https://iranology-e.ir/index.php?action=history&feed=atom&title=%D9%85%D9%88%D8%B3%DB%8C%D9%82%DB%8C_%D9%85%D8%A7%D8%B2%D9%86%D8%AF%D8%B1%D8%A7%D9%86
موسیقی مازندران - تاریخچهٔ نسخهها
2026-06-16T04:03:23Z
تاریخچهٔ نسخهها برای این صفحه در ویکی
MediaWiki 1.43.1
https://iranology-e.ir/index.php?title=%D9%85%D9%88%D8%B3%DB%8C%D9%82%DB%8C_%D9%85%D8%A7%D8%B2%D9%86%D8%AF%D8%B1%D8%A7%D9%86&diff=5164&oldid=prev
Samei: /* موسیقی مازندران غربی */
2025-05-01T08:12:13Z
<p><span class="autocomment">موسیقی مازندران غربی</span></p>
<table style="background-color: #fff; color: #202122;" data-mw="interface">
<col class="diff-marker" />
<col class="diff-content" />
<col class="diff-marker" />
<col class="diff-content" />
<tr class="diff-title" lang="fa">
<td colspan="2" style="background-color: #fff; color: #202122; text-align: center;">→ نسخهٔ قدیمیتر</td>
<td colspan="2" style="background-color: #fff; color: #202122; text-align: center;">نسخهٔ ۱ مهٔ ۲۰۲۵، ساعت ۰۸:۱۲</td>
</tr><tr><td colspan="2" class="diff-lineno" id="mw-diff-left-l10">خط ۱۰:</td>
<td colspan="2" class="diff-lineno">خط ۱۰:</td></tr>
<tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br></td></tr>
<tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>=== موسیقی [[استان مازندران|مازندران]] غربی ===</div></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>=== موسیقی [[استان مازندران|مازندران]] غربی ===</div></td></tr>
<tr><td class="diff-marker" data-marker="−"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #ffe49c; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>مناطق غربی [[استان مازندران|مازندران]] از آنجا که در همسایگی مناطق شرقی [[استان گیلان|گیلان]] قرار دارد، محل تلاقی دو فرهنگ است. موسیقی این منطقه ترکیبی از خصوصیات موسیقی شرق [[استان گیلان|گیلان]] و مناطق مرکزی [[استان مازندران|مازندران]] است. این در هم آمیختگی فرهنگی را به جز موسیقی در دیگر آداب و رسوم و حتی زبان میتوان مشاهده کرد. از یک سو بسیاری از مقامها و آوازهای مناطق مرکزی [[استان مازندران|مازندران]] با دگرگونیهای زیاد در غرب مازندران حضور دارند و از دیگر سو منظومههای گیلی نیز اجرا میشوند. طوایفی از کُردهای افشار، لَک ها و گُدارها که در غرب مازندران زندگی میکنند تأثیرات قابل توجهی بر موسیقی این منطقه نگذاشتهاند. سازهای متداول در غرب [[استان مازندران|مازندران]] شامل [[سُرنا|سرنا]]<sup>*</sup>، [[دهل]]<sup>*</sup>، [[نی(نای)|نی]]<sup>*</sup> (للـه) است<ref>كار میدانی</ref><ref>درویشی، محمدرضا (1380). '''''دایرهالمعارف سازهای ایران'''''. جلد اول و دوم، تهران: ماهور.</ref><ref>درویشی، محمدرضا(1380). '''''آیینه و آواز'''''. تهران: مركز موسیقی حوزه هنری.</ref></div></td><td class="diff-marker" data-marker="+"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>مناطق غربی [[استان مازندران|مازندران]] از آنجا که در همسایگی مناطق شرقی [[استان گیلان|گیلان]] قرار دارد، محل تلاقی دو فرهنگ است. موسیقی این منطقه ترکیبی از خصوصیات موسیقی شرق [[استان گیلان|گیلان]] و مناطق مرکزی [[استان مازندران|مازندران]] است. این در هم آمیختگی فرهنگی را به جز موسیقی در دیگر آداب و رسوم و حتی زبان میتوان مشاهده کرد. از یک سو بسیاری از مقامها و آوازهای مناطق مرکزی [[استان مازندران|مازندران]] با دگرگونیهای زیاد در غرب <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">[[استان </ins>مازندران<ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">|مازندران]] </ins>حضور دارند و از دیگر سو منظومههای گیلی نیز اجرا میشوند. طوایفی از کُردهای افشار، لَک ها و گُدارها که در غرب مازندران زندگی میکنند تأثیرات قابل توجهی بر موسیقی این منطقه نگذاشتهاند. سازهای متداول در غرب [[استان مازندران|مازندران]] شامل [[سُرنا|سرنا]]<sup>*</sup>، [[دهل]]<sup>*</sup>، [[نی(نای)|نی]]<sup>*</sup> (للـه) است<ref>كار میدانی</ref><ref>درویشی، محمدرضا (1380). '''''دایرهالمعارف سازهای ایران'''''. جلد اول و دوم، تهران: ماهور.</ref><ref>درویشی، محمدرضا(1380). '''''آیینه و آواز'''''. تهران: مركز موسیقی حوزه هنری.</ref></div></td></tr>
<tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br></td></tr>
<tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>== نیز نگاه کنید به ==</div></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>== نیز نگاه کنید به ==</div></td></tr>
<tr><td colspan="2" class="diff-lineno" id="mw-diff-left-l27">خط ۲۷:</td>
<td colspan="2" class="diff-lineno">خط ۲۷:</td></tr>
<tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>== نویسنده مقاله ==</div></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>== نویسنده مقاله ==</div></td></tr>
<tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>محمدرضا درویشی</div></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>محمدرضا درویشی</div></td></tr>
<tr><td colspan="2" class="diff-side-deleted"></td><td class="diff-marker" data-marker="+"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div><ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">[[رده:هنر]]</ins></div></td></tr>
<tr><td colspan="2" class="diff-side-deleted"></td><td class="diff-marker" data-marker="+"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div><ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">[[رده:موسیقی]]</ins></div></td></tr>
<!-- diff cache key wiki-hYbGde5G:diff:1.41:old-5163:rev-5164:php=table -->
</table>
Samei
https://iranology-e.ir/index.php?title=%D9%85%D9%88%D8%B3%DB%8C%D9%82%DB%8C_%D9%85%D8%A7%D8%B2%D9%86%D8%AF%D8%B1%D8%A7%D9%86&diff=5163&oldid=prev
Samei در ۱ مهٔ ۲۰۲۵، ساعت ۰۸:۱۰
2025-05-01T08:10:47Z
<p></p>
<table style="background-color: #fff; color: #202122;" data-mw="interface">
<col class="diff-marker" />
<col class="diff-content" />
<col class="diff-marker" />
<col class="diff-content" />
<tr class="diff-title" lang="fa">
<td colspan="2" style="background-color: #fff; color: #202122; text-align: center;">→ نسخهٔ قدیمیتر</td>
<td colspan="2" style="background-color: #fff; color: #202122; text-align: center;">نسخهٔ ۱ مهٔ ۲۰۲۵، ساعت ۰۸:۱۰</td>
</tr><tr><td colspan="2" class="diff-lineno" id="mw-diff-left-l1">خط ۱:</td>
<td colspan="2" class="diff-lineno">خط ۱:</td></tr>
<tr><td class="diff-marker" data-marker="−"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #ffe49c; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>محدوده جغرافیایی موسیقی مازندران علاوه بر استان <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">مازندران، </del>برخی از نواحی دیگر را <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">كه </del>در تقسیمات <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">كشوری </del>در استانهای <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">سمنان، </del>گلستان و تهران قرار دارند نیز در برمیگیرد. به این ترتیب بخش عمدهای از <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">ساكنان </del>دو سوی البرز از موسیقی مازندرانی بهره میجویند. این پهنه جغرافیایی از نظر قومی نیز بسیار متنوع است. لایههایی از موسیقی <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">تركمنی</del><sup>*</sup> و خراسانی<sup>*</sup> در شرق مازندران و نمودهایی از موسیقی گیلان<sup>*</sup> در غرب مازندران هویداست. اقوام مهاجر نیز هر <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">كدام </del>به سهم خویش بر موسیقی مناطقی از مازندران تأثیر گذاشته و تأثیر گرفتهاند. </div></td><td class="diff-marker" data-marker="+"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>محدوده جغرافیایی موسیقی <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">[[استان </ins>مازندران<ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">|مازندران]] </ins>علاوه بر <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">[[</ins>استان <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">مازندران]]، </ins>برخی از نواحی دیگر را <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">که </ins>در تقسیمات <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">کشوری </ins>در <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">[[استان سمنان|</ins>استانهای <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">سمنان]]، [[استان گلستان|</ins>گلستان<ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">]] </ins>و <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">[[استان </ins>تهران<ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">|تهران]] </ins>قرار دارند نیز در برمیگیرد. به این ترتیب بخش عمدهای از <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">ساکنان </ins>دو سوی البرز از موسیقی مازندرانی بهره میجویند. این پهنه جغرافیایی از نظر قومی نیز بسیار متنوع است. لایههایی از <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">[[</ins>موسیقی <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">ترکمنی]]</ins><sup>*</sup> و خراسانی<sup>*</sup> در شرق مازندران و نمودهایی از <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">[[</ins>موسیقی گیلان<ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">]]</ins><sup>*</sup> در غرب مازندران هویداست. اقوام مهاجر نیز هر <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">کدام </ins>به سهم خویش بر موسیقی مناطقی از <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">[[استان مازندران|</ins>مازندران<ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">]] </ins>تأثیر گذاشته و تأثیر گرفتهاند. </div></td></tr>
<tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br></td></tr>
<tr><td class="diff-marker" data-marker="−"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #ffe49c; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>موسیقی مازندران را میتوان در <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">یك </del>تقسیمبندی <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">كلّی </del>به سه بخش موسیقی مازندران <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">مركزی، </del>موسیقی مازندران شرقی و موسیقی مازندران غربی تقسیم <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">كرد</del>. موسیقی علیآباد <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">كتول</del><sup>*</sup> اگر چه از نظر فرهنگی در قلمرو موسیقی مازندران محسوب میشود امّا با توجه به تقسیمات <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">كشوری </del>جدید در قلمرو استان گلستان قرار میگیرد. موسیقی گُداری نیز اگر چه <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">سبكی </del>متفاوت دارد به <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">مركزیت </del>قنبرآباد بهشهر قابل <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">تفكیك </del>است امّا آن را میتوان روایتی متفاوت از موسیقی شرق مازندران به حساب آورد.</div></td><td class="diff-marker" data-marker="+"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>موسیقی <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">[[استان مازندران|</ins>مازندران<ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">]] </ins>را میتوان در <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">یک </ins>تقسیمبندی <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">کلّی </ins>به سه بخش موسیقی <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">[[استان </ins>مازندران<ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">|مازندران]] مرکزی، </ins>موسیقی <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">[[استان </ins>مازندران<ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">|مازندران]] </ins>شرقی و موسیقی <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">[[استان </ins>مازندران<ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">|مازندران]] </ins>غربی تقسیم <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">کرد</ins>. <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">[[موسیقی کتول|</ins>موسیقی علیآباد <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">کتول]]</ins><sup>*</sup> اگر چه از نظر فرهنگی در قلمرو موسیقی <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">[[استان مازندران|</ins>مازندران<ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">]] </ins>محسوب میشود امّا با توجه به تقسیمات <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">کشوری </ins>جدید در قلمرو <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">[[</ins>استان گلستان<ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">]] </ins>قرار میگیرد. موسیقی گُداری نیز اگر چه <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">سبکی </ins>متفاوت دارد به <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">مرکزیت </ins>قنبرآباد بهشهر قابل <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">تفکیک </ins>است امّا آن را میتوان روایتی متفاوت از موسیقی شرق <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">[[استان مازندران|</ins>مازندران<ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">]] </ins>به حساب آورد.</div></td></tr>
<tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br></td></tr>
<tr><td class="diff-marker" data-marker="−"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #ffe49c; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>=== موسیقی شرق مازندران (مازندران شرقی) ===</div></td><td class="diff-marker" data-marker="+"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>=== موسیقی شرق <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">[[استان </ins>مازندران<ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">|مازندران]] </ins>(<ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">[[استان مازندران|</ins>مازندران<ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">]] </ins>شرقی) ===</div></td></tr>
<tr><td class="diff-marker" data-marker="−"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #ffe49c; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>این موسیقی از میان دو رود ساری تا <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">كوهپایههای </del>تَبری زبان گرگان جریان دارد. موسیقی این منطقه علاوه بر ارتباط با موسیقی مناطق <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">مركزی مازندران، </del>با موسیقیهای <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">كتولی</del><sup>*</sup>، <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">تركمنی</del><sup>*</sup> و خراسانی<sup>*</sup> نیز ارتباط دارد. قوم گُدار <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">كه یكی </del>از طوایف <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">كولیان </del>به حساب میآیند در <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">تكوین </del>و <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">تكامل </del>این موسیقی نقش بسزایی داشته است. موسیقی شرق مازندران برگِرد چند مقام اصلی <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">شكل </del>گرفته <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">كه </del>رایجترین آن مقامهرایی یا مجموعه چند مقام است <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">كه </del>با عنوان هرایی <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">متشكل </del>شدهاند. این منظومه مهم با دو <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">سبك </del>یا شیوه اصلی یعنی هرایی <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">كتولی </del>و هرایی قنبرآبادی اجرا میشود. هرایی دارای شاخههای متعدد است و ریز مقامهای چندی از آن منشعب شدهاند. روایتهای گُداری از موسیقی شرق مازندران در برگیرنده مقامهای متعدد است <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">كه </del>مهمترین آنها هرایی (با شاخههای: گُل، بلبل، چاربند عاشق و ... )، طبیب و عباس <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">مسكین </del>است. به جز آنچه <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">ذكر </del>شد میتوان از امیری، حقانی و نجما نام برد <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">كه </del>اگر چه به موسیقی مازندران <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">مركزی </del>تعلق دارند امّا در مازندران شرقی نیز تا حدودی اجرا میشوند. از جمله دیگر آهنگهای دیگر این منطقه میتوان به لاره، توتون جاری، نیرّهجان، نرگسبانو و عُمی دِتِر جان نام برد. سازهای متداول در شرق مازندران شامل دوتار<sup>*</sup>، <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">كمانچه</del><sup>*</sup>، سرنا<sup>*</sup>، دهل<sup>*</sup>، دست دایره<sup>*</sup> و در حدّ محدودی نی<sup>*</sup> لـله است.</div></td><td class="diff-marker" data-marker="+"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>این موسیقی از میان دو رود ساری تا <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">کوهپایههای </ins>تَبری زبان گرگان جریان دارد. موسیقی این منطقه علاوه بر ارتباط با موسیقی مناطق <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">مرکزی [[استان مازندران|مازندران]]، </ins>با <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">[[موسیقی کتول|</ins>موسیقیهای <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">کتولی]]</ins><sup>*</sup>، <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">[[موسیقی ترکمنی|ترکمنی]]</ins><sup>*</sup> و خراسانی<sup>*</sup> نیز ارتباط دارد. قوم گُدار <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">که یکی </ins>از طوایف <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">کولیان </ins>به حساب میآیند در <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">تکوین </ins>و <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">تکامل </ins>این موسیقی نقش بسزایی داشته است. موسیقی شرق <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">[[استان </ins>مازندران<ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">|مازندران]] </ins>برگِرد چند مقام اصلی <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">شکل </ins>گرفته <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">که </ins>رایجترین آن مقامهرایی یا مجموعه چند مقام است <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">که </ins>با عنوان هرایی <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">متشکل </ins>شدهاند. این منظومه مهم با دو <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">سبک </ins>یا شیوه اصلی یعنی هرایی <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">کتولی </ins>و هرایی قنبرآبادی اجرا میشود. هرایی دارای شاخههای متعدد است و ریز مقامهای چندی از آن منشعب شدهاند. روایتهای گُداری از موسیقی شرق <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">[[استان </ins>مازندران<ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">|مازندران]] </ins>در برگیرنده مقامهای متعدد است <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">که </ins>مهمترین آنها هرایی (با شاخههای: گُل، بلبل، چاربند عاشق و ... )، طبیب و عباس <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">مسکین </ins>است. به جز آنچه <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">ذکر </ins>شد میتوان از امیری، حقانی و نجما نام برد <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">که </ins>اگر چه به موسیقی <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">[[استان مازندران|</ins>مازندران<ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">]] مرکزی </ins>تعلق دارند امّا در <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">[[استان مازندران|</ins>مازندران<ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">]] </ins>شرقی نیز تا حدودی اجرا میشوند. از جمله دیگر آهنگهای دیگر این منطقه میتوان به لاره، توتون جاری، نیرّهجان، نرگسبانو و عُمی دِتِر جان نام برد. سازهای متداول در شرق <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">[[استان </ins>مازندران<ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">|مازندران]] </ins>شامل <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">[[</ins>دوتار<ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">]]</ins><sup>*</sup>، <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">کمانچه</ins><sup>*</sup>، <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">[[سُرنا|</ins>سرنا<ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">]]</ins><sup>*</sup>، <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">[[</ins>دهل<ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">]]</ins><sup>*</sup>، دست <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">[[</ins>دایره<ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">]]</ins><sup>*</sup> و در حدّ محدودی <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">[[نی(نای)|</ins>نی<ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">]]</ins><sup>*</sup> لـله است.</div></td></tr>
<tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br></td></tr>
<tr><td class="diff-marker" data-marker="−"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #ffe49c; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>=== موسیقی مازندران <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">مركزی </del>===</div></td><td class="diff-marker" data-marker="+"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>=== موسیقی <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">[[استان </ins>مازندران<ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">|مازندران]] مرکزی </ins>===</div></td></tr>
<tr><td class="diff-marker" data-marker="−"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #ffe49c; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>موسیقی مناطق گستردهای از <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">كوهستانهای </del>مازندران از هزار جریب تا دماوند و جلگههای میان ساری تا چالوس براساس قدیمیترین نغمه های چوپانی <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">شكل </del>گرفته است. این موسیقی در مناطق <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">كوهستانی </del>به خاطر صعبالعبور بودن دست نخوردهتر باقی مانده است. محور اصلی موسیقی مازندران <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">مركزی، </del>پنج مقام آوازی تَبری بلند، تَبری <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">كوتاه، كتولی </del>بلند، <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">كتولی كوتاه </del>(<del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">كِل </del>حال) و میون <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">كتولی </del>است. قطعات سازیِ چوپانی نیز بخش مهم دیگری از موسیقی مازندران <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">مركزی </del>است. سازهای متداول در مناطق <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">مركزی </del>مازندران شامل سرنا<sup>*</sup>، <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">دِسَركوتِن </del>(نقاره<sup>*</sup>)، نی<sup>*</sup> (للـه وا) و در دورهای <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">نزدیك </del>به معاصر <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">كمانچه</del><sup>*</sup> است.</div></td><td class="diff-marker" data-marker="+"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>موسیقی مناطق گستردهای از <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">کوهستانهای [[استان مازندران|</ins>مازندران<ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">]] </ins>از هزار جریب تا دماوند و جلگههای میان ساری تا چالوس براساس قدیمیترین نغمه های چوپانی <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">شکل </ins>گرفته است. این موسیقی در مناطق <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">کوهستانی </ins>به خاطر صعبالعبور بودن دست نخوردهتر باقی مانده است. محور اصلی موسیقی <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">[[استان مازندران|</ins>مازندران<ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">]] مرکزی، </ins>پنج مقام آوازی تَبری بلند، تَبری <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">کوتاه، کتولی </ins>بلند، <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">کتولی کوتاه </ins>(<ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">کِل </ins>حال) و میون <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">کتولی </ins>است. قطعات سازیِ چوپانی نیز بخش مهم دیگری از موسیقی <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">[[استان مازندران|</ins>مازندران<ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">]] مرکزی </ins>است. سازهای متداول در مناطق <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">مرکزی [[استان مازندران|</ins>مازندران<ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">]] </ins>شامل <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">[[سُرنا|</ins>سرنا<ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">]]</ins><sup>*</sup>، <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">دِسَرکوتِن </ins>(<ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">[[</ins>نقاره<ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">]]</ins><sup>*</sup>)، <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">[[نی(نای)|</ins>نی<ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">]]</ins><sup>*</sup> (للـه وا) و در دورهای <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">نزدیک </ins>به معاصر <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">کمانچه</ins><sup>*</sup> است.</div></td></tr>
<tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br></td></tr>
<tr><td class="diff-marker" data-marker="−"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #ffe49c; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>=== موسیقی مازندران غربی ===</div></td><td class="diff-marker" data-marker="+"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>=== موسیقی <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">[[استان </ins>مازندران<ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">|مازندران]] </ins>غربی ===</div></td></tr>
