https://iranology-e.ir/index.php?action=history&feed=atom&title=%D9%85%D9%88%D8%B3%DB%8C%D9%82%DB%8C_%D9%85%D8%B7%D8%B1%D8%A8%DB%8C 2026-06-16T05:22:54Z تاریخچهٔ نسخه‌ها برای این صفحه در ویکی MediaWiki 1.43.1 https://iranology-e.ir/index.php?title=%D9%85%D9%88%D8%B3%DB%8C%D9%82%DB%8C_%D9%85%D8%B7%D8%B1%D8%A8%DB%8C&diff=5165&oldid=prev 2025-05-01T08:15:10Z

<p></p> <table style="background-color: #fff; color: #202122;" data-mw="interface"> <col class="diff-marker" /> <col class="diff-content" /> <col class="diff-marker" /> <col class="diff-content" /> <tr class="diff-title" lang="fa"> <td colspan="2" style="background-color: #fff; color: #202122; text-align: center;">→ نسخهٔ قدیمی‌تر</td> <td colspan="2" style="background-color: #fff; color: #202122; text-align: center;">نسخهٔ ‏۱ مهٔ ۲۰۲۵، ساعت ۰۸:۱۵</td> </tr><tr><td colspan="2" class="diff-lineno" id="mw-diff-left-l1">خط ۱:</td> <td colspan="2" class="diff-lineno">خط ۱:</td></tr> <tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>موسیق مردمی (فولک) شهری که در جشن و عروسی و شادمانی کاربرد داشته است.</div></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>موسیق مردمی (فولک) شهری که در جشن و عروسی و شادمانی کاربرد داشته است.</div></td></tr> <tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br></td></tr> <tr><td class="diff-marker" data-marker="−"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #ffe49c; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>در گذشته واژه مطرب معنای موسیقیدان را به نوازده و خواننده از صنف و دسته‌ای <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">اصلاق </del>می‌کرده‌اند و اصطلاح «موسیقی مطربی» برای تعیین یک موسیقی خاص وجود نداشته است. از اواخر دوره <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">قاجار، </del>موسیقیدانان معتبر از این که خود را مطرب بنامند اجتناب می‌کردند از این رو مطرب به موسیقیدانان مخصوص جشن و مراسم شادمانی و نوازندگان دوره‌گرد (لوطی‌ها)&lt;sup&gt;*&lt;/sup&gt; اطلاق و موسیقی آنها نیز، به تبع آن، موسیقی مطربی نامیده شد و اصطلاح «موسیقی مطربی» جنبه ارزشگذاری و تحقیرآمیز داشت&lt;ref&gt;فاطمی، ساسان(1380).«مطرب‌ها، از صفویه تا مشروطیت (1)»، فصلنامه‌ی موسیقی ماهور، شماره 12، تابستان، ص 27 و 28.&lt;/ref&gt;.</div></td><td class="diff-marker" data-marker="+"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>در گذشته واژه مطرب معنای موسیقیدان را به نوازده و خواننده از صنف و دسته‌ای <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">اطلاق </ins>می‌کرده‌اند و اصطلاح «موسیقی مطربی» برای تعیین یک موسیقی خاص وجود نداشته است. از اواخر <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">[[قاجاریه|</ins>دوره <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">قاجار]]، </ins>موسیقیدانان معتبر از این که خود را مطرب بنامند اجتناب می‌کردند از این رو مطرب به موسیقیدانان مخصوص جشن و مراسم شادمانی و نوازندگان <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">[[لوطی مطرب های گروهی|</ins>دوره‌گرد (لوطی‌ها)<ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">]]</ins>&lt;sup&gt;*&lt;/sup&gt; اطلاق و موسیقی آنها نیز، به تبع آن، موسیقی مطربی نامیده شد و اصطلاح «موسیقی مطربی» جنبه ارزشگذاری و تحقیرآمیز داشت&lt;ref&gt;فاطمی، ساسان(1380).«مطرب‌ها، از صفویه تا مشروطیت (1)»، فصلنامه‌ی موسیقی ماهور، شماره 12، تابستان، ص 27 و 28.&lt;/ref&gt;.</div></td></tr> <tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br></td></tr> <tr><td class="diff-marker" data-marker="−"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #ffe49c; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>چگونگی موسیقی مطبی تا اواخر دوره قاجار اطلاع چندانی در دست نیست، ولیکن می‌توان گفت که این موسیقی همواره، در عین وفاداری به نظام موسیقی ایرانی، عمدتاً از اقسام سبک موسیقی ایرانی بوده‌ و از تصنیف و رنگ، بهره می‌گرفت. همچنین احتمال دارد که موسیقی مطربی با سبک اجرا خود را از موسیقی جدی متمایز می‌کرده است.</div></td><td class="diff-marker" data-marker="+"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>چگونگی موسیقی مطبی تا اواخر <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">[[قاجاریه|</ins>دوره قاجار<ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">]] </ins>اطلاع چندانی در دست نیست، ولیکن می‌توان گفت که این موسیقی همواره، در عین وفاداری به نظام موسیقی ایرانی، عمدتاً از اقسام سبک موسیقی ایرانی بوده‌ و از تصنیف و رنگ، بهره می‌گرفت. همچنین احتمال دارد که موسیقی مطربی با سبک اجرا خود را از موسیقی جدی متمایز می‌کرده است.