https://iranology-e.ir/index.php?action=history&feed=atom&title=%D9%85%D9%8F%D9%84%D9%8E%D8%B7%D9%91%D9%81%D9%87 2026-06-16T14:04:25Z تاریخچهٔ نسخه‌ها برای این صفحه در ویکی MediaWiki 1.43.1 https://iranology-e.ir/index.php?title=%D9%85%D9%8F%D9%84%D9%8E%D8%B7%D9%91%D9%81%D9%87&diff=4950&oldid=prev 2025-04-30T12:32:50Z

<p></p> <table style="background-color: #fff; color: #202122;" data-mw="interface"> <col class="diff-marker" /> <col class="diff-content" /> <col class="diff-marker" /> <col class="diff-content" /> <tr class="diff-title" lang="fa"> <td colspan="2" style="background-color: #fff; color: #202122; text-align: center;">→ نسخهٔ قدیمی‌تر</td> <td colspan="2" style="background-color: #fff; color: #202122; text-align: center;">نسخهٔ ‏۳۰ آوریل ۲۰۲۵، ساعت ۱۲:۳۲</td> </tr><tr><td colspan="2" class="diff-lineno" id="mw-diff-left-l1">خط ۱:</td> <td colspan="2" class="diff-lineno">خط ۱:</td></tr> <tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>&#039;&#039;&#039;[[مُلَطّفه]]، یا ملاطفه،&#039;&#039;&#039; در لغت به معنای نامه باریک، رقعه، نوشته مختصر، نامه خصوصی و کوچک است&lt;ref name=&quot;:0&quot;&gt;جوان، مریم. «ملطّفه»، در &#039;&#039;&#039;&#039;&#039;فرهنگنامه ادبی فارسی&#039;&#039;&#039;&#039;&#039; (گزیده اصطلاحات، مضامین و موضوعات ادب پارسی)، به کوشش حسن انوشه. تهران: سازمان چاپ و انتشارات، 1376، ص1266.&lt;/ref&gt;. [[مُلَطّفه|ملطّفه]] را نخستین بار ابوالفضل بیهقی (385-470ق / 995-1077م) در &#039;&#039;تاریخ بیهقی&#039;&#039; به کار برده است&lt;ref&gt;بهار، محمدتقی. &#039;&#039;&#039;&#039;&#039;سبک شناسی&#039;&#039;&#039;&#039;&#039;. تهران: امیرکبیر، 1337، ج 2، ص 305. &lt;/ref&gt; و از این کلمه، نامه‌ای کوچک و مختصر را برای ارسال مطالب محرمانه و غالباً  فوری، اراده کرده است&lt;ref&gt;رکنی یزدی، محمدمهدی. «دیوان رسالت و آیین دبیری از خلال &#039;&#039;تاریخ بیهقی&#039;&#039;»، &#039;&#039;&#039;&#039;&#039;یادنامه ابوالفضل بیهقی: مجموعه سخنرانی‌ها، 21 تا 25 شهریور 1349.&#039;&#039;&#039;&#039;&#039; مشهد: دانشگاه فردوسی، 1350، ص 256.&lt;/ref&gt;.  </div></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>&#039;&#039;&#039;[[مُلَطّفه]]، یا ملاطفه،&#039;&#039;&#039; در لغت به معنای نامه باریک، رقعه، نوشته مختصر، نامه خصوصی و کوچک است&lt;ref name=&quot;:0&quot;&gt;جوان، مریم. «ملطّفه»، در &#039;&#039;&#039;&#039;&#039;فرهنگنامه ادبی فارسی&#039;&#039;&#039;&#039;&#039; (گزیده اصطلاحات، مضامین و موضوعات ادب پارسی)، به کوشش حسن انوشه. تهران: سازمان چاپ و انتشارات، 1376، ص1266.&lt;/ref&gt;. [[مُلَطّفه|ملطّفه]] را نخستین بار ابوالفضل بیهقی (385-470ق / 995-1077م) در &#039;&#039;تاریخ بیهقی&#039;&#039; به کار برده است&lt;ref&gt;بهار، محمدتقی. &#039;&#039;&#039;&#039;&#039;سبک شناسی&#039;&#039;&#039;&#039;&#039;. تهران: امیرکبیر، 1337، ج 2، ص 305. &lt;/ref&gt; و از این کلمه، نامه‌ای کوچک و مختصر را برای ارسال مطالب محرمانه و غالباً  فوری، اراده کرده است&lt;ref&gt;رکنی یزدی، محمدمهدی. «دیوان رسالت و آیین دبیری از خلال &#039;&#039;تاریخ بیهقی&#039;&#039;»، &#039;&#039;&#039;&#039;&#039;یادنامه ابوالفضل بیهقی: مجموعه سخنرانی‌ها، 21 تا 25 شهریور 1349.&#039;&#039;&#039;&#039;&#039; مشهد: دانشگاه فردوسی، 1350، ص 256.&lt;/ref&gt;.  </div></td></tr> <tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br></td></tr> <tr><td class="diff-marker" data-marker="−"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #ffe49c; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>از شواهد چنین بر می‌آید که وجه تسمیه این نامه‌های خرد به [[مُلَطّفه|ملطّفه]] (تلطیف شده، نازک شده) این است که در وقت ارسال، آن‌ها را باریک و نازک می‌کرده‌اند تا مخفی کردن و ارسال آن آسان باشد&lt;ref name=":1"&gt;رکنی یزدی، محمدمهدی. «دیوان رسالت و آیین دبیری از خلال ''تاریخ بیهقی''»، '''''یادنامه ابوالفضل بیهقی: مجموعه سخنرانی‌ها، 21 تا 25 شهریور 1349.''''' مشهد: دانشگاه فردوسی، 1350، ص 258.&lt;/ref&gt;. در برخی منابع برای این کلمه علاوه بر معادل فارسی «نامک»، «مهرنامه» را هم ذکر کرده‌اند&lt;ref&gt;پرتو، ابوالقاسم. '''''واژه‌یاب: فرهنگ برابرهای پارسی واژگان بیگانه'''''. تهران: اساطیر، 1373، ج3، ص 1929.&lt;/ref&gt; و وجه تسمیه آن را این دانسته‌اند که در ابتدا به نامه‌های کوتاه و دوستانه اطلاق می‌شده است&lt;ref name=":0" /&gt;که این معنا در متون شاهدی ندارد. در [[مُلَطّفه|ملطّفه‌]]&lt;nowiki/&gt;ها معمولاً عنوان ذکر نمی‌شده است&lt;ref&gt;مصاحب، غلامحسین. '''''<del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">دایرهالمعارف </del>فارسی.''''' ذیل «ملطفه».&lt;/ref&gt;. این کلمه به صورت ملاطفه نیز به کار رفته است. اگر مندرجات [[مُلَطّفه|ملطّفه]] رمزی باشد، آن را «ملطّفه معما»&lt;ref name=":1" /&gt; و اگر امضای پادشاه بر آن درج شود، «ملطّفه توقیعی» گویند&lt;ref&gt;انوری، حسن'''''. اصطلاحات دیوانی دوره غزنوی و سلجوقی'''''. تهران: طهوری، 1355، ص170.&lt;/ref&gt;.</div></td><td class="diff-marker" data-marker="+"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>از شواهد چنین بر می‌آید که وجه تسمیه این نامه‌های خرد به [[مُلَطّفه|ملطّفه]] (تلطیف شده، نازک شده) این است که در وقت ارسال، آن‌ها را باریک و نازک می‌کرده‌اند تا مخفی کردن و ارسال آن آسان باشد&lt;ref name=":1"&gt;رکنی یزدی، محمدمهدی. «دیوان رسالت و آیین دبیری از خلال ''تاریخ بیهقی''»، '''''یادنامه ابوالفضل بیهقی: مجموعه سخنرانی‌ها، 21 تا 25 شهریور 1349.''''' مشهد: دانشگاه فردوسی، 1350، ص 258.&lt;/ref&gt;. در برخی منابع برای این کلمه علاوه بر معادل فارسی «نامک»، «مهرنامه» را هم ذکر کرده‌اند&lt;ref&gt;پرتو، ابوالقاسم. '''''واژه‌یاب: فرهنگ برابرهای پارسی واژگان بیگانه'''''. تهران: اساطیر، 1373، ج3، ص 1929.&lt;/ref&gt; و وجه تسمیه آن را این دانسته‌اند که در ابتدا به نامه‌های کوتاه و دوستانه اطلاق می‌شده است&lt;ref name=":0" /&gt;که این معنا در متون شاهدی ندارد. در [[مُلَطّفه|ملطّفه‌]]&lt;nowiki/&gt;ها معمولاً عنوان ذکر نمی‌شده است&lt;ref&gt;مصاحب، غلامحسین. '''''<ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">دایره المعارف </ins>فارسی.''''' ذیل «ملطفه».&lt;/ref&gt;. این کلمه به صورت ملاطفه نیز به کار رفته است. اگر مندرجات [[مُلَطّفه|ملطّفه]] رمزی باشد، آن را «ملطّفه معما»&lt;ref name=":1" /&gt; و اگر امضای پادشاه بر آن درج شود، «ملطّفه توقیعی» گویند&lt;ref&gt;انوری، حسن'''''. اصطلاحات دیوانی دوره غزنوی و سلجوقی'''''. تهران: طهوری، 1355، ص170.