<tr><td class="diff-marker" data-marker="−"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #ffe49c; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>مناطق غربی مازندران از آنجا <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">كه </del>در همسایگی مناطق شرقی گیلان قرار دارد، محل تلاقی دو فرهنگ است. موسیقی این منطقه <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">تركیبی </del>از خصوصیات موسیقی شرق گیلان و مناطق <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">مركزی </del>مازندران است. این در هم آمیختگی فرهنگی را به جز موسیقی در دیگر آداب و رسوم و حتی زبان میتوان مشاهده <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">كرد</del>. از <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">یك </del>سو بسیاری از مقامها و آوازهای مناطق <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">مركزی </del>مازندران با دگرگونیهای زیاد در غرب مازندران حضور دارند و از دیگر سو منظومههای گیلی نیز اجرا میشوند. طوایفی از <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">كُردهای </del>افشار، لَک ها و گُدارها <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">كه </del>در غرب مازندران زندگی <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">میكنند </del>تأثیرات قابل توجهی بر موسیقی این منطقه نگذاشتهاند. سازهای متداول در غرب مازندران شامل سرنا<sup>*</sup>، دهل<sup>*</sup>، نی<sup>*</sup> (للـه) است<ref>كار میدانی</ref><ref>درویشی، محمدرضا (1380). '''''دایرهالمعارف سازهای ایران'''''. جلد اول و دوم، تهران: ماهور.</ref><ref>درویشی، محمدرضا(1380). '''''آیینه و آواز'''''. تهران: مركز موسیقی حوزه هنری.</ref></div></td><td class="diff-marker" data-marker="+"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>مناطق غربی <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">[[استان مازندران|</ins>مازندران<ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">]] </ins>از آنجا <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">که </ins>در همسایگی مناطق شرقی <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">[[استان گیلان|</ins>گیلان<ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">]] </ins>قرار دارد، محل تلاقی دو فرهنگ است. موسیقی این منطقه <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">ترکیبی </ins>از خصوصیات موسیقی شرق <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">[[استان گیلان|</ins>گیلان<ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">]] </ins>و مناطق <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">مرکزی [[استان مازندران|</ins>مازندران<ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">]] </ins>است. این در هم آمیختگی فرهنگی را به جز موسیقی در دیگر آداب و رسوم و حتی زبان میتوان مشاهده <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">کرد</ins>. از <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">یک </ins>سو بسیاری از مقامها و آوازهای مناطق <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">مرکزی [[استان مازندران|</ins>مازندران<ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">]] </ins>با دگرگونیهای زیاد در غرب مازندران حضور دارند و از دیگر سو منظومههای گیلی نیز اجرا میشوند. طوایفی از <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">کُردهای </ins>افشار، لَک ها و گُدارها <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">که </ins>در غرب مازندران زندگی <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">میکنند </ins>تأثیرات قابل توجهی بر موسیقی این منطقه نگذاشتهاند. سازهای متداول در غرب <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">[[استان مازندران|</ins>مازندران<ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">]] </ins>شامل <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">[[سُرنا|</ins>سرنا<ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">]]</ins><sup>*</sup>، <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">[[</ins>دهل<ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">]]</ins><sup>*</sup>، <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">[[نی(نای)|</ins>نی<ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">]]</ins><sup>*</sup> (للـه) است<ref>كار میدانی</ref><ref>درویشی، محمدرضا (1380). '''''دایرهالمعارف سازهای ایران'''''. جلد اول و دوم، تهران: ماهور.</ref><ref>درویشی، محمدرضا(1380). '''''آیینه و آواز'''''. تهران: مركز موسیقی حوزه هنری.</ref></div></td></tr>
<tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br></td></tr>
<tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>== نیز نگاه کنید به ==</div></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>== نیز نگاه کنید به ==</div></td></tr>
<tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br></td></tr>
<tr><td colspan="2" class="diff-side-deleted"></td><td class="diff-marker" data-marker="+"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div><ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">* [[استان مازندران]]</ins></div></td></tr>
<tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>* [[موسیقی گیلان]]</div></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>* [[موسیقی گیلان]]</div></td></tr>
<tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>* [[حسین علی خسروی]]</div></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>* [[حسین علی خسروی]]</div></td></tr>
<tr><td colspan="2" class="diff-side-deleted"></td><td class="diff-marker" data-marker="+"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div><ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">* [[موسیقی کتول]]</ins></div></td></tr>
<tr><td colspan="2" class="diff-side-deleted"></td><td class="diff-marker" data-marker="+"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div><ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">* [[موسیقی ترکمنی]]</ins></div></td></tr>
<tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br></td></tr>
<tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>== مآخذ ==</div></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>== مآخذ ==</div></td></tr>
<tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div><references /></div></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div><references /></div></td></tr>
<tr><td class="diff-marker" data-marker="−"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #ffe49c; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div><del style="font-weight: bold; text-decoration: none;"></del></div></td><td colspan="2" class="diff-side-added"></td></tr>
<tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>== منبع اصلی ==</div></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>== منبع اصلی ==</div></td></tr>
<tr><td class="diff-marker" data-marker="−"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #ffe49c; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>دانشنامه ایران</div></td><td class="diff-marker" data-marker="+"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div><ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">[https://icro.ir/ سازمان فرهنگ و ارتباطات اسلامی، مرکز مطالعات راهبردی روابط فرهنگی] (1398). </ins>دانشنامه ایران<ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">. تهران: [https://alhoda.ir/ موسسه فرهنگی هنری و انتشارات بین المللی الهدی]،</ins></div></td></tr>
<tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br></td></tr>
<tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>== نویسنده مقاله ==</div></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>== نویسنده مقاله ==</div></td></tr>
<tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>محمدرضا درویشی</div></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>محمدرضا درویشی</div></td></tr>
<!-- diff cache key wiki-hYbGde5G:diff:1.41:old-2076:rev-5163:php=table -->
</table>
Samei
https://iranology-e.ir/index.php?title=%D9%85%D9%88%D8%B3%DB%8C%D9%82%DB%8C_%D9%85%D8%A7%D8%B2%D9%86%D8%AF%D8%B1%D8%A7%D9%86&diff=2076&oldid=prev
Samei: /* نیز نگاه کنید به */
2024-12-17T14:39:21Z
<p><span class="autocomment">نیز نگاه کنید به</span></p>
<table style="background-color: #fff; color: #202122;" data-mw="interface">
<col class="diff-marker" />
<col class="diff-content" />
<col class="diff-marker" />
<col class="diff-content" />
<tr class="diff-title" lang="fa">
<td colspan="2" style="background-color: #fff; color: #202122; text-align: center;">→ نسخهٔ قدیمیتر</td>
<td colspan="2" style="background-color: #fff; color: #202122; text-align: center;">نسخهٔ ۱۷ دسامبر ۲۰۲۴، ساعت ۱۴:۳۹</td>
</tr><tr><td colspan="2" class="diff-lineno" id="mw-diff-left-l13">خط ۱۳:</td>
<td colspan="2" class="diff-lineno">خط ۱۳:</td></tr>
<tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br></td></tr>
<tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>== نیز نگاه کنید به ==</div></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>== نیز نگاه کنید به ==</div></td></tr>
<tr><td colspan="2" class="diff-side-deleted"></td><td class="diff-marker" data-marker="+"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div><ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;"></ins></div></td></tr>
<tr><td colspan="2" class="diff-side-deleted"></td><td class="diff-marker" data-marker="+"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div><ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">* [[موسیقی گیلان]]</ins></div></td></tr>
<tr><td colspan="2" class="diff-side-deleted"></td><td class="diff-marker" data-marker="+"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div><ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">* [[حسین علی خسروی]]</ins></div></td></tr>
<tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br></td></tr>
<tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>== مآخذ ==</div></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>== مآخذ ==</div></td></tr>
</table>
Samei
https://iranology-e.ir/index.php?title=%D9%85%D9%88%D8%B3%DB%8C%D9%82%DB%8C_%D9%85%D8%A7%D8%B2%D9%86%D8%AF%D8%B1%D8%A7%D9%86&diff=2075&oldid=prev
