موسی (ع) - تاریخچهٔ نسخه‌ها

Samei در ‏۱۲ مهٔ ۲۰۲۵، ساعت ۰۷:۱۵

2025-05-12T07:15:20Z

→ نسخهٔ قدیمی‌تر		نسخهٔ ‏۱۲ مهٔ ۲۰۲۵، ساعت ۰۷:۱۵
خط ۲:		خط ۲:
	'''[[موسی (ع)]]'''، پیامبر بزرگ بنی‌اسرائیل و صاحب شریعت یهود در سده 13پ‌م، که در اندیشه اسلامی او را یکی از 5 پیامبر اولوالعزم و دارای کتاب دانسته‌اند.		'''[[موسی (ع)]]'''، پیامبر بزرگ بنی‌اسرائیل و صاحب شریعت یهود در سده 13پ‌م، که در اندیشه اسلامی او را یکی از 5 پیامبر اولوالعزم و دارای کتاب دانسته‌اند.

	زندگی حضرت [[موسی (ع)]] با اندک اختلاف در جزئیات در منابع اسلامی و روایات ''کتاب مقدس'' آمده است. [[موسی (ع)\|موسی بن عمران]] (عمرام در منابع [[یهودیان\|یهودی]])<ref>'''''سفر خروج'''''. 20:6. </ref> که در مصر به دنیا آمده بود، به نحوی معجزه‌آسا از هلاکت نجات و به دربار فرعون راه یافت؛ فرعون از خون او درگذشت و به رغم ناخرسندی وی از حضور این کودک، در دربار پرورش یافت<ref>'''''خروج.''''' باب ~~2؛ نیزنک~~:		زندگی حضرت [[موسی (ع)]] با اندک اختلاف در جزئیات در منابع اسلامی و روایات ''کتاب مقدس'' آمده است. [[موسی (ع)\|موسی بن عمران]] (عمرام در منابع [[یهودیان\|یهودی]])<ref>'''''سفر خروج'''''. 20:6. </ref> که در مصر به دنیا آمده بود، به نحوی معجزه‌آسا از هلاکت نجات و به دربار فرعون راه یافت؛ فرعون از خون او درگذشت و به رغم ناخرسندی وی از حضور این کودک، در دربار پرورش یافت<ref>'''''خروج.''''' باب 2. </ref><ref>Kitto, J., '''''Cyclopedia of Biblical Literature Edinburgh'''''. Edinburgh: A. and C. Black, 1858, P. 593</ref><ref>Sachar, A. L., A History of the Jews, New York: 1966, P. 16; 248/1</ref><ref>طبری، محمد بن جریر. '''''تاریخ طبری'''''. بیروت: دارالکتاب العربی، 1407.</ref>. [[موسی (ع)\|موسی]] در جوانی به جانبداری از شخصی اسرائیلی، یک مصری را بکشت و ناگزیر از آن دیار به مدین یا مدیان گریخت<ref>Comay, J. '''''Who's Who in the Old Testaments''''', London, 1971, P. 244</ref><ref>ثعلبی، احمد. '''''قصص الانبیاء'''''. بیروت: المکتبه الثقافیه، 152-153.</ref><ref>طبری، محمد بن جریر. '''''تاریخ طبری'''''. بیروت: دارالکتاب العربی، 1407، جلد 1، ص. 236.</ref>؛ سپس با دختر کاهنی مدیانی ازدواج کرد و سال‌ها برای پدر او در کوه سینا به چوپانی پرداخت<ref>'''''خروج'''''. باب 3.</ref><ref>طبری، محمد بن جریر. '''''تاریخ طبری'''''. بیروت: دارالکتاب العربی، 1407. ج 1، ص 237 و بعد.</ref><ref>مقدسی، مطهر. '''''البدء و التاریخ'''''. به کوشش کلمان هوار، ج 3، پاریس: 1903م، ص 85.</ref><ref>ثعلبی، احمد. '''''قصص الانبیاء'''''. بیروت: المکتبه الثقافیه، ص 154.</ref>.

	~~Kitto, J~~., '''''~~Cyclopedia of Biblical Literature Edinburgh~~'''''. ~~Edinburgh: A~~. ~~and C~~. ~~Black, 1858, P~~. ~~593; Sachar, A. L., A History of the Jews, New York~~: ~~1966, P~~. ~~16; 248~~/1;		روزی در کوه سینا پروردگار در بوته‌ای فروزان که نمی‌سوخت بر وی ظاهر گشت و او را از برگزینی به پیامبری بنی‌اسرائیل خبر داد. پس به فرمان الهی، نزد فرعون در مصر بازگشت و وی و مردم آن دیار را به یکتاپرستی خواند،<ref>'''''خروج'''''. باب 3.</ref><ref>طبری، محمد بن جریر. '''''جامع‌البیان'''''. ج 18، بولاق: مطبعه الکبری الامیریه، 1328ق، ص 24.</ref> اما فرعون نپذیرفت و پس از برخی حوادث، بنی‌اسرائیل به رهبری [[موسی (ع)\|موسی]] راهی سرزمین کنعان، (فلسطین بعدی) گشتند؛ حال آنکه سپاه فرعون نیز به قصد هلاک ایشان آمد.

	~~طبری، محمد بن جریر.~~ '''''~~تاریخ طبری~~'''''. ~~بیروت: دارالکتاب العربی، 1407؛~~ </ref>. [[موسی (ع)\|موسی]] در ~~جوانی~~ به ~~جانبداری~~ از ~~شخصی اسرائیلی، یک مصری را بکشت~~ و ~~ناگزیر~~ از ~~آن دیار~~ به ~~مدین یا مدیان گریخت؛~~<ref>~~Comay, J.~~ '''''~~Who's Who in the Old Testaments~~''''', ~~London, 1971, P~~. ~~244;~~		با رسیدن [[موسی (ع)\|موسی]] و یارانش به دریای احمر (دریای قلزم در منابع اسلامی)، به فرمان خداوند، راهی در دریا برای عبور بنی‌اسرائیل گشوده شد، که فرعونیان نیز در آن شکاف وارد و لکن در آب غرق شدند<ref>'''''خروج'''''. باب 14؛ مقدسی. همان. ج 3، ص 86.</ref>. [[موسی (ع)\|موسی]] و یارانش با گذار از دریا، به صحرای سینا رسیدند و با خداوند عهد بستند. گفته شده است که [[موسی (ع)\|موسی]] برای قرارگیری در محضر الهی، به بالای کوه رفت و برادرش، هارون را بر مردم رهبری داد<ref>'''''خروج'''''. باب 19 به بعد؛ طبری.همان. ج 9، ص 50.</ref>. وی پس از دیدار نشانه‌های الهی و کسب فرمان‌هایی از پروردگار، با دو لوح شهادت مشتمل بر احکام دهگانه خداوندی به نزد قوم خود بازگشت<ref>'''''خروج'''''. باب 20؛ Kitto, 594.</ref>.