&lt;/ref&gt;. [[مُلَطّفه|ملطّفه]] به معنی مطلق‌نامه نیز به کار رفته است&lt;ref&gt;دهخدا، علی‌اکبر. '''''لغت‌نامه'''''. ذیل «ملطفه».&lt;/ref&gt;.</div></td></tr> <tr><td class="diff-marker" data-marker="−"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #ffe49c; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div> </div></td><td colspan="2" class="diff-side-added"></td></tr> <tr><td class="diff-marker" data-marker="−"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #ffe49c; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>[[مُلَطّفه|ملطّفه]] به معنی مطلق‌نامه نیز به کار رفته است&lt;ref&gt;دهخدا، علی‌اکبر. '''''لغت‌نامه'''''. ذیل «ملطفه».&lt;/ref&gt;.</div></td><td colspan="2" class="diff-side-added"></td></tr> <tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br></td></tr> <tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>== نیز نگاه کنید به ==</div></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>== نیز نگاه کنید به ==</div></td></tr> <tr><td colspan="2" class="diff-lineno" id="mw-diff-left-l18">خط ۱۸:</td> <td colspan="2" class="diff-lineno">خط ۱۶:</td></tr> <tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>== نویسنده مقاله ==</div></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>== نویسنده مقاله ==</div></td></tr> <tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>عباس جاهدجاه</div></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>عباس جاهدجاه</div></td></tr> <tr><td colspan="2" class="diff-side-deleted"></td><td class="diff-marker" data-marker="+"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div><ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">[[رده:رسانه ها و ارتباطات]]</ins></div></td></tr> <tr><td colspan="2" class="diff-side-deleted"></td><td class="diff-marker" data-marker="+"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div><ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">[[رده:ارتباطات]]</ins></div></td></tr> </table>

Samei https://iranology-e.ir/index.php?title=%D9%85%D9%8F%D9%84%D9%8E%D8%B7%D9%91%D9%81%D9%87&diff=3108&oldid=prev 2025-04-13T18:53:11Z

<p><span class="autocomment">نیز نگاه کنید به</span></p> <table style="background-color: #fff; color: #202122;" data-mw="interface"> <col class="diff-marker" /> <col class="diff-content" /> <col class="diff-marker" /> <col class="diff-content" /> <tr class="diff-title" lang="fa"> <td colspan="2" style="background-color: #fff; color: #202122; text-align: center;">→ نسخهٔ قدیمی‌تر</td> <td colspan="2" style="background-color: #fff; color: #202122; text-align: center;">نسخهٔ ‏۱۳ آوریل ۲۰۲۵، ساعت ۱۸:۵۳</td> </tr><tr><td colspan="2" class="diff-lineno" id="mw-diff-left-l7">خط ۷:</td> <td colspan="2" class="diff-lineno">خط ۷:</td></tr> <tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>== نیز نگاه کنید به ==</div></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>== نیز نگاه کنید به ==</div></td></tr> <tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br></td></tr> <tr><td class="diff-marker" data-marker="−"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #ffe49c; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>* [[<del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">کتاب</del>]]</div></td><td class="diff-marker" data-marker="+"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>* [[<ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">وسایل ارتباط جمعی</ins>]]</div></td></tr> <tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>* [[کاغذ]]</div></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>* [[کاغذ]]</div></td></tr> <tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br></td></tr> </table>

Samei https://iranology-e.ir/index.php?title=%D9%85%D9%8F%D9%84%D9%8E%D8%B7%D9%91%D9%81%D9%87&diff=3103&oldid=prev 2025-04-13T18:48:41Z

<p><span class="autocomment">منبع اصلی</span></p> <table style="background-color: #fff; color: #202122;" data-mw="interface"> <col class="diff-marker" /> <col class="diff-content" /> <col class="diff-marker" /> <col class="diff-content" /> <tr class="diff-title" lang="fa"> <td colspan="2" style="background-color: #fff; color: #202122; text-align: center;">→ نسخهٔ قدیمی‌تر</td> <td colspan="2" style="background-color: #fff; color: #202122; text-align: center;">نسخهٔ ‏۱۳ آوریل ۲۰۲۵، ساعت ۱۸:۴۸</td> </tr><tr><td colspan="2" class="diff-lineno" id="mw-diff-left-l6">خط ۶:</td> <td colspan="2" class="diff-lineno">خط ۶:</td></tr> <tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br></td></tr> <tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>== نیز نگاه کنید به ==</div></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>== نیز نگاه کنید به ==</div></td></tr> <tr><td colspan="2" class="diff-side-deleted"></td><td class="diff-marker" data-marker="+"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div><ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;"></ins></div></td></tr> <tr><td colspan="2" class="diff-side-deleted"></td><td class="diff-marker" data-marker="+"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div><ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">* [[کتاب]]</ins></div></td></tr> <tr><td colspan="2" class="diff-side-deleted"></td><td class="diff-marker" data-marker="+"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div><ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">* [[کاغذ]]</ins></div></td></tr> <tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br></td></tr> <tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>== مآخذ ==</div></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>== مآخذ ==</div></td></tr> <tr><td colspan="2" class="diff-lineno" id="mw-diff-left-l11">خط ۱۱:</td> <td colspan="2" class="diff-lineno">خط ۱۴:</td></tr> <tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br></td></tr> <tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>== منبع اصلی ==</div></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>== منبع اصلی ==</div></td></tr> <tr><td