</div></td></tr> <tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br></td></tr> <tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>در اوایل قرن 14 هجری شمسی نوعی موسیقی مردمی شهری مخصوص جشن‌ها پدید آمد که آن را بر روی حوض خانه‌ها که تخته‌پوش کرده بودند اجرا می‌کردند و به همین سبب آن را «موسیقی روحوضی» و نمایندگان آن را «مطرب روحوضی می‌‍‌نامید. اصطلاح «موسیقی مطبی» به معنی اخص کلمه به همین «موسیقی روحوضی» رجوع دارد.</div></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>در اوایل قرن 14 هجری شمسی نوعی موسیقی مردمی شهری مخصوص جشن‌ها پدید آمد که آن را بر روی حوض خانه‌ها که تخته‌پوش کرده بودند اجرا می‌کردند و به همین سبب آن را «موسیقی روحوضی» و نمایندگان آن را «مطرب روحوضی می‌‍‌نامید. اصطلاح «موسیقی مطبی» به معنی اخص کلمه به همین «موسیقی روحوضی» رجوع دارد.</div></td></tr> <tr><td colspan="2" class="diff-lineno" id="mw-diff-left-l9">خط ۹:</td> <td colspan="2" class="diff-lineno">خط ۹:</td></tr> <tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>مطرب‌های روحوضی وارث مطرب‌‌های مردانه دوره قاجار بودند و لیکن از نظر اهمیت شیوه سازماندهی، نوع مخاطب و احتمالاً تا حدودی از نظر موسیقی‌ای که اجرا می‌کردند با پیشینیان خود تفاوت داشتند. اگر در دوره قاجار دسته‌های مطربی زنانه اعتبار بیشتری از دسته‌های مطربی مردانه داشتند و مرکز اصلی کارشان جشن‌ها در محافل زنان و اندرونی خانه‌ها بود، سنت تازه روحوضی دسته‌های مطربی مردانه را بر دسته‌های زنانه برتری داد و مرکز کار مطربان را به فضای عمومی و در حیاط منازل برد&lt;ref&gt;فاطمی، ساسان(1381). «شکل‌گیری روحوضی و تحول سنت مطربی»، فصلنامه‌ی موسیقی ماهور، شماره 18، تابستان، ص. 128-130.&lt;/ref&gt;.  </div></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>مطرب‌های روحوضی وارث مطرب‌‌های مردانه دوره قاجار بودند و لیکن از نظر اهمیت شیوه سازماندهی، نوع مخاطب و احتمالاً تا حدودی از نظر موسیقی‌ای که اجرا می‌کردند با پیشینیان خود تفاوت داشتند. اگر در دوره قاجار دسته‌های مطربی زنانه اعتبار بیشتری از دسته‌های مطربی مردانه داشتند و مرکز اصلی کارشان جشن‌ها در محافل زنان و اندرونی خانه‌ها بود، سنت تازه روحوضی دسته‌های مطربی مردانه را بر دسته‌های زنانه برتری داد و مرکز کار مطربان را به فضای عمومی و در حیاط منازل برد&lt;ref&gt;فاطمی، ساسان(1381). «شکل‌گیری روحوضی و تحول سنت مطربی»، فصلنامه‌ی موسیقی ماهور، شماره 18، تابستان، ص. 128-130.&lt;/ref&gt;.  </div></td></tr> <tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br></td></tr> <tr><td class="diff-marker" data-marker="−"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #ffe49c; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>هین حال موسیقیدانان دسته‌های مطربی دوره قاجار استقلال خود را از دست دادند و در سنت روحوضی مطربان به اهل نمایش وابسته شدند. در این سنت، سازمان دهندگان و چهره‌های محوری دسته‌ها از اهل نمایش بودند و موسیقیدانان در درجه دوم اهمیت داشتند&lt;ref&gt;بیضایی، بهرام(1379). نمایش در ایران. تهران: انتشارات روشنگران و مطالعات زنان، ص .179-184.         &lt;/ref&gt;. گفتنی است که اصطلاح مطرب روحوضی نه فقط به موسیقیدانان بلکه به اهل نمایش در این دسته‌ها نیز اطلاق می‌شد. مطرب‌های روحوضی در دسته‌های بزرگ با سردسته‌هایی که عمدتاً اهل نمایش بودند یا دسته‌ها را اداره می‌کردند، متشکل و به نام سردسته‌ها مشهور شدند. دسته‌ها برای گرفتن سفارش ابتدا در مکان‌هایی مانند .......... که پاتوغ آنها بود اجتماع می‌کردند. سپس بیشتر آنها به محله سیروس روی آورند و در بنگاه‌های شادمانی استقرار یافتند و به فعالیت پرداختند.  </div></td><td class="diff-marker" data-marker="+"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>هین حال موسیقیدانان دسته‌های مطربی <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">[[قاجاریه|</ins>دوره قاجار<ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">]] </ins>استقلال خود را از دست دادند و در سنت روحوضی مطربان به اهل نمایش وابسته شدند. در این سنت، سازمان دهندگان و چهره‌های محوری دسته‌ها از اهل نمایش بودند و موسیقیدانان در درجه دوم اهمیت داشتند&lt;ref&gt;بیضایی، بهرام(1379). نمایش در ایران. تهران: انتشارات روشنگران و مطالعات زنان، ص .179-184.         &lt;/ref&gt;. گفتنی است که اصطلاح مطرب روحوضی نه فقط به موسیقیدانان بلکه به اهل نمایش در این دسته‌ها نیز اطلاق می‌شد. مطرب‌های روحوضی در دسته‌های بزرگ با سردسته‌هایی که عمدتاً اهل نمایش بودند یا دسته‌ها را اداره می‌کردند، متشکل و به نام سردسته‌ها مشهور شدند. دسته‌ها برای گرفتن سفارش ابتدا در مکان‌هایی مانند .......... که پاتوغ آنها بود اجتماع می‌کردند. سپس بیشتر آنها به محله سیروس روی آورند و در بنگاه‌های شادمانی استقرار یافتند و به فعالیت پرداختند.  </div></td></tr> <tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br></td></tr> <tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>پرتوار موسیقی مطربی، به معنی واقعی کمله را می‌‌توان زیر مجموعه و پرتوار موسیقی مطرب‌ها بشمار آورد. موسیقی مطرب‌ها افزون بر موسیقی مطربی، انواع مختلف موسیقی، از ترازهای محلی، ترانه‌های رادیویی و پیش‌پرده‌ها گرفته تا ترانه‌های اندرونی، ترانه‌های کافه‌ای و مانند آنها را در سیر تحول روحوضی به مجموعه خود وارد کرده است و پرتوار موسیقی مطربی به رِنگ‌ها، تصنیف- رِنگ‌ها و (ضربی‌ها) فکاهی محدود می‌شود. از رِنگ‌ها و تصنیف- رنگ‌های مشهور این موسیقی، می‌توان به رنگ مَوُ (یا مَوو، رنگ مات (یا محسبه) رنگ بوده- کردی. تصنیف- رنگ‌های باباکرم و مبارکباد اشاره کرد. ضربی‌ها را در اصل روی ملودی واحدی و عمدتاً در دستگاه همایون و بر روی اشعال فکاهی می‌خواندند.  </div></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>پرتوار موسیقی مطربی، به معنی واقعی کمله را می‌‌توان زیر مجموعه و پرتوار موسیقی مطرب‌ها بشمار آورد. موسیقی مطرب‌ها افزون بر موسیقی مطربی، انواع مختلف موسیقی، از ترازهای محلی، ترانه‌های رادیویی و پیش‌پرده‌ها گرفته تا ترانه‌های اندرونی، ترانه‌های کافه‌ای و مانند آنها را در سیر تحول روحوضی به مجموعه خود وارد کرده است و پرتوار موسیقی مطربی به رِنگ‌ها، تصنیف- رِنگ‌ها و (ضربی‌ها) فکاهی محدود می‌شود. از رِنگ‌ها و تصنیف- رنگ‌های مشهور این موسیقی، می‌توان به رنگ مَوُ (یا مَوو، رنگ مات (یا محسبه) رنگ بوده- کردی. تصنیف- رنگ‌های باباکرم و مبارکباد اشاره کرد. ضربی‌ها را در اصل روی ملودی واحدی و عمدتاً در دستگاه همایون و بر روی اشعال فکاهی می‌خواندند.  </div></td></tr> <tr><td colspan="2" class="diff-lineno" id="mw-diff-left-l21">خط ۲۱:</td> <td colspan="2" class="diff-lineno">خط ۲۱:</td></tr> <tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>== مآخذ   ==</div></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>== مآخذ   ==</div></td></tr> <tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>&lt;references /&gt;</div></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>&lt;references /&gt;</div></td></tr> <tr><td class="diff-marker" data-marker="−"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #ffe49c; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div><del style="font-weight: bold; text-decoration: none;"></del></div></td><td colspan="2" class="diff-side-added"></td></tr> <tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>== منبع اصلی ==</div></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>== منبع اصلی ==</div></td></tr> <tr><td class="diff-marker" data-marker="−"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #ffe49c; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>دانشنامه ایران</div></td><td class="diff-marker" data-marker="+"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div><ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">[https://icro.ir/ سازمان فرهنگ و ارتباطات اسلامی، مرکز مطالعات راهبردی روابط فرهنگی] (1398). </ins>دانشنامه ایران<ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">. تهران: [https://alhoda.ir/ موسسه فرهنگی هنری و انتشارات بین المللی الهدی]،</ins></div></td></tr> <tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br></td></tr> <tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>== نویسنده مقاله ==</div></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>== نویسنده مقاله ==</div></td></tr> <tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>ساسان فاطمی</div></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>ساسان فاطمی</div></td></tr> <tr><td colspan="2" class="diff-side-deleted"></td><td class="diff-marker" data-marker="+"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div><ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">[[رده:هنر]]</ins></div></td></tr> <tr><td colspan="2" class="diff-side-deleted"></td><td class="diff-marker" data-marker="+"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div><ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">[[رده:موسیقی]]</ins></div></td></tr> <!-- diff cache key wiki-hYbGde5G:diff:1.41:old-2190:rev-5165:php=table --> </table>