	طبری. '''''همان'''''. 1/236؛ ثعلبی، احمد. '''''قصص الانبیاء'''''. بیروت: المکتبه الثقافیه، 152-153.</ref> سپس با دختر کاهنی مدیانی ازدواج کرد و سال‌ها برای پدر او در کوه سینا به چوپانی پرداخت<ref>'''''خروج'''''. باب 3؛ طبری. همان. ج 1، ص 237 و بعد؛ ثعلبی. همان. ص 154؛ مقدسی، مطهر. '''''البدء و التاریخ'''''. به کوشش کلمان هوار، ج 3، پاریس: 1903م، ص 85.</ref>. روزی در کوه سینا پروردگار در بوته‌ای فروزان که نمی‌سوخت بر وی ظاهر گشت و او را از برگزینی به پیامبری بنی‌اسرائیل خبر داد. پس به فرمان الهی، نزد فرعون در مصر بازگشت و وی و مردم آن دیار را به یکتاپرستی خواند،<ref>'''''خروج'''''. باب 3؛ طبری، محمد بن جریر. '''''جامع‌البیان'''''. ج 18، بولاق: مطبعه الکبری الامیریه، 1328ق، ص 24.</ref> اما فرعون نپذیرفت و پس از برخی حوادث، بنی‌اسرائیل به رهبری [[موسی (ع)\|موسی]] راهی سرزمین کنعان، (فلسطین بعدی) گشتند؛ حال آنکه سپاه فرعون نیز به قصد هلاک ایشان آمد. با رسیدن [[موسی (ع)\|موسی]] و یارانش به دریای احمر (دریای قلزم در منابع اسلامی)، به فرمان خداوند، راهی در دریا برای عبور بنی‌اسرائیل گشوده شد، که فرعونیان نیز در آن شکاف وارد و لکن در آب غرق شدند<ref>'''''خروج'''''. باب 14؛ مقدسی. همان. ج 3، ص 86.</ref>. [[موسی (ع)\|موسی]] و یارانش با گذار از دریا، به صحرای سینا رسیدند و با خداوند عهد بستند. گفته شده است که [[موسی (ع)\|موسی]] برای قرارگیری در محضر الهی، به بالای کوه رفت و برادرش، هارون را بر مردم رهبری داد<ref>'''''خروج'''''. باب 19 به بعد؛ طبری.همان. ج 9، ص 50.</ref>. وی پس از دیدار نشانه‌های الهی و کسب فرمان‌هایی از پروردگار، با دو لوح شهادت مشتمل بر احکام دهگانه خداوندی به نزد قوم خود بازگشت<ref>'''''خروج'''''. باب 20؛ Kitto, 594.</ref>. آنان که در این فاصله به بت‌پرستی بازگشته بودند، مورد خشم [[موسی (ع)\|موسی]] قرار گرفتند، اما سرانجام خداوند از گناهشان درگذشت و ایشان را مورد بخشش قرار داد<ref>'''''خروج'''''. باب 32 به بعد.</ref>. زان پس بنی‌اسرائیل راهی ارض موعود شدند، لکن در راه به سبب اعتراضات فراوان به موسی، موجب نزول سختی‌ها و مشکلاتی برای خود شدند که سرگردانی چهل ساله در صحرای سینا، از جمله آن‌هاست. سرانجام، این قوم به سرزمین مقدس خویش رسیدند؛ اما موسی (ع)، پیش از ورود ایشان به آن دیار، در اردن از دنیا رفته بود<ref>'''''تثنیه'''''. باب 34؛ طبری.همان. ج 6، ص 183.</ref>.		آنان که در این فاصله به بت‌پرستی بازگشته بودند، مورد خشم [[موسی (ع)\|موسی]] قرار گرفتند، اما سرانجام خداوند از گناهشان درگذشت و ایشان را مورد بخشش قرار داد<ref>'''''خروج'''''. باب 32 به بعد.</ref>. زان پس بنی‌اسرائیل راهی ارض موعود شدند، لکن در راه به سبب اعتراضات فراوان به موسی، موجب نزول سختی‌ها و مشکلاتی برای خود شدند که سرگردانی چهل ساله در صحرای سینا، از جمله آن‌هاست. سرانجام، این قوم به سرزمین مقدس خویش رسیدند؛ اما موسی (ع)، پیش از ورود ایشان به آن دیار، در اردن از دنیا رفته بود<ref>'''''تثنیه'''''. باب 34؛ طبری.همان. ج 6، ص 183.</ref>.

	اگرچه یهود تمامی ''اسفار خمسه (تورات)'' را به [[موسی (ع)\|موسی]] (ع) نسبت می‌دهند، تحقیقات دقیق نشان می‌دهند که از این‌همه، آنچه که می‌توان قطعاً از [[موسی (ع)\|موسی]] دانست دعوت به پرستش خدای واحد (یَهوِه(Yahweh)) است و نیز به احتمال قوی احکام دهگانه (شامل لزوم پرستش خدای قوم و احکامی اخلاقی و شرعی) از وی است.		اگرچه [[یهودیان\|یهود]] تمامی ''اسفار خمسه [[تورات\|(تورات]])'' را به [[موسی (ع)\|موسی]] (ع) نسبت می‌دهند، تحقیقات دقیق نشان می‌دهند که از این‌همه، آنچه که می‌توان قطعاً از [[موسی (ع)\|موسی]] دانست دعوت به پرستش خدای واحد (یَهوِه(Yahweh)) است و نیز به احتمال قوی احکام دهگانه (شامل لزوم پرستش خدای قوم و احکامی اخلاقی و شرعی) از وی است.

	== نیز نگاه کنید به ==		== نیز نگاه کنید به ==
	~~[[اسماعيل (ع)]]~~

	[[عیسی (ع)]]		* [[اسماعيل (ع)]]
			* [[عیسی (ع)]]
			* [[دین یهودی]]

	== '''مآخذ''' ==		== '''مآخذ''' ==
خط ۲۳:		خط ۲۴:
	== منبع اصلی ==		== منبع اصلی ==
	[https://icro.ir/ سازمان فرهنگ و ارتباطات اسلامی، مرکز مطالعات راهبردی روابط فرهنگی] (1398). دانشنامه ایران. تهران: [https://alhoda.ir/ موسسه فرهنگی هنری و انتشارات بین المللی الهدی]،		[https://icro.ir/ سازمان فرهنگ و ارتباطات اسلامی، مرکز مطالعات راهبردی روابط فرهنگی] (1398). دانشنامه ایران. تهران: [https://alhoda.ir/ موسسه فرهنگی هنری و انتشارات بین المللی الهدی]،

			== نویسنده مقاله ==
			نامعلوم
	[[رده:ادیان و مذاهب]]		[[رده:ادیان و مذاهب]]
	[[رده:ادیان]]		[[رده:ادیان]]

Karimian در ‏۹ مهٔ ۲۰۲۵، ساعت ۱۰:۰۰

2025-05-09T10:00:17Z

→ نسخهٔ قدیمی‌تر		نسخهٔ ‏۹ مهٔ ۲۰۲۵، ساعت ۱۰:۰۰
خط ۱:		خط ۱:
	'''موسی (ع)'''، پیامبر بزرگ بنی‌اسرائیل و صاحب شریعت یهود در سده 13پ‌م، که در اندیشه اسلامی او را یکی از 5 پیامبر اولوالعزم و دارای کتاب دانسته‌اند.		[[پرونده:موسی و بنی اسرائیل.jpg\|بندانگشتی\|موسی و بنی اسرائیل، برگرفته از سایت مرکز مرکز دائرة المعارف بزرگ اسلامی، قابل بازیابی از [https://www.cgie.org.ir/fa/news/212030/موسی-و-بنی-اسرائیل-به-روایت-تاریخ-طبری---مرمر-ناصری-پور https://www.cgie.org.ir]]]
			'''[[موسی (ع)]]'''، پیامبر بزرگ بنی‌اسرائیل و صاحب شریعت یهود در سده 13پ‌م، که در اندیشه اسلامی او را یکی از 5 پیامبر اولوالعزم و دارای کتاب دانسته‌اند.

