارف سازهای ایران'''''. جلد اول، تهران: ماهور.</ref><ref>درویشی، محمدرضا، '''''آیینه و آواز'''''. تهران: ماهور.</ref><ref>درویشی، محمدرضا، '''''هفتاورنگ'''''. تهران: مرکز موسیقی حوزه هنری.</ref><ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">.</ins></div></td></tr>
<tr><td colspan="2" class="diff-side-deleted"></td><td class="diff-marker" data-marker="+"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div> </div></td></tr>
<tr><td colspan="2" class="diff-side-deleted"></td><td class="diff-marker" data-marker="+"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div><ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">== نیز نگاه کنید به ==</ins></div></td></tr>
<tr><td colspan="2" class="diff-side-deleted"></td><td class="diff-marker" data-marker="+"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div> </div></td></tr>
<tr><td colspan="2" class="diff-side-deleted"></td><td class="diff-marker" data-marker="+"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div><ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">* [[دوتار]]</ins></div></td></tr>
<tr><td colspan="2" class="diff-side-deleted"></td><td class="diff-marker" data-marker="+"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div><ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">* [[سُرنا]]</ins></div></td></tr>
<tr><td colspan="2" class="diff-side-deleted"></td><td class="diff-marker" data-marker="+"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div><ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">* [[قوپوز]]</ins></div></td></tr>
<tr><td colspan="2" class="diff-side-deleted"></td><td class="diff-marker" data-marker="+"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div><ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">* [[نی(نای)|نی]]</ins></div></td></tr>
<tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br></td></tr>
<tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>== مآخذ ==</div></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>== مآخذ ==</div></td></tr>
<tr><td colspan="2" class="diff-side-deleted"></td><td class="diff-marker" data-marker="+"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div><ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;"><references /></ins></div></td></tr>
<tr><td colspan="2" class="diff-side-deleted"></td><td class="diff-marker" data-marker="+"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div><ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;"></ins></div></td></tr>
<tr><td colspan="2" class="diff-side-deleted"></td><td class="diff-marker" data-marker="+"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div><ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">== منبع اصلی ==</ins></div></td></tr>
<tr><td colspan="2" class="diff-side-deleted"></td><td class="diff-marker" data-marker="+"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div><ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">دانشنامه ایران</ins></div></td></tr>
<tr><td colspan="2" class="diff-side-deleted"></td><td class="diff-marker" data-marker="+"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div><ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;"></ins></div></td></tr>
<tr><td colspan="2" class="diff-side-deleted"></td><td class="diff-marker" data-marker="+"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div><ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">== نویسنده مقاله ==</ins></div></td></tr>
<tr><td colspan="2" class="diff-side-deleted"></td><td class="diff-marker" data-marker="+"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div><ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">محمدرضا درویشی</ins></div></td></tr>
</table>
Samei
https://iranology-e.ir/index.php?title=%D9%85%D9%88%D8%B3%DB%8C%D9%82%DB%8C_%D8%AA%D8%B1%DA%A9%D9%85%D9%86%DB%8C&diff=2171&oldid=prev
Samei در ۱۷ دسامبر ۲۰۲۴، ساعت ۱۸:۲۸
2024-12-17T18:28:53Z
<p></p>
<table style="background-color: #fff; color: #202122;" data-mw="interface">
<col class="diff-marker" />
<col class="diff-content" />
<col class="diff-marker" />
<col class="diff-content" />
<tr class="diff-title" lang="fa">
<td colspan="2" style="background-color: #fff; color: #202122; text-align: center;">→ نسخهٔ قدیمیتر</td>
<td colspan="2" style="background-color: #fff; color: #202122; text-align: center;">نسخهٔ ۱۷ دسامبر ۲۰۲۴، ساعت ۱۸:۲۸</td>
</tr><tr><td colspan="2" class="diff-lineno" id="mw-diff-left-l1">خط ۱:</td>
<td colspan="2" class="diff-lineno">خط ۱:</td></tr>