Samei: /* مآخذ */
2024-12-17T14:38:37Z
<p><span class="autocomment">مآخذ</span></p>
<table style="background-color: #fff; color: #202122;" data-mw="interface">
<col class="diff-marker" />
<col class="diff-content" />
<col class="diff-marker" />
<col class="diff-content" />
<tr class="diff-title" lang="fa">
<td colspan="2" style="background-color: #fff; color: #202122; text-align: center;">→ نسخهٔ قدیمیتر</td>
<td colspan="2" style="background-color: #fff; color: #202122; text-align: center;">نسخهٔ ۱۷ دسامبر ۲۰۲۴، ساعت ۱۴:۳۸</td>
</tr><tr><td colspan="2" class="diff-lineno" id="mw-diff-left-l12">خط ۱۲:</td>
<td colspan="2" class="diff-lineno">خط ۱۲:</td></tr>
<tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>مناطق غربی مازندران از آنجا كه در همسایگی مناطق شرقی گیلان قرار دارد، محل تلاقی دو فرهنگ است. موسیقی این منطقه تركیبی از خصوصیات موسیقی شرق گیلان و مناطق مركزی مازندران است. این در هم آمیختگی فرهنگی را به جز موسیقی در دیگر آداب و رسوم و حتی زبان میتوان مشاهده كرد. از یك سو بسیاری از مقامها و آوازهای مناطق مركزی مازندران با دگرگونیهای زیاد در غرب مازندران حضور دارند و از دیگر سو منظومههای گیلی نیز اجرا میشوند. طوایفی از كُردهای افشار، لَک ها و گُدارها كه در غرب مازندران زندگی میكنند تأثیرات قابل توجهی بر موسیقی این منطقه نگذاشتهاند. سازهای متداول در غرب مازندران شامل سرنا<sup>*</sup>، دهل<sup>*</sup>، نی<sup>*</sup> (للـه) است<ref>كار میدانی</ref><ref>درویشی، محمدرضا (1380). '''''دایرهالمعارف سازهای ایران'''''. جلد اول و دوم، تهران: ماهور.</ref><ref>درویشی، محمدرضا(1380). '''''آیینه و آواز'''''. تهران: مركز موسیقی حوزه هنری.</ref></div></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>مناطق غربی مازندران از آنجا كه در همسایگی مناطق شرقی گیلان قرار دارد، محل تلاقی دو فرهنگ است. موسیقی این منطقه تركیبی از خصوصیات موسیقی شرق گیلان و مناطق مركزی مازندران است. این در هم آمیختگی فرهنگی را به جز موسیقی در دیگر آداب و رسوم و حتی زبان میتوان مشاهده كرد. از یك سو بسیاری از مقامها و آوازهای مناطق مركزی مازندران با دگرگونیهای زیاد در غرب مازندران حضور دارند و از دیگر سو منظومههای گیلی نیز اجرا میشوند. طوایفی از كُردهای افشار، لَک ها و گُدارها كه در غرب مازندران زندگی میكنند تأثیرات قابل توجهی بر موسیقی این منطقه نگذاشتهاند. سازهای متداول در غرب مازندران شامل سرنا<sup>*</sup>، دهل<sup>*</sup>، نی<sup>*</sup> (للـه) است<ref>كار میدانی</ref><ref>درویشی، محمدرضا (1380). '''''دایرهالمعارف سازهای ایران'''''. جلد اول و دوم، تهران: ماهور.</ref><ref>درویشی، محمدرضا(1380). '''''آیینه و آواز'''''. تهران: مركز موسیقی حوزه هنری.</ref></div></td></tr>
<tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br></td></tr>
<tr><td colspan="2" class="diff-side-deleted"></td><td class="diff-marker" data-marker="+"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div><ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">== نیز نگاه کنید به ==</ins></div></td></tr>
<tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br></td></tr>
<tr><td colspan="2" class="diff-side-deleted"></td><td class="diff-marker" data-marker="+"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div><ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">== مآخذ ==</ins></div></td></tr>
<tr><td colspan="2" class="diff-side-deleted"></td><td class="diff-marker" data-marker="+"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div><ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;"><references /></ins></div></td></tr>
<tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br></td></tr>
<tr><td class="diff-marker" data-marker="−"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #ffe49c; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>== <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">مآخذ </del>==</div></td><td class="diff-marker" data-marker="+"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>== <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">منبع اصلی </ins>==</div></td></tr>
<tr><td class="diff-marker" data-marker="−"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #ffe49c; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div><del style="font-weight: bold; text-decoration: none;"><sup> </sup></del></div></td><td class="diff-marker" data-marker="+"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div><ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">دانشنامه ایران</ins></div></td></tr>
<tr><td colspan="2" class="diff-side-deleted"></td><td class="diff-marker" data-marker="+"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div> </div></td></tr>
<tr><td colspan="2" class="diff-side-deleted"></td><td class="diff-marker" data-marker="+"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div><ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">== نویسنده مقاله ==</ins></div></td></tr>
<tr><td colspan="2" class="diff-side-deleted"></td><td class="diff-marker" data-marker="+"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div><ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">محمدرضا درویشی</ins></div></td></tr>
</table>
Samei
https://iranology-e.ir/index.php?title=%D9%85%D9%88%D8%B3%DB%8C%D9%82%DB%8C_%D9%85%D8%A7%D8%B2%D9%86%D8%AF%D8%B1%D8%A7%D9%86&diff=2074&oldid=prev
Samei در ۱۷ دسامبر ۲۰۲۴، ساعت ۱۴:۳۷
2024-12-17T14:37:44Z
<p></p>
<table style="background-color: #fff; color: #202122;" data-mw="interface">
<col class="diff-marker" />
<col class="diff-content" />
<col class="diff-marker" />
<col class="diff-content" />
<tr class="diff-title" lang="fa">
<td colspan="2" style="background-color: #fff; color: #202122; text-align: center;">→ نسخهٔ قدیمیتر</td>
<td colspan="2" style="background-color: #fff; color: #202122; text-align: center;">نسخهٔ ۱۷ دسامبر ۲۰۲۴، ساعت ۱۴:۳۷</td>
</tr><tr><td colspan="2" class="diff-lineno" id="mw-diff-left-l1">خط ۱:</td>
<td colspan="2" class="diff-lineno">خط ۱:</td></tr>
<tr><td class="diff-marker" data-marker="−"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #ffe49c; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div><del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">محدودة جغرافيايي موسيقي </del>مازندران علاوه بر استان مازندران، <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">برخي </del>از <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">نواحي ديگر </del>را كه در <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">تقسيمات كشوري </del>در <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">استانهاي </del>سمنان، گلستان و تهران قرار دارند <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">نيز </del>در <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">برميگيرد</del>. به <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">اين ترتيب </del>بخش <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">عمدهاي </del>از ساكنان دو <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">سوي </del>البرز از <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">موسيقي مازندراني </del>بهره <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">ميجويند</del>. <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">اين پهنة جغرافيايي </del>از نظر <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">قومي نيز بسيار </del>متنوع است. <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">لايههايي </del>از <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">موسيقي تركمني</del><sup>*</sup> و <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">خراساني</del><sup>*</sup> در شرق مازندران و <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">نمودهايي </del>از <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">موسيقي گيلان</del><sup>*</sup> در غرب مازندران <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">هويداست</del>. اقوام مهاجر <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">نيز </del>هر كدام به سهم <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">خويش </del>بر <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">موسيقي مناطقي </del>از مازندران <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">تأثير </del>گذاشته و <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">تأثير </del>گرفتهاند. </div></td><td class="diff-marker" data-marker="+"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div><ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">محدوده جغرافیایی موسیقی </ins>مازندران علاوه بر استان مازندران، <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">برخی </ins>از <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">نواحی دیگر </ins>را كه در <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">تقسیمات كشوری </ins>در <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">استانهای </ins>سمنان، گلستان و تهران قرار دارند <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">نیز </ins>در <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">برمیگیرد</ins>. به <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">این ترتیب </ins>بخش <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">عمدهای </ins>از ساكنان دو <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">سوی </ins>البرز از <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">موسیقی مازندرانی </ins>بهره <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">میجویند</ins>. <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">این پهنه جغرافیایی </ins>از نظر <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">قومی نیز بسیار </ins>متنوع است. <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">لایههایی </ins>از <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">موسیقی تركمنی</ins><sup>*</sup> و <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">خراسانی</ins><sup>*</sup> در شرق مازندران و <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">نمودهایی </ins>از <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">موسیقی گیلان</ins><sup>*</sup> در غرب مازندران <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">هویداست</ins>. اقوام مهاجر <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">نیز </ins>هر كدام به سهم <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">خویش </ins>بر <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">موسیقی مناطقی </ins>از مازندران <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">تأثیر </ins>گذاشته و <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">تأثیر </ins>گرفتهاند. </div></td></tr>
<tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br></td></tr>
<tr><td class="diff-marker" data-marker="−"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #ffe49c; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div><del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">موسيقي </del>مازندران را <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">ميتوان </del>در <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">يك تقسيمبندي كلّي </del>به سه بخش <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">موسيقي </del>مازندران <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">مركزي، موسيقي </del>مازندران <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">شرقي </del>و <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">موسيقي </del>مازندران <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">غربي تقسيم </del>كرد. <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">موسيقي عليآباد </del>كتول<sup>*</sup> اگر چه از نظر <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">فرهنگي </del>در قلمرو <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">موسيقي </del>مازندران محسوب <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">ميشود </del>امّا با توجه به <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">تقسيمات كشوري جديد </del>در قلمرو استان گلستان قرار <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">ميگيرد</del>. <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">موسيقي گُداري نيز </del>اگر چه <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">سبكي </del>متفاوت دارد به <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">مركزيت </del>قنبرآباد بهشهر قابل <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">تفكيك </del>است امّا آن را <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">ميتوان روايتي </del>متفاوت از <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">موسيقي </del>شرق مازندران به حساب آورد.</div></td><td class="diff-marker" data-marker="+"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div><ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">موسیقی </ins>مازندران را <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">میتوان </ins>در <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">یك تقسیمبندی كلّی </ins>به سه بخش <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">موسیقی </ins>مازندران <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">مركزی، موسیقی </ins>مازندران <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">شرقی </ins>و <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">موسیقی </ins>مازندران <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">غربی تقسیم </ins>كرد. <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">موسیقی علیآباد </ins>كتول<sup>*</sup> اگر چه از نظر <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">فرهنگی </ins>در قلمرو <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">موسیقی </ins>مازندران محسوب <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">میشود </ins>امّا با توجه به <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">تقسیمات كشوری جدید </ins>در قلمرو استان گلستان قرار <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">میگیرد</ins>. <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">موسیقی گُداری نیز </ins>اگر چه <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">سبكی </ins>متفاوت دارد به <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">مركزیت </ins>قنبرآباد بهشهر قابل <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">تفكیك </ins>است امّا آن را <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">میتوان روایتی </ins>متفاوت از <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">موسیقی </ins>شرق مازندران به حساب آورد.</div></td></tr>
<tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br></td></tr>
<tr><td class="diff-marker" data-marker="−"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #ffe49c; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div><del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">'''موسيقي </del>شرق مازندران (مازندران <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">شرقي</del>)<del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">'''</del></div></td><td class="diff-marker" data-marker="+"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div><ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">=== موسیقی </ins>شرق مازندران (مازندران <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">شرقی</ins>) <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">===</ins></div></td></tr>
<tr><td colspan="2" class="diff-side-deleted"></td><td class="diff-marker" data-marker="+"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div><ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">این موسیقی از میان دو رود ساری تا كوهپایههای تَبری زبان گرگان جریان دارد. موسیقی این منطقه علاوه بر ارتباط با موسیقی مناطق مركزی مازندران، با موسیقیهای كتولی<sup>*</sup>، تركمنی<sup>*</sup> و خراسانی<sup>*</sup> نیز ارتباط دارد. قوم گُدار كه یكی از طوایف كولیان به حساب میآیند در تكوین و تكامل این موسیقی نقش بسزایی داشته است. موسیقی شرق مازندران برگِرد چند مقام اصلی شكل گرفته كه رایجترین آن مقامهرایی یا مجموعه چند مقام است كه با عنوان هرایی متشكل شدهاند. این منظومه مهم با دو سبك یا شیوه اصلی یعنی هرایی كتولی و هرایی قنبرآبادی اجرا میشود. هرایی دارای شاخههای متعدد است و ریز مقامهای چندی از آن منشعب شدهاند. روایتهای گُداری از موسیقی شرق مازندران در برگیرنده مقامهای متعدد است كه مهمترین آنها هرایی (با شاخههای: گُل، بلبل، چاربند عاشق و ... )، طبیب و عباس مسكین است. به جز آنچه ذكر شد میتوان از امیری، حقانی و نجما نام برد كه اگر چه به موسیقی مازندران مركزی تعلق دارند امّا در مازندران شرقی نیز تا حدودی اجرا میشوند. از جمله دیگر آهنگهای دیگر این منطقه میتوان به لاره، توتون جاری، نیرّهجان، نرگسبانو و عُمی دِتِر جان نام برد. سازهای متداول در شرق مازندران شامل دوتار<sup>*</sup>، كمانچه<sup>*</sup>، سرنا<sup>*</sup>، دهل<sup>*</sup>، دست دایره<sup>*</sup> و در حدّ محدودی نی<sup>*</sup> لـله است.</ins></div></td></tr>
<tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br></td></tr>