	زندگی حضرت موسی (ع) با اندک اختلاف در جزئیات در منابع اسلامی و روایات ''کتاب مقدس'' آمده است. موسی بن عمران (عمرام در منابع [[یهودیان\|یهودی]])<ref>'''''سفر خروج'''''. 20:6. </ref> که در مصر به دنیا آمده بود، به نحوی معجزه‌آسا از هلاکت نجات و به دربار فرعون راه یافت؛ فرعون از خون او درگذشت و به رغم ناخرسندی وی از حضور این کودک، در دربار پرورش یافت<ref>'''''خروج.''''' باب 2؛ نیزنک:		زندگی حضرت [[موسی (ع)]] با اندک اختلاف در جزئیات در منابع اسلامی و روایات ''کتاب مقدس'' آمده است. [[موسی (ع)\|موسی بن عمران]] (عمرام در منابع [[یهودیان\|یهودی]])<ref>'''''سفر خروج'''''. 20:6. </ref> که در مصر به دنیا آمده بود، به نحوی معجزه‌آسا از هلاکت نجات و به دربار فرعون راه یافت؛ فرعون از خون او درگذشت و به رغم ناخرسندی وی از حضور این کودک، در دربار پرورش یافت<ref>'''''خروج.''''' باب 2؛ نیزنک:

	Kitto, J., '''''Cyclopedia of Biblical Literature Edinburgh'''''. Edinburgh: A. and C. Black, 1858, P. 593; Sachar, A. L., A History of the Jews, New York: 1966, P. 16; 248/1;		Kitto, J., '''''Cyclopedia of Biblical Literature Edinburgh'''''. Edinburgh: A. and C. Black, 1858, P. 593; Sachar, A. L., A History of the Jews, New York: 1966, P. 16; 248/1;

	طبری، محمد بن جریر. '''''تاریخ طبری'''''. بیروت: دارالکتاب العربی، 1407؛ </ref>. موسی در جوانی به جانبداری از شخصی اسرائیلی، یک مصری را بکشت و ناگزیر از آن دیار به مدین یا مدیان گریخت؛<ref>Comay, J. '''''Who's Who in the Old Testaments''''', London, 1971, P. 244;		طبری، محمد بن جریر. '''''تاریخ طبری'''''. بیروت: دارالکتاب العربی، 1407؛ </ref>. [[موسی (ع)\|موسی]] در جوانی به جانبداری از شخصی اسرائیلی، یک مصری را بکشت و ناگزیر از آن دیار به مدین یا مدیان گریخت؛<ref>Comay, J. '''''Who's Who in the Old Testaments''''', London, 1971, P. 244;

	طبری. '''''همان'''''. 1/236؛ ثعلبی، احمد. '''''قصص الانبیاء'''''. بیروت: المکتبه الثقافیه، 152-153.</ref> سپس با دختر کاهنی مدیانی ازدواج کرد و سال‌ها برای پدر او در کوه سینا به چوپانی پرداخت<ref>'''''خروج'''''. باب 3؛ طبری. همان. ج 1، ص 237 و بعد؛ ثعلبی. همان. ص 154؛ مقدسی، مطهر. '''''البدء و التاریخ'''''. به کوشش کلمان هوار، ج 3، پاریس: 1903م، ص 85.</ref>. روزی در کوه سینا پروردگار در بوته‌ای فروزان که نمی‌سوخت بر وی ظاهر گشت و او را از برگزینی به پیامبری بنی‌اسرائیل خبر داد. پس به فرمان الهی، نزد فرعون در مصر بازگشت و وی و مردم آن دیار را به یکتاپرستی خواند،<ref>'''''خروج'''''. باب 3؛ طبری، محمد بن جریر. '''''جامع‌البیان'''''. ج 18، بولاق: مطبعه الکبری الامیریه، 1328ق، ص 24.</ref> اما فرعون نپذیرفت و پس از برخی حوادث، بنی‌اسرائیل به رهبری موسی راهی سرزمین کنعان، (فلسطین بعدی) گشتند؛ حال آنکه سپاه فرعون نیز به قصد هلاک ایشان آمد. با رسیدن موسی و یارانش به دریای احمر (دریای قلزم در منابع اسلامی)، به فرمان خداوند، راهی در دریا برای عبور بنی‌اسرائیل گشوده شد، که فرعونیان نیز در آن شکاف وارد و لکن در آب غرق شدند<ref>'''''خروج'''''. باب 14؛ مقدسی. همان. ج 3، ص 86.</ref>. موسی و یارانش با گذار از دریا، به صحرای سینا رسیدند و با خداوند عهد بستند. گفته شده است که موسی برای قرارگیری در محضر الهی، به بالای کوه رفت و برادرش، هارون را بر مردم رهبری داد<ref>'''''خروج'''''. باب 19 به بعد؛ طبری.همان. ج 9، ص 50.</ref>. وی پس از دیدار نشانه‌های الهی و کسب فرمان‌هایی از پروردگار، با دو لوح شهادت مشتمل بر احکام دهگانه خداوندی به نزد قوم خود بازگشت<ref>'''''خروج'''''. باب 20؛ Kitto, 594.</ref>. آنان که در این فاصله به بت‌پرستی بازگشته بودند، مورد خشم موسی قرار گرفتند، اما سرانجام خداوند از گناهشان درگذشت و ایشان را مورد بخشش قرار داد<ref>'''''خروج'''''. باب 32 به بعد.</ref>. زان پس بنی‌اسرائیل راهی ارض موعود شدند، لکن در راه به سبب اعتراضات فراوان به موسی، موجب نزول سختی‌ها و مشکلاتی برای خود شدند که سرگردانی چهل ساله در صحرای سینا، از جمله آن‌هاست. سرانجام، این قوم به سرزمین مقدس خویش رسیدند؛ اما موسی (ع)، پیش از ورود ایشان به آن دیار، در اردن از دنیا رفته بود<ref>'''''تثنیه'''''. باب 34؛ طبری.همان. ج 6، ص 183.</ref>.		طبری. '''''همان'''''. 1/236؛ ثعلبی، احمد. '''''قصص الانبیاء'''''. بیروت: المکتبه الثقافیه، 152-153.</ref> سپس با دختر کاهنی مدیانی ازدواج کرد و سال‌ها برای پدر او در کوه سینا به چوپانی پرداخت<ref>'''''خروج'''''. باب 3؛ طبری. همان. ج 1، ص 237 و بعد؛ ثعلبی. همان. ص 154؛ مقدسی، مطهر. '''''البدء و التاریخ'''''. به کوشش کلمان هوار، ج 3، پاریس: 1903م، ص 85.</ref>. روزی در کوه سینا پروردگار در بوته‌ای فروزان که نمی‌سوخت بر وی ظاهر گشت و او را از برگزینی به پیامبری بنی‌اسرائیل خبر داد. پس به فرمان الهی، نزد فرعون در مصر بازگشت و وی و مردم آن دیار را به یکتاپرستی خواند،<ref>'''''خروج'''''. باب 3؛ طبری، محمد بن جریر. '''''جامع‌البیان'''''. ج 18، بولاق: مطبعه الکبری الامیریه، 1328ق، ص 24.</ref> اما فرعون نپذیرفت و پس از برخی حوادث، بنی‌اسرائیل به رهبری [[موسی (ع)\|موسی]] راهی سرزمین کنعان، (فلسطین بعدی) گشتند؛ حال آنکه سپاه فرعون نیز به قصد هلاک ایشان آمد. با رسیدن [[موسی (ع)\|موسی]] و یارانش به دریای احمر (دریای قلزم در منابع اسلامی)، به فرمان خداوند، راهی در دریا برای عبور بنی‌اسرائیل گشوده شد، که فرعونیان نیز در آن شکاف وارد و لکن در آب غرق شدند<ref>'''''خروج'''''. باب 14؛ مقدسی. همان. ج 3، ص 86.</ref>. [[موسی (ع)\|موسی]] و یارانش با گذار از دریا، به صحرای سینا رسیدند و با خداوند عهد بستند. گفته شده است که [[موسی (ع)\|موسی]] برای قرارگیری در محضر الهی، به بالای کوه رفت و برادرش، هارون را بر مردم رهبری داد<ref>'''''خروج'''''. باب 19 به بعد؛ طبری.همان. ج 9، ص 50.</ref>. وی پس از دیدار نشانه‌های الهی و کسب فرمان‌هایی از پروردگار، با دو لوح شهادت مشتمل بر احکام دهگانه خداوندی به نزد قوم خود بازگشت<ref>'''''خروج'''''. باب 20؛ Kitto, 594.</ref>. آنان که در این فاصله به بت‌پرستی بازگشته بودند، مورد خشم [[موسی (ع)\|موسی]] قرار گرفتند، اما سرانجام خداوند از گناهشان درگذشت و ایشان را مورد بخشش قرار داد<ref>'''''خروج'''''. باب 32 به بعد.</ref>. زان پس بنی‌اسرائیل راهی ارض موعود شدند، لکن در راه به سبب اعتراضات فراوان به موسی، موجب نزول سختی‌ها و مشکلاتی برای خود شدند که سرگردانی چهل ساله در صحرای سینا، از جمله آن‌هاست. سرانجام، این قوم به سرزمین مقدس خویش رسیدند؛ اما موسی (ع)، پیش از ورود ایشان به آن دیار، در اردن از دنیا رفته بود<ref>'''''تثنیه'''''. باب 34؛ طبری.همان. ج 6، ص 183.</ref>.

