https://iranology-e.ir/index.php?action=history&feed=atom&title=%D9%85%D9%88%D8%B3%DB%8C%D9%82%DB%8C_%DA%AF%DB%8C%D9%84%D8%A7%D9%86
موسیقی گیلان - تاریخچهٔ نسخهها
2026-06-16T04:07:22Z
تاریخچهٔ نسخهها برای این صفحه در ویکی
MediaWiki 1.43.1
https://iranology-e.ir/index.php?title=%D9%85%D9%88%D8%B3%DB%8C%D9%82%DB%8C_%DA%AF%DB%8C%D9%84%D8%A7%D9%86&diff=5161&oldid=prev
Samei در ۱ مهٔ ۲۰۲۵، ساعت ۰۷:۵۹
2025-05-01T07:59:54Z
<p></p>
<table style="background-color: #fff; color: #202122;" data-mw="interface">
<col class="diff-marker" />
<col class="diff-content" />
<col class="diff-marker" />
<col class="diff-content" />
<tr class="diff-title" lang="fa">
<td colspan="2" style="background-color: #fff; color: #202122; text-align: center;">→ نسخهٔ قدیمیتر</td>
<td colspan="2" style="background-color: #fff; color: #202122; text-align: center;">نسخهٔ ۱ مهٔ ۲۰۲۵، ساعت ۰۷:۵۹</td>
</tr><tr><td colspan="2" class="diff-lineno" id="mw-diff-left-l1">خط ۱:</td>
<td colspan="2" class="diff-lineno">خط ۱:</td></tr>
<tr><td class="diff-marker" data-marker="−"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #ffe49c; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>در استان گیلان موسیقی در دو کانون اصلی یکی منطقه دیلمان در شرق و دیگری منطقه تالش در غرب متمرکز است. موسیقی این دو منطقه که تفاوتهای بسیاری با هم دارند، در بعضی از مناطق مرکزی گیلان به هم نزدیک میشوند. در یک تقسیمبندی کلّی موسیقی گیلان و دیلمان را میتوان به چند بخش تقسیم کرد:</div></td><td class="diff-marker" data-marker="+"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>در <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">[[</ins>استان گیلان<ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">]] </ins>موسیقی در دو کانون اصلی یکی منطقه دیلمان در شرق و دیگری منطقه تالش در غرب متمرکز است. موسیقی این دو منطقه که تفاوتهای بسیاری با هم دارند، در بعضی از مناطق مرکزی <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">[[استان گیلان|</ins>گیلان<ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">]] </ins>به هم نزدیک میشوند. در یک تقسیمبندی کلّی موسیقی گیلان و دیلمان را میتوان به چند بخش تقسیم کرد:</div></td></tr>
<tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br></td></tr>
<tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>=== 1. مقامهای آوازی ===</div></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>=== 1. مقامهای آوازی ===</div></td></tr>
<tr><td colspan="2" class="diff-lineno" id="mw-diff-left-l5">خط ۵:</td>
<td colspan="2" class="diff-lineno">خط ۵:</td></tr>
<tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br></td></tr>
<tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>=== 2. مقامها و قطعههای سازی ===</div></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>=== 2. مقامها و قطعههای سازی ===</div></td></tr>
<tr><td class="diff-marker" data-marker="−"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #ffe49c; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>بسیاری از مقامها و قطعههای آوازی به موسیقیِ سازی این منطقه راه یافتهاند. امّا موسیقیِ سازی این منطقه قطعات مستقلی نیز دارد که با نمونههای آوازی متفاوتاند. این مقامها و قطعهها را میتوان به دو گروه تقسیم کرد: آنهایی که با نی<sup>*</sup> توسط چوپانان نواخته میشوند و آنهایی که با [[سُرنا]]<sup>*</sup> و [[نقاره]]<sup>*</sup> اجرا میشوند. گوسَن درخوان (گوسَن دُمال، نَر آنجور)، گوسَن هِگِردان، وَلگِ سَری، گَلَنکِشی، برگریزی و آبکناری از جمله مقامها و قطعههای موسیقی سازیِ گیلان هستند. علاوه بر این، تعدادی از منظومههای آوازی نیز به موسیقی سازی راه یافته و با [[نی(نای)|نی]]<sup>*</sup> اجرا میشوند. </div></td><td class="diff-marker" data-marker="+"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>بسیاری از مقامها و قطعههای آوازی به موسیقیِ سازی این منطقه راه یافتهاند. امّا موسیقیِ سازی این منطقه قطعات مستقلی نیز دارد که با نمونههای آوازی متفاوتاند. این مقامها و قطعهها را میتوان به دو گروه تقسیم کرد: آنهایی که با <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">[[</ins>نی<ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">(نای)|نی]]</ins><sup>*</sup> توسط چوپانان نواخته میشوند و آنهایی که با [[سُرنا]]<sup>*</sup> و [[نقاره]]<sup>*</sup> اجرا میشوند. گوسَن درخوان (گوسَن دُمال، نَر آنجور)، گوسَن هِگِردان، وَلگِ سَری، گَلَنکِشی، برگریزی و آبکناری از جمله مقامها و قطعههای موسیقی سازیِ گیلان هستند. علاوه بر این، تعدادی از منظومههای آوازی نیز به موسیقی سازی راه یافته و با [[نی(نای)|نی]]<sup>*</sup> اجرا میشوند. </div></td></tr>
<tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br></td></tr>
<tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>=== 3. ترانهها وتکّهها ===</div></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>=== 3. ترانهها وتکّهها ===</div></td></tr>
<tr><td class="diff-marker" data-marker="−"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #ffe49c; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>این بخش از موسیقی گیلان به دو گروه منظومهها و ترانهها تقسیم میشود. زرنگیس، هیبته، حیدرخان، ولیخان، شوکتی، رعنا، سَفوری و... از جمله منظومهها هستند. ترانههای بسیاری در این ناحیه رواج دارند که دارای مضامین عاشقانه، حماسی، تاریخی یا منعکس کننده شرایط کار در شالیزارها و مزارع هستند. اجراکننده بخشی از ترانهها فقط زنان هستند که در این میان ترانههای کار از ویژگی خاصی برخوردارند. لالاییها و نوروزخوانیها نیز از جمله بخشهای دیگر این نوع موسیقی به شمار میروند.</div></td><td class="diff-marker" data-marker="+"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>این بخش از موسیقی <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">[[استان </ins>گیلان<ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">|گیلان]] </ins>به دو گروه منظومهها و ترانهها تقسیم میشود. زرنگیس، هیبته، حیدرخان، ولیخان، شوکتی، رعنا، سَفوری و... از جمله منظومهها هستند. ترانههای بسیاری در این ناحیه رواج دارند که دارای مضامین عاشقانه، حماسی، تاریخی یا منعکس کننده شرایط کار در شالیزارها و مزارع هستند. اجراکننده بخشی از ترانهها فقط زنان هستند که در این میان ترانههای کار از ویژگی خاصی برخوردارند. لالاییها و نوروزخوانیها نیز از جمله بخشهای دیگر این نوع موسیقی به شمار میروند.</div></td></tr>
<tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br></td></tr>