class="diff-marker" data-marker="−"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #ffe49c; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>دانشنامه ایران</div></td><td class="diff-marker" data-marker="+"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div><ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">[https://icro.ir/ سازمان فرهنگ و ارتباطات اسلامی، مرکز مطالعات راهبردی روابط فرهنگی] (1398). </ins>دانشنامه ایران<ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">. تهران: [https://alhoda.ir/ موسسه فرهنگی هنری و انتشارات بین المللی الهدی]،</ins></div></td></tr> <tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br></td></tr> <tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>== نویسنده مقاله ==</div></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>== نویسنده مقاله ==</div></td></tr> <tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>عباس جاهدجاه</div></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>عباس جاهدجاه</div></td></tr> </table>

Samei https://iranology-e.ir/index.php?title=%D9%85%D9%8F%D9%84%D9%8E%D8%B7%D9%91%D9%81%D9%87&diff=2573&oldid=prev 2025-01-23T15:21:54Z

<p></p> <table style="background-color: #fff; color: #202122;" data-mw="interface"> <col class="diff-marker" /> <col class="diff-content" /> <col class="diff-marker" /> <col class="diff-content" /> <tr class="diff-title" lang="fa"> <td colspan="2" style="background-color: #fff; color: #202122; text-align: center;">→ نسخهٔ قدیمی‌تر</td> <td colspan="2" style="background-color: #fff; color: #202122; text-align: center;">نسخهٔ ‏۲۳ ژانویهٔ ۲۰۲۵، ساعت ۱۵:۲۱</td> </tr><tr><td colspan="2" class="diff-lineno" id="mw-diff-left-l4">خط ۴:</td> <td colspan="2" class="diff-lineno">خط ۴:</td></tr> <tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br></td></tr> <tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>[[مُلَطّفه|ملطّفه]] به معنی مطلق‌نامه نیز به کار رفته است&lt;ref&gt;دهخدا، علی‌اکبر. &#039;&#039;&#039;&#039;&#039;لغت‌نامه&#039;&#039;&#039;&#039;&#039;. ذیل «ملطفه».&lt;/ref&gt;.</div></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>[[مُلَطّفه|ملطّفه]] به معنی مطلق‌نامه نیز به کار رفته است&lt;ref&gt;دهخدا، علی‌اکبر. &#039;&#039;&#039;&#039;&#039;لغت‌نامه&#039;&#039;&#039;&#039;&#039;. ذیل «ملطفه».&lt;/ref&gt;.</div></td></tr> <tr><td colspan="2" class="diff-side-deleted"></td><td class="diff-marker" data-marker="+"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div><ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;"></ins></div></td></tr> <tr><td colspan="2" class="diff-side-deleted"></td><td class="diff-marker" data-marker="+"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div><ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">== نیز نگاه کنید به ==</ins></div></td></tr> <tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br></td></tr> <tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>== مآخذ ==</div></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>== مآخذ ==</div></td></tr> <!-- diff cache key wiki-hYbGde5G:diff:1.41:old-2570:rev-2573:php=table --> </table>

Nazli https://iranology-e.ir/index.php?title=%D9%85%D9%8F%D9%84%D9%8E%D8%B7%D9%91%D9%81%D9%87&diff=2570&oldid=prev 2025-01-23T15:11:41Z

<p></p> <table style="background-color: #fff; color: #202122;" data-mw="interface"> <col class="diff-marker" /> <col class="diff-content" /> <col class="diff-marker" /> <col class="diff-content" /> <tr class="diff-title" lang="fa"> <td colspan="2" style="background-color: #fff; color: #202122; text-align: center;">→ نسخهٔ قدیمی‌تر</td> <td colspan="2" style="background-color: #fff; color: #202122; text-align: center;">نسخهٔ ‏۲۳ ژانویهٔ ۲۰۲۵، ساعت ۱۵:۱۱</td> </tr><tr><td colspan="2" class="diff-lineno" id="mw-diff-left-l1">خط ۱:</td> <td colspan="2" class="diff-lineno">خط ۱:</td></tr> <tr><td class="diff-marker" data-marker="−"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #ffe49c; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>'''<del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">مُلَطّفه، </del>یا ملاطفه،''' در لغت به معنای نامه باریک، رقعه، نوشته مختصر، نامه خصوصی و کوچک است&lt;ref name=":0"&gt;جوان، مریم. «ملطّفه»، در '''''فرهنگنامه ادبی فارسی''''' (گزیده اصطلاحات، مضامین و موضوعات ادب پارسی)، به کوشش حسن انوشه. تهران: سازمان چاپ و انتشارات، 1376، ص1266.&lt;/ref&gt;. ملطّفه را نخستین بار ابوالفضل بیهقی (385-470ق / 995-1077م) در ''تاریخ بیهقی'' به کار برده است&lt;ref&gt;بهار، محمدتقی. '''''سبک شناسی'''''. تهران: امیرکبیر، 1337، ج 2، ص 305. &lt;/ref&gt; و از این کلمه، نامه‌ای کوچک و مختصر را برای ارسال مطالب محرمانه و غالباً  فوری، اراده کرده است&lt;ref&gt;رکنی یزدی، محمدمهدی. «دیوان رسالت و آیین دبیری از خلال ''تاریخ بیهقی''»، '''''یادنامه ابوالفضل بیهقی: مجموعه سخنرانی‌ها، 21 تا 25 شهریور 1349.''''' مشهد: دانشگاه فردوسی، 1350، ص 256.&lt;/ref&gt;.  </div></td><td class="diff-marker" data-marker="+"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>'''<ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">[[مُلَطّفه]]، </ins>یا ملاطفه،''' در لغت به معنای نامه باریک، رقعه، نوشته مختصر، نامه خصوصی و کوچک است&lt;ref name=":0"&gt;جوان، مریم. «ملطّفه»، در '''''فرهنگنامه ادبی فارسی''''' (گزیده اصطلاحات، مضامین و موضوعات ادب پارسی)، به کوشش حسن انوشه. تهران: سازمان چاپ و انتشارات، 1376، ص1266.&lt;/ref&gt;. <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">[[مُلَطّفه|</ins>ملطّفه<ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">]] </ins>را نخستین بار ابوالفضل بیهقی (385-470ق / 995-1077م) در ''تاریخ بیهقی'' به کار برده است&lt;ref&gt;بهار، محمدتقی. '''''سبک شناسی'''''. تهران: امیرکبیر، 1337، ج 2، ص 305. &lt;/ref&gt; و از این کلمه، نامه‌ای کوچک و مختصر را برای ارسال مطالب محرمانه و غالباً  فوری، اراده کرده است&lt;ref&gt;رکنی یزدی، محمدمهدی. «دیوان رسالت و آیین دبیری از خلال ''تاریخ بیهقی''»، '''''یادنامه ابوالفضل بیهقی: مجموعه سخنرانی‌ها، 21 تا 25 شهریور 1349.''''' مشهد: دانشگاه فردوسی، 1350، ص 256.&lt;/ref&gt;.  </div></td></tr> <tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br></td></tr> <tr><td class="diff-marker" data-marker="−"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #ffe49c; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>از شواهد چنین بر می‌آید که وجه تسمیه این نامه‌های خرد به ملطّفه (تلطیف شده، نازک شده) این است که در وقت ارسال، آن‌ها را باریک و نازک می‌کرده‌اند تا مخفی کردن و ارسال آن آسان باشد&lt;ref name=":1"&gt;رکنی یزدی، محمدمهدی. «دیوان رسالت و آیین دبیری از خلال ''تاریخ بیهقی''»، '''''یادنامه ابوالفضل بیهقی: مجموعه سخنرانی‌ها، 21 تا 25 شهریور 1349.''''' مشهد: دانشگاه فردوسی، 1350، ص 258.&lt;/ref&gt;. در برخی منابع برای این کلمه علاوه بر معادل فارسی «نامک»، «مهرنامه» را هم ذکر کرده‌اند&lt;ref&gt;پرتو، ابوالقاسم. '''''واژه‌یاب: فرهنگ برابرهای پارسی واژگان بیگانه'''''. تهران: اساطیر، 1373، ج3، ص 1929.&lt;/ref&gt; و وجه تسمیه آن را این دانسته‌اند که در ابتدا به نامه‌های کوتاه و دوستانه اطلاق می‌شده است&lt;ref name=":0" /&gt;که این معنا در متون شاهدی ندارد. در <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">ملطّفه‌ها </del>معمولاً عنوان ذکر نمی‌شده است&lt;ref&gt;مصاحب، غلامحسین. '''''دایرهالمعارف فارسی.''''' ذیل «ملطفه».&lt;/ref&gt;. این کلمه به صورت ملاطفه نیز به کار رفته است. اگر مندرجات ملطّفه رمزی باشد، آن را «ملطّفه معما»&lt;ref name=":1" /&gt; و اگر امضای پادشاه بر آن درج شود، «ملطّفه توقیعی» گویند&lt;ref&gt;انوری، حسن'''''. اصطلاحات دیوانی دوره غزنوی و سلجوقی'''''. تهران: طهوری، 1355، ص170.&lt;/ref&gt;.</div></td><td class="diff-marker" data-marker="+"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>از شواهد چنین بر می‌آید که وجه تسمیه این نامه‌های خرد به <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">[[مُلَطّفه|</ins>ملطّفه<ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">]] </ins>(تلطیف شده، نازک شده) این است که در وقت ارسال، آن‌ها را باریک و نازک می‌کرده‌اند تا مخفی کردن و ارسال آن آسان باشد&lt;ref name=":1"&gt;رکنی یزدی، محمدمهدی. «دیوان رسالت و آیین دبیری از خلال ''تاریخ بیهقی''»، '''''یادنامه ابوالفضل بیهقی: مجموعه سخنرانی‌ها، 21 تا 25 شهریور 1349.''''' مشهد: دانشگاه فردوسی، 1350، ص 258.&lt;/ref&gt;. در برخی منابع برای این کلمه علاوه بر معادل فارسی «نامک»، «مهرنامه» را هم ذکر کرده‌اند&lt;ref&gt;پرتو، ابوالقاسم. '''''واژه‌یاب: فرهنگ برابرهای پارسی واژگان بیگانه'''''. تهران: اساطیر، 1373، ج3، ص 1929.&lt;/ref&gt; و وجه تسمیه آن را این دانسته‌اند که در ابتدا به نامه‌های کوتاه و دوستانه اطلاق می‌شده است&lt;ref name=":0" /&gt;که این معنا در متون شاهدی ندارد. در <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">[[مُلَطّفه|ملطّفه‌]]&lt;nowiki/&gt;ها </ins>معمولاً عنوان ذکر نمی‌شده است&lt;ref&gt;مصاحب، غلامحسین. '''''دایرهالمعارف فارسی.''''' ذیل «ملطفه».&lt;/ref&gt;. این کلمه به صورت ملاطفه نیز به کار رفته است. اگر مندرجات <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">[[مُلَطّفه|</ins>ملطّفه<ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">]] </ins>رمزی باشد، آن را «ملطّفه معما»&lt;ref name=":1" /&gt; و اگر امضای پادشاه بر آن درج شود، «ملطّفه توقیعی» گویند&lt;ref&gt;انوری، حسن'''''. اصطلاحات دیوانی دوره غزنوی و سلجوقی'''''. تهران: طهوری، 1355، ص170.&lt;/ref&gt;.</div></td></tr> <tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br></td></tr> <tr><td class="diff-marker" data-marker="−"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #ffe49c; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>ملطّفه به معنی مطلق‌نامه نیز به کار رفته است&lt;ref&gt;دهخدا، علی‌اکبر. '''''لغت‌نامه'''''. ذیل «ملطفه».&lt;/ref&gt;.</div></td><td class="diff-marker" data-marker="+"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div><ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">[[مُلَطّفه|</ins>ملطّفه<ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">]] </ins>به معنی مطلق‌نامه نیز به کار رفته است&lt;ref&gt;دهخدا، علی‌اکبر. '''''لغت‌نامه'''''. ذیل «ملطفه».&lt;/ref&gt;.</div></td></tr> <tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br></td></tr> <tr><td colspan="2" class="diff-side-deleted"></td><td class="diff-marker" data-marker="+"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div><ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">== مآخذ ==</ins></div></td></tr> <tr><td colspan="2" class="diff-side-deleted"></td><td class="diff-marker" data-marker="+"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div><ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">&lt;references /&gt;</ins></div></td></tr> <tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br></td></tr> <tr><td class="diff-marker" data-marker="−"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #ffe49c; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div><del style="font-weight: bold; text-decoration: none;"> </del></div></td><td class="diff-marker" data-marker="+"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div><ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">== منبع اصلی ==</ins></div></td></tr> <tr><td colspan="2" class="diff-side-deleted"></td><td class="diff-marker" data-marker="+"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div><ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">دانشنامه ایران</ins></div></td></tr> <tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br></td></tr> <tr><td colspan="2" class="diff-side-deleted"></td><td class="diff-marker" data-marker="+"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div><ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">== نویسنده مقاله ==</ins></div></td></tr> <tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>عباس جاهدجاه</div></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>عباس جاهدجاه</div></td></tr> </table>

Nazli https://iranology-e.ir/index.php?title=%D9%85%D9%8F%D9%84%D9%8E%D8%B7%D9%91%D9%81%D9%87&diff=2569&oldid=prev 2025-01-23T15:08:20Z

