https://iranology-e.ir/index.php?action=history&feed=atom&title=%D9%85%D9%88%D8%B3%DB%8C%D9%82%DB%8C_%DA%A9%D8%B1%D8%AF%D8%B3%D8%AA%D8%A7%D9%86
موسیقی کردستان - تاریخچهٔ نسخهها
2026-06-16T09:46:20Z
تاریخچهٔ نسخهها برای این صفحه در ویکی
MediaWiki 1.43.1
https://iranology-e.ir/index.php?title=%D9%85%D9%88%D8%B3%DB%8C%D9%82%DB%8C_%DA%A9%D8%B1%D8%AF%D8%B3%D8%AA%D8%A7%D9%86&diff=5159&oldid=prev
Samei در ۱ مهٔ ۲۰۲۵، ساعت ۰۷:۵۳
2025-05-01T07:53:49Z
<p></p>
<table style="background-color: #fff; color: #202122;" data-mw="interface">
<col class="diff-marker" />
<col class="diff-content" />
<col class="diff-marker" />
<col class="diff-content" />
<tr class="diff-title" lang="fa">
<td colspan="2" style="background-color: #fff; color: #202122; text-align: center;">→ نسخهٔ قدیمیتر</td>
<td colspan="2" style="background-color: #fff; color: #202122; text-align: center;">نسخهٔ ۱ مهٔ ۲۰۲۵، ساعت ۰۷:۵۳</td>
</tr><tr><td colspan="2" class="diff-lineno" id="mw-diff-left-l1">خط ۱:</td>
<td colspan="2" class="diff-lineno">خط ۱:</td></tr>
<tr><td class="diff-marker" data-marker="−"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #ffe49c; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>کردستان هم به دلیل گستردگی و تنوع موسیقایی و هم قدمت انواعی از موسیقی از نواحی مهم موسیقایی ایران است. از منظرتاریخی موسیقی کردستان را میتوان به دو بخش تقسیم کرد که شامل دورههای باستانی و میانه است.</div></td><td class="diff-marker" data-marker="+"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div><ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">[[استان </ins>کردستان<ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">|کردستان]] </ins>هم به دلیل گستردگی و تنوع موسیقایی و هم قدمت انواعی از موسیقی از نواحی مهم موسیقایی <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">[[</ins>ایران<ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">]] </ins>است. از منظرتاریخی موسیقی کردستان را میتوان به دو بخش تقسیم کرد که شامل دورههای باستانی و میانه است.</div></td></tr>
<tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br></td></tr>
<tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>=== 1. دوره باستانی ===</div></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>=== 1. دوره باستانی ===</div></td></tr>
<tr><td class="diff-marker" data-marker="−"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #ffe49c; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>ریشههای این بخش متعلق به پیش از اسلام است. آوازهای هوره، سیاچمانه، نمونههایی از آوازههای بیت و حیران و برخی مقامهای اجرا شده با [[سُرنا]]<sup>*</sup> و دوزله<sup>*</sup> متعلق به این دورهاند. هوره منشاء شکلگیری بسیاری از آوازهای دورههای گذشته است و مقامهای آن با تغییر شکل مناسب توسط بیتخوانان در اجرای منظومهها و حکایتهای کُردی و نیز توسط خوانندگان چَپلَه و گوشی مورد استفاده قرار میگیرند.</div></td><td class="diff-marker" data-marker="+"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>ریشههای این بخش متعلق به پیش از <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">[[</ins>اسلام<ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">]] </ins>است. آوازهای هوره، سیاچمانه، نمونههایی از آوازههای بیت و حیران و برخی مقامهای اجرا شده با [[سُرنا]]<sup>*</sup> و <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">[[</ins>دوزله<ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">]]</ins><sup>*</sup> متعلق به این دورهاند. هوره منشاء شکلگیری بسیاری از آوازهای دورههای گذشته است و مقامهای آن با تغییر شکل مناسب توسط بیتخوانان در اجرای منظومهها و حکایتهای کُردی و نیز توسط خوانندگان چَپلَه و گوشی مورد استفاده قرار میگیرند.</div></td></tr>
<tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br></td></tr>
<tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>=== 2. دوره میانه ===</div></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>=== 2. دوره میانه ===</div></td></tr>
<tr><td class="diff-marker" data-marker="−"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #ffe49c; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>بسیاری از نمونههای موسیقی کُردی متعلق به این دورهاند. به این بخش از موسیقی گاه عنوان گورانی داده میشود. ترانهها و آهنگهای رقص غالباً متعلق به این دورهاند که با آواز، [[سُرنا]]<sup>*</sup> و [[دهل]]<sup>*</sup>، دوزله<sup>*</sup> و تمبک<sup>*</sup>، [[نی(نای)|نی]]<sup>*</sup>(شمشال)، نرمهنای<sup>*</sup> و گاه کمانچه<sup>*</sup> و [[دایره]]<sup>*</sup> و [[دف]]<sup>*</sup> اجرا میشوند. این بخش، گستردهترین بخش از موسیقی کردستان محسوب میشود.</div></td><td class="diff-marker" data-marker="+"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>بسیاری از نمونههای موسیقی کُردی متعلق به این دورهاند. به این بخش از موسیقی گاه عنوان گورانی داده میشود. ترانهها و آهنگهای رقص غالباً متعلق به این دورهاند که با آواز، [[سُرنا]]<sup>*</sup> و [[دهل]]<sup>*</sup>، <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">[[</ins>دوزله<ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">]]</ins><sup>*</sup> و تمبک<sup>*</sup>، [[نی(نای)|نی]]<sup>*</sup>(شمشال)، نرمهنای<sup>*</sup> و گاه کمانچه<sup>*</sup> و [[دایره]]<sup>*</sup> و [[دف]]<sup>*</sup> اجرا میشوند. این بخش، گستردهترین بخش از موسیقی <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">[[استان </ins>کردستان<ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">|کردستان]] </ins>محسوب میشود.</div></td></tr>
<tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br></td></tr>