<tr><td class="diff-marker" data-marker="−"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #ffe49c; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>سازهای ناحیه گیلان شامل [[نی(نای)|نی]]<sup>*</sup> (للـه)، [[سُرنا]]<sup>*</sup>، [[نقاره]]<sup>*</sup>، نیلبک<sup>*</sup>، نوعی کرنا<sup>*</sup>، کمانچه<sup>*</sup>، تشت (لگن)، [[دایره]]<sup>*</sup> و کرب است<ref>کار میدانی</ref><ref>درویشی، محمدرضا، '''''دایرةالمعارف سازهای ایران'''''. جلد اول و دوم، تهران: ماهور.</ref>. </div></td><td class="diff-marker" data-marker="+"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>سازهای <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">[[استان گیلان|</ins>ناحیه گیلان<ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">]] </ins>شامل [[نی(نای)|نی]]<sup>*</sup> (للـه)، [[سُرنا]]<sup>*</sup>، [[نقاره]]<sup>*</sup>، نیلبک<sup>*</sup>، نوعی <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">[[کَرنا|</ins>کرنا<ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">]]</ins><sup>*</sup>، کمانچه<sup>*</sup>، تشت (لگن)، [[دایره]]<sup>*</sup> و کرب است<ref>کار میدانی</ref><ref>درویشی، محمدرضا، '''''دایرةالمعارف سازهای ایران'''''. جلد اول و دوم، تهران: ماهور.</ref>. </div></td></tr>
<tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br></td></tr>
<tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>== نیز نگاه کنید به ==</div></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>== نیز نگاه کنید به ==</div></td></tr>
<tr><td colspan="2" class="diff-lineno" id="mw-diff-left-l21">خط ۲۱:</td>
<td colspan="2" class="diff-lineno">خط ۲۱:</td></tr>
<tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>== مآخذ ==</div></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>== مآخذ ==</div></td></tr>
<tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div><references /></div></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div><references /></div></td></tr>
<tr><td class="diff-marker" data-marker="−"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #ffe49c; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div><del style="font-weight: bold; text-decoration: none;"></del></div></td><td colspan="2" class="diff-side-added"></td></tr>
<tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>== منبع اصلی ==</div></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>== منبع اصلی ==</div></td></tr>
<tr><td class="diff-marker" data-marker="−"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #ffe49c; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>دانشنامه ایران</div></td><td class="diff-marker" data-marker="+"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div><ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">[https://icro.ir/ سازمان فرهنگ و ارتباطات اسلامی، مرکز مطالعات راهبردی روابط فرهنگی] (1398). </ins>دانشنامه ایران<ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">. تهران: [https://alhoda.ir/ موسسه فرهنگی هنری و انتشارات بین المللی الهدی]،</ins></div></td></tr>
<tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br></td></tr>
<tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>== نویسنده مقاله ==</div></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>== نویسنده مقاله ==</div></td></tr>
<tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>محمدرضا درویشی</div></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>محمدرضا درویشی</div></td></tr>
<tr><td colspan="2" class="diff-side-deleted"></td><td class="diff-marker" data-marker="+"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div><ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">[[رده:هنر]]</ins></div></td></tr>
<tr><td colspan="2" class="diff-side-deleted"></td><td class="diff-marker" data-marker="+"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div><ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">[[رده:موسیقی]]</ins></div></td></tr>
</table>
Samei
https://iranology-e.ir/index.php?title=%D9%85%D9%88%D8%B3%DB%8C%D9%82%DB%8C_%DA%AF%DB%8C%D9%84%D8%A7%D9%86&diff=2185&oldid=prev
Samei در ۱۷ دسامبر ۲۰۲۴، ساعت ۱۹:۴۲
2024-12-17T19:42:31Z
<p></p>
<table style="background-color: #fff; color: #202122;" data-mw="interface">
<col class="diff-marker" />
<col class="diff-content" />
<col class="diff-marker" />
<col class="diff-content" />
<tr class="diff-title" lang="fa">
<td colspan="2" style="background-color: #fff; color: #202122; text-align: center;">→ نسخهٔ قدیمیتر</td>
<td colspan="2" style="background-color: #fff; color: #202122; text-align: center;">نسخهٔ ۱۷ دسامبر ۲۰۲۴، ساعت ۱۹:۴۲</td>
</tr><tr><td colspan="2" class="diff-lineno" id="mw-diff-left-l1">خط ۱:</td>
<td colspan="2" class="diff-lineno">خط ۱:</td></tr>
<tr><td class="diff-marker" data-marker="−"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #ffe49c; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>در استان گیلان موسیقی در دو <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">كانون </del>اصلی <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">یكی منطقة </del>دیلمان در شرق و دیگری منطقه تالش در غرب <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">متمركز </del>است. موسیقی این دو منطقه <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">كه </del>تفاوتهای بسیاری با هم دارند، در بعضی از مناطق <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">مركزی </del>گیلان به هم <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">نزدیك </del>میشوند. در <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">یك </del>تقسیمبندی <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">كلّی </del>موسیقی گیلان و دیلمان را میتوان به چند بخش تقسیم <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">كرد</del>:</div></td><td class="diff-marker" data-marker="+"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>در استان گیلان موسیقی در دو <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">کانون </ins>اصلی <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">یکی منطقه </ins>دیلمان در شرق و دیگری منطقه تالش در غرب <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">متمرکز </ins>است. موسیقی این دو منطقه <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">که </ins>تفاوتهای بسیاری با هم دارند، در بعضی از مناطق <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">مرکزی </ins>گیلان به هم <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">نزدیک </ins>میشوند. در <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">یک </ins>تقسیمبندی <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">کلّی </ins>موسیقی گیلان و دیلمان را میتوان به چند بخش تقسیم <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">کرد</ins>:</div></td></tr>
<tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br></td></tr>
<tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>=== 1. مقامهای آوازی ===</div></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>=== 1. مقامهای آوازی ===</div></td></tr>