<tr><td class="diff-marker" data-marker="−"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #ffe49c; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div><del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">اين موسيقي </del>از <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">ميان دو رود ساري </del>تا <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">كوهپايههاي تَبري زبان گرگان جريان دارد</del>. <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">موسيقي اين منطقه علاوه بر ارتباط با موسيقي </del>مناطق <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">مركزي مازندران، با موسيقيهاي كتولي<sup>*</sup>، تركمني<sup>*</sup> و خراساني<sup>*</sup> نيز ارتباط دارد. قوم گُدار كه يكي از طوايف كوليان </del>به <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">حساب ميآيند در تكوين و تكامل اين موسيقي نقش بسزايي داشته </del>است. <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">موسيقي شرق </del>مازندران <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">برگِرد چند مقام اصلي شكل گرفته كه رايجترين آن مقامهرايي يا مجموعة چند </del>مقام <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">است كه با عنوان هرايي متشكل شدهاند. اين منظومة مهم با دو سبك يا شيوة اصلي يعني هرايي كتولي و هرايي قنبرآبادي اجرا ميشود. هرايي داراي شاخههاي متعدد است و ريز مقامهاي چندي از آن منشعب شدهاند. روايتهاي گُداري از موسيقي شرق مازندران در برگيرندة مقامهاي متعدد است كه مهمترين آنها هرايي </del>(<del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">با شاخههاي: گُل، بلبل، چاربند عاشق و ... </del>)<del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">، طبيب </del>و <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">عباس مسكين </del>است. <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">به جز آنچه ذكر شد ميتوان </del>از <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">اميري، حقاني و نجما نام برد كه اگر چه به موسيقي </del>مازندران <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">مركزي تعلق دارند امّا در مازندران شرقي نيز تا حدودي اجرا ميشوند. از جمله ديگر آهنگهاي ديگر اين منطقه ميتوان به لاره، توتون جاري، نيرّهجان، نرگسبانو و عُمي دِتِر جان نام برد</del>. <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">سازهاي </del>متداول در <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">شرق </del>مازندران شامل <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">دوتار<sup>*</sup>، كمانچه<sup>*</sup>، </del>سرنا<sup>*</sup>، <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">دهل</del><sup>*</sup>، <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">دست دايره</del><sup>*</sup> و در <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">حدّ محدودي ني</del><sup>*</sup> <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">لـله </del>است.</div></td><td class="diff-marker" data-marker="+"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div><ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">=== موسیقی مازندران مركزی ===</ins></div></td></tr>
<tr><td colspan="2" class="diff-side-deleted"></td><td class="diff-marker" data-marker="+"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div><ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">موسیقی مناطق گستردهای از كوهستانهای مازندران </ins>از <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">هزار جریب </ins>تا <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">دماوند و جلگههای میان ساری تا چالوس براساس قدیمیترین نغمه های چوپانی شكل گرفته است</ins>. <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">این موسیقی در </ins>مناطق <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">كوهستانی </ins>به <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">خاطر صعبالعبور بودن دست نخوردهتر باقی مانده </ins>است. <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">محور اصلی موسیقی </ins>مازندران <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">مركزی، پنج </ins>مقام <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">آوازی تَبری بلند، تَبری كوتاه، كتولی بلند، كتولی كوتاه </ins>(<ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">كِل حال</ins>) و <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">میون كتولی </ins>است. <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">قطعات سازیِ چوپانی نیز بخش مهم دیگری </ins>از <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">موسیقی </ins>مازندران <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">مركزی است</ins>. <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">سازهای </ins>متداول در <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">مناطق مركزی </ins>مازندران شامل سرنا<sup>*</sup>، <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">دِسَركوتِن (نقاره</ins><sup>*</sup><ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">)</ins>، <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">نی</ins><sup>*</sup> <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">(للـه وا) </ins>و در <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">دورهای نزدیك به معاصر كمانچه</ins><sup>*</sup> است.</div></td></tr>
<tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br></td></tr>
<tr><td class="diff-marker" data-marker="−"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #ffe49c; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>'''<del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">موسيقي مازندران مركزي</del>'''</div></td><td class="diff-marker" data-marker="+"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div><ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">=== موسیقی مازندران غربی ===</ins></div></td></tr>
<tr><td colspan="2" class="diff-side-deleted"></td><td class="diff-marker" data-marker="+"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div><ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">مناطق غربی مازندران از آنجا كه در همسایگی مناطق شرقی گیلان قرار دارد، محل تلاقی دو فرهنگ است. موسیقی این منطقه تركیبی از خصوصیات موسیقی شرق گیلان و مناطق مركزی مازندران است. این در هم آمیختگی فرهنگی را به جز موسیقی در دیگر آداب و رسوم و حتی زبان میتوان مشاهده كرد. از یك سو بسیاری از مقامها و آوازهای مناطق مركزی مازندران با دگرگونیهای زیاد در غرب مازندران حضور دارند و از دیگر سو منظومههای گیلی نیز اجرا میشوند. طوایفی از كُردهای افشار، لَک ها و گُدارها كه در غرب مازندران زندگی میكنند تأثیرات قابل توجهی بر موسیقی این منطقه نگذاشتهاند. سازهای متداول در غرب مازندران شامل سرنا<sup>*</sup>، دهل<sup>*</sup>، نی<sup>*</sup> (للـه) است<ref>كار میدانی</ref><ref>درویشی، محمدرضا (1380). '''''دایرهالمعارف سازهای ایران'''</ins>'<ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">'. جلد اول و دوم، تهران: ماهور.</ref><ref>درویشی، محمدرضا(1380). '''''آیینه و آواز</ins>'''''<ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">. تهران: مركز موسیقی حوزه هنری.</ref></ins></div></td></tr>
<tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br></td></tr>
<tr><td class="diff-marker" data-marker="−"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #ffe49c; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div><del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">موسيقي مناطق گستردهاي از كوهستانهاي مازندران از هزار جريب تا دماوند و جلگههاي ميان ساري تا چالوس براساس قديميترين نغمه هاي چوپاني شكل گرفته است. اين موسيقي در مناطق كوهستاني به خاطر صعبالعبور بودن دست نخوردهتر باقي مانده است. محور اصلي موسيقي مازندران مركزي، پنج مقام آوازي تَبري بلند، تَبري كوتاه، كتولي بلند، كتولي كوتاه (كِل حال) و ميون كتولي است. قطعات سازيِ چوپاني نيز بخش مهم ديگري از موسيقي مازندران مركزي است. سازهاي متداول در مناطق مركزي مازندران شامل سرنا<sup>*</sup>، دِسَركوتِن (نقاره<sup>*</sup>)، ني<sup>*</sup> (للـه وا) و در دورهاي نزديك به معاصر كمانچه<sup>*</sup> است.</del></div></td><td colspan="2" class="diff-side-added"></td></tr>
<tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br></td></tr>
<tr><td class="diff-marker" data-marker="−"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #ffe49c; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div><del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">'''موسيقي مازندران غربي'''</del></div></td><td colspan="2" class="diff-side-added"></td></tr>
<tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br></td></tr>
<tr><td class="diff-marker" data-marker="−"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #ffe49c; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div><del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">مناطق غربي مازندران از آنجا كه در همسايگي مناطق شرقي گيلان قرار دارد، محل تلاقي دو فرهنگ است. موسيقي اين منطقه تركيبي از خصوصيات موسيقي شرق گيلان و مناطق مركزي مازندران است. اين در هم آميختگي فرهنگي را به جز موسيقي در ديگر آداب و رسوم و حتي زبان ميتوان مشاهده كرد. از يك سو بسياري از مقامها و آوازهاي مناطق مركزي مازندران با دگرگونيهاي زياد در غرب مازندران حضور دارند و از ديگر سو منظومههاي گيلي نيز اجرا ميشوند. طوايفي از كُردهاي افشار، لَكها و گُدارها كه در غرب مازندران زندگي ميكنند تأثيرات قابل توجهي بر موسيقي اين منطقه نگذاشتهاند. سازهاي متداول در غرب مازندران شامل سرنا<sup>*</sup>، دهل<sup>*</sup>، ني<sup>*</sup> (للـه) است.</del></div></td><td class="diff-marker" data-marker="+"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div><ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">== </ins>مآخذ <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">==</ins></div></td></tr>