Samei https://iranology-e.ir/index.php?title=%D9%85%D9%88%D8%B3%DB%8C%D9%82%DB%8C_%D9%85%D8%B7%D8%B1%D8%A8%DB%8C&diff=2190&oldid=prev 2024-12-17T19:57:07Z

<p><span class="autocomment">نیز نگاه کنید به</span></p> <table style="background-color: #fff; color: #202122;" data-mw="interface"> <col class="diff-marker" /> <col class="diff-content" /> <col class="diff-marker" /> <col class="diff-content" /> <tr class="diff-title" lang="fa"> <td colspan="2" style="background-color: #fff; color: #202122; text-align: center;">→ نسخهٔ قدیمی‌تر</td> <td colspan="2" style="background-color: #fff; color: #202122; text-align: center;">نسخهٔ ‏۱۷ دسامبر ۲۰۲۴، ساعت ۱۹:۵۷</td> </tr><tr><td colspan="2" class="diff-lineno" id="mw-diff-left-l13">خط ۱۳:</td> <td colspan="2" class="diff-lineno">خط ۱۳:</td></tr> <tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>پرتوار موسیقی مطربی، به معنی واقعی کمله را می‌‌توان زیر مجموعه و پرتوار موسیقی مطرب‌ها بشمار آورد. موسیقی مطرب‌ها افزون بر موسیقی مطربی، انواع مختلف موسیقی، از ترازهای محلی، ترانه‌های رادیویی و پیش‌پرده‌ها گرفته تا ترانه‌های اندرونی، ترانه‌های کافه‌ای و مانند آنها را در سیر تحول روحوضی به مجموعه خود وارد کرده است و پرتوار موسیقی مطربی به رِنگ‌ها، تصنیف- رِنگ‌ها و (ضربی‌ها) فکاهی محدود می‌شود. از رِنگ‌ها و تصنیف- رنگ‌های مشهور این موسیقی، می‌توان به رنگ مَوُ (یا مَوو، رنگ مات (یا محسبه) رنگ بوده- کردی. تصنیف- رنگ‌های باباکرم و مبارکباد اشاره کرد. ضربی‌ها را در اصل روی ملودی واحدی و عمدتاً در دستگاه همایون و بر روی اشعال فکاهی می‌خواندند.  </div></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>پرتوار موسیقی مطربی، به معنی واقعی کمله را می‌‌توان زیر مجموعه و پرتوار موسیقی مطرب‌ها بشمار آورد. موسیقی مطرب‌ها افزون بر موسیقی مطربی، انواع مختلف موسیقی، از ترازهای محلی، ترانه‌های رادیویی و پیش‌پرده‌ها گرفته تا ترانه‌های اندرونی، ترانه‌های کافه‌ای و مانند آنها را در سیر تحول روحوضی به مجموعه خود وارد کرده است و پرتوار موسیقی مطربی به رِنگ‌ها، تصنیف- رِنگ‌ها و (ضربی‌ها) فکاهی محدود می‌شود. از رِنگ‌ها و تصنیف- رنگ‌های مشهور این موسیقی، می‌توان به رنگ مَوُ (یا مَوو، رنگ مات (یا محسبه) رنگ بوده- کردی. تصنیف- رنگ‌های باباکرم و مبارکباد اشاره کرد. ضربی‌ها را در اصل روی ملودی واحدی و عمدتاً در دستگاه همایون و بر روی اشعال فکاهی می‌خواندند.  </div></td></tr> <tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br></td></tr> <tr><td class="diff-marker" data-marker="−"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #ffe49c; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>برنامه دسته‌های مطرب روحوضی در دو قسمت اجرا می‌شد: قسمت اول از حدود ساعت 6 بعد از ظهر تا 12 شب که به مطرب‌های موسیقیدانان در قصندگان اختصاص داشت و قسمت دوم از نیمه شب (پس از صرف شام) تا ساعت 4 یا 6 صبح که در این زمان اهل نمایش هنرنمایی می‌کردند. از میان چهره‌های سرشناس مطرب‌های روحوضی می‌توان به نام‌های ذبیح‌الله ماهری، سید حسین یوسفی، مهدی مسری (از نمایش‌ها) و اصغر کردبچه، سیون بخشی و علی ربانی (از موسیقیدانان) اشاره کرد&lt;ref&gt;اطلاعات اساساً از طریق کار میدانی و در جریان گفتگو با مطرب‌های سالخورده کسب شده است&lt;/ref&gt;.</div></td><td class="diff-marker" data-marker="+"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>برنامه دسته‌های مطرب روحوضی در دو قسمت اجرا می‌شد: قسمت اول از حدود ساعت 6 بعد از ظهر تا 12 شب که به مطرب‌های موسیقیدانان در قصندگان اختصاص داشت و قسمت دوم از نیمه شب (پس از صرف شام) تا ساعت 4 یا 6 صبح که در این زمان اهل نمایش هنرنمایی می‌کردند. از میان چهره‌های سرشناس مطرب‌های روحوضی می‌توان به نام‌های ذبیح‌الله ماهری، سید حسین یوسفی، مهدی مسری (از نمایش‌ها) و اصغر کردبچه، سیون بخشی و علی ربانی (از موسیقیدانان) اشاره کرد&lt;ref&gt;اطلاعات اساساً از طریق کار میدانی و در جریان گفتگو با مطرب‌های سالخورده کسب شده است<ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">.</ins>&lt;/ref&gt;.</div></td></tr> <tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br></td></tr> <tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>== نیز نگاه کنید به ==</div></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>== نیز نگاه کنید به ==</div></td></tr> </table>