	اگرچه یهود تمامی ''اسفار خمسه (تورات)'' را به موسی (ع) نسبت می‌دهند، تحقیقات دقیق نشان می‌دهند که از این‌همه، آنچه که می‌توان قطعاً از موسی دانست دعوت به پرستش خدای واحد (یَهوِه(Yahweh)) است و نیز به احتمال قوی احکام دهگانه (شامل لزوم پرستش خدای قوم و احکامی اخلاقی و شرعی) از وی است.		اگرچه یهود تمامی ''اسفار خمسه (تورات)'' را به [[موسی (ع)\|موسی]] (ع) نسبت می‌دهند، تحقیقات دقیق نشان می‌دهند که از این‌همه، آنچه که می‌توان قطعاً از [[موسی (ع)\|موسی]] دانست دعوت به پرستش خدای واحد (یَهوِه(Yahweh)) است و نیز به احتمال قوی احکام دهگانه (شامل لزوم پرستش خدای قوم و احکامی اخلاقی و شرعی) از وی است.

	== نیز نگاه کنید به '''مآخذ''' ==		== نیز نگاه کنید به ==
			[[اسماعيل (ع)]]

			[[عیسی (ع)]]

			== '''مآخذ''' ==

			<references />

			== منبع اصلی ==
			[https://icro.ir/ سازمان فرهنگ و ارتباطات اسلامی، مرکز مطالعات راهبردی روابط فرهنگی] (1398). دانشنامه ایران. تهران: [https://alhoda.ir/ موسسه فرهنگی هنری و انتشارات بین المللی الهدی]،
			[[رده:ادیان و مذاهب]]
			[[رده:ادیان]]

Karimian در ‏۹ مهٔ ۲۰۲۵، ساعت ۰۹:۴۷

2025-05-09T09:47:18Z

→ نسخهٔ قدیمی‌تر		نسخهٔ ‏۹ مهٔ ۲۰۲۵، ساعت ۰۹:۴۷
خط ۱:		خط ۱:
	'''موسی (ع)'''، پیامبر بزرگ بنی‌اسرائیل و صاحب شریعت یهود در سده 13پ‌م، که در اندیشه اسلامی او را یکی از 5 پیامبر اولوالعزم و دارای کتاب دانسته‌اند.		'''موسی (ع)'''، پیامبر بزرگ بنی‌اسرائیل و صاحب شریعت یهود در سده 13پ‌م، که در اندیشه اسلامی او را یکی از 5 پیامبر اولوالعزم و دارای کتاب دانسته‌اند.