<tr><td class="diff-marker" data-marker="−"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #ffe49c; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div> </div></td><td class="diff-marker" data-marker="+"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div><sup> </sup></div></td></tr>
<tr><td class="diff-marker" data-marker="−"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #ffe49c; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div> </div></td><td colspan="2" class="diff-side-added"></td></tr>
<tr><td class="diff-marker" data-marker="−"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #ffe49c; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div> </div></td><td colspan="2" class="diff-side-added"></td></tr>
<tr><td class="diff-marker" data-marker="−"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #ffe49c; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div><del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">'''</del>مآخذ<del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">:'''</del></div></td><td colspan="2" class="diff-side-added"></td></tr>
<tr><td class="diff-marker" data-marker="−"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #ffe49c; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div> </div></td><td colspan="2" class="diff-side-added"></td></tr>
<tr><td class="diff-marker" data-marker="−"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #ffe49c; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div><del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">اطلاعات اين مدخل از طريق منابع زير تأمين شده است:</del></div></td><td colspan="2" class="diff-side-added"></td></tr>
<tr><td class="diff-marker" data-marker="−"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #ffe49c; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div> </div></td><td colspan="2" class="diff-side-added"></td></tr>
<tr><td class="diff-marker" data-marker="−"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #ffe49c; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div><del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">- كار ميداني</del></div></td><td colspan="2" class="diff-side-added"></td></tr>
<tr><td class="diff-marker" data-marker="−"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #ffe49c; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div> </div></td><td colspan="2" class="diff-side-added"></td></tr>
<tr><td class="diff-marker" data-marker="−"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #ffe49c; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div><del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">- '''''دايرةالمعارف سازهاي ايران'''''. جلد اول و دوم، محمدرضا درويشي، ماهور.</del></div></td><td colspan="2" class="diff-side-added"></td></tr>
<tr><td class="diff-marker" data-marker="−"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #ffe49c; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div> </div></td><td colspan="2" class="diff-side-added"></td></tr>
<tr><td class="diff-marker" data-marker="−"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #ffe49c; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div><sup><del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">- </del> </sup><del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">'''''آيينه و آواز'''''. محمدرضا درويشي. مركز موسيقي حوزة هنري..</del></div></td><td colspan="2" class="diff-side-added"></td></tr>
<tr><td class="diff-marker" data-marker="−"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #ffe49c; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div> </div></td><td colspan="2" class="diff-side-added"></td></tr>
<tr><td class="diff-marker" data-marker="−"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #ffe49c; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div><del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">محمدرضا درویشی</del></div></td><td colspan="2" class="diff-side-added"></td></tr>
</table>
Samei
https://iranology-e.ir/index.php?title=%D9%85%D9%88%D8%B3%DB%8C%D9%82%DB%8C_%D9%85%D8%A7%D8%B2%D9%86%D8%AF%D8%B1%D8%A7%D9%86&diff=1565&oldid=prev
Samei: صفحهای تازه حاوی «محدودة جغرافيايي موسيقي مازندران علاوه بر استان مازندران، برخي از نواحي ديگر را كه در تقسيمات كشوري در استانهاي سمنان، گلستان و تهران قرار دارند نيز در برميگيرد. به اين ترتيب بخش عمدهاي از ساكنان دو سوي البرز از موسيقي مازندراني بهره م...» ایجاد کرد
2024-08-22T02:26:39Z
<p>صفحهای تازه حاوی «محدودة جغرافيايي موسيقي مازندران علاوه بر استان مازندران، برخي از نواحي ديگر را كه در تقسيمات كشوري در استانهاي سمنان، گلستان و تهران قرار دارند نيز در برميگيرد. به اين ترتيب بخش عمدهاي از ساكنان دو سوي البرز از موسيقي مازندراني بهره م...» ایجاد کرد</p>
<p><b>صفحهٔ تازه</b></p><div>محدودة جغرافيايي موسيقي مازندران علاوه بر استان مازندران، برخي از نواحي ديگر را كه در تقسيمات كشوري در استانهاي سمنان، گلستان و تهران قرار دارند نيز در برميگيرد. به اين ترتيب بخش عمدهاي از ساكنان دو سوي البرز از موسيقي مازندراني بهره ميجويند. اين پهنة جغرافيايي از نظر قومي نيز بسيار متنوع است. لايههايي از موسيقي تركمني<sup>*</sup> و خراساني<sup>*</sup> در شرق مازندران و نمودهايي از موسيقي گيلان<sup>*</sup> در غرب مازندران هويداست. اقوام مهاجر نيز هر كدام به سهم خويش بر موسيقي مناطقي از مازندران تأثير گذاشته و تأثير گرفتهاند. <br />
<br />
موسيقي مازندران را ميتوان در يك تقسيمبندي كلّي به سه بخش موسيقي مازندران مركزي، موسيقي مازندران شرقي و موسيقي مازندران غربي تقسيم كرد. موسيقي عليآباد كتول<sup>*</sup> اگر چه از نظر فرهنگي در قلمرو موسيقي مازندران محسوب ميشود امّا با توجه به تقسيمات كشوري جديد در قلمرو استان گلستان قرار ميگيرد. موسيقي گُداري نيز اگر چه سبكي متفاوت دارد به مركزيت قنبرآباد بهشهر قابل تفكيك است امّا آن را ميتوان روايتي متفاوت از موسيقي شرق مازندران به حساب آورد.<br />
<br />
'''موسيقي شرق مازندران (مازندران شرقي)'''<br />
<br />
اين موسيقي از ميان دو رود ساري تا كوهپايههاي تَبري زبان گرگان جريان دارد. موسيقي اين منطقه علاوه بر ارتباط با موسيقي مناطق مركزي مازندران، با موسيقيهاي كتولي<sup>*</sup>، تركمني<sup>*</sup> و خراساني<sup>*</sup> نيز ارتباط دارد. قوم گُدار كه يكي از طوايف كوليان به حساب ميآيند در تكوين و تكامل اين موسيقي نقش بسزايي داشته است. موسيقي شرق مازندران برگِرد چند مقام اصلي شكل گرفته كه رايجترين آن مقامهرايي يا مجموعة چند مقام است كه با عنوان هرايي متشكل شدهاند. اين منظومة مهم با دو سبك يا شيوة اصلي يعني هرايي كتولي و هرايي قنبرآبادي اجرا ميشود. هرايي داراي شاخههاي متعدد است و ريز مقامهاي چندي از آن منشعب شدهاند. روايتهاي گُداري از موسيقي شرق مازندران در برگيرندة مقامهاي متعدد است كه مهمترين آنها هرايي (با شاخههاي: گُل، بلبل، چاربند عاشق و ... )، طبيب و عباس مسكين است. به جز آنچه ذكر شد ميتوان از اميري، حقاني و نجما نام برد كه اگر چه به موسيقي مازندران مركزي تعلق دارند امّا در مازندران شرقي نيز تا حدودي اجرا ميشوند. از جمله ديگر آهنگهاي ديگر اين منطقه ميتوان به لاره، توتون جاري، نيرّهجان، نرگسبانو و عُمي دِتِر جان نام برد. سازهاي متداول در شرق مازندران شامل دوتار<sup>*</sup>، كمانچه<sup>*</sup>، سرنا<sup>*</sup>، دهل<sup>*</sup>، دست دايره<sup>*</sup> و در حدّ محدودي ني<sup>*</sup> لـله است.<br />
<br />
'''موسيقي مازندران مركزي'''<br />
<br />
موسيقي مناطق گستردهاي از كوهستانهاي مازندران از هزار جريب تا دماوند و جلگههاي ميان ساري تا چالوس براساس قديميترين نغمه هاي چوپاني شكل گرفته است. اين موسيقي در مناطق كوهستاني به خاطر صعبالعبور بودن دست نخوردهتر باقي مانده است. محور اصلي موسيقي مازندران مركزي، پنج مقام آوازي تَبري بلند، تَبري كوتاه، كتولي بلند، كتولي كوتاه (كِل حال) و ميون كتولي است. قطعات سازيِ چوپاني نيز بخش مهم ديگري از موسيقي مازندران مركزي است. سازهاي متداول در مناطق مركزي مازندران شامل سرنا<sup>*</sup>، دِسَركوتِن (نقاره<sup>*</sup>)، ني<sup>*</sup> (للـه وا) و در دورهاي نزديك به معاصر كمانچه<sup>*</sup> است.<br />
<br />
'''موسيقي مازندران غربي'''<br />
<br />
مناطق غربي مازندران از آنجا كه در همسايگي مناطق شرقي گيلان قرار دارد، محل تلاقي دو فرهنگ است. موسيقي اين منطقه تركيبي از خصوصيات موسيقي شرق گيلان و مناطق مركزي مازندران است. اين در هم آميختگي فرهنگي را به جز موسيقي در ديگر آداب و رسوم و حتي زبان ميتوان مشاهده كرد. از يك سو بسياري از مقامها و آوازهاي مناطق مركزي مازندران با دگرگونيهاي زياد در غرب مازندران حضور دارند و از ديگر سو منظومههاي گيلي نيز اجرا ميشوند. طوايفي از كُردهاي افشار، لَكها و گُدارها كه در غرب مازندران زندگي ميكنند تأثيرات قابل توجهي بر موسيقي اين منطقه نگذاشتهاند. سازهاي متداول در غرب مازندران شامل سرنا<sup>*</sup>، دهل<sup>*</sup>، ني<sup>*</sup> (للـه) است.<br />
<br />
<br />
<br />
'''مآخذ:'''<br />
<br />
اطلاعات اين مدخل از طريق منابع زير تأمين شده است:<br />
<br />
- كار ميداني<br />
<br />
- '''''دايرةالمعارف سازهاي ايران'''''. جلد اول و دوم، محمدرضا درويشي، ماهور.<br />
<br />
<sup>- </sup>'''''آيينه و آواز'''''. محمدرضا درويشي. مركز موسيقي حوزة هنري..<br />
<br />
محمدرضا درویشی</div>
Samei