https://iranology-e.ir/index.php?action=history&feed=atom&title=%D9%85%DA%A9%D8%AA%D8%A8_%D8%B4%DB%8C%D8%B1%D8%A7%D8%B2 مکتب شیراز - تاریخچهٔ نسخه‌ها 2026-06-22T08:20:39Z تاریخچهٔ نسخه‌ها برای این صفحه در ویکی MediaWiki 1.43.1 https://iranology-e.ir/index.php?title=%D9%85%DA%A9%D8%AA%D8%A8_%D8%B4%DB%8C%D8%B1%D8%A7%D8%B2&diff=5067&oldid=prev Samei در ‏۳۰ آوریل ۲۰۲۵، ساعت ۱۹:۵۵ 2025-04-30T19:55:30Z <p></p> <table style="background-color: #fff; color: #202122;" data-mw="interface"> <col class="diff-marker" /> <col class="diff-content" /> <col class="diff-marker" /> <col class="diff-content" /> <tr class="diff-title" lang="fa"> <td colspan="2" style="background-color: #fff; color: #202122; text-align: center;">→ نسخهٔ قدیمی‌تر</td> <td colspan="2" style="background-color: #fff; color: #202122; text-align: center;">نسخهٔ ‏۳۰ آوریل ۲۰۲۵، ساعت ۱۹:۵۵</td> </tr><tr><td colspan="2" class="diff-lineno" id="mw-diff-left-l1">خط ۱:</td> <td colspan="2" class="diff-lineno">خط ۱:</td></tr> <tr><td class="diff-marker" data-marker="−"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #ffe49c; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>شیراز، مکتب، نام سبک خاص هنری در شهر [[شیراز]] که از دوره آل اینجو شروع به رشد و نمو کرد. در سده (8ق / 14م) به سبب مصون ماندن فارس از هجوم و غارت <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">مغولان، </del>شهر [[شیراز]] به کانونی برای حفظ میراث فرهنگی و هنری ایران بدل شد و به همین دلیل نگارگران شیراز نسبت به نگارگران [[تبریز]] و مراکز دیگر، بسیار کمتر تحت تأثیر هنر بیگانه قرار گرفتند&lt;ref&gt;پاکباز، روئین (1378). '''''دایره‌المعارف هنر'''''. تهران: فرهنگ معاصر، ص 336.&lt;/ref&gt;. اینجویان به منظور مقابله با ایلخانان و تحکیم موقعیت خود، سیاست تجلیل از تاریخ گذشته ایران را پیش گرفتند و به همین منظور تحت حمایت ایشان مصورسازی نسخ شاهنامه بسیار رواج یافت&lt;ref name=":0"&gt;پاکباز، روئین (1379). '''''نقاشی ایران، از دیرباز تا امروز'''''. تهران: لارستان، ص 68.&lt;/ref&gt;. نگاره‌های یکی از قدیمی‌ترین نسخه‌های شاهنامه فردوسی (733ق) [محفوظ در کتابخانه دولتی سن پترزبورگ] شاخصه‌هایی چون پیکرهای درشت، رنگ‌آمیزی ساده و جسورانه با تأکید به رنگ‌های گرم، طراحی با خطوط روان و ساده و... را نشان می‌دهد&lt;ref name=":0" /&gt;.   </div></td><td class="diff-marker" data-marker="+"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>شیراز، مکتب، نام سبک خاص هنری در شهر [[شیراز]] که از دوره آل اینجو شروع به رشد و نمو کرد. در سده (8ق / 14م) به سبب مصون ماندن فارس از هجوم و غارت <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">[[مغول ها|مغولان]]، </ins>شهر [[شیراز]] به کانونی برای حفظ میراث فرهنگی و هنری <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">[[</ins>ایران<ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">]] </ins>بدل شد و به همین دلیل نگارگران <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">[[</ins>شیراز<ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">]] </ins>نسبت به نگارگران [[تبریز]] و مراکز دیگر، بسیار کمتر تحت تأثیر هنر بیگانه قرار گرفتند&lt;ref&gt;پاکباز، روئین (1378). '''''دایره‌المعارف هنر'''''. تهران: فرهنگ معاصر، ص 336.&lt;/ref&gt;. اینجویان به منظور مقابله با ایلخانان و تحکیم موقعیت خود، سیاست تجلیل از تاریخ گذشته <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">[[</ins>ایران<ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">]] </ins>را پیش گرفتند و به همین منظور تحت حمایت ایشان مصورسازی نسخ شاهنامه بسیار رواج یافت&lt;ref name=":0"&gt;پاکباز، روئین (1379). '''''نقاشی ایران، از دیرباز تا امروز'''''. تهران: لارستان، ص 68.