	زندگی حضرت موسی (ع) با اندک اختلاف در جزئیات در منابع اسلامی و روایات ''کتاب مقدس'' آمده است. موسی بن عمران (عمرام در منابع [[یهودیان\|یهودی]])<~~sup~~>1</~~sup~~> که در مصر به دنیا آمده بود، به نحوی معجزه‌آسا از هلاکت نجات و به دربار فرعون راه یافت؛ فرعون از خون او درگذشت و به رغم ناخرسندی وی از حضور این کودک، در دربار پرورش یافت.<sup>2</sup> موسی در جوانی به جانبداری از شخصی اسرائیلی، یک مصری را بکشت و ناگزیر از آن دیار به مدین یا مدیان گریخت؛<sup>3</sup> سپس با دختر کاهنی مدیانی ازدواج کرد و سال‌ها برای پدر او در کوه سینا به چوپانی پرداخت.<sup>4<~~/sup~~> روزی در کوه سینا پروردگار در بوته‌ای فروزان که نمی‌سوخت بر وی ظاهر گشت و او را از برگزینی به پیامبری بنی‌اسرائیل خبر داد. پس به فرمان الهی، نزد فرعون در مصر بازگشت و وی و مردم آن دیار را به یکتاپرستی خواند،<sup>5</sup> اما فرعون نپذیرفت و پس از برخی حوادث، بنی‌اسرائیل به رهبری موسی راهی سرزمین کنعان، (فلسطین بعدی) گشتند؛ حال آنکه سپاه فرعون نیز به قصد هلاک ایشان آمد. با رسیدن موسی و یارانش به دریای احمر (دریای قلزم در منابع اسلامی)، به فرمان خداوند، راهی در دریا برای عبور بنی‌اسرائیل گشوده شد، که فرعونیان نیز در آن شکاف وارد و لکن در آب غرق شدند.<sup>6</sup> موسی و یارانش با گذار از دریا، به صحرای سینا رسیدند و با خداوند عهد بستند. گفته شده است که موسی برای قرارگیری در محضر الهی، به بالای کوه رفت و برادرش، هارون را بر مردم رهبری داد.<sup>7</sup> وی پس از دیدار نشانه‌های الهی و کسب فرمان‌هایی از پروردگار، با دو لوح شهادت مشتمل بر احکام دهگانه خداوندی به نزد قوم خود بازگشت.<sup>8</sup> آنان که در این فاصله به بت‌پرستی بازگشته بودند، مورد خشم موسی قرار گرفتند، اما سرانجام خداوند از گناهشان درگذشت و ایشان را مورد بخشش قرار داد.<sup>9</sup> زان پس بنی‌اسرائیل راهی ارض موعود شدند، لکن در راه به سبب اعتراضات فراوان به موسی، موجب نزول سختی‌ها و مشکلاتی برای خود شدند که سرگردانی چهل ساله در صحرای سینا، از جمله آن‌هاست. سرانجام، این قوم به سرزمین مقدس خویش رسیدند؛ اما موسی (ع)، پیش از ورود ایشان به آن دیار، در اردن از دنیا رفته بود.<sup>10</sup>		زندگی حضرت موسی (ع) با اندک اختلاف در جزئیات در منابع اسلامی و روایات ''کتاب مقدس'' آمده است. موسی بن عمران (عمرام در منابع [[یهودیان\|یهودی]])<ref>'''''سفر خروج'''''. 20:6. </ref> که در مصر به دنیا آمده بود، به نحوی معجزه‌آسا از هلاکت نجات و به دربار فرعون راه یافت؛ فرعون از خون او درگذشت و به رغم ناخرسندی وی از حضور این کودک، در دربار پرورش یافت<ref>'''''خروج.''''' باب 2؛ نیزنک:

	اگرچه یهود تمامی ''اسفار خمسه (تورات)'' را به موسی (ع) نسبت می‌دهند، تحقیقات دقیق نشان می‌دهند که از این‌همه، آنچه که می‌توان قطعاً از موسی دانست دعوت به پرستش خدای واحد (یَهوِه[1]) است و نیز به احتمال قوی احکام دهگانه (شامل لزوم پرستش خدای قوم و احکامی اخلاقی و شرعی) از وی است.


	~~'''مآخذ:'''~~

	~~1- '''''سفر خروج'''''. 20:6.~~

	2- '''''خروج.''''' باب 2؛ نیزنک:

	Kitto, J., '''''Cyclopedia of Biblical Literature Edinburgh'''''. Edinburgh: A. and C. Black, 1858, P. 593; Sachar, A. L., A History of the Jews, New York: 1966, P. 16; 248/1;		Kitto, J., '''''Cyclopedia of Biblical Literature Edinburgh'''''. Edinburgh: A. and C. Black, 1858, P. 593; Sachar, A. L., A History of the Jews, New York: 1966, P. 16; 248/1;

	طبری، محمد بن جریر. '''''تاریخ طبری'''''. بیروت: دارالکتاب العربی، 1407؛		طبری، محمد بن جریر. '''''تاریخ طبری'''''. بیروت: دارالکتاب العربی، 1407؛ </ref>. موسی در جوانی به جانبداری از شخصی اسرائیلی، یک مصری را بکشت و ناگزیر از آن دیار به مدین یا مدیان گریخت؛<ref>Comay, J. '''''Who's Who in the Old Testaments''''', London, 1971, P. 244;

	3- Comay, J. '''''Who's Who in the Old Testaments''''', London, 1971, P. 244;

	~~طبری. '''''همان'''''. 1/236؛ ثعلبی، احمد. '''''قصص الانبیاء'''''. بیروت: المکتبه الثقافیه، 152-153.~~

	4- '''''خروج'''''. باب 3؛ طبری. همان. ج 1، ص 237 و بعد؛ ثعلبی. همان. ص 154؛ مقدسی، مطهر. '''''البدء و التاریخ'''''. به کوشش کلمان هوار، ج 3، پاریس: 1903م، ص 85.

	~~5- '''''خروج'''''. باب 3؛ طبری، محمد بن جریر. '''''جامع‌البیان'''''. ج 18، بولاق: مطبعه الکبری الامیریه، 1328ق، ص 24.~~

	~~6- '''''خروج'''''. باب 14؛ مقدسی. همان. ج 3، ص 86.~~

	~~7- '''''خروج'''''. باب 19 به بعد؛ طبری.همان. ج 9، ص 50.~~

	8- '''''خروج'''''. باب 20؛ Kitto, 594.		طبری. '''''همان'''''. 1/236؛ ثعلبی، احمد. '''''قصص الانبیاء'''''. بیروت: المکتبه الثقافیه، 152-153.</ref> سپس با دختر کاهنی مدیانی ازدواج کرد و سال‌ها برای پدر او در کوه سینا به چوپانی پرداخت<ref>'''''خروج'''''. باب 3؛ طبری. همان. ج 1، ص 237 و بعد؛ ثعلبی. همان. ص 154؛ مقدسی، مطهر. '''''البدء و التاریخ'''''. به کوشش کلمان هوار، ج 3، پاریس: 1903م، ص 85.</ref>. روزی در کوه سینا پروردگار در بوته‌ای فروزان که نمی‌سوخت بر وی ظاهر گشت و او را از برگزینی به پیامبری بنی‌اسرائیل خبر داد. پس به فرمان الهی، نزد فرعون در مصر بازگشت و وی و مردم آن دیار را به یکتاپرستی خواند،<ref>'''''خروج'''''. باب 3؛ طبری، محمد بن جریر. '''''جامع‌البیان'''''. ج 18، بولاق: مطبعه الکبری الامیریه، 1328ق، ص 24.</ref> اما فرعون نپذیرفت و پس از برخی حوادث، بنی‌اسرائیل به رهبری موسی راهی سرزمین کنعان، (فلسطین بعدی) گشتند؛ حال آنکه سپاه فرعون نیز به قصد هلاک ایشان آمد. با رسیدن موسی و یارانش به دریای احمر (دریای قلزم در منابع اسلامی)، به فرمان خداوند، راهی در دریا برای عبور بنی‌اسرائیل گشوده شد، که فرعونیان نیز در آن شکاف وارد و لکن در آب غرق شدند<ref>'''''خروج'''''. باب 14؛ مقدسی. همان. ج 3، ص 86.</ref>. موسی و یارانش با گذار از دریا، به صحرای سینا رسیدند و با خداوند عهد بستند. گفته شده است که موسی برای قرارگیری در محضر الهی، به بالای کوه رفت و برادرش، هارون را بر مردم رهبری داد<ref>'''''خروج'''''. باب 19 به بعد؛ طبری.همان. ج 9، ص 50.</ref>. وی پس از دیدار نشانه‌های الهی و کسب فرمان‌هایی از پروردگار، با دو لوح شهادت مشتمل بر احکام دهگانه خداوندی به نزد قوم خود بازگشت<ref>'''''خروج'''''. باب 20؛ Kitto, 594.</ref>. آنان که در این فاصله به بت‌پرستی بازگشته بودند، مورد خشم موسی قرار گرفتند، اما سرانجام خداوند از گناهشان درگذشت و ایشان را مورد بخشش قرار داد<ref>'''''خروج'''''. باب 32 به بعد.</ref>. زان پس بنی‌اسرائیل راهی ارض موعود شدند، لکن در راه به سبب اعتراضات فراوان به موسی، موجب نزول سختی‌ها و مشکلاتی برای خود شدند که سرگردانی چهل ساله در صحرای سینا، از جمله آن‌هاست. سرانجام، این قوم به سرزمین مقدس خویش رسیدند؛ اما موسی (ع)، پیش از ورود ایشان به آن دیار، در اردن از دنیا رفته بود<ref>'''''تثنیه'''''. باب 34؛ طبری.همان. ج 6، ص 183.</ref>.