<tr><td class="diff-marker" data-marker="−"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #ffe49c; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>بخش گستردهای از موسیقی دوره میانه را موسیقیهای رقص تشکیل میدهد. گریان، فتاح و فتاح پاشایی، چپی، سرجار، پشت پا، لبلان و... از مهمترین مقامهای رقص در کردستان است.</div></td><td class="diff-marker" data-marker="+"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>بخش گستردهای از موسیقی دوره میانه را موسیقیهای رقص تشکیل میدهد. گریان، فتاح و فتاح پاشایی، چپی، سرجار، پشت پا، لبلان و... از مهمترین مقامهای رقص در <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">[[استان </ins>کردستان<ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">|کردستان]] </ins>است.</div></td></tr>
<tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br></td></tr>
<tr><td class="diff-marker" data-marker="−"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #ffe49c; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>موسیقی دراویش قادریه که با آواز، [[دف]]<sup>*</sup> و تاس<sup>*</sup> در خانقاهها اجرا میشود به موسیقی صوفیانه ـ مذهبی این ناحیه متعلق است. دراویش نقشبندیه نیز در خانقاههای خود در حد محدودی از موسیقی بهره میجویند. (لالاییها) ترانهها، مرثیهها و آوازهای کار بخشهای دیگر موسیقی کردستان است<ref>کار میدانی</ref><ref>درویشی، محمدرضا، '''''دایر ه المعارف سازهای ایران'''''. جلد دوم، تهران: ماهور .</ref><ref>اردلان، حمیدرضا، بروشور آلبوم موسیقی كردستان. تهران: انجمن موسیقی ایران.</ref>.</div></td><td class="diff-marker" data-marker="+"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>موسیقی دراویش قادریه که با آواز، [[دف]]<sup>*</sup> و <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">[[</ins>تاس<ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">]]</ins><sup>*</sup> در خانقاهها اجرا میشود به موسیقی صوفیانه ـ مذهبی این ناحیه متعلق است. دراویش نقشبندیه نیز در خانقاههای خود در حد محدودی از موسیقی بهره میجویند. (لالاییها) ترانهها، مرثیهها و آوازهای کار بخشهای دیگر موسیقی کردستان است<ref>کار میدانی</ref><ref>درویشی، محمدرضا، '''''دایر ه المعارف سازهای ایران'''''. جلد دوم، تهران: ماهور .</ref><ref>اردلان، حمیدرضا، بروشور آلبوم موسیقی كردستان. تهران: انجمن موسیقی ایران.</ref>.</div></td></tr>
<tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br></td></tr>
<tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>== نیز نگاه کنید به ==</div></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>== نیز نگاه کنید به ==</div></td></tr>
<tr><td colspan="2" class="diff-lineno" id="mw-diff-left-l20">خط ۲۰:</td>
<td colspan="2" class="diff-lineno">خط ۲۰:</td></tr>
<tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>== مآخذ ==</div></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>== مآخذ ==</div></td></tr>
<tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div><references /></div></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div><references /></div></td></tr>
<tr><td class="diff-marker" data-marker="−"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #ffe49c; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div><del style="font-weight: bold; text-decoration: none;"></del></div></td><td colspan="2" class="diff-side-added"></td></tr>
<tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>== منبع اصلی ==</div></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>== منبع اصلی ==</div></td></tr>
<tr><td class="diff-marker" data-marker="−"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #ffe49c; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>دانشنامه ایران</div></td><td class="diff-marker" data-marker="+"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div><ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">[https://icro.ir/ سازمان فرهنگ و ارتباطات اسلامی، مرکز مطالعات راهبردی روابط فرهنگی] (1398). </ins>دانشنامه ایران<ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">. تهران: [https://alhoda.ir/ موسسه فرهنگی هنری و انتشارات بین المللی الهدی]،</ins></div></td></tr>
<tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br></td></tr>
<tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>== نویسنده مقاله ==</div></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>== نویسنده مقاله ==</div></td></tr>
<tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>محمدرضا درویشی</div></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>محمدرضا درویشی</div></td></tr>
<tr><td colspan="2" class="diff-side-deleted"></td><td class="diff-marker" data-marker="+"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div><ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">[[رده:هنر]]</ins></div></td></tr>
<tr><td colspan="2" class="diff-side-deleted"></td><td class="diff-marker" data-marker="+"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div><ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">[[رده:موسیقی]]</ins></div></td></tr>
</table>
Samei
https://iranology-e.ir/index.php?title=%D9%85%D9%88%D8%B3%DB%8C%D9%82%DB%8C_%DA%A9%D8%B1%D8%AF%D8%B3%D8%AA%D8%A7%D9%86&diff=2181&oldid=prev
Samei: /* مآخذ */
2024-12-17T19:06:07Z
<p><span class="autocomment">مآخذ</span></p>
<table style="background-color: #fff; color: #202122;" data-mw="interface">
<col class="diff-marker" />
<col class="diff-content" />
<col class="diff-marker" />
<col class="diff-content" />
<tr class="diff-title" lang="fa">
<td colspan="2" style="background-color: #fff; color: #202122; text-align: center;">→ نسخهٔ قدیمیتر</td>