<p></p> <table style="background-color: #fff; color: #202122;" data-mw="interface"> <col class="diff-marker" /> <col class="diff-content" /> <col class="diff-marker" /> <col class="diff-content" /> <tr class="diff-title" lang="fa"> <td colspan="2" style="background-color: #fff; color: #202122; text-align: center;">→ نسخهٔ قدیمی‌تر</td> <td colspan="2" style="background-color: #fff; color: #202122; text-align: center;">نسخهٔ ‏۲۳ ژانویهٔ ۲۰۲۵، ساعت ۱۵:۰۸</td> </tr><tr><td colspan="2" class="diff-lineno" id="mw-diff-left-l1">خط ۱:</td> <td colspan="2" class="diff-lineno">خط ۱:</td></tr> <tr><td class="diff-marker" data-marker="−"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #ffe49c; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>'''مُلَطّفه، <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">يا </del>ملاطفه،''' در لغت به <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">معناي نامة باريك، </del>رقعه، <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">نوشتة </del>مختصر، <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">نامة خصوصي </del>و <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">كوچك </del>است<del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">.</del>&lt;<del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">sup</del>&gt;<del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">1</del>&lt;/<del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">sup</del>&gt; ملطّفه را <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">نخستين </del>بار ابوالفضل <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">بيهقي </del>(385-470ق / 995-1077م) در ''<del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">تاريخ بيهقي</del>'' به <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">كار </del>برده است&lt;<del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">sup</del>&gt;<del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">2</del>&lt;/<del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">sup</del>&gt; و از <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">اين كلمه، نامه‌اي كوچك </del>و مختصر را <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">براي </del>ارسال مطالب محرمانه و غالباً  <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">فوري، </del>اراده <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">كرده </del>است<del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">.</del>&lt;<del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">sup</del>&gt;<del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">3</del>&lt;/<del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">sup</del>&gt;  </div></td><td class="diff-marker" data-marker="+"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>'''مُلَطّفه، <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">یا </ins>ملاطفه،''' در لغت به <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">معنای نامه باریک، </ins>رقعه، <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">نوشته </ins>مختصر، <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">نامه خصوصی </ins>و <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">کوچک </ins>است&lt;<ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">ref name=":0"</ins>&gt;<ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">جوان، مریم. «ملطّفه»، در '''''فرهنگنامه ادبی فارسی''''' (گزیده اصطلاحات، مضامین و موضوعات ادب پارسی)، به کوشش حسن انوشه. تهران: سازمان چاپ و انتشارات، 1376، ص1266.</ins>&lt;/<ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">ref</ins>&gt;<ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">. </ins>ملطّفه را <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">نخستین </ins>بار ابوالفضل <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">بیهقی </ins>(385-470ق / 995-1077م) در ''<ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">تاریخ بیهقی</ins>'' به <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">کار </ins>برده است&lt;<ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">ref</ins>&gt;<ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">بهار، محمدتقی. '''''سبک شناسی'''''. تهران: امیرکبیر، 1337، ج 2، ص 305. </ins>&lt;/<ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">ref</ins>&gt; و از <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">این کلمه، نامه‌ای کوچک </ins>و مختصر را <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">برای </ins>ارسال مطالب محرمانه و غالباً  <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">فوری، </ins>اراده <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">کرده </ins>است&lt;<ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">ref</ins>&gt;<ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">رکنی یزدی، محمدمهدی. «دیوان رسالت و آیین دبیری از خلال ''تاریخ بیهقی''»، '''''یادنامه ابوالفضل بیهقی: مجموعه سخنرانی‌ها، 21 تا 25 شهریور 1349.''''' مشهد: دانشگاه فردوسی، 1350، ص 256.</ins>&lt;/<ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">ref</ins>&gt;<ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">. </ins></div></td></tr> <tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br></td></tr> <tr><td class="diff-marker" data-marker="−"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #ffe49c; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>از شواهد <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">چنين </del>بر <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">مي‌آيد كه </del>وجه <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">تسمية اين نامه‌هاي </del>خرد به ملطّفه (<del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">تلطيف </del>شده، <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">نازك </del>شده) <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">اين </del>است <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">كه </del>در وقت ارسال، آن‌ها را <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">باريك </del>و <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">نازك مي‌كرده‌اند </del>تا <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">مخفي كردن </del>و ارسال آن آسان باشد<del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">.