https://iranology-e.ir/index.php?action=history&feed=atom&title=%D9%85%D9%8F%D8%BA%D8%A7%D9%86 2026-08-07T02:24:31Z تاریخچهٔ نسخه‌ها برای این صفحه در ویکی MediaWiki 1.43.1 https://iranology-e.ir/index.php?title=%D9%85%D9%8F%D8%BA%D8%A7%D9%86&diff=191&oldid=prev 2024-08-11T01:16:14Z

<p>صفحه‌ای تازه حاوی «&#039;&#039;&#039;مُغان&#039;&#039;&#039;، (جمع مُغ)، پيشوايان ديني زرتشتي كه منصب پيشوايي در ميان ايشان به طور موروثي منتقل مي‌شد. واژة مُغ در اوستايي به صورت (Moghu) ثبت شده و بعدها به شكل مجوس از طريق آرامي به زبان‌هاي عربي و فارسي نو رسيده است.&lt;sup&gt;1&lt;/sup&gt; مغان در اصل يكي از شش طاي...» ایجاد کرد</p> <p><b>صفحهٔ تازه</b></p><div>&#039;&#039;&#039;مُغان&#039;&#039;&#039;، (جمع مُغ)، پيشوايان ديني زرتشتي كه منصب پيشوايي در ميان ايشان به طور موروثي منتقل مي‌شد. واژة مُغ در اوستايي به صورت (Moghu) ثبت شده و بعدها به شكل مجوس از طريق آرامي به زبان‌هاي عربي و فارسي نو رسيده است.&lt;sup&gt;1&lt;/sup&gt; <br /> <br /> مغان در اصل يكي از شش طايفة تشكيل‌دهندة قوم ماد بوده‌اند،&lt;sup&gt;2&lt;/sup&gt; و در جايگاه رهبري دين يك طبقة كاملاً بستة اجتماعي را تشكيل مي‌دادند و بيگانه به جمع آنان راه نداشت.&lt;sup&gt;3&lt;/sup&gt; مُغان كه در دربار شاهان دودمان ماد نفوذي قاطع داشتند&lt;sup&gt;4&lt;/sup&gt; و بر آمدن پارس‌ها را بر نمي‌تافتند،&lt;sup&gt;5&lt;/sup&gt; لذا پس از زوال دولت ماد به دست كورش بزرگ&lt;sup&gt;*&lt;/sup&gt;، در نخستين فرصت به رهبري گئوماته قيام كردند.&lt;sup&gt;6&lt;/sup&gt; هر چند قيام گئوماتة مغ، با بردياي دروغين، به رغم محبوبيت مردمي و قدرت معنوي‌اش&lt;sup&gt;7&lt;/sup&gt; به دست داريوش هخامنشي سركوب شد&lt;sup&gt;8&lt;/sup&gt; و پس از آن فر و شكوه دستگاه مغان كاستي گرفت،&lt;sup&gt;9&lt;/sup&gt; ولي مغان رياست بر دين اجدادي را همچنان حفظ كردند.&lt;sup&gt;10&lt;/sup&gt; مغان در طول زمان و با در دست داشتن رياست بر دين به تدريج اصلاحات زرتشت را كه مخالف بسياري از بينش‌هاي ديرين بود به نفع باورهاي كهن خود تغيير دادند.&lt;sup&gt;11&lt;/sup&gt; در زبان پهلوي كلمه مگوك پت[1] همان است كه بعدها در فارسي «موبد» شد كه به روحانيان زرتشتي اطلاق مي‌شد.&lt;sup&gt;12&lt;/sup&gt; موبدان در دربار ساساني و قدرتي عظيم داشتند.<br /> <br /> در روايات مسيحي، مغاني كه پي جوي ستارة نوطالع عيسي بودند، بر گهوارة او حاضر مي‌شوند،&lt;sup&gt;13&lt;/sup&gt; و در ادب كهن پارسي مغان نه در هيئت پاسداران متعصب آتش و آئين، بلكه در جامة ”مغبچگان“ باده فروش و ساقيان مهربان ”مي مُغانه“ جلوه مي‌كنند.&lt;sup&gt;14&lt;/sup&gt; <br /> <br /> &#039;&#039;&#039;مآخذ:&#039;&#039;&#039; <br /> <br /> 1-    فره‌وشي، بهرام، &#039;&#039;&#039;&#039;&#039;جهان فروري&#039;&#039;&#039;&#039;&#039;. تهران: كاريان، 1364، ص 142؛ پورداود، ابراهيم. &#039;&#039;&#039;&#039;&#039;يادداشت‌هاي گاثاها&#039;&#039;&#039;&#039;&#039;. به كوشش بهرام فره‌وشي، تهران: دانشگاه تهران، 1353، ص 60. <br /> <br /> 2-    فره‌وشي. همان. ص 141.<br /> <br /> 3-    رضي، هاشم. &#039;&#039;&#039;&#039;&#039;آئين مغان&#039;&#039;&#039;&#039;&#039;. تهران: 1382، ص 104-105.<br /> <br /> 4-    رضي، هاشم. مقدمة &#039;&#039;&#039;&#039;&#039;ونديداد&#039;&#039;&#039;&#039;&#039;. تهران: 1376، ص 69.<br /> <br /> 5-    هرودت. &#039;&#039;&#039;&#039;&#039;تاريخ هرودت&#039;&#039;&#039;&#039;&#039;. ج 1، ترجمة هادي هدايتي، تهران: دانشگاه تهران، 1336، ص 206.<br /> <br /> 6-    همان. ج 3، ص 160.<br /> <br /> 7-    همان. ج 3، ص 168.<br /> <br /> 8-             Kent, R.G. &#039;&#039;&#039;&#039;&#039;Old Persian&#039;&#039;&#039;&#039;&#039;. American Oriental Society, 1953.<br /> <br /> 9-    هرودت. همان. ج 3، ص 176؛ مقدمه &#039;&#039;&#039;&#039;&#039;ونديداد&#039;&#039;&#039;&#039;&#039;. ص 73-74.<br /> <br /> 10-  فره‌وشي. همان. ص 141-142.<br /> <br /> 11-  مقدمه &#039;&#039;&#039;&#039;&#039;ونديداد&#039;&#039;&#039;&#039;&#039;. ص 69. <br /> <br /> 12-  فره‌وشي. همان. ص 142.<br /> <br /> 13-  فره‌وشي. همان. ص 117-118.<br /> <br /> 14-  معين، محمد. &#039;&#039;&#039;&#039;&#039;مزديسنا و تأثير آن در ادب پارسي&#039;&#039;&#039;&#039;&#039;. تهران: دانشگاه تهران، 1326، ص 276-282.<br /> ----[1] . magok pat</div>

Samei