<td colspan="2" style="background-color: #fff; color: #202122; text-align: center;">نسخهٔ ۱۷ دسامبر ۲۰۲۴، ساعت ۱۹:۰۶</td>
</tr><tr><td colspan="2" class="diff-lineno" id="mw-diff-left-l1">خط ۱:</td>
<td colspan="2" class="diff-lineno">خط ۱:</td></tr>
<tr><td class="diff-marker" data-marker="−"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #ffe49c; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div><del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">كردستان </del>هم به دلیل گستردگی و تنوع موسیقایی و هم قدمت انواعی از موسیقی از نواحی مهم موسیقایی ایران است. از منظرتاریخی موسیقی <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">كردستان </del>را میتوان به دو بخش تقسیم <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">كرد كه </del>شامل دورههای باستانی و میانه است.</div></td><td class="diff-marker" data-marker="+"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div><ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">کردستان </ins>هم به دلیل گستردگی و تنوع موسیقایی و هم قدمت انواعی از موسیقی از نواحی مهم موسیقایی ایران است. از منظرتاریخی موسیقی <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">کردستان </ins>را میتوان به دو بخش تقسیم <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">کرد که </ins>شامل دورههای باستانی و میانه است.</div></td></tr>
<tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br></td></tr>
<tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>=== 1. دوره باستانی ===</div></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>=== 1. دوره باستانی ===</div></td></tr>
<tr><td class="diff-marker" data-marker="−"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #ffe49c; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>ریشههای این بخش متعلق به پیش از اسلام است. آوازهای هوره، سیاچمانه، نمونههایی از آوازههای بیت و حیران و برخی مقامهای اجرا شده با <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">سرنا</del><sup>*</sup> و دوزله<sup>*</sup> متعلق به این دورهاند. هوره منشاء <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">شكلگیری </del>بسیاری از آوازهای دورههای گذشته است و مقامهای آن با تغییر <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">شكل </del>مناسب توسط بیتخوانان در اجرای منظومهها و <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">حكایتهای كُردی </del>و نیز توسط خوانندگان چَپلَه و گوشی مورد استفاده قرار میگیرند.</div></td><td class="diff-marker" data-marker="+"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>ریشههای این بخش متعلق به پیش از اسلام است. آوازهای هوره، سیاچمانه، نمونههایی از آوازههای بیت و حیران و برخی مقامهای اجرا شده با <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">[[سُرنا]]</ins><sup>*</sup> و دوزله<sup>*</sup> متعلق به این دورهاند. هوره منشاء <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">شکلگیری </ins>بسیاری از آوازهای دورههای گذشته است و مقامهای آن با تغییر <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">شکل </ins>مناسب توسط بیتخوانان در اجرای منظومهها و <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">حکایتهای کُردی </ins>و نیز توسط خوانندگان چَپلَه و گوشی مورد استفاده قرار میگیرند.</div></td></tr>
<tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br></td></tr>
<tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>=== 2. دوره میانه ===</div></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>=== 2. دوره میانه ===</div></td></tr>
<tr><td class="diff-marker" data-marker="−"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #ffe49c; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>بسیاری از نمونههای موسیقی <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">كُردی </del>متعلق به این دورهاند. به این بخش از موسیقی گاه عنوان گورانی داده میشود. ترانهها و آهنگهای رقص غالباً متعلق به این دورهاند <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">كه </del>با آواز، <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">سرنا</del><sup>*</sup> و دهل<sup>*</sup>، دوزله<sup>*</sup> و <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">تمبك</del><sup>*</sup>، نی<sup>*</sup>(شمشال)، نرمهنای<sup>*</sup> و گاه <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">كمانچه</del><sup>*</sup> و دایره<sup>*</sup> و دف<sup>*</sup> اجرا میشوند. این بخش، گستردهترین بخش از موسیقی <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">كردستان </del>محسوب میشود.</div></td><td class="diff-marker" data-marker="+"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>بسیاری از نمونههای موسیقی <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">کُردی </ins>متعلق به این دورهاند. به این بخش از موسیقی گاه عنوان گورانی داده میشود. ترانهها و آهنگهای رقص غالباً متعلق به این دورهاند <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">که </ins>با آواز، <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">[[سُرنا]]</ins><sup>*</sup> و <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">[[</ins>دهل<ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">]]</ins><sup>*</sup>، دوزله<sup>*</sup> و <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">تمبک</ins><sup>*</sup>، <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">[[</ins>نی<ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">(نای)|نی]]</ins><sup>*</sup>(شمشال)، نرمهنای<sup>*</sup> و گاه <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">کمانچه</ins><sup>*</sup> و <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">[[</ins>دایره<ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">]]</ins><sup>*</sup> و <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">[[</ins>دف<ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">]]</ins><sup>*</sup> اجرا میشوند. این بخش، گستردهترین بخش از موسیقی <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">کردستان </ins>محسوب میشود.</div></td></tr>
<tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br></td></tr>
<tr><td class="diff-marker" data-marker="−"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #ffe49c; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>بخش گستردهای از موسیقی دوره میانه را موسیقیهای رقص <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">تشكیل </del>میدهد. گریان، فتاح و فتاح پاشایی، چپی، سرجار، پشت پا، لبلان و... از مهمترین مقامهای رقص در <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">كردستان </del>است.</div></td><td class="diff-marker" data-marker="+"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>بخش گستردهای از موسیقی دوره میانه را موسیقیهای رقص <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">تشکیل </ins>میدهد. گریان، فتاح و فتاح پاشایی، چپی، سرجار، پشت پا، لبلان و... از مهمترین مقامهای رقص در <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">کردستان </ins>است.</div></td></tr>
<tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br></td></tr>
<tr><td class="diff-marker" data-marker="−"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #ffe49c; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>موسیقی دراویش قادریه <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">كه </del>با آواز، دف<sup>*</sup> و تاس<sup>*</sup> در خانقاهها اجرا میشود به موسیقی صوفیانه ـ مذهبی این ناحیه متعلق است. دراویش نقشبندیه نیز در خانقاههای خود در حد محدودی از موسیقی بهره میجویند. (لالاییها) ترانهها، مرثیهها و آوازهای <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">كار </del>بخشهای دیگر موسیقی <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">كردستان </del>است<ref>کار میدانی</ref><ref>درویشی، محمدرضا، '''''دایر ه المعارف سازهای ایران'''''. جلد دوم، تهران: ماهور .</ref><ref>اردلان، حمیدرضا، بروشور آلبوم موسیقی كردستان. تهران: انجمن موسیقی ایران.</ref>.</div></td><td class="diff-marker" data-marker="+"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>موسیقی دراویش قادریه <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">که </ins>با آواز، <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">[[</ins>دف<ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">]]</ins><sup>*</sup> و تاس<sup>*</sup> در خانقاهها اجرا میشود به موسیقی صوفیانه ـ مذهبی این ناحیه متعلق است. دراویش نقشبندیه نیز در خانقاههای خود در حد محدودی از موسیقی بهره میجویند. (لالاییها) ترانهها، مرثیهها و آوازهای <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">کار </ins>بخشهای دیگر موسیقی <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">کردستان </ins>است<ref>کار میدانی</ref><ref>درویشی، محمدرضا، '''''دایر ه المعارف سازهای ایران'''''. جلد دوم، تهران: ماهور .</ref><ref>اردلان، حمیدرضا، بروشور آلبوم موسیقی كردستان. تهران: انجمن موسیقی ایران.</ref>.</div></td></tr>
<tr><td colspan="2" class="diff-side-deleted"></td><td class="diff-marker" data-marker="+"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div> </div></td></tr>
<tr><td colspan="2" class="diff-side-deleted"></td><td class="diff-marker" data-marker="+"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div><ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">== نیز نگاه کنید به ==</ins></div></td></tr>
<tr><td colspan="2" class="diff-side-deleted"></td><td class="diff-marker" data-marker="+"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div> </div></td></tr>
<tr><td colspan="2" class="diff-side-deleted"></td><td class="diff-marker" data-marker="+"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div><ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">* [[سُرنا]]</ins></div></td></tr>
<tr><td colspan="2" class="diff-side-deleted"></td><td class="diff-marker" data-marker="+"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div><ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">* [[دایره]]</ins></div></td></tr>
<tr><td colspan="2" class="diff-side-deleted"></td><td class="diff-marker" data-marker="+"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div><ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">* [[دف]]</ins></div></td></tr>
<tr><td colspan="2" class="diff-side-deleted"></td><td class="diff-marker" data-marker="+"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div><ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">* [[دهل]]</ins></div></td></tr>
<tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br></td></tr>
<tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>== مآخذ ==</div></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>== مآخذ ==</div></td></tr>
<tr><td colspan="2" class="diff-side-deleted"></td><td class="diff-marker" data-marker="+"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div><ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;"><references /></ins></div></td></tr>
<tr><td colspan="2" class="diff-side-deleted"></td><td class="diff-marker" data-marker="+"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div><ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;"></ins></div></td></tr>