</del>&lt;<del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">sup</del>&gt;<del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">4</del>&lt;/<del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">sup</del>&gt; در <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">برخي </del>منابع <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">براي اين كلمه </del>علاوه بر معادل <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">فارسي «نامك»، </del>«مهرنامه» را هم <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">ذكر كرده‌اند</del>&lt;<del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">sup</del>&gt;<del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">5</del>&lt;/<del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">sup</del>&gt; و وجه <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">تسمية </del>آن را <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">اين </del>دانسته‌اند <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">كه </del>در ابتدا به <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">نامه‌هاي كوتاه </del>و دوستانه اطلاق <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">مي‌شده </del>است&lt;<del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">sup&gt;6&lt;</del>/<del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">sup</del>&gt; <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">كه اين </del>معنا در متون <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">شاهدي </del>ندارد. در ملطّفه‌ها معمولاً عنوان <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">ذكر نمي‌شده </del>است<del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">.</del>&lt;<del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">sup</del>&gt;<del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">7</del>&lt;/<del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">sup</del>&gt; <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">اين كلمه </del>به صورت ملاطفه <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">نيز </del>به <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">كار </del>رفته است. اگر مندرجات ملطّفه <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">رمزي </del>باشد، آن را «ملطّفه معما»&lt;<del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">sup&gt;8&lt;</del>/<del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">sup</del>&gt; و اگر <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">امضاي </del>پادشاه بر آن درج شود، <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">«ملطّفة توقيعي» گويند.</del>&lt;<del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">sup</del>&gt;<del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">9</del>&lt;/<del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">sup</del>&gt;</div></td><td class="diff-marker" data-marker="+"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>از شواهد <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">چنین </ins>بر <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">می‌آید که </ins>وجه <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">تسمیه این نامه‌های </ins>خرد به ملطّفه (<ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">تلطیف </ins>شده، <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">نازک </ins>شده) <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">این </ins>است <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">که </ins>در وقت ارسال، آن‌ها را <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">باریک </ins>و <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">نازک می‌کرده‌اند </ins>تا <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">مخفی کردن </ins>و ارسال آن آسان باشد&lt;<ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">ref name=":1"</ins>&gt;<ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">رکنی یزدی، محمدمهدی. «دیوان رسالت و آیین دبیری از خلال ''تاریخ بیهقی''»، '''''یادنامه ابوالفضل بیهقی: مجموعه سخنرانی‌ها، 21 تا 25 شهریور 1349.''''' مشهد: دانشگاه فردوسی، 1350، ص 258.</ins>&lt;/<ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">ref</ins>&gt;<ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">. </ins>در <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">برخی </ins>منابع <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">برای این کلمه </ins>علاوه بر معادل <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">فارسی «نامک»، </ins>«مهرنامه» را هم <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">ذکر کرده‌اند</ins>&lt;<ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">ref</ins>&gt;<ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">پرتو، ابوالقاسم. '''''واژه‌یاب: فرهنگ برابرهای پارسی واژگان بیگانه'''''. تهران: اساطیر، 1373، ج3، ص 1929.</ins>&lt;/<ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">ref</ins>&gt; و وجه <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">تسمیه </ins>آن را <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">این </ins>دانسته‌اند <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">که </ins>در ابتدا به <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">نامه‌های کوتاه </ins>و دوستانه اطلاق <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">می‌شده </ins>است&lt;<ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">ref name=":0" </ins>/&gt;<ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">که این </ins>معنا در متون <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">شاهدی </ins>ندارد. در ملطّفه‌ها معمولاً عنوان <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">ذکر نمی‌شده </ins>است&lt;<ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">ref</ins>&gt;<ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">مصاحب، غلامحسین. '''''دایرهالمعارف فارسی.''''' ذیل «ملطفه».