<tr><td class="diff-marker" data-marker="−"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #ffe49c; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div><del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">طايفههايي </del>از قوم <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">تركمن </del>(اُغوزها) <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">كه </del>هزار و <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">اندي </del>سال <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">پيش </del>به هنگام <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">زيستن </del>در <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">كرانههاي روي سيحون </del>به دست <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">اميران ساماني </del>به اسلام <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">گرويده </del>بودند، بعدها در <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">ناحيهاي سكنا گزيدند كه </del>امروزه <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">تركمن </del>صحرا خوانده <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">ميشود</del>. <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">اين </del>منطقه در <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">ايران </del>شامل <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">قسمتهايي </del>از استان گلستان و <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">بخشي </del>از شمالِ <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">غربي </del>خراسان است. <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">خنياگران </del>اسلاف <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">تيرههاي تركمني </del>اوزان نام داشتند. اوزانها <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">كه كارشان ريشة عميقي </del>در <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">آئين شامانيسم </del>داشت در مدح قهرمانان <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">ايل </del>حماسه <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">ميسرودند </del>و در <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">ميان </del>مردم از احترام <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">ويژهاي </del>برخوردار بودند. اوزانها را <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">ميتوان آفريننده </del>و <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">پايهگذار تمامي </del>آثار <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">بنيادي موسيقي </del>همة <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">تُرك </del>زبانان دانست. امروزه اخلاف اوزانها را در <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">تركمن </del>صحرا <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">باغشي يا بخشي مينامند. مهمترين بخش موسيقي تركمني مجموعة آثاري است كه توسط بخشيها خوانده و نواخته ميشود. بخشيها نوازندگان دوتار<sup>*</sup> (تامديره)، آوازخوان و داستانگو هستند. ساز ديگري كه بخشي را همراهي ميكند، كمانچه<sup>*</sup> (قيجاق) است. آوازههاي چوپاني و سارباني به همراهي ني<sup>*</sup>، آهنگهايي كه با ني<sup>*</sup> براي تسكين يا درمان سُرخك كودكان نواخته ميشود، مولودخواني، لَأله كه توسط دختران و نوعروسان خوانده ميشود، ذكرخواني طلبهها در حوزههاي علميه، لالايي (هودي)، مويهها و... از ديگر نمونههاي موسيقي تركمني ايران است. رقص در فرهنگ تركمني ايران جايگاهي ندارد و نشاني از سازهاي كوبهاي به ويژه خانوادة پوست صداها<sup>*</sup> و سازهاي گروه سُرنا<sup>*</sup> در موسيقي تركمني ايران ديده نميشود. موسيقي تركمني كه تعداد نغمههاي آن بالغ بر 500 آهنگ است بر اساس چهار مقام اصليِ مُخمّس، تِشنيد، غِرِق لَر، نوايي شكل گرفته است. اين چهار مقام در چهار شيوة مختلف گرگان يولي، لامانايولي، مارييولي و خيوه يولي كه هر كدام مربوط به ناحيه يا تيرهاي خاص است اجرا ميشوند. سازهاي متداول در تركمن صحراي ايران شامل دوتار<sup>*</sup> (تامديره)، كمانچه<sup>*</sup> (قيجاق) و چهار نوع ني<sup>*</sup> است. قوپوز<sup>*</sup> (قاووز) كه همان زنبورك<sup>*</sup> است نيز توسط زنان و دختران تركمن نواخته ميشود</del>.</div></td><td class="diff-marker" data-marker="+"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div><ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">طایفههایی </ins>از قوم <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">ترکمن </ins>(اُغوزها) <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">که </ins>هزار و <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">اندی </ins>سال <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">پیش </ins>به هنگام <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">زیستن </ins>در <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">کرانههای روی سیحون </ins>به دست <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">امیران سامانی </ins>به اسلام <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">گرویده </ins>بودند، بعدها در <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">ناحیهای سکنا گزیدند که </ins>امروزه <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">ترکمن </ins>صحرا خوانده <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">میشود</ins>. <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">این </ins>منطقه در <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">ایران </ins>شامل <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">قسمتهایی </ins>از استان گلستان و <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">بخشی </ins>از شمالِ <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">غربی </ins>خراسان است. <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">خنیاگران </ins>اسلاف <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">تیرههای ترکمنی </ins>اوزان نام داشتند. اوزانها <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">که