<tr><td colspan="2" class="diff-side-deleted"></td><td class="diff-marker" data-marker="+"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div><ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">== منبع اصلی ==</ins></div></td></tr>
<tr><td colspan="2" class="diff-side-deleted"></td><td class="diff-marker" data-marker="+"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div><ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">دانشنامه ایران</ins></div></td></tr>
<tr><td colspan="2" class="diff-side-deleted"></td><td class="diff-marker" data-marker="+"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div><ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;"></ins></div></td></tr>
<tr><td colspan="2" class="diff-side-deleted"></td><td class="diff-marker" data-marker="+"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div><ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">== نویسنده مقاله ==</ins></div></td></tr>
<tr><td colspan="2" class="diff-side-deleted"></td><td class="diff-marker" data-marker="+"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div><ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">محمدرضا درویشی</ins></div></td></tr>
</table>
Samei
https://iranology-e.ir/index.php?title=%D9%85%D9%88%D8%B3%DB%8C%D9%82%DB%8C_%DA%A9%D8%B1%D8%AF%D8%B3%D8%AA%D8%A7%D9%86&diff=2180&oldid=prev
Samei در ۱۷ دسامبر ۲۰۲۴، ساعت ۱۹:۰۳
2024-12-17T19:03:32Z
<p></p>
<table style="background-color: #fff; color: #202122;" data-mw="interface">
<col class="diff-marker" />
<col class="diff-content" />
<col class="diff-marker" />
<col class="diff-content" />
<tr class="diff-title" lang="fa">
<td colspan="2" style="background-color: #fff; color: #202122; text-align: center;">→ نسخهٔ قدیمیتر</td>
<td colspan="2" style="background-color: #fff; color: #202122; text-align: center;">نسخهٔ ۱۷ دسامبر ۲۰۲۴، ساعت ۱۹:۰۳</td>
</tr><tr><td colspan="2" class="diff-lineno" id="mw-diff-left-l1">خط ۱:</td>
<td colspan="2" class="diff-lineno">خط ۱:</td></tr>
<tr><td class="diff-marker" data-marker="−"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #ffe49c; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>كردستان هم به <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">دليل گستردگي </del>و تنوع <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">موسيقايي </del>و هم قدمت <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">انواعي </del>از <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">موسيقي </del>از <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">نواحي </del>مهم <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">موسيقايي ايران </del>است. از <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">منظرتاريخي موسيقي </del>كردستان را <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">ميتوان </del>به دو بخش <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">تقسيم </del>كرد كه شامل <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">دورههاي باستاني </del>و <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">ميانه </del>است.</div></td><td class="diff-marker" data-marker="+"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>كردستان هم به <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">دلیل گستردگی </ins>و تنوع <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">موسیقایی </ins>و هم قدمت <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">انواعی </ins>از <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">موسیقی </ins>از <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">نواحی </ins>مهم <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">موسیقایی ایران </ins>است. از <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">منظرتاریخی موسیقی </ins>كردستان را <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">میتوان </ins>به دو بخش <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">تقسیم </ins>كرد كه شامل <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">دورههای باستانی </ins>و <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">میانه </ins>است.</div></td></tr>
<tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br></td></tr>
<tr><td class="diff-marker" data-marker="−"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #ffe49c; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>1. <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">'''دورة باستاني'''''،'' ريشههاي اين </del>بخش متعلق به <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">پيش </del>از اسلام است. <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">آوازهاي </del>هوره، <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">سياچمانه، نمونههايي </del>از <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">آوازههاي بيت </del>و <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">حيران </del>و <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">برخي مقامهاي </del>اجرا شده با سرنا<sup>*</sup> و دوزله<sup>*</sup> متعلق به <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">اين </del>دورهاند. هوره منشاء <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">شكلگيري بسياري </del>از <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">آوازهاي دورههاي </del>گذشته است و <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">مقامهاي </del>آن با <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">تغيير </del>شكل مناسب توسط <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">بيتخوانان </del>در <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">اجراي </del>منظومهها و <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">حكايتهاي كُردي </del>و <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">نيز </del>توسط خوانندگان چَپلَه و <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">گوشي </del>مورد استفاده قرار <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">ميگيرند</del>.</div></td><td class="diff-marker" data-marker="+"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div><ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">=== </ins>1. <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">دوره باستانی ===</ins></div></td></tr>