	9- ''''~~'خروج'''''. باب 32~~ به ~~بعد~~.		اگرچه یهود تمامی ''اسفار خمسه (تورات)'' را به موسی (ع) نسبت می‌دهند، تحقیقات دقیق نشان می‌دهند که از این‌همه، آنچه که می‌توان قطعاً از موسی دانست دعوت به پرستش خدای واحد (یَهوِه(Yahweh)) است و نیز به احتمال قوی احکام دهگانه (شامل لزوم پرستش خدای قوم و احکامی اخلاقی و شرعی) از وی است.

	~~10- '''~~''~~تثنیه~~''''~~'. باب 34؛ طبری.همان. ج 6، ص 183.~~		== نیز نگاه کنید به '''مآخذ''' ==
	~~----[1]. Yahweh~~

Samei در ‏۵ مهٔ ۲۰۲۵، ساعت ۰۸:۰۵

2025-05-05T08:05:59Z

→ نسخهٔ قدیمی‌تر		نسخهٔ ‏۵ مهٔ ۲۰۲۵، ساعت ۰۸:۰۵
خط ۱:		خط ۱:
	'''~~موسي~~ (ع)'''، ~~پيامبر~~ بزرگ ~~بني‌اسرائيل~~ و صاحب ~~شريعت يهود~~ در ~~سدة~~ 13پ‌م، كه در ~~انديشة اسلامي~~ او را ~~يكي~~ از 5 ~~پيامبر~~ اولوالعزم و ~~داراي كتاب~~ دانسته‌اند.		'''موسی (ع)'''، پیامبر بزرگ بنی‌اسرائیل و صاحب شریعت یهود در سده 13پ‌م، که در اندیشه اسلامی او را یکی از 5 پیامبر اولوالعزم و دارای کتاب دانسته‌اند.

	~~زندگي~~ حضرت ~~موسي~~ (ع) با ~~اندك~~ اختلاف در ~~جزئيات~~ در منابع ~~اسلامي~~ و ~~روايات~~ ''~~كتاب~~ مقدس'' آمده است. ~~موسي~~ بن عمران (عمرام در منابع ~~يهودي~~)<sup>1</sup> كه در مصر به ~~دنيا~~ آمده بود، به ~~نحوي~~ معجزه‌آسا از ~~هلاكت~~ نجات و به دربار فرعون راه ~~يافت؛~~ فرعون از خون او درگذشت و به رغم ~~ناخرسندي وي~~ از حضور ~~اين كودك،~~ در دربار پرورش ~~يافت~~.<sup>2</sup> ~~موسي~~ در ~~جواني~~ به ~~جانبداري~~ از ~~شخصي اسرائيلي، يك مصري~~ را ~~بكشت~~ و ~~ناگزير~~ از آن ~~ديار~~ به ~~مدين يا مديان گريخت؛~~<sup>3</sup> سپس با دختر ~~كاهني مدياني~~ ازدواج ~~كرد~~ و سال‌ها ~~براي~~ پدر او در ~~كوه سينا~~ به ~~چوپاني~~ پرداخت.<sup>4</sup> ~~روزي~~ در ~~كوه سينا~~ پروردگار در ~~بوته‌اي~~ فروزان ~~كه نمي‌سوخت~~ بر وي ظاهر گشت و او را از ~~برگزيني~~ به ~~پيامبري بني‌اسرائيل~~ خبر داد. پس به فرمان ~~الهي،~~ نزد فرعون در مصر بازگشت و وي و مردم آن ~~ديار~~ را به ~~يكتاپرستي~~ خواند،<sup>5</sup> اما فرعون ~~نپذيرفت~~ و پس از ~~برخي~~ حوادث، ~~بني‌اسرائيل~~ به ~~رهبري موسي راهي سرزمين كنعان،~~ (~~فلسطين بعدي~~) گشتند؛ حال ~~آنكه~~ سپاه فرعون ~~نيز~~ به قصد ~~هلاك ايشان~~ آمد. با ~~رسيدن موسي~~ و ~~يارانش~~ به ~~درياي~~ احمر (~~درياي~~ قلزم در منابع ~~اسلامي~~)، به فرمان خداوند، ~~راهي~~ در ~~دريا براي~~ عبور ~~بني‌اسرائيل~~ گشوده شد، ~~كه فرعونيان نيز~~ در آن ~~شكاف~~ وارد و ~~لكن~~ در آب غرق شدند.<sup>6</sup> ~~موسي~~ و ~~يارانش~~ با گذار از ~~دريا،~~ به ~~صحراي سينا رسيدند~~ و با خداوند عهد بستند. گفته شده است ~~كه موسي براي قرارگيري~~ در محضر ~~الهي،~~ به ~~بالاي كوه~~ رفت و برادرش، هارون را بر مردم ~~رهبري~~ داد.<sup>7</sup> وي پس از ~~ديدار نشانه‌هاي الهي~~ و ~~كسب فرمان‌هايي~~ از پروردگار، با دو لوح شهادت مشتمل بر ~~احكام دهگانة خداوندي~~ به نزد قوم خود بازگشت.<sup>8</sup> آنان كه در ~~اين~~ فاصله به ~~بت‌پرستي~~ بازگشته بودند، مورد خشم ~~موسي~~ قرار گرفتند، اما سرانجام خداوند از گناهشان درگذشت و ~~ايشان~~ را مورد بخشش قرار داد.<sup>9</sup> زان پس ~~بني‌اسرائيل راهي~~ ارض موعود شدند، ~~لكن~~ در راه به سبب اعتراضات فراوان به ~~موسي،~~ موجب نزول ~~سختي‌ها~~ و ~~مشكلاتي براي~~ خود شدند ~~كه سرگرداني~~ چهل ساله در ~~صحراي سينا،~~ از ~~جملة~~ آن‌هاست. سرانجام، ~~اين~~ قوم به ~~سرزمين~~ مقدس ~~خويش رسيدند؛~~ اما ~~موسي~~ (ع)، ~~پيش~~ از ورود ~~ايشان~~ به آن ~~ديار،~~ در اردن از ~~دنيا~~ رفته بود.<sup>10</sup>		زندگی حضرت موسی (ع) با اندک اختلاف در جزئیات در منابع اسلامی و روایات ''کتاب مقدس'' آمده است. موسی بن عمران (عمرام در منابع [[یهودیان\|یهودی]])<sup>1</sup> که در مصر به دنیا آمده بود، به نحوی معجزه‌آسا از هلاکت نجات و به دربار فرعون راه یافت؛ فرعون از خون او درگذشت و به رغم ناخرسندی وی از حضور این کودک، در دربار پرورش یافت.<sup>2</sup> موسی در جوانی به جانبداری از شخصی اسرائیلی، یک مصری را بکشت و ناگزیر از آن دیار به مدین یا مدیان گریخت؛<sup>3</sup> سپس با دختر کاهنی مدیانی ازدواج کرد و سال‌ها برای پدر او در کوه سینا به چوپانی پرداخت.<sup>4</sup> روزی در کوه سینا پروردگار در بوته‌ای فروزان که نمی‌سوخت بر وی ظاهر گشت و او را از برگزینی به پیامبری بنی‌اسرائیل خبر داد. پس به فرمان الهی، نزد فرعون در مصر بازگشت و وی و مردم آن دیار را به یکتاپرستی خواند،<sup>5</sup> اما فرعون نپذیرفت و پس از برخی حوادث، بنی‌اسرائیل به رهبری موسی راهی سرزمین کنعان، (فلسطین بعدی) گشتند؛ حال آنکه سپاه فرعون نیز به قصد هلاک ایشان آمد. با رسیدن موسی و یارانش به دریای احمر (دریای قلزم در منابع اسلامی)، به فرمان خداوند، راهی در دریا برای عبور بنی‌اسرائیل گشوده شد، که فرعونیان نیز در آن شکاف وارد و لکن در آب غرق شدند.<sup>6</sup> موسی و یارانش با گذار از دریا، به صحرای سینا رسیدند و با خداوند عهد بستند. گفته شده است که موسی برای قرارگیری در محضر الهی، به بالای کوه رفت و برادرش، هارون را بر مردم رهبری داد.<sup>7</sup> وی پس از دیدار نشانه‌های الهی و کسب فرمان‌هایی از پروردگار، با دو لوح شهادت مشتمل بر احکام دهگانه خداوندی به نزد قوم خود بازگشت.<sup>8</sup> آنان که در این فاصله به بت‌پرستی بازگشته بودند، مورد خشم موسی قرار گرفتند، اما سرانجام خداوند از گناهشان درگذشت و ایشان را مورد بخشش قرار داد.<sup>9</sup> زان پس بنی‌اسرائیل راهی ارض موعود شدند، لکن در راه به سبب اعتراضات فراوان به موسی، موجب نزول سختی‌ها و مشکلاتی برای خود شدند که سرگردانی چهل ساله در صحرای سینا، از جمله آن‌هاست. سرانجام، این قوم به سرزمین مقدس خویش رسیدند؛ اما موسی (ع)، پیش از ورود ایشان به آن دیار، در اردن از دنیا رفته بود.<sup>10</sup>