<tr><td class="diff-marker" data-marker="−"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #ffe49c; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>این مقامها در تمام مناطق گیلنشین و به ویژه مناطق <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">كوهستانی </del>و <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">كوهپایهای </del>رواج دارند و مهمترین بخش از موسیقی گیلان هستند. بر مبنای این مقامها تعداد زیادی ترانه، <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">تكه </del>و نغمههای سازی و آوازی <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">شكل </del>گرفتهاند. برخی از مهمترین مقامها و آوازها شامل گالشی، گیلی، غربتی ( غریبی، دیلمانی)، غمانگیر، غمانگیز <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">شكسته، </del>امیرخوانی، چاروِداری، <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">آبكناری، </del>دشت خوانی، گاره سری، شرفشاهی، پهلوی خوانی و رضا خوانی است. این آوازها به تنهایی یا به همراهی نی<sup>*</sup> یا <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">كمانچه</del><sup>*</sup> اجرا میشوند. علاوه بر این میتوان از چاووشی، سحرخوانی، شهادت خوانی و... نام برد <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">كه </del>از موسیقی مذهبی نواحی دیگر ایران به موسیقی گیلان راه یافتهاند.</div></td><td class="diff-marker" data-marker="+"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>این مقامها در تمام مناطق گیلنشین و به ویژه مناطق <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">کوهستانی </ins>و <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">کوهپایهای </ins>رواج دارند و مهمترین بخش از موسیقی گیلان هستند. بر مبنای این مقامها تعداد زیادی ترانه، <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">تکه </ins>و نغمههای سازی و آوازی <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">شکل </ins>گرفتهاند. برخی از مهمترین مقامها و آوازها شامل گالشی، گیلی، غربتی ( غریبی، دیلمانی)، غمانگیر، غمانگیز <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">شکسته، </ins>امیرخوانی، چاروِداری، <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">آبکناری، </ins>دشت خوانی، گاره سری، شرفشاهی، پهلوی خوانی و رضا خوانی است. این آوازها به تنهایی یا به همراهی <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">[[</ins>نی<ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">(نای)|نی]]</ins><sup>*</sup> یا <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">کمانچه</ins><sup>*</sup> اجرا میشوند. علاوه بر این میتوان از چاووشی، سحرخوانی، شهادت خوانی و... نام برد <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">که </ins>از موسیقی مذهبی نواحی دیگر ایران به موسیقی گیلان راه یافتهاند.</div></td></tr>
<tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br></td></tr>
<tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>=== 2. مقامها و قطعههای سازی ===</div></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>=== 2. مقامها و قطعههای سازی ===</div></td></tr>
<tr><td class="diff-marker" data-marker="−"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #ffe49c; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>بسیاری از مقامها و قطعههای آوازی به موسیقیِ سازی این منطقه راه یافتهاند. امّا موسیقیِ سازی این منطقه قطعات مستقلی نیز دارد <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">كه </del>با نمونههای آوازی متفاوتاند. این مقامها و قطعهها را میتوان به دو گروه تقسیم <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">كرد</del>: آنهایی <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">كه </del>با نی<sup>*</sup> توسط چوپانان نواخته میشوند و آنهایی <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">كه </del>با <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">سرنا</del><sup>*</sup> و نقاره<sup>*</sup> اجرا میشوند. گوسَن درخوان (گوسَن دُمال، نَر آنجور)، گوسَن هِگِردان، وَلگِ سَری، <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">گَلَنكِشی، </del>برگریزی و <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">آبكناری </del>از جمله مقامها و قطعههای موسیقی سازیِ گیلان هستند. علاوه بر این، تعدادی از منظومههای آوازی نیز به موسیقی سازی راه یافته و با نی<sup>*</sup> اجرا میشوند. </div></td><td class="diff-marker" data-marker="+"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>بسیاری از مقامها و قطعههای آوازی به موسیقیِ سازی این منطقه راه یافتهاند. امّا موسیقیِ سازی این منطقه قطعات مستقلی نیز دارد <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">که </ins>با نمونههای آوازی متفاوتاند. این مقامها و قطعهها را میتوان به دو گروه تقسیم <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">کرد</ins>: آنهایی <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">که </ins>با نی<sup>*</sup> توسط چوپانان نواخته میشوند و آنهایی <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">که </ins>با <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">[[سُرنا]]</ins><sup>*</sup> و <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">[[</ins>نقاره<ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">]]</ins><sup>*</sup> اجرا میشوند. گوسَن درخوان (گوسَن دُمال، نَر آنجور)، گوسَن هِگِردان، وَلگِ سَری، <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">گَلَنکِشی، </ins>برگریزی و <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">آبکناری </ins>از جمله مقامها و قطعههای موسیقی سازیِ گیلان هستند. علاوه بر این، تعدادی از منظومههای آوازی نیز به موسیقی سازی راه یافته و با <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">[[</ins>نی<ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">(نای)|نی]]</ins><sup>*</sup> اجرا میشوند. </div></td></tr>
<tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br></td></tr>
<tr><td class="diff-marker" data-marker="−"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #ffe49c; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>=== 3. ترانهها <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">وتكّهها </del>===</div></td><td class="diff-marker" data-marker="+"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>=== 3. ترانهها <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">وتکّهها </ins>===</div></td></tr>