<tr><td colspan="2" class="diff-side-deleted"></td><td class="diff-marker" data-marker="+"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div><ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">ریشههای این </ins>بخش متعلق به <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">پیش </ins>از اسلام است. <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">آوازهای </ins>هوره، <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">سیاچمانه، نمونههایی </ins>از <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">آوازههای بیت </ins>و <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">حیران </ins>و <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">برخی مقامهای </ins>اجرا شده با سرنا<sup>*</sup> و دوزله<sup>*</sup> متعلق به <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">این </ins>دورهاند. هوره منشاء <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">شكلگیری بسیاری </ins>از <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">آوازهای دورههای </ins>گذشته است و <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">مقامهای </ins>آن با <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">تغییر </ins>شكل مناسب توسط <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">بیتخوانان </ins>در <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">اجرای </ins>منظومهها و <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">حكایتهای كُردی </ins>و <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">نیز </ins>توسط خوانندگان چَپلَه و <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">گوشی </ins>مورد استفاده قرار <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">میگیرند</ins>.</div></td></tr>
<tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br></td></tr>
<tr><td class="diff-marker" data-marker="−"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #ffe49c; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>2. <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">'''دورة ميانه'''''،'' بسياري </del>از <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">نمونههاي موسيقي كُردي </del>متعلق به <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">اين </del>دورهاند. به <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">اين </del>بخش از <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">موسيقي </del>گاه عنوان <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">گوراني </del>داده <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">ميشود</del>. ترانهها و <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">آهنگهاي </del>رقص غالباً متعلق به <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">اين </del>دورهاند كه با آواز، سرنا<sup>*</sup> و دهل<sup>*</sup>، دوزله<sup>*</sup> و تمبك<sup>*</sup>، <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">ني</del><sup>*</sup>(شمشال)، <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">نرمهناي</del><sup>*</sup> و گاه كمانچه<sup>*</sup> و <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">دايره</del><sup>*</sup> و دف<sup>*</sup> اجرا <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">ميشوند</del>. <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">اين </del>بخش، <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">گستردهترين </del>بخش از <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">موسيقي </del>كردستان محسوب <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">ميشود</del>.</div></td><td class="diff-marker" data-marker="+"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div><ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">=== </ins>2. <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">دوره میانه ===</ins></div></td></tr>
<tr><td colspan="2" class="diff-side-deleted"></td><td class="diff-marker" data-marker="+"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div><ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">بسیاری </ins>از <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">نمونههای موسیقی كُردی </ins>متعلق به <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">این </ins>دورهاند. به <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">این </ins>بخش از <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">موسیقی </ins>گاه عنوان <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">گورانی </ins>داده <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">میشود</ins>. ترانهها و <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">آهنگهای </ins>رقص غالباً متعلق به <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">این </ins>دورهاند كه با آواز، سرنا<sup>*</sup> و دهل<sup>*</sup>، دوزله<sup>*</sup> و تمبك<sup>*</sup>، <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">نی</ins><sup>*</sup>(شمشال)، <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">نرمهنای</ins><sup>*</sup> و گاه كمانچه<sup>*</sup> و <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">دایره</ins><sup>*</sup> و دف<sup>*</sup> اجرا <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">میشوند</ins>. <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">این </ins>بخش، <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">گستردهترین </ins>بخش از <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">موسیقی </ins>كردستان محسوب <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">میشود</ins>.</div></td></tr>
<tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br></td></tr>
<tr><td class="diff-marker" data-marker="−"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #ffe49c; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>بخش <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">گستردهاي </del>از <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">موسيقي دورة ميانه </del>را <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">موسيقيهاي </del>رقص <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">تشكيل ميدهد</del>. <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">گريان، </del>فتاح و فتاح <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">پاشايي، چپي، </del>سرجار، پشت پا، لبلان و... از <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">مهمترين مقامهاي </del>رقص در كردستان است.</div></td><td class="diff-marker" data-marker="+"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>بخش <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">گستردهای </ins>از <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">موسیقی دوره میانه </ins>را <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">موسیقیهای </ins>رقص <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">تشكیل میدهد</ins>. <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">گریان، </ins>فتاح و فتاح <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">پاشایی، چپی، </ins>سرجار، پشت پا، لبلان و... از <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">مهمترین مقامهای </ins>رقص در كردستان است.</div></td></tr>
<tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br></td></tr>
<tr><td class="diff-marker" data-marker="−"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #ffe49c; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div><del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">موسيقي دراويش قادريه </del>كه با آواز، دف<sup>*</sup> و تاس<sup>*</sup> در خانقاهها اجرا <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">ميشود </del>به <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">موسيقي صوفيانه </del>ـ <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">مذهبي اين ناحيه </del>متعلق است. <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">دراويش نقشبنديه نيز </del>در <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">خانقاههاي </del>خود در حد <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">محدودي </del>از <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">موسيقي </del>بهره <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">ميجويند</del>. (<del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">لالاييها</del>) ترانهها، <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">مرثيهها </del>و <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">آوازهاي </del>كار <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">بخشهاي ديگر موسيقي </del>كردستان است.</div></td><td class="diff-marker" data-marker="+"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div><ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">موسیقی دراویش قادریه </ins>كه با آواز، دف<sup>*</sup> و تاس<sup>*</sup> در خانقاهها اجرا <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">میشود </ins>به <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">موسیقی صوفیانه </ins>ـ <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">مذهبی این ناحیه </ins>متعلق است. <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">دراویش نقشبندیه نیز </ins>در <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">خانقاههای </ins>خود در حد <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">محدودی </ins>از <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">موسیقی </ins>بهره <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">میجویند</ins>. (<ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">لالاییها</ins>) ترانهها، <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">مرثیهها </ins>و <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">آوازهای </ins>كار <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">بخشهای دیگر موسیقی </ins>كردستان است<ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;"><ref>کار میدانی</ref><ref>درویشی، محمدرضا، '''''دایر ه المعارف سازهای ایران'''''. جلد دوم، تهران: ماهور .</ref><ref>اردلان، حمیدرضا، بروشور آلبوم موسیقی كردستان. تهران: انجمن موسیقی ایران.</ref></ins>.</div></td></tr>
<tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br></td></tr>
<tr><td class="diff-marker" data-marker="−"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #ffe49c; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div> </div></td><td class="diff-marker" data-marker="+"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div><ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">== </ins>مآخذ <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">==</ins></div></td></tr>