Samei https://iranology-e.ir/index.php?title=%D9%85%D9%88%D8%B3%DB%8C%D9%82%DB%8C_%D9%85%D8%B7%D8%B1%D8%A8%DB%8C&diff=2189&oldid=prev 2024-12-17T19:56:46Z

<p></p> <table style="background-color: #fff; color: #202122;" data-mw="interface"> <col class="diff-marker" /> <col class="diff-content" /> <col class="diff-marker" /> <col class="diff-content" /> <tr class="diff-title" lang="fa"> <td colspan="2" style="background-color: #fff; color: #202122; text-align: center;">→ نسخهٔ قدیمی‌تر</td> <td colspan="2" style="background-color: #fff; color: #202122; text-align: center;">نسخهٔ ‏۱۷ دسامبر ۲۰۲۴، ساعت ۱۹:۵۶</td> </tr><tr><td colspan="2" class="diff-lineno" id="mw-diff-left-l7">خط ۷:</td> <td colspan="2" class="diff-lineno">خط ۷:</td></tr> <tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>در اوایل قرن 14 هجری شمسی نوعی موسیقی مردمی شهری مخصوص جشن‌ها پدید آمد که آن را بر روی حوض خانه‌ها که تخته‌پوش کرده بودند اجرا می‌کردند و به همین سبب آن را «موسیقی روحوضی» و نمایندگان آن را «مطرب روحوضی می‌‍‌نامید. اصطلاح «موسیقی مطبی» به معنی اخص کلمه به همین «موسیقی روحوضی» رجوع دارد.</div></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>در اوایل قرن 14 هجری شمسی نوعی موسیقی مردمی شهری مخصوص جشن‌ها پدید آمد که آن را بر روی حوض خانه‌ها که تخته‌پوش کرده بودند اجرا می‌کردند و به همین سبب آن را «موسیقی روحوضی» و نمایندگان آن را «مطرب روحوضی می‌‍‌نامید. اصطلاح «موسیقی مطبی» به معنی اخص کلمه به همین «موسیقی روحوضی» رجوع دارد.</div></td></tr> <tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br></td></tr> <tr><td class="diff-marker" data-marker="−"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #ffe49c; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>مطرب‌های روحوضی وارث مطرب‌‌های مردانه دوره قاجار بودند و لیکن از نظر اهمیت شیوه سازماندهی، نوع مخاطب و احتمالاً تا حدودی از نظر موسیقی‌ای که اجرا می‌کردند با پیشینیان خود تفاوت داشتند. اگر در دوره قاجار دسته‌های مطربی زنانه اعتبار بیشتری از دسته‌های مطربی مردانه داشتند و مرکز اصلی کارشان جشن‌ها در محافل زنان و اندرونی خانه‌ها بود، سنت تازه روحوضی دسته‌های مطربی مردانه را بر دسته‌های زنانه برتری داد و مرکز کار مطربان را به فضای عمومی و در حیاط منازل برد&lt;ref&gt;فاطمی، ساسان(1381). «شکل‌گیری روحوضی و تحول سنت مطربی»، فصلنامه‌ی موسیقی ماهور، شماره 18، تابستان، ص. 128-130.&lt;/ref&gt;  </div></td><td class="diff-marker" data-marker="+"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>مطرب‌های روحوضی وارث مطرب‌‌های مردانه دوره قاجار بودند و لیکن از نظر اهمیت شیوه سازماندهی، نوع مخاطب و احتمالاً تا حدودی از نظر موسیقی‌ای که اجرا می‌کردند با پیشینیان خود تفاوت داشتند. اگر در دوره قاجار دسته‌های مطربی زنانه اعتبار بیشتری از دسته‌های مطربی مردانه داشتند و مرکز اصلی کارشان جشن‌ها در محافل زنان و اندرونی خانه‌ها بود، سنت تازه روحوضی دسته‌های مطربی مردانه را بر دسته‌های زنانه برتری داد و مرکز کار مطربان را به فضای عمومی و در حیاط منازل برد&lt;ref&gt;فاطمی، ساسان(1381). «شکل‌گیری روحوضی و تحول سنت مطربی»، فصلنامه‌ی موسیقی ماهور، شماره 18، تابستان، ص. 128-130.&lt;/ref&gt;<ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">. </ins></div></td></tr> <tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br></td></tr> <tr><td class="diff-marker" data-marker="−"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #ffe49c; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>هین حال موسیقیدانان دسته‌های مطربی دوره قاجار استقلال خود را از دست دادند و در سنت روحوضی مطربان به اهل نمایش وابسته شدند. در این سنت، سازمان دهندگان و چهره‌های محوری دسته‌ها از اهل نمایش بودند و موسیقیدانان در درجه دوم اهمیت داشتند&lt;ref&gt;بیضایی، بهرام(1379). نمایش در ایران. تهران: انتشارات روشنگران و مطالعات زنان، ص .179-184.         &lt;/ref&gt; گفتنی است که اصطلاح مطرب روحوضی نه فقط به موسیقیدانان بلکه به اهل نمایش در این دسته‌ها نیز اطلاق می‌شد. مطرب‌های روحوضی در دسته‌های بزرگ با سردسته‌هایی که عمدتاً اهل نمایش بودند یا دسته‌ها را اداره می‌کردند، متشکل و به نام سردسته‌ها مشهور شدند. دسته‌ها برای گرفتن سفارش ابتدا در مکان‌هایی مانند .......... که پاتوغ آنها بود اجتماع می‌کردند. سپس بیشتر آنها به محله سیروس روی آورند و در بنگاه‌های شادمانی استقرار یافتند و به فعالیت پرداختند.  </div></td><td class="diff-marker" data-marker="+"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>هین حال موسیقیدانان دسته‌های مطربی دوره قاجار استقلال خود را از دست دادند و در سنت روحوضی مطربان به اهل نمایش وابسته شدند. در این سنت، سازمان دهندگان و چهره‌های محوری دسته‌ها از اهل نمایش بودند و موسیقیدانان در درجه دوم اهمیت داشتند&lt;ref&gt;بیضایی، بهرام(1379). نمایش در ایران. تهران: انتشارات روشنگران و مطالعات زنان، ص .179-184.         &lt;/ref&gt;<ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">. </ins>گفتنی است که اصطلاح مطرب روحوضی نه فقط به موسیقیدانان بلکه به اهل نمایش در این دسته‌ها نیز اطلاق می‌شد. مطرب‌های روحوضی در دسته‌های بزرگ با سردسته‌هایی که عمدتاً اهل نمایش بودند یا دسته‌ها را اداره می‌کردند، متشکل و به نام سردسته‌ها مشهور شدند. دسته‌ها برای گرفتن سفارش ابتدا در مکان‌هایی مانند .......... که پاتوغ آنها بود اجتماع می‌کردند. سپس بیشتر آنها به محله سیروس روی آورند و در بنگاه‌های شادمانی استقرار یافتند و به فعالیت پرداختند.  </div></td></tr> <tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br></td></tr> <tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>پرتوار موسیقی مطربی، به معنی واقعی کمله را می‌‌توان زیر مجموعه و پرتوار موسیقی مطرب‌ها بشمار آورد. موسیقی مطرب‌ها افزون بر موسیقی مطربی، انواع مختلف موسیقی، از ترازهای محلی، ترانه‌های رادیویی و پیش‌پرده‌ها گرفته تا ترانه‌های اندرونی، ترانه‌های کافه‌ای و مانند آنها را در سیر تحول روحوضی به مجموعه خود وارد کرده است و پرتوار موسیقی مطربی به رِنگ‌ها، تصنیف- رِنگ‌ها و (ضربی‌ها) فکاهی محدود می‌شود. از رِنگ‌ها و تصنیف- رنگ‌های مشهور این موسیقی، می‌توان به رنگ مَوُ (یا مَوو، رنگ مات (یا محسبه) رنگ بوده- کردی. تصنیف- رنگ‌های باباکرم و مبارکباد اشاره کرد. ضربی‌ها را در اصل روی ملودی واحدی و عمدتاً در دستگاه همایون و بر روی اشعال فکاهی می‌خواندند.  </div></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>پرتوار موسیقی مطربی، به معنی واقعی کمله را می‌‌توان زیر مجموعه و پرتوار موسیقی مطرب‌ها بشمار آورد. موسیقی مطرب‌ها افزون بر موسیقی مطربی، انواع مختلف موسیقی، از ترازهای محلی، ترانه‌های رادیویی و پیش‌پرده‌ها گرفته تا ترانه‌های اندرونی، ترانه‌های کافه‌ای و مانند آنها را در سیر تحول روحوضی به مجموعه خود وارد کرده است و پرتوار موسیقی مطربی به رِنگ‌ها، تصنیف- رِنگ‌ها و (ضربی‌ها) فکاهی محدود می‌شود. از رِنگ‌ها و تصنیف- رنگ‌های مشهور این موسیقی، می‌توان به رنگ مَوُ (یا مَوو، رنگ مات (یا محسبه) رنگ بوده- کردی. تصنیف- رنگ‌های باباکرم و مبارکباد اشاره کرد. ضربی‌ها را در اصل روی ملودی واحدی و عمدتاً در دستگاه همایون و بر روی اشعال فکاهی می‌خواندند.  </div></td></tr> <tr><td colspan="2" class="diff-lineno" id="mw-diff-left-l15">خط ۱۵:</td> <td colspan="2" class="diff-lineno">خط ۱۵:</td></tr> <tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>برنامه دسته‌های مطرب روحوضی در دو قسمت اجرا می‌شد: قسمت اول از حدود ساعت 6 بعد از ظهر تا 12 شب که به مطرب‌های موسیقیدانان در قصندگان اختصاص داشت و قسمت دوم از نیمه شب (پس از صرف شام) تا ساعت 4 یا 6 صبح که در این زمان اهل نمایش هنرنمایی می‌کردند. از میان چهره‌های سرشناس مطرب‌های روحوضی می‌توان به نام‌های ذبیح‌الله ماهری، سید حسین یوسفی، مهدی مسری (از نمایش‌ها) و اصغر کردبچه، سیون بخشی و علی ربانی (از موسیقیدانان) اشاره کرد&lt;ref&gt;اطلاعات اساساً از طریق کار میدانی و در جریان گفتگو با مطرب‌های سالخورده کسب شده است&lt;/ref&gt;.</div></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>برنامه دسته‌های مطرب روحوضی در دو قسمت اجرا می‌شد: قسمت اول از حدود ساعت 6 بعد از ظهر تا 12 شب که به مطرب‌های موسیقیدانان در قصندگان اختصاص داشت و قسمت دوم از نیمه شب (پس از صرف شام) تا ساعت 4 یا 6 صبح که در این زمان اهل نمایش هنرنمایی می‌کردند. از میان چهره‌های سرشناس مطرب‌های روحوضی می‌توان به نام‌های ذبیح‌الله ماهری، سید حسین یوسفی، مهدی مسری (از نمایش‌ها) و اصغر کردبچه، سیون بخشی و علی ربانی (از موسیقیدانان) اشاره کرد&lt;ref&gt;اطلاعات اساساً از طریق کار میدانی و در جریان گفتگو با مطرب‌های سالخورده کسب شده است&lt;/ref&gt;.