<tr><td class="diff-marker" data-marker="−"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #ffe49c; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>این بخش از موسیقی گیلان به دو گروه منظومهها و ترانهها تقسیم میشود. زرنگیس، هیبته، حیدرخان، ولیخان، <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">شوكتی، </del>رعنا، سَفوری و... از <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">جملة </del>منظومهها هستند. ترانههای بسیاری در این ناحیه رواج دارند <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">كه </del>دارای مضامین عاشقانه، حماسی، تاریخی یا <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">منعكس كنندة </del>شرایط <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">كار </del>در شالیزارها و مزارع هستند. <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">اجراكنندة </del>بخشی از ترانهها فقط زنان هستند <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">كه </del>در این میان ترانههای <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">كار </del>از ویژگی خاصی برخوردارند. لالاییها و نوروزخوانیها نیز از جمله بخشهای دیگر این نوع موسیقی به شمار میروند.</div></td><td class="diff-marker" data-marker="+"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>این بخش از موسیقی گیلان به دو گروه منظومهها و ترانهها تقسیم میشود. زرنگیس، هیبته، حیدرخان، ولیخان، <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">شوکتی، </ins>رعنا، سَفوری و... از <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">جمله </ins>منظومهها هستند. ترانههای بسیاری در این ناحیه رواج دارند <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">که </ins>دارای مضامین عاشقانه، حماسی، تاریخی یا <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">منعکس کننده </ins>شرایط <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">کار </ins>در شالیزارها و مزارع هستند. <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">اجراکننده </ins>بخشی از ترانهها فقط زنان هستند <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">که </ins>در این میان ترانههای <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">کار </ins>از ویژگی خاصی برخوردارند. لالاییها و نوروزخوانیها نیز از جمله بخشهای دیگر این نوع موسیقی به شمار میروند.</div></td></tr>
<tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br></td></tr>
<tr><td class="diff-marker" data-marker="−"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #ffe49c; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>سازهای <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">ناحیة </del>گیلان شامل نی<sup>*</sup> (للـه)، <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">سرنا</del><sup>*</sup>، نقاره<sup>*</sup>، <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">نیلبك</del><sup>*</sup>، نوعی <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">كرنا</del><sup>*</sup>، <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">كمانچه</del><sup>*</sup>، تشت (لگن)، دایره<sup>*</sup> و <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">كرب </del>است<ref>کار میدانی</ref><ref>درویشی، محمدرضا، '''''دایرةالمعارف سازهای ایران'''''. جلد اول و دوم، تهران: ماهور.</ref>. </div></td><td class="diff-marker" data-marker="+"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>سازهای <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">ناحیه </ins>گیلان شامل <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">[[</ins>نی<ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">(نای)|نی]]</ins><sup>*</sup> (للـه)، <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">[[سُرنا]]</ins><sup>*</sup>، <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">[[</ins>نقاره<ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">]]</ins><sup>*</sup>، <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">نیلبک</ins><sup>*</sup>، نوعی <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">کرنا</ins><sup>*</sup>، <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">کمانچه</ins><sup>*</sup>، تشت (لگن)، <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">[[</ins>دایره<ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">]]</ins><sup>*</sup> و <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">کرب </ins>است<ref>کار میدانی</ref><ref>درویشی، محمدرضا، '''''دایرةالمعارف سازهای ایران'''''. جلد اول و دوم، تهران: ماهور.</ref>. </div></td></tr>
<tr><td colspan="2" class="diff-side-deleted"></td><td class="diff-marker" data-marker="+"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div> </div></td></tr>
<tr><td colspan="2" class="diff-side-deleted"></td><td class="diff-marker" data-marker="+"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div><ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">== نیز نگاه کنید به ==</ins></div></td></tr>
<tr><td colspan="2" class="diff-side-deleted"></td><td class="diff-marker" data-marker="+"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div> </div></td></tr>
<tr><td colspan="2" class="diff-side-deleted"></td><td class="diff-marker" data-marker="+"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div><ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">* [[سُرنا]]</ins></div></td></tr>
<tr><td colspan="2" class="diff-side-deleted"></td><td class="diff-marker" data-marker="+"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div><ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">* [[نی(نای)|نی]]</ins></div></td></tr>
<tr><td colspan="2" class="diff-side-deleted"></td><td class="diff-marker" data-marker="+"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div><ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">* [[دایره]]</ins></div></td></tr>
<tr><td colspan="2" class="diff-side-deleted"></td><td class="diff-marker" data-marker="+"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div><ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">* [[نقاره]]</ins></div></td></tr>
<tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br></td></tr>
<tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>== مآخذ ==</div></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>== مآخذ ==</div></td></tr>
<tr><td colspan="2" class="diff-side-deleted"></td><td class="diff-marker" data-marker="+"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div><ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;"><references /></ins></div></td></tr>
<tr><td colspan="2" class="diff-side-deleted"></td><td class="diff-marker" data-marker="+"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div><ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;"></ins></div></td></tr>
<tr><td colspan="2" class="diff-side-deleted"></td><td class="diff-marker" data-marker="+"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div><ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">== منبع اصلی ==</ins></div></td></tr>
<tr><td colspan="2" class="diff-side-deleted"></td><td class="diff-marker" data-marker="+"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div><ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">دانشنامه ایران</ins></div></td></tr>
<tr><td colspan="2" class="diff-side-deleted"></td><td class="diff-marker" data-marker="+"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div><ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;"></ins></div></td></tr>
<tr><td colspan="2" class="diff-side-deleted"></td><td class="diff-marker" data-marker="+"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div><ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">== نویسنده مقاله ==</ins></div></td></tr>