</ins>&lt;/<ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">ref</ins>&gt;<ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">. این کلمه </ins>به صورت ملاطفه <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">نیز </ins>به <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">کار </ins>رفته است. اگر مندرجات ملطّفه <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">رمزی </ins>باشد، آن را «ملطّفه معما»&lt;<ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">ref name=":1" </ins>/&gt; و اگر <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">امضای </ins>پادشاه بر آن درج شود، <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">«ملطّفه توقیعی» گویند</ins>&lt;<ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">ref</ins>&gt;<ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">انوری، حسن'''''. اصطلاحات دیوانی دوره غزنوی و سلجوقی'''''. تهران: طهوری، 1355، ص170.</ins>&lt;/<ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">ref</ins>&gt;<ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">.</ins></div></td></tr> <tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br></td></tr> <tr><td class="diff-marker" data-marker="−"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #ffe49c; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>ملطّفه به <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">معني </del>مطلق‌نامه <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">نيز </del>به <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">كار </del>رفته است<del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">.</del>&lt;<del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">sup</del>&gt;<del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">10</del>&lt;/<del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">sup</del>&gt; <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;"> </del></div></td><td class="diff-marker" data-marker="+"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>ملطّفه به <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">معنی </ins>مطلق‌نامه <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">نیز </ins>به <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">کار </ins>رفته است&lt;<ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">ref</ins>&gt;<ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">دهخدا، علی‌اکبر. '''''لغت‌نامه'''''. ذیل «ملطفه».</ins>&lt;/<ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">ref</ins>&gt;<ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">.</ins></div></td></tr> <tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br></td></tr> <tr><td class="diff-marker" data-marker="−"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #ffe49c; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div><del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">'''مآخذ:'''</del></div></td><td colspan="2" class="diff-side-added"></td></tr> <tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br></td></tr> <tr><td class="diff-marker" data-marker="−"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #ffe49c; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div><del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">1. </del>  <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;"> جوان، مريم. «ملطّفه»، در '''''فرهنگنامة ادبي فارسي''''' (گزيدة اصطلاحات، مضامين و موضوعات ادب پارسي)، به كوشش حسن انوشه. تهران: سازمان چاپ و انتشارات، 1376، ص1266.</del></div></td><td class="diff-marker" data-marker="+"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div> </div></td></tr> <tr><td class="diff-marker" data-marker="−"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #ffe49c; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div> </div></td><td colspan="2" class="diff-side-added"></td></tr> <tr><td class="diff-marker" data-marker="−"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #ffe49c; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div><del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">2.    بهار، محمدتقي. '''''سبك شناسي'''''. تهران: اميركبير، 1337، ج 2، ص 305. </del></div></td><td colspan="2" class="diff-side-added"></td></tr> <tr><td class="diff-marker" data-marker="−"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #ffe49c; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div> </div></td><td colspan="2" class="diff-side-added"></td></tr> <tr><td class="diff-marker" data-marker="−"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #ffe49c; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div><del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">3.    ركني يزدي، محمدمهدي. «ديوان رسالت و آيين دبيري از خلال ''تاريخ بيهقي''»، '''''يادنامة ابوالفضل بيهقي: مجموعة سخنراني‌ها، 21 تا 25 شهريور 1349.''''' مشهد: دانشگاه فردوسي، 1350، ص 256.</del></div></td><td colspan="2" class="diff-side-added"></td></tr> <tr><td class="diff-marker" data-marker="−"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #ffe49c; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div> </div></td><td colspan="2" class="diff-side-added"></td></tr> <tr><td class="diff-marker" data-marker="−"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #ffe49c; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div><del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">4.    همان'''''.''''' ص 258.</del></div></td><td colspan="2" class="diff-side-added"></td></tr> <tr><td class="diff-marker" data-marker="−"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #ffe49c; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div> </div></td><td colspan="2" class="diff-side-added"></td></tr> <tr><td class="diff-marker" data-marker="−"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #ffe49c; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div><del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">5.    پرتو، ابوالقاسم. '''''واژه‌ياب: فرهنگ برابرهاي پارسي واژگان بيگانه'''''. تهران: اساطير، 1373، ج3، ص 1929.</del></div></td><td colspan="2" class="diff-side-added"></td></tr> <tr><td class="diff-marker" data-marker="−"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #ffe49c; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div> </div></td><td colspan="2" class="diff-side-added"></td></tr> <tr><td class="diff-marker" data-marker="−"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #ffe49c; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div><del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">6.    