</div></td></tr> <tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br></td></tr> <tr><td class="diff-marker" data-marker="−"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #ffe49c; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>نیز نگاه کنید به</div></td><td class="diff-marker" data-marker="+"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div><ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">== </ins>نیز نگاه کنید به <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">==</ins></div></td></tr> <tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br></td></tr> <tr><td class="diff-marker" data-marker="−"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #ffe49c; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div><del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">== مآخذ ==</del></div></td><td class="diff-marker" data-marker="+"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div><ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">* [[لوطی مطرب های گروهی]]</ins></div></td></tr> <tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br></td></tr> <tr><td colspan="2" class="diff-side-deleted"></td><td class="diff-marker" data-marker="+"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div><ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">== مآخذ   ==</ins></div></td></tr> <tr><td colspan="2" class="diff-side-deleted"></td><td class="diff-marker" data-marker="+"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div><ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">&lt;references /&gt;</ins></div></td></tr> <tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br></td></tr> <tr><td class="diff-marker" data-marker="−"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #ffe49c; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div><del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">           </del></div></td><td class="diff-marker" data-marker="+"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div><ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">== منبع اصلی ==</ins></div></td></tr> <tr><td colspan="2" class="diff-side-deleted"></td><td class="diff-marker" data-marker="+"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div><ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">دانشنامه ایران</ins></div></td></tr> <tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br></td></tr> <tr><td class="diff-marker" data-marker="−"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #ffe49c; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div><del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">        </del></div></td><td class="diff-marker" data-marker="+"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div><ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">== نویسنده مقاله ==</ins></div></td></tr> <tr><td colspan="2" class="diff-side-deleted"></td><td class="diff-marker" data-marker="+"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div><ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">ساسان فاطمی</ins></div></td></tr> </table>

Samei https://iranology-e.ir/index.php?title=%D9%85%D9%88%D8%B3%DB%8C%D9%82%DB%8C_%D9%85%D8%B7%D8%B1%D8%A8%DB%8C&diff=2188&oldid=prev 2024-12-17T19:55:03Z

<p></p> <a href="https://iranology-e.ir/index.php?title=%D9%85%D9%88%D8%B3%DB%8C%D9%82%DB%8C_%D9%85%D8%B7%D8%B1%D8%A8%DB%8C&amp;diff=2188&amp;oldid=1566">نمایش تغییرات</a>

Samei https://iranology-e.ir/index.php?title=%D9%85%D9%88%D8%B3%DB%8C%D9%82%DB%8C_%D9%85%D8%B7%D8%B1%D8%A8%DB%8C&diff=1566&oldid=prev 2024-08-22T02:27:37Z