<tr><td class="diff-marker" data-marker="−"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #ffe49c; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div><del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">'''</del>مآخذ<del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">:'''</del></div></td><td colspan="2" class="diff-side-added"></td></tr>
<tr><td class="diff-marker" data-marker="−"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #ffe49c; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div> </div></td><td colspan="2" class="diff-side-added"></td></tr>
<tr><td class="diff-marker" data-marker="−"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #ffe49c; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div><del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">اطلاعات اين مدخل از طريق منابع زير تأمين شده است:</del></div></td><td colspan="2" class="diff-side-added"></td></tr>
<tr><td class="diff-marker" data-marker="−"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #ffe49c; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div> </div></td><td colspan="2" class="diff-side-added"></td></tr>
<tr><td class="diff-marker" data-marker="−"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #ffe49c; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div><del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">- كار ميداني</del></div></td><td colspan="2" class="diff-side-added"></td></tr>
<tr><td class="diff-marker" data-marker="−"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #ffe49c; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div> </div></td><td colspan="2" class="diff-side-added"></td></tr>
<tr><td class="diff-marker" data-marker="−"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #ffe49c; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div><del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">- '''''دايرةالمعارف سازهاي ايران'''''. جلد دوم، محمدرضا درويشي، ماهور برشور آلبوم موسيقي كردستان. حميدرضا اردلان، انجمن موسيقي ايران.</del></div></td><td colspan="2" class="diff-side-added"></td></tr>
<tr><td class="diff-marker" data-marker="−"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #ffe49c; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div> </div></td><td colspan="2" class="diff-side-added"></td></tr>
<tr><td class="diff-marker" data-marker="−"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #ffe49c; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div><del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">محمدرضا درویشی</del></div></td><td colspan="2" class="diff-side-added"></td></tr>
</table>
Samei
https://iranology-e.ir/index.php?title=%D9%85%D9%88%D8%B3%DB%8C%D9%82%DB%8C_%DA%A9%D8%B1%D8%AF%D8%B3%D8%AA%D8%A7%D9%86&diff=1561&oldid=prev
Samei: صفحهای تازه حاوی «كردستان هم به دليل گستردگي و تنوع موسيقايي و هم قدمت انواعي از موسيقي از نواحي مهم موسيقايي ايران است. از منظرتاريخي موسيقي كردستان را ميتوان به دو بخش تقسيم كرد كه شامل دورههاي باستاني و ميانه است. 1. '''دورة باستاني'''''،'' ريشههاي اين بخش م...» ایجاد کرد
2024-08-22T02:15:26Z
<p>صفحهای تازه حاوی «كردستان هم به دليل گستردگي و تنوع موسيقايي و هم قدمت انواعي از موسيقي از نواحي مهم موسيقايي ايران است. از منظرتاريخي موسيقي كردستان را ميتوان به دو بخش تقسيم كرد كه شامل دورههاي باستاني و ميانه است. 1. '''دورة باستاني'''''،'' ريشههاي اين بخش م...» ایجاد کرد</p>
<p><b>صفحهٔ تازه</b></p><div>كردستان هم به دليل گستردگي و تنوع موسيقايي و هم قدمت انواعي از موسيقي از نواحي مهم موسيقايي ايران است. از منظرتاريخي موسيقي كردستان را ميتوان به دو بخش تقسيم كرد كه شامل دورههاي باستاني و ميانه است.<br />
<br />
1. '''دورة باستاني'''''،'' ريشههاي اين بخش متعلق به پيش از اسلام است. آوازهاي هوره، سياچمانه، نمونههايي از آوازههاي بيت و حيران و برخي مقامهاي اجرا شده با سرنا<sup>*</sup> و دوزله<sup>*</sup> متعلق به اين دورهاند. هوره منشاء شكلگيري بسياري از آوازهاي دورههاي گذشته است و مقامهاي آن با تغيير شكل مناسب توسط بيتخوانان در اجراي منظومهها و حكايتهاي كُردي و نيز توسط خوانندگان چَپلَه و گوشي مورد استفاده قرار ميگيرند.<br />
<br />
2. '''دورة ميانه'''''،'' بسياري از نمونههاي موسيقي كُردي متعلق به اين دورهاند. به اين بخش از موسيقي گاه عنوان گوراني داده ميشود. ترانهها و آهنگهاي رقص غالباً متعلق به اين دورهاند كه با آواز، سرنا<sup>*</sup> و دهل<sup>*</sup>، دوزله<sup>*</sup> و تمبك<sup>*</sup>، ني<sup>*</sup>(شمشال)، نرمهناي<sup>*</sup> و گاه كمانچه<sup>*</sup> و دايره<sup>*</sup> و دف<sup>*</sup> اجرا ميشوند. اين بخش، گستردهترين بخش از موسيقي كردستان محسوب ميشود.<br />
<br />
بخش گستردهاي از موسيقي دورة ميانه را موسيقيهاي رقص تشكيل ميدهد. گريان، فتاح و فتاح پاشايي، چپي، سرجار، پشت پا، لبلان و... از مهمترين مقامهاي رقص در كردستان است.<br />
<br />
موسيقي دراويش قادريه كه با آواز، دف<sup>*</sup> و تاس<sup>*</sup> در خانقاهها اجرا ميشود به موسيقي صوفيانه ـ مذهبي اين ناحيه متعلق است. دراويش نقشبنديه نيز در خانقاههاي خود در حد محدودي از موسيقي بهره ميجويند. (لالاييها) ترانهها، مرثيهها و آوازهاي كار بخشهاي ديگر موسيقي كردستان است.<br />
<br />
<br />
'''مآخذ:'''<br />
<br />
اطلاعات اين مدخل از طريق منابع زير تأمين شده است:<br />
<br />
- كار ميداني<br />
<br />
- '''''دايرةالمعارف سازهاي ايران'''''. جلد دوم، محمدرضا درويشي، ماهور برشور آلبوم موسيقي كردستان. حميدرضا اردلان، انجمن موسيقي ايران.<br />
<br />
محمدرضا درویشی</div>
Samei