<tr><td colspan="2" class="diff-side-deleted"></td><td class="diff-marker" data-marker="+"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div><ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">محمدرضا درویشی</ins></div></td></tr>
<!-- diff cache key wiki-hYbGde5G:diff:1.41:old-2184:rev-2185:php=table -->
</table>
Samei
https://iranology-e.ir/index.php?title=%D9%85%D9%88%D8%B3%DB%8C%D9%82%DB%8C_%DA%AF%DB%8C%D9%84%D8%A7%D9%86&diff=2184&oldid=prev
Samei در ۱۷ دسامبر ۲۰۲۴، ساعت ۱۹:۳۸
2024-12-17T19:38:54Z
<p></p>
<table style="background-color: #fff; color: #202122;" data-mw="interface">
<col class="diff-marker" />
<col class="diff-content" />
<col class="diff-marker" />
<col class="diff-content" />
<tr class="diff-title" lang="fa">
<td colspan="2" style="background-color: #fff; color: #202122; text-align: center;">→ نسخهٔ قدیمیتر</td>
<td colspan="2" style="background-color: #fff; color: #202122; text-align: center;">نسخهٔ ۱۷ دسامبر ۲۰۲۴، ساعت ۱۹:۳۸</td>
</tr><tr><td colspan="2" class="diff-lineno" id="mw-diff-left-l1">خط ۱:</td>
<td colspan="2" class="diff-lineno">خط ۱:</td></tr>
<tr><td class="diff-marker" data-marker="−"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #ffe49c; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>در استان <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">گيلان موسيقي </del>در دو كانون <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">اصلي يكي </del>منطقة <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">ديلمان </del>در شرق و <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">ديگري </del>منطقه تالش در غرب متمركز است. <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">موسيقي اين </del>دو منطقه كه <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">تفاوتهاي بسياري </del>با هم دارند، در <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">بعضي </del>از مناطق <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">مركزي گيلان </del>به هم <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">نزديك ميشوند</del>. در <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">يك تقسيمبندي كلّي موسيقي گيلان </del>و <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">ديلمان </del>را <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">ميتوان </del>به چند بخش <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">تقسيم </del>كرد:</div></td><td class="diff-marker" data-marker="+"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>در استان <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">گیلان موسیقی </ins>در دو كانون <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">اصلی یكی </ins>منطقة <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">دیلمان </ins>در شرق و <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">دیگری </ins>منطقه تالش در غرب متمركز است. <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">موسیقی این </ins>دو منطقه كه <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">تفاوتهای بسیاری </ins>با هم دارند، در <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">بعضی </ins>از مناطق <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">مركزی گیلان </ins>به هم <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">نزدیك میشوند</ins>. در <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">یك تقسیمبندی كلّی موسیقی گیلان </ins>و <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">دیلمان </ins>را <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">میتوان </ins>به چند بخش <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">تقسیم </ins>كرد:</div></td></tr>
<tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br></td></tr>
<tr><td class="diff-marker" data-marker="−"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #ffe49c; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div><del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">'''</del>1. <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">مقامهاي آوازي'''''.'' اين </del>مقامها در تمام مناطق <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">گيلنشين </del>و به <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">ويژه </del>مناطق <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">كوهستاني </del>و <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">كوهپايهاي </del>رواج دارند و <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">مهمترين </del>بخش از <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">موسيقي گيلان </del>هستند. بر <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">مبناي اين </del>مقامها تعداد <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">زيادي </del>ترانه، تكه و <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">نغمههاي سازي </del>و <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">آوازي </del>شكل گرفتهاند. <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">برخي </del>از <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">مهمترين </del>مقامها و آوازها شامل <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">گالشي، گيلي، غربتي </del>( <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">غريبي، ديلماني</del>)، <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">غمانگير، غمانگيز </del>شكسته، <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">اميرخواني، چاروِداري، آبكناري، </del>دشت <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">خواني، </del>گاره <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">سري، شرفشاهي، پهلوي خواني </del>و رضا <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">خواني </del>است. <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">اين </del>آوازها به <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">تنهايي يا </del>به <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">همراهي ني</del><sup>*</sup> <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">يا </del>كمانچه<sup>*</sup> اجرا <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">ميشوند</del>. علاوه بر <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">اين ميتوان </del>از <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">چاووشي، سحرخواني، </del>شهادت <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">خواني </del>و... نام برد كه از <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">موسيقي مذهبي نواحي ديگر ايران </del>به <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">موسيقي گيلان </del>راه <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">يافتهاند</del>.</div></td><td class="diff-marker" data-marker="+"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div><ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">=== </ins>1. <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">مقامهای آوازی ===</ins></div></td></tr>