کارشان ریشة عمیقی </ins>در <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">آئین شامانیسم </ins>داشت در مدح قهرمانان <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">ایل </ins>حماسه <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">میسرودند </ins>و در <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">میان </ins>مردم از احترام <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">ویژهای </ins>برخوردار بودند. اوزانها را <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">میتوان آفریننده </ins>و <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">پایهگذار تمامی </ins>آثار <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">بنیادی موسیقی </ins>همة <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">تُرک </ins>زبانان دانست. امروزه اخلاف اوزانها را در <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">ترکمن </ins>صحرا <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">باغشی یا بخشی مینامند</ins>. </div></td></tr>
<tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br></td></tr>
<tr><td colspan="2" class="diff-side-deleted"></td><td class="diff-marker" data-marker="+"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div><ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">مهمترین بخش موسیقی ترکمنی مجموعة آثاری است که توسط بخشیها خوانده و نواخته میشود. بخشیها نوازندگان دوتار<sup>*</sup> (تامدیره)، آوازخوان و داستانگو هستند. ساز دیگری که بخشی را همراهی میکند، کمانچه<sup>*</sup> (قیجاق) است. آوازههای چوپانی و ساربانی به همراهی نی<sup>*</sup>، آهنگهایی که با نی<sup>*</sup> برای تسکین یا درمان سُرخک کودکان نواخته میشود، مولودخوانی، لَأله که توسط دختران و نوعروسان خوانده میشود، ذکرخوانی طلبهها در حوزههای علمیه، لالایی (هودی)، مویهها و... از دیگر نمونههای موسیقی ترکمنی ایران است. رقص در فرهنگ ترکمنی ایران جایگاهی ندارد و نشانی از سازهای کوبهای به ویژه خانوادة پوست صداها<sup>*</sup> و سازهای گروه [[سُرنا]]<sup>*</sup> در موسیقی ترکمنی ایران دیده نمیشود. موسیقی ترکمنی که تعداد نغمههای آن بالغ بر 500 آهنگ است بر اساس چهار مقام اصلیِ مُخمّس، تِشنید، غِرِق لَر، نوایی شکل گرفته است. این چهار مقام در چهار شیوة مختلف گرگان یولی، لامانایولی، مارییولی و خیوه یولی که هر کدام مربوط به ناحیه یا تیرهای خاص است اجرا میشوند. سازهای متداول در ترکمن صحرای ایران شامل دوتار<sup>*</sup> (تامدیره)، کمانچه<sup>*</sup> (قیجاق) و چهار نوع نی<sup>*</sup> است. قوپوز<sup>*</sup> (قاووز) که همان زنبورک<sup>*</sup> است نیز توسط زنان و دختران ترکمن نواخته میشود<ref>کار میدانی</ref><ref>درویشی، محمدرضا، '''''دایرةالمعارف سازهای ایران'''''. جلد اول، تهران: ماهور.</ref><ref>درویشی، محمدرضا، '''''آیینه و آواز'''''. تهران: ماهور.</ref><ref>درویشی، محمدرضا، '''''هفتاورنگ'''''. تهران: مرکز موسیقی حوزه هنری.</ref></ins></div></td></tr>
<tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br></td></tr>
<tr><td class="diff-marker" data-marker="−"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #ffe49c; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div><del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">'''</del>مآخذ<del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">:'''</del></div></td><td class="diff-marker" data-marker="+"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div><ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">== </ins>مآخذ <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">==</ins></div></td></tr>
<tr><td class="diff-marker" data-marker="−"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #ffe49c; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div> </div></td><td colspan="2" class="diff-side-added"></td></tr>
<tr><td class="diff-marker" data-marker="−"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #ffe49c; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div><del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">اطلاعات اين مدخل از طريق منابع زير تأمين شده است:</del></div></td><td colspan="2" class="diff-side-added"></td></tr>
<tr><td class="diff-marker" data-marker="−"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #ffe49c; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div> </div></td><td colspan="2" class="diff-side-added"></td></tr>
<tr><td class="diff-marker" data-marker="−"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #ffe49c; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div><del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">- كار ميداني</del></div></td><td colspan="2" class="diff-side-added"></td></tr>
<tr><td class="diff-marker" data-marker="−"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #ffe49c; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div> </div></td><td colspan="2" class="diff-side-added"></td></tr>
<tr><td class="diff-marker" data-marker="−"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #ffe49c; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div><del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">- '''''دايرةالمعارف سازهاي ايران'''''. جلد اول، محمدرضا درويشي. ماهور.</del></div></td><td colspan="2" class="diff-side-added"></td></tr>