	اگرچه ~~يهود تمامي~~ ''اسفار خمسه (تورات)'' را به ~~موسي~~ (ع) نسبت ~~مي‌دهند، تحقيقات دقيق~~ نشان ~~مي‌دهند كه~~ از ~~اين‌همه،~~ آنچه ~~كه مي‌توان~~ قطعاً از ~~موسي~~ دانست دعوت به پرستش ~~خداي~~ واحد (~~يَهوِه~~[1]) است و ~~نيز~~ به احتمال ~~قوي احكام~~ دهگانه (شامل لزوم پرستش ~~خداي~~ قوم و ~~احكامي اخلاقي~~ و ~~شرعي~~) از وي است.		اگرچه یهود تمامی ''اسفار خمسه (تورات)'' را به موسی (ع) نسبت می‌دهند، تحقیقات دقیق نشان می‌دهند که از این‌همه، آنچه که می‌توان قطعاً از موسی دانست دعوت به پرستش خدای واحد (یَهوِه[1]) است و نیز به احتمال قوی احکام دهگانه (شامل لزوم پرستش خدای قوم و احکامی اخلاقی و شرعی) از وی است.


خط ۱۰:		خط ۱۰:
	1- '''''سفر خروج'''''. 20:6.		1- '''''سفر خروج'''''. 20:6.

	2- '''''خروج.''''' باب 2؛ ~~نيزنك~~:		2- '''''خروج.''''' باب 2؛ نیزنک:

	Kitto, J., '''''Cyclopedia of Biblical Literature Edinburgh'''''. Edinburgh: A. and C. Black, 1858, P. 593; Sachar, A. L., A History of the Jews, New York: 1966, P. 16; 248/1;		Kitto, J., '''''Cyclopedia of Biblical Literature Edinburgh'''''. Edinburgh: A. and C. Black, 1858, P. 593; Sachar, A. L., A History of the Jews, New York: 1966, P. 16; 248/1;

	~~طبري،~~ محمد بن ~~جرير~~. '''''~~تاريخ طبري~~'''''. ~~بيروت~~: ~~دارالكتاب العربي،~~ 1407؛		طبری، محمد بن جریر. '''''تاریخ طبری'''''. بیروت: دارالکتاب العربی، 1407؛

	3- Comay, J. '''''Who's Who in the Old Testaments''''', London, 1971, P. 244;		3- Comay, J. '''''Who's Who in the Old Testaments''''', London, 1971, P. 244;

	~~طبري~~. '''''همان'''''. 1/236؛ ~~ثعلبي،~~ احمد. '''''قصص ~~الانبياء~~'''''. ~~بيروت~~: ~~المكتبة الثقافية،~~ 152-153.		طبری. '''''همان'''''. 1/236؛ ثعلبی، احمد. '''''قصص الانبیاء'''''. بیروت: المکتبه الثقافیه، 152-153.

	4- '''''خروج'''''. باب 3؛ ~~طبري~~. همان. ج 1، ص 237 و بعد؛ ~~ثعلبي~~. همان. ص 154؛ ~~مقدسي،~~ مطهر. '''''البدء و ~~التاريخ~~'''''. به ~~كوشش كلمان~~ هوار، ج 3، ~~پاريس~~: 1903م، ص 85.		4- '''''خروج'''''. باب 3؛ طبری. همان. ج 1، ص 237 و بعد؛ ثعلبی. همان. ص 154؛ مقدسی، مطهر. '''''البدء و التاریخ'''''. به کوشش کلمان هوار، ج 3، پاریس: 1903م، ص 85.

	5- '''''خروج'''''. باب 3؛ ~~طبري،~~ محمد بن ~~جرير~~. '''''~~جامع‌البيان~~'''''. ج 18، بولاق: ~~مطبعة الكبري الاميرية،~~ 1328ق، ص 24.		5- '''''خروج'''''. باب 3؛ طبری، محمد بن جریر. '''''جامع‌البیان'''''. ج 18، بولاق: مطبعه الکبری الامیریه، 1328ق، ص 24.

	6- '''''خروج'''''. باب 14؛ ~~مقدسي~~. همان. ج 3، ص 86.		6- '''''خروج'''''. باب 14؛ مقدسی. همان. ج 3، ص 86.