<tr><td colspan="2" class="diff-side-deleted"></td><td class="diff-marker" data-marker="+"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div><ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">این </ins>مقامها در تمام مناطق <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">گیلنشین </ins>و به <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">ویژه </ins>مناطق <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">كوهستانی </ins>و <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">كوهپایهای </ins>رواج دارند و <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">مهمترین </ins>بخش از <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">موسیقی گیلان </ins>هستند. بر <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">مبنای این </ins>مقامها تعداد <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">زیادی </ins>ترانه، تكه و <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">نغمههای سازی </ins>و <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">آوازی </ins>شكل گرفتهاند. <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">برخی </ins>از <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">مهمترین </ins>مقامها و آوازها شامل <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">گالشی، گیلی، غربتی </ins>( <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">غریبی، دیلمانی</ins>)، <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">غمانگیر، غمانگیز </ins>شكسته، <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">امیرخوانی، چاروِداری، آبكناری، </ins>دشت <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">خوانی، </ins>گاره <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">سری، شرفشاهی، پهلوی خوانی </ins>و رضا <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">خوانی </ins>است. <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">این </ins>آوازها به <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">تنهایی یا </ins>به <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">همراهی نی</ins><sup>*</sup> <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">یا </ins>كمانچه<sup>*</sup> اجرا <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">میشوند</ins>. علاوه بر <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">این میتوان </ins>از <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">چاووشی، سحرخوانی، </ins>شهادت <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">خوانی </ins>و... نام برد كه از <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">موسیقی مذهبی نواحی دیگر ایران </ins>به <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">موسیقی گیلان </ins>راه <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">یافتهاند</ins>.</div></td></tr>
<tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br></td></tr>
<tr><td class="diff-marker" data-marker="−"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #ffe49c; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div><del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">'''</del>2. مقامها و <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">قطعههاي سازي'''''.'' بسياري </del>از مقامها و <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">قطعههاي آوازي </del>به <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">موسيقيِ سازي اين </del>منطقه راه <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">يافتهاند</del>. امّا <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">موسيقيِ سازي اين </del>منطقه قطعات <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">مستقلي نيز </del>دارد كه با <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">نمونههاي آوازي </del>متفاوتاند. <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">اين </del>مقامها و قطعهها را <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">ميتوان </del>به دو گروه <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">تقسيم </del>كرد: <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">آنهايي </del>كه با <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">ني</del><sup>*</sup> توسط چوپانان نواخته <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">ميشوند </del>و <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">آنهايي </del>كه با سرنا<sup>*</sup> و نقاره<sup>*</sup> اجرا <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">ميشوند</del>. گوسَن درخوان (گوسَن دُمال، نَر آنجور)، گوسَن هِگِردان، وَلگِ <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">سَري، گَلَنكِشي، برگريزي </del>و <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">آبكناري </del>از جمله مقامها و <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">قطعههاي موسيقي سازيِ گيلان </del>هستند. علاوه بر <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">اين، تعدادي </del>از <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">منظومههاي آوازي نيز </del>به <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">موسيقي سازي </del>راه <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">يافته </del>و با <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">ني</del><sup>*</sup> اجرا <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">ميشوند</del>. </div></td><td class="diff-marker" data-marker="+"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div><ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">=== </ins>2. مقامها و <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">قطعههای سازی ===</ins></div></td></tr>
<tr><td colspan="2" class="diff-side-deleted"></td><td class="diff-marker" data-marker="+"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div><ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">بسیاری </ins>از مقامها و <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">قطعههای آوازی </ins>به <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">موسیقیِ سازی این </ins>منطقه راه <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">یافتهاند</ins>. امّا <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">موسیقیِ سازی این </ins>منطقه قطعات <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">مستقلی نیز </ins>دارد كه با <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">نمونههای آوازی </ins>متفاوتاند. <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">این </ins>مقامها و قطعهها را <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">میتوان </ins>به دو گروه <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">تقسیم </ins>كرد: <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">آنهایی </ins>كه با <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">نی</ins><sup>*</sup> توسط چوپانان نواخته <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">میشوند </ins>و <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">آنهایی </ins>كه با سرنا<sup>*</sup> و نقاره<sup>*</sup> اجرا <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">میشوند</ins>. گوسَن درخوان (گوسَن دُمال، نَر آنجور)، گوسَن هِگِردان، وَلگِ <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">سَری، گَلَنكِشی، برگریزی </ins>و <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">آبكناری </ins>از جمله مقامها و <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">قطعههای موسیقی سازیِ گیلان </ins>هستند. علاوه بر <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">این، تعدادی </ins>از <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">منظومههای آوازی نیز </ins>به <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">موسیقی سازی </ins>راه <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">یافته </ins>و با <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">نی</ins><sup>*</sup> اجرا <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">میشوند</ins>. </div></td></tr>
<tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br></td></tr>
<tr><td class="diff-marker" data-marker="−"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #ffe49c; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div><del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">'''</del>3. ترانهها وتكّهها<del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">'''''.'' اين </del>بخش از <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">موسيقي گيلان </del>به دو گروه منظومهها و ترانهها <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">تقسيم ميشود</del>. <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">زرنگيس، هيبته، حيدرخان، وليخان، شوكتي، </del>رعنا، <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">سَفوري </del>و... از جملة منظومهها هستند. <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">ترانههاي بسياري </del>در <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">اين ناحيه </del>رواج دارند كه <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">داراي مضامين </del>عاشقانه، <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">حماسي، تاريخي يا </del>منعكس كنندة <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">شرايط </del>كار در <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">شاليزارها </del>و مزارع هستند. اجراكنندة <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">بخشي </del>از ترانهها فقط زنان هستند كه در <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">اين ميان ترانههاي </del>كار از <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">ويژگي خاصي </del>برخوردارند. <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">لالاييها </del>و <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">نوروزخوانيها نيز </del>از جمله <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">بخشهاي ديگر اين </del>نوع <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">موسيقي </del>به شمار <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">ميروند</del>.</div></td><td class="diff-marker" data-marker="+"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div><ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">=== </ins>3. ترانهها وتكّهها <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">===</ins></div></td></tr>
<tr><td colspan="2" class="diff-side-deleted"></td><td class="diff-marker" data-marker="+"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div><ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">این </ins>بخش از <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">موسیقی گیلان </ins>به دو گروه منظومهها و ترانهها <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">تقسیم میشود</ins>. <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">زرنگیس، هیبته، حیدرخان، ولیخان، شوكتی، </ins>رعنا، <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">سَفوری </ins>و... از جملة منظومهها هستند. <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">ترانههای بسیاری </ins>در <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">این ناحیه </ins>رواج دارند كه <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">دارای مضامین </ins>عاشقانه، <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">حماسی، تاریخی یا </ins>منعكس كنندة <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">شرایط </ins>كار در <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">شالیزارها </ins>و مزارع هستند. اجراكنندة <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">بخشی </ins>از ترانهها فقط زنان هستند كه در <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">این میان ترانههای </ins>كار از <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">ویژگی خاصی </ins>برخوردارند. <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">لالاییها </ins>و <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">نوروزخوانیها نیز </ins>از جمله <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">بخشهای دیگر این </ins>نوع <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">موسیقی </ins>به شمار <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">میروند</ins>.</div></td></tr>
<tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br></td></tr>
<tr><td class="diff-marker" data-marker="−"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #ffe49c; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div><del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">سازهاي ناحية گيلان </del>شامل <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">ني</del><sup>*</sup> (للـه)، سرنا<sup>*</sup>، نقاره<sup>*</sup>، <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">نيلبك</del><sup>*</sup>، <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">نوعي </del>كرنا<sup>*</sup>، كمانچه<sup>*</sup>، تشت (لگن)، <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">دايره</del><sup>*</sup> و كرب است. </div></td><td class="diff-marker" data-marker="+"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div><ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">سازهای ناحیة گیلان </ins>شامل <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">نی</ins><sup>*</sup> (للـه)، سرنا<sup>*</sup>، نقاره<sup>*</sup>، <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">نیلبك</ins><sup>*</sup>، <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">نوعی </ins>كرنا<sup>*</sup>، كمانچه<sup>*</sup>، تشت (لگن)، <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">دایره</ins><sup>*</sup> و كرب است<ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;"><ref>کار میدانی</ref><ref>درویشی، محمدرضا، '''''دایرةالمعارف سازهای ایران'''''. جلد اول و دوم، تهران: ماهور.</ref></ins>. </div></td></tr>
<tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br></td></tr>
<tr><td class="diff-marker" data-marker="−"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #ffe49c; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div><del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">'''</del>مآخذ<del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">:'''</del></div></td><td class="diff-marker" data-marker="+"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div><ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">== </ins>مآخذ <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">==</ins></div></td></tr>
<tr><td class="diff-marker" data-marker="−"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #ffe49c; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div> </div></td><td colspan="2" class="diff-side-added"></td></tr>
<tr><td class="diff-marker" data-marker="−"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #ffe49c; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div><del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">اطلاعات اين مدخل از طريق منابع زير تأمين شده است:</del></div></td><td colspan="2" class="diff-side-added"></td></tr>
<tr><td class="diff-marker" data-marker="−"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #ffe49c; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div> </div></td><td colspan="2" class="diff-side-added"></td></tr>
<tr><td class="diff-marker" data-marker="−"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #ffe49c; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div><del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">- كار ميداني</del></div></td><td colspan="2" class="diff-side-added"></td></tr>
<tr><td class="diff-marker" data-marker="−"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #ffe49c; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div> </div></td><td colspan="2" class="diff-side-added"></td></tr>
<tr><td class="diff-marker" data-marker="−"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #ffe49c; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div><del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">- '''''دايرةالمعارف سازهاي ايران'''''. جلد اول و دوم، محمدرضا درويشي، ماهور.</del></div></td><td colspan="2" class="diff-side-added"></td></tr>
<tr><td class="diff-marker" data-marker="−"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #ffe49c; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div> </div></td><td colspan="2" class="diff-side-added"></td></tr>
<tr><td class="diff-marker" data-marker="−"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #ffe49c; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div> </div></td><td colspan="2" class="diff-side-added"></td></tr>
<tr><td class="diff-marker" data-marker="−"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #ffe49c; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div><del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">محمدرضا درویشی</del></div></td><td colspan="2" class="diff-side-added"></td></tr>
<!-- diff cache key wiki-hYbGde5G:diff:1.41:old-1563:rev-2184:php=table -->
</table>
Samei
https://iranology-e.ir/index.php?title=%D9%85%D9%88%D8%B3%DB%8C%D9%82%DB%8C_%DA%AF%DB%8C%D9%84%D8%A7%D9%86&diff=1563&oldid=prev
Samei: صفحهای تازه حاوی «در استان گيلان موسيقي در دو كانون اصلي يكي منطقة ديلمان در شرق و ديگري منطقه تالش در غرب متمركز است. موسيقي اين دو منطقه كه تفاوتهاي بسياري با هم دارند، در بعضي از مناطق مركزي گيلان به هم نزديك ميشوند. در يك تقسيمبندي كلّي موسيقي گيلان و دي...» ایجاد کرد
2024-08-22T02:24:26Z
<p>صفحهای تازه حاوی «در استان گيلان موسيقي در دو كانون اصلي يكي منطقة ديلمان در شرق و ديگري منطقه تالش در غرب متمركز است. موسيقي اين دو منطقه كه تفاوتهاي بسياري با هم دارند، در بعضي از مناطق مركزي گيلان به هم نزديك ميشوند. در يك تقسيمبندي كلّي موسيقي گيلان و دي...» ایجاد کرد</p>
<p><b>صفحهٔ تازه</b></p><div>در استان گيلان موسيقي در دو كانون اصلي يكي منطقة ديلمان در شرق و ديگري منطقه تالش در غرب متمركز است. موسيقي اين دو منطقه كه تفاوتهاي بسياري با هم دارند، در بعضي از مناطق مركزي گيلان به هم نزديك ميشوند. در يك تقسيمبندي كلّي موسيقي گيلان و ديلمان را ميتوان به چند بخش تقسيم كرد:<br />
<br />
'''1. مقامهاي آوازي'''''.'' اين مقامها در تمام مناطق گيلنشين و به ويژه مناطق كوهستاني و كوهپايهاي رواج دارند و مهمترين بخش از موسيقي گيلان هستند. بر مبناي اين مقامها تعداد زيادي ترانه، تكه و نغمههاي سازي و آوازي شكل گرفتهاند. برخي از مهمترين مقامها و آوازها شامل گالشي، گيلي، غربتي ( غريبي، ديلماني)، غمانگير، غمانگيز شكسته، اميرخواني، چاروِداري، آبكناري، دشت خواني، گاره سري، شرفشاهي، پهلوي خواني و رضا خواني است. اين آوازها به تنهايي يا به همراهي ني<sup>*</sup> يا كمانچه<sup>*</sup> اجرا ميشوند. علاوه بر اين ميتوان از چاووشي، سحرخواني، شهادت خواني و... نام برد كه از موسيقي مذهبي نواحي ديگر ايران به موسيقي گيلان راه يافتهاند.<br />
<br />
'''2. مقامها و قطعههاي سازي'''''.'' بسياري از مقامها و قطعههاي آوازي به موسيقيِ سازي اين منطقه راه يافتهاند. امّا موسيقيِ سازي اين منطقه قطعات مستقلي نيز دارد كه با نمونههاي آوازي متفاوتاند. اين مقامها و قطعهها را ميتوان به دو گروه تقسيم كرد: آنهايي كه با ني<sup>*</sup> توسط چوپانان نواخته ميشوند و آنهايي كه با سرنا<sup>*</sup> و نقاره<sup>*</sup> اجرا ميشوند. گوسَن درخوان (گوسَن دُمال، نَر آنجور)، گوسَن هِگِردان، وَلگِ سَري، گَلَنكِشي، برگريزي و آبكناري از جمله مقامها و قطعههاي موسيقي سازيِ گيلان هستند. علاوه بر اين، تعدادي از منظومههاي آوازي نيز به موسيقي سازي راه يافته و با ني<sup>*</sup> اجرا ميشوند. <br />
<br />
'''3. ترانهها وتكّهها'''''.'' اين بخش از موسيقي گيلان به دو گروه منظومهها و ترانهها تقسيم ميشود. زرنگيس، هيبته، حيدرخان، وليخان، شوكتي، رعنا، سَفوري و... از جملة منظومهها هستند. ترانههاي بسياري در اين ناحيه رواج دارند كه داراي مضامين عاشقانه، حماسي، تاريخي يا منعكس كنندة شرايط كار در شاليزارها و مزارع هستند. اجراكنندة بخشي از ترانهها فقط زنان هستند كه در اين ميان ترانههاي كار از ويژگي خاصي برخوردارند. لالاييها و نوروزخوانيها نيز از جمله بخشهاي ديگر اين نوع موسيقي به شمار ميروند.<br />
<br />
سازهاي ناحية گيلان شامل ني<sup>*</sup> (للـه)، سرنا<sup>*</sup>، نقاره<sup>*</sup>، نيلبك<sup>*</sup>، نوعي كرنا<sup>*</sup>، كمانچه<sup>*</sup>، تشت (لگن)، دايره<sup>*</sup> و كرب است. <br />
<br />
'''مآخذ:'''<br />
<br />
اطلاعات اين مدخل از طريق منابع زير تأمين شده است:<br />
<br />
- كار ميداني<br />
<br />
- '''''دايرةالمعارف سازهاي ايران'''''. جلد اول و دوم، محمدرضا درويشي، ماهور.<br />
<br />
<br />
محمدرضا درویشی</div>
Samei