<tr><td class="diff-marker" data-marker="−"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #ffe49c; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div> </div></td><td colspan="2" class="diff-side-added"></td></tr>
<tr><td class="diff-marker" data-marker="−"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #ffe49c; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div><del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">ـ ''''' آيينه و آواز'''''. محمدرضا درويشي. ماهور.</del></div></td><td colspan="2" class="diff-side-added"></td></tr>
<tr><td class="diff-marker" data-marker="−"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #ffe49c; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div> </div></td><td colspan="2" class="diff-side-added"></td></tr>
<tr><td class="diff-marker" data-marker="−"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #ffe49c; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div><del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">ـ '''''هفتاورنگ'''''. محمدرضا درويشي. مركز موسيقي حوزة هنري.</del></div></td><td colspan="2" class="diff-side-added"></td></tr>
<tr><td class="diff-marker" data-marker="−"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #ffe49c; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div> </div></td><td colspan="2" class="diff-side-added"></td></tr>
<tr><td class="diff-marker" data-marker="−"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #ffe49c; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div> </div></td><td colspan="2" class="diff-side-added"></td></tr>
<tr><td class="diff-marker" data-marker="−"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #ffe49c; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div> </div></td><td colspan="2" class="diff-side-added"></td></tr>
<tr><td class="diff-marker" data-marker="−"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #ffe49c; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div><del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">محمدرضا درویشی</del></div></td><td colspan="2" class="diff-side-added"></td></tr>
</table>
Samei
https://iranology-e.ir/index.php?title=%D9%85%D9%88%D8%B3%DB%8C%D9%82%DB%8C_%D8%AA%D8%B1%DA%A9%D9%85%D9%86%DB%8C&diff=1557&oldid=prev
Samei: صفحهای تازه حاوی «طايفههايي از قوم تركمن (اُغوزها) كه هزار و اندي سال پيش به هنگام زيستن در كرانههاي روي سيحون به دست اميران ساماني به اسلام گرويده بودند، بعدها در ناحيهاي سكنا گزيدند كه امروزه تركمن صحرا خوانده ميشود. اين منطقه در ايران شامل قسمتهايي ا...» ایجاد کرد
2024-08-22T02:11:56Z
<p>صفحهای تازه حاوی «طايفههايي از قوم تركمن (اُغوزها) كه هزار و اندي سال پيش به هنگام زيستن در كرانههاي روي سيحون به دست اميران ساماني به اسلام گرويده بودند، بعدها در ناحيهاي سكنا گزيدند كه امروزه تركمن صحرا خوانده ميشود. اين منطقه در ايران شامل قسمتهايي ا...» ایجاد کرد</p>
<p><b>صفحهٔ تازه</b></p><div>طايفههايي از قوم تركمن (اُغوزها) كه هزار و اندي سال پيش به هنگام زيستن در كرانههاي روي سيحون به دست اميران ساماني به اسلام گرويده بودند، بعدها در ناحيهاي سكنا گزيدند كه امروزه تركمن صحرا خوانده ميشود. اين منطقه در ايران شامل قسمتهايي از استان گلستان و بخشي از شمالِ غربي خراسان است. خنياگران اسلاف تيرههاي تركمني اوزان نام داشتند. اوزانها كه كارشان ريشة عميقي در آئين شامانيسم داشت در مدح قهرمانان ايل حماسه ميسرودند و در ميان مردم از احترام ويژهاي برخوردار بودند. اوزانها را ميتوان آفريننده و پايهگذار تمامي آثار بنيادي موسيقي همة تُرك زبانان دانست. امروزه اخلاف اوزانها را در تركمن صحرا باغشي يا بخشي مينامند. مهمترين بخش موسيقي تركمني مجموعة آثاري است كه توسط بخشيها خوانده و نواخته ميشود. بخشيها نوازندگان دوتار<sup>*</sup> (تامديره)، آوازخوان و داستانگو هستند. ساز ديگري كه بخشي را همراهي ميكند، كمانچه<sup>*</sup> (قيجاق) است. آوازههاي چوپاني و سارباني به همراهي ني<sup>*</sup>، آهنگهايي كه با ني<sup>*</sup> براي تسكين يا درمان سُرخك كودكان نواخته ميشود، مولودخواني، لَأله كه توسط دختران و نوعروسان خوانده ميشود، ذكرخواني طلبهها در حوزههاي علميه، لالايي (هودي)، مويهها و... از ديگر نمونههاي موسيقي تركمني ايران است. رقص در فرهنگ تركمني ايران جايگاهي ندارد و نشاني از سازهاي كوبهاي به ويژه خانوادة پوست صداها<sup>*</sup> و سازهاي گروه سُرنا<sup>*</sup> در موسيقي تركمني ايران ديده نميشود. موسيقي تركمني كه تعداد نغمههاي آن بالغ بر 500 آهنگ است بر اساس چهار مقام اصليِ مُخمّس، تِشنيد، غِرِق لَر، نوايي شكل گرفته است. اين چهار مقام در چهار شيوة مختلف گرگان يولي، لامانايولي، مارييولي و خيوه يولي كه هر كدام مربوط به ناحيه يا تيرهاي خاص است اجرا ميشوند. سازهاي متداول در تركمن صحراي ايران شامل دوتار<sup>*</sup> (تامديره)، كمانچه<sup>*</sup> (قيجاق) و چهار نوع ني<sup>*</sup> است. قوپوز<sup>*</sup> (قاووز) كه همان زنبورك<sup>*</sup> است نيز توسط زنان و دختران تركمن نواخته ميشود.<br />
<br />
<br />
'''مآخذ:'''<br />
<br />
اطلاعات اين مدخل از طريق منابع زير تأمين شده است:<br />
<br />
- كار ميداني<br />
<br />
- '''''دايرةالمعارف سازهاي ايران'''''. جلد اول، محمدرضا درويشي. ماهور.<br />
<br />
ـ ''''' آيينه و آواز'''''. محمدرضا درويشي. ماهور.<br />
<br />
ـ '''''هفتاورنگ'''''. محمدرضا درويشي. مركز موسيقي حوزة هنري.<br />
<br />
<br />
<br />
محمدرضا درویشی</div>
Samei