جوان. همانجا.</del></div></td><td colspan="2" class="diff-side-added"></td></tr> <tr><td class="diff-marker" data-marker="−"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #ffe49c; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div> </div></td><td colspan="2" class="diff-side-added"></td></tr> <tr><td class="diff-marker" data-marker="−"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #ffe49c; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div><del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">7.    مصاحب، غلامحسين. '''''دايرةالمعارف فارسي.''''' ذيل «ملطفه».</del></div></td><td colspan="2" class="diff-side-added"></td></tr> <tr><td class="diff-marker" data-marker="−"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #ffe49c; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div> </div></td><td colspan="2" class="diff-side-added"></td></tr> <tr><td class="diff-marker" data-marker="−"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #ffe49c; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div><del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">8.    ركني‌يزدي. همانجا.</del></div></td><td colspan="2" class="diff-side-added"></td></tr> <tr><td class="diff-marker" data-marker="−"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #ffe49c; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div> </div></td><td colspan="2" class="diff-side-added"></td></tr> <tr><td class="diff-marker" data-marker="−"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #ffe49c; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div><del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">9.    انوري، حسن'''''. اصطلاحات ديواني دورة غزنوي و سلجوقي'''''. تهران: طهوري، 1355، ص170.</del></div></td><td colspan="2" class="diff-side-added"></td></tr> <tr><td class="diff-marker" data-marker="−"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #ffe49c; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div> </div></td><td colspan="2" class="diff-side-added"></td></tr> <tr><td class="diff-marker" data-marker="−"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #ffe49c; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div><del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">10.  دهخدا، علي‌اكبر. '''''لغت‌نامه'''''. ذيل «ملطفه».</del></div></td><td colspan="2" class="diff-side-added"></td></tr> <tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br></td></tr> <tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>عباس جاهدجاه</div></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>عباس جاهدجاه</div></td></tr> </table>

Nazli https://iranology-e.ir/index.php?title=%D9%85%D9%8F%D9%84%D9%8E%D8%B7%D9%91%D9%81%D9%87&diff=629&oldid=prev 2024-08-13T01:45:46Z

<p>صفحه‌ای تازه حاوی «&#039;&#039;&#039;مُلَطّفه، يا ملاطفه،&#039;&#039;&#039; در لغت به معناي نامة باريك، رقعه، نوشتة مختصر، نامة خصوصي و كوچك است.&lt;sup&gt;1&lt;/sup&gt; ملطّفه را نخستين بار ابوالفضل بيهقي (385-470ق / 995-1077م) در &#039;&#039;تاريخ بيهقي&#039;&#039; به كار برده است&lt;sup&gt;2&lt;/sup&gt; و از اين كلمه، نامه‌اي كوچك و مختصر را براي ارسال مط...» ایجاد کرد</p> <p><b>صفحهٔ تازه</b></p><div>&#039;&#039;&#039;مُلَطّفه، يا ملاطفه،&#039;&#039;&#039; در لغت به معناي نامة باريك، رقعه، نوشتة مختصر، نامة خصوصي و كوچك است.&lt;sup&gt;1&lt;/sup&gt; ملطّفه را نخستين بار ابوالفضل بيهقي (385-470ق / 995-1077م) در &#039;&#039;تاريخ بيهقي&#039;&#039; به كار برده است&lt;sup&gt;2&lt;/sup&gt; و از اين كلمه، نامه‌اي كوچك و مختصر را براي ارسال مطالب محرمانه و غالباً  فوري، اراده كرده است.&lt;sup&gt;3&lt;/sup&gt; <br /> <br /> از شواهد چنين بر مي‌آيد كه وجه تسمية اين نامه‌هاي خرد به ملطّفه (تلطيف شده، نازك شده) اين است كه در وقت ارسال، آن‌ها را باريك و نازك مي‌كرده‌اند تا مخفي كردن و ارسال آن آسان باشد.&lt;sup&gt;4&lt;/sup&gt; در برخي منابع براي اين كلمه علاوه بر معادل فارسي «نامك»، «مهرنامه» را هم ذكر كرده‌اند&lt;sup&gt;5&lt;/sup&gt; و وجه تسمية آن را اين دانسته‌اند كه در ابتدا به نامه‌هاي كوتاه و دوستانه اطلاق مي‌شده است&lt;sup&gt;6&lt;/sup&gt; كه اين معنا در متون شاهدي ندارد. در ملطّفه‌ها معمولاً عنوان ذكر نمي‌شده است.&lt;sup&gt;7&lt;/sup&gt; اين كلمه به صورت ملاطفه نيز به كار رفته است. اگر مندرجات ملطّفه رمزي باشد، آن را «ملطّفه معما»&lt;sup&gt;8&lt;/sup&gt; و اگر امضاي پادشاه بر آن درج شود، «ملطّفة توقيعي» گويند.&lt;sup&gt;9&lt;/sup&gt;<br /> <br /> ملطّفه به معني مطلق‌نامه نيز به كار رفته است.&lt;sup&gt;10&lt;/sup&gt; <br /> <br /> &#039;&#039;&#039;مآخذ:&#039;&#039;&#039;<br /> <br /> 1.    جوان، مريم. «ملطّفه»، در &#039;&#039;&#039;&#039;&#039;فرهنگنامة ادبي فارسي&#039;&#039;&#039;&#039;&#039; (گزيدة اصطلاحات، مضامين و موضوعات ادب پارسي)، به كوشش حسن انوشه. تهران: سازمان چاپ و انتشارات، 1376، ص1266.<br /> <br /> 2.    بهار، محمدتقي. &#039;&#039;&#039;&#039;&#039;سبك شناسي&#039;&#039;&#039;&#039;&#039;. تهران: اميركبير، 1337، ج 2، ص 305. <br /> <br /> 3.    ركني يزدي، محمدمهدي. «ديوان رسالت و آيين دبيري از خلال &#039;&#039;تاريخ بيهقي&#039;&#039;»، &#039;&#039;&#039;&#039;&#039;يادنامة ابوالفضل بيهقي: مجموعة سخنراني‌ها، 21 تا 25 شهريور 1349.&#039;&#039;&#039;&#039;&#039; مشهد: دانشگاه فردوسي، 1350، ص 256.<br /> <br /> 4.    همان&#039;&#039;&#039;&#039;&#039;.&#039;&#039;&#039;&#039;&#039; ص 258.<br /> <br /> 5.    پرتو، ابوالقاسم. &#039;&#039;&#039;&#039;&#039;واژه‌ياب: فرهنگ برابرهاي پارسي واژگان بيگانه&#039;&#039;&#039;&#039;&#039;. تهران: اساطير، 1373، ج3، ص 1929.<br /> <br /> 6.    جوان. همانجا.<br /> <br /> 7.    مصاحب، غلامحسين. &#039;&#039;&#039;&#039;&#039;دايرةالمعارف فارسي.&#039;&#039;&#039;&#039;&#039; ذيل «ملطفه».<br /> <br /> 8.    ركني‌يزدي. همانجا.<br /> <br /> 9.    انوري، حسن&#039;&#039;&#039;&#039;&#039;. اصطلاحات ديواني دورة غزنوي و سلجوقي&#039;&#039;&#039;&#039;&#039;. تهران: طهوري، 1355، ص170.<br /> <br /> 10.  دهخدا، علي‌اكبر. &#039;&#039;&#039;&#039;&#039;لغت‌نامه&#039;&#039;&#039;&#039;&#039;. ذيل «ملطفه».<br /> <br /> عباس جاهدجاه</div>

Samei