	7- '''''خروج'''''. باب 19 به بعد؛ ~~طبري~~.همان. ج 9، ص 50.		7- '''''خروج'''''. باب 19 به بعد؛ طبری.همان. ج 9، ص 50.

	8- '''''خروج'''''. باب 20؛ Kitto, 594.		8- '''''خروج'''''. باب 20؛ Kitto, 594.
خط ۳۲:		خط ۳۲:
	9- '''''خروج'''''. باب 32 به بعد.		9- '''''خروج'''''. باب 32 به بعد.

	10- '''''~~تثنيه~~'''''. باب 34؛ ~~طبري~~.همان. ج 6، ص 183.		10- '''''تثنیه'''''. باب 34؛ طبری.همان. ج 6، ص 183.
	----[1]. Yahweh		----[1]. Yahweh

Samei: صفحه‌ای تازه حاوی «'''موسي (ع)'''، پيامبر بزرگ بني‌اسرائيل و صاحب شريعت يهود در سدة 13پ‌م، كه در انديشة اسلامي او را يكي از 5 پيامبر اولوالعزم و داراي كتاب دانسته‌اند. زندگي حضرت موسي (ع) با اندك اختلاف در جزئيات در منابع اسلامي و روايات ''كتاب مقدس'' آمده است. موسي بن...» ایجاد کرد

2024-08-11T01:19:08Z

صفحه‌ای تازه حاوی «'''موسي (ع)'''، پيامبر بزرگ بني‌اسرائيل و صاحب شريعت يهود در سدة 13پ‌م، كه در انديشة اسلامي او را يكي از 5 پيامبر اولوالعزم و داراي كتاب دانسته‌اند. زندگي حضرت موسي (ع) با اندك اختلاف در جزئيات در منابع اسلامي و روايات ''كتاب مقدس'' آمده است. موسي بن...» ایجاد کرد

صفحهٔ تازه

'''موسي (ع)'''، پيامبر بزرگ بني‌اسرائيل و صاحب شريعت يهود در سدة 13پ‌م، كه در انديشة اسلامي او را يكي از 5 پيامبر اولوالعزم و داراي كتاب دانسته‌اند.

زندگي حضرت موسي (ع) با اندك اختلاف در جزئيات در منابع اسلامي و روايات ''كتاب مقدس'' آمده است. موسي بن عمران (عمرام در منابع يهودي)1 كه در مصر به دنيا آمده بود، به نحوي معجزه‌آسا از هلاكت نجات و به دربار فرعون راه يافت؛ فرعون از خون او درگذشت و به رغم ناخرسندي وي از حضور اين كودك، در دربار پرورش يافت.2 موسي در جواني به جانبداري از شخصي اسرائيلي، يك مصري را بكشت و ناگزير از آن ديار به مدين يا مديان گريخت؛3 سپس با دختر كاهني مدياني ازدواج كرد و سال‌ها براي پدر او در كوه سينا به چوپاني پرداخت.4 روزي در كوه سينا پروردگار در بوته‌اي فروزان كه نمي‌سوخت بر وي ظاهر گشت و او را از برگزيني به پيامبري بني‌اسرائيل خبر داد. پس به فرمان الهي، نزد فرعون در مصر بازگشت و وي و مردم آن ديار را به يكتاپرستي خواند،5 اما فرعون نپذيرفت و پس از برخي حوادث، بني‌اسرائيل به رهبري موسي راهي سرزمين كنعان، (فلسطين بعدي) گشتند؛ حال آنكه سپاه فرعون نيز به قصد هلاك ايشان آمد. با رسيدن موسي و يارانش به درياي احمر (درياي قلزم در منابع اسلامي)، به فرمان خداوند، راهي در دريا براي عبور بني‌اسرائيل گشوده شد، كه فرعونيان نيز در آن شكاف وارد و لكن در آب غرق شدند.6 موسي و يارانش با گذار از دريا، به صحراي سينا رسيدند و با خداوند عهد بستند. گفته شده است كه موسي براي قرارگيري در محضر الهي، به بالاي كوه رفت و برادرش، هارون را بر مردم رهبري داد.7 وي پس از ديدار نشانه‌هاي الهي و كسب فرمان‌هايي از پروردگار، با دو لوح شهادت مشتمل بر احكام دهگانة خداوندي به نزد قوم خود بازگشت.8 آنان كه در اين فاصله به بت‌پرستي بازگشته بودند، مورد خشم موسي قرار گرفتند، اما سرانجام خداوند از گناهشان درگذشت و ايشان را مورد بخشش قرار داد.9 زان پس بني‌اسرائيل راهي ارض موعود شدند، لكن در راه به سبب اعتراضات فراوان به موسي، موجب نزول سختي‌ها و مشكلاتي براي خود شدند كه سرگرداني چهل ساله در صحراي سينا، از جملة آن‌هاست. سرانجام، اين قوم به سرزمين مقدس خويش رسيدند؛ اما موسي (ع)، پيش از ورود ايشان به آن ديار، در اردن از دنيا رفته بود.10

اگرچه يهود تمامي ''اسفار خمسه (تورات)'' را به موسي (ع) نسبت مي‌دهند، تحقيقات دقيق نشان مي‌دهند كه از اين‌همه، آنچه كه مي‌توان قطعاً از موسي دانست دعوت به پرستش خداي واحد (يَهوِه[1]) است و نيز به احتمال قوي احكام دهگانه (شامل لزوم پرستش خداي قوم و احكامي اخلاقي و شرعي) از وي است.

'''مآخذ:'''

1- '''''سفر خروج'''''. 20:6.

2- '''''خروج.''''' باب 2؛ نيزنك:

Kitto, J., '''''Cyclopedia of Biblical Literature Edinburgh'''''. Edinburgh: A. and C. Black, 1858, P. 593; Sachar, A. L., A History of the Jews, New York: 1966, P. 16; 248/1;

طبري، محمد بن جرير. '''''تاريخ طبري'''''. بيروت: دارالكتاب العربي، 1407؛

3- Comay, J. '''''Who's Who in the Old Testaments''''', London, 1971, P. 244;

طبري. '''''همان'''''. 1/236؛ ثعلبي، احمد. '''''قصص الانبياء'''''. بيروت: المكتبة الثقافية، 152-153.

4- '''''خروج'''''. باب 3؛ طبري. همان. ج 1، ص 237 و بعد؛ ثعلبي. همان. ص 154؛ مقدسي، مطهر. '''''البدء و التاريخ'''''. به كوشش كلمان هوار، ج 3، پاريس: 1903م، ص 85.

5- '''''خروج'''''. باب 3؛ طبري، محمد بن جرير. '''''جامع‌البيان'''''. ج 18، بولاق: مطبعة الكبري الاميرية، 1328ق، ص 24.

6- '''''خروج'''''. باب 14؛ مقدسي. همان. ج 3، ص 86.

7- '''''خروج'''''. باب 19 به بعد؛ طبري.همان. ج 9، ص 50.

8- '''''خروج'''''. باب 20؛ Kitto, 594.

9- '''''خروج'''''. باب 32 به بعد.

10- '''''تثنيه'''''. باب 34؛ طبري.همان. ج 6، ص 183.
----[1]. Yahweh