<p>صفحه‌ای تازه حاوی «&#039;&#039;&#039;موسيقي مطربي&#039;&#039;&#039;، موسيق مردمي (فولك) شهري كه در جشن و عروسي و شادماني كاربرد داشته است. در گذشته واژة مطرب معناي موسيقيدان را به نوازده و خواننده از صنف و دسته‌اي اصلاق مي‌كرده‌اند و اصطلاح «موسيقي مطربي» براي تعيين يك موسيقي خاص وجود نداشته...» ایجاد کرد</p> <p><b>صفحهٔ تازه</b></p><div>&#039;&#039;&#039;موسيقي مطربي&#039;&#039;&#039;، موسيق مردمي (فولك) شهري كه در جشن و عروسي و شادماني كاربرد داشته است.<br /> <br /> در گذشته واژة مطرب معناي موسيقيدان را به نوازده و خواننده از صنف و دسته‌اي اصلاق مي‌كرده‌اند و اصطلاح «موسيقي مطربي» براي تعيين يك موسيقي خاص وجود نداشته است. از اواخر دورة قاجار، موسيقيدانان معتبر از اين كه خود را مطرب بنامند اجتناب مي‌كردند از اين رو مطرب به موسيقيدانان مخصوص جشن و مراسم شادماني و نوازندگان دوره‌گرد (لوطي‌ها)&lt;sup&gt;*&lt;/sup&gt; اطلاق و موسيقي آنها نيز، به تبع آن، موسيقي مطربي ناميده شد و اصطلاح «موسيقي مطربي» جنبة ارزشگذاري و تحقيرآميز داشت.&lt;sup&gt;1&lt;/sup&gt;<br /> <br /> چگونگي موسيقي مطبي تا اواخر دورة قاجار اطلاع چنداني در دست نيست، وليكن مي‌توان گفت كه اين موسيقي همواره، در عين وفاداري به نظام موسيقي ايراني، عمدتاً از اقسام سبك موسيقي ايراني بوده‌ و از تصنيف و رنگ، بهره مي‌گرفت. همچنين احتمال دارد كه موسيقي مطربي با سبك اجرا خود را از موسيقي جدي متمايز مي‌كرده است.<br /> <br /> در اوايل قرن 14 هجري شمسي نوعي موسيقي مردمي شهري مخصوص جشن‌ها پديد آمد كه آن را بر روي حوض خانه‌ها كه تخته‌پوش كرده بودند اجرا مي‌كردند و به همين سبب آن را «موسيقي روحوضي» و نمايندگان آن را «مطرب روحوضي مي‌‍‌ناميد. اصطلاح «موسيقي مطبي» به معني اخص كلمه به همين «موسيقي روحوضي» رجوع دارد.<br /> <br /> مطرب‌هاي روحوضي وارث مطرب‌‌هاي مردانة دوره قاجار بودند و ليكن از نظر اهميت شيوة سازماندهي، نوع مخاطب و احتمالاً تا حدودي از نظر موسيقي‌اي كه اجرا مي‌كردند با پيشينيان خود تفاوت داشتند. اگر در دورة قاجار دسته‌هاي مطربي زنانه اعتبار بيشتري از دسته‌هاي مطربي مردانه داشتند و مركز اصلي كارشان جشن‌ها در محافل زنان و اندروني خانه‌ها بود، سنت تازة روحوضي دسته‌هاي مطربي مردانه را بر دسته‌هاي زنانه برتري داد و مركز كار مطربان را به فضاي عمومي و در حياط منازل برد.&lt;sup&gt;2&lt;/sup&gt; <br /> <br /> هين حال موسيقيدانان دسته‌هاي مطربي دورة قاجار استقلال خود را از دست دادند و در سنت روحوضي مطربان به اهل نمايش وابسته شدند. در اين سنت، سازمان دهندگان و چهره‌هاي محوري دسته‌ها از اهل نمايش بودند و موسيقيدانان در درجة دوم اهميت داشتند.&lt;sup&gt;3&lt;/sup&gt; گفتني است كه اصطلاح مطرب روحوضي نه فقط به موسيقيدانان بلكه به اهل نمايش در اين دسته‌ها نيز اطلاق مي‌شد. مطرب‌هاي روحوضي در دسته‌هاي بزرگ با سردسته‌هايي كه عمدتاً اهل نمايش بودند يا دسته‌ها را اداره مي‌كردند، متشكل و به نام سردسته‌ها مشهور شدند. دسته‌ها براي گرفتن سفارش ابتدا در مكان‌هايي مانند .......... كه پاتوغ آنها بود اجتماع مي‌كردند. سپس بيشتر آنها به محلة سيروس روي آورند و در بنگاه‌هاي شادماني استقرار يافتند و به فعاليت پرداختند. <br /> <br /> پرتوار موسيقي مطربي، به معني واقعي كمله را مي‌‌توان زير مجموعه و پرتوار موسيقي مطرب‌ها بشمار آورد. موسيقي مطرب‌ها افزون بر موسيقي مطربي، انواع مختلف موسيقي، از ترازهاي محلي، ترانه‌هاي راديويي و پيش‌پرده‌ها گرفته تا ترانه‌هاي اندروني، ترانه‌هاي كافه‌اي و مانند آنها را در سير تحول روحوضي به مجموعة خود وارد كرده است و پرتوار موسيقي مطربي به رِنگ‌ها، تصنيف- رِنگ‌ها و (ضربي‌ها) فكاهي محدود مي‌شود. از رِنگ‌ها و تصنيف- رنگ‌هاي مشهور اين موسيقي، مي‌توان به رنگ مَوُ (يا مَوو، رنگ مات (يا محسبه) رنگ بوده- كردي. تصنيف- رنگ‌هاي باباكرم و مباركباد اشاره كرد. ضربي‌ها را در اصل روي ملودي واحدي و عمدتاً در دستگاه همايون و بر روي اشعال فكاهي مي‌خواندند. <br /> <br /> برنامة دسته‌هاي مطرب روحوضي در دو قسمت اجرا مي‌شد: قسمت اول از حدود ساعت 6 بعد از ظهر تا 12 شب كه به مطرب‌هاي موسيقيدانان در قصندگان اختصاص داشت و قسمت دوم از نيمه شب (پس از صرف شام) تا ساعت 4 يا 6 صبح كه در اين زمان اهل نمايش هنرنمايي مي‌كردند. از ميان چهره‌هاي سرشناس مطرب‌هاي روحوضي مي‌توان به نام‌هاي ذبيح‌الله ماهري، سيد حسين يوسفي، مهدي مسري (از نمايش‌ها) و اصغر كردبچه، سيون بخشي و علي رباني (از موسيقيدانان) اشاره كرد.<br /> <br /> [اطلاعات اساساً از طريق كار ميداني و در جريان گفتگو با مطرب‌هاي سالخورده كسب شده است]<br /> <br /> <br /> منابع:<br /> <br /> 1-            ساسان فاطمي،«مطرب‌ها، از صفويه تا مشروطيت (1)»، در فصلنامه‌ي موسيقي ماهور شماره شماره 12، تابستان 1380. صص 27 و 28.<br /> <br /> 2-            &#039;&#039;&#039;&#039;&#039;ساسان فاطمين&#039;&#039;&#039;&#039;&#039;، «شكل‌گيري روحوضي و تحول سنت مطربي»، در فصلنامه‌ي موسيقي ماهور، شماره 18، تابستان 1381. صص 130- 128.<br /> <br /> 3-            بهرام بيضايي، نمايش در ايران. تهران: انتشارات روشنگران و مطالعات زنان. 1379. صص 184- 179.           <br /> <br />          ساسان فاطمی</div>

Samei