&lt;/ref&gt;. نگاره‌های یکی از قدیمی‌ترین نسخه‌های شاهنامه فردوسی (733ق) [محفوظ در کتابخانه دولتی سن پترزبورگ] شاخصه‌هایی چون پیکرهای درشت، رنگ‌آمیزی ساده و جسورانه با تأکید به رنگ‌های گرم، طراحی با خطوط روان و ساده و... را نشان می‌دهد&lt;ref name=":0" /&gt;.   </div></td></tr> <tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br></td></tr> <tr><td class="diff-marker" data-marker="−"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #ffe49c; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>در دوران مظفریان (753ق / 1353م) شیوه‌نگاری در [[شیراز]] متحول شد. اصلی‌ترین خصوصیات نگاره‌های این دوران، توجه به جلوه‌های مناظر طبیعی است&lt;ref&gt;کن‌بای، شیلا (1379). '''''نقاشی ایرانی'''''. ترجمه مهدی حسینی. تهران: دانشگاه هنر، ص 41.&lt;/ref&gt;. در آستانه سده نهم هجری، پیوندهای نزدیک‌تری بین شیوه‌های گوناگون مکاتب هنری [[شیراز]] و بغداد برقرار شد و این امر باعث تحول در نقاشی شیراز گردید&lt;ref&gt;شریف‌زاده، سید عبدالمجید (1375). '''''تاریخ نگارگری در ایران'''''. تهران: حوزه هنری، ص 96.&lt;/ref&gt;.  </div></td><td class="diff-marker" data-marker="+"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>در دوران مظفریان (753ق / 1353م) شیوه‌نگاری در [[شیراز]] متحول شد. اصلی‌ترین خصوصیات نگاره‌های این دوران، توجه به جلوه‌های مناظر طبیعی است&lt;ref&gt;کن‌بای، شیلا (1379). '''''نقاشی ایرانی'''''. ترجمه مهدی حسینی. تهران: دانشگاه هنر، ص 41.&lt;/ref&gt;. در آستانه سده نهم هجری، پیوندهای نزدیک‌تری بین شیوه‌های گوناگون مکاتب هنری [[شیراز]] و بغداد برقرار شد و این امر باعث تحول در نقاشی <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">[[</ins>شیراز<ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">]] </ins>گردید&lt;ref&gt;شریف‌زاده، سید عبدالمجید (1375). '''''تاریخ نگارگری در ایران'''''. تهران: حوزه هنری، ص 96.&lt;/ref&gt;.  </div></td></tr> <tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br></td></tr> <tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>سبک مشخص شیراز در سده (9ق / 15م) شکل گرفت و تا اواخر سده (10ق / 16م) به تحول کند و مستمر خود ادامه داد. قرینه‌سازی، رنگ‌های درخشان، افق رفیع در منظره‌ها، ابرهای پیچان قلم‌گیری صخره‌ها به شکل دندانه‌ای، از مشخصات بارز نقاشی‌های مکتب شیراز به شمار می‌آید.  </div></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>سبک مشخص شیراز در سده (9ق / 15م) شکل گرفت و تا اواخر سده (10ق / 16م) به تحول کند و مستمر خود ادامه داد. قرینه‌سازی، رنگ‌های درخشان، افق رفیع در منظره‌ها، ابرهای پیچان قلم‌گیری صخره‌ها به شکل دندانه‌ای، از مشخصات بارز نقاشی‌های مکتب شیراز به شمار می‌آید.  </div></td></tr> <tr><td colspan="2" class="diff-lineno" id="mw-diff-left-l7">خط ۷:</td> <td colspan="2" class="diff-lineno">خط ۷:</td></tr> <tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>علاوه بر این، نگارگران این خطه، نظام قانون‌مندی برای ترکیب‌بندی و پیوند متن و تصویر ابداع کردند&lt;ref&gt;پاکباز، روئین (1379). &#039;&#039;&#039;&#039;&#039;نقاشی ایران، از دیرباز تا امروز&#039;&#039;&#039;&#039;&#039;. تهران: لارستان، ص 73.&lt;/ref&gt;. قاعده کلی چنین است که با جای دادن دو یا چهار کتبیه در بالا و پائین نگاره، ساختاری متقارن و هندسی در فضای تصویری به وجود می‌آید. اگر محورهای عمودی میان کتیبه‌های فوقانی و تحتانی را ترسیم کنیم، فضا به چند بخش متناسب تقسیم می‌شود. غالباً، اشخاص و وقایع اصلی در بخش میانی و در زیر خط افق تمرکز می‌یابند&lt;ref&gt;پاکباز، روئین (1378). &#039;&#039;&#039;&#039;&#039;دایره‌المعارف هنر&#039;&#039;&#039;&#039;&#039;. تهران: فرهنگ معاصر، ص 337.&lt;/ref&gt;.   </div></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>علاوه بر این، نگارگران این خطه، نظام قانون‌مندی برای ترکیب‌بندی و پیوند متن و تصویر ابداع کردند&lt;ref&gt;پاکباز، روئین (1379). &#039;&#039;&#039;&#039;&#039;نقاشی ایران، از دیرباز تا امروز&#039;&#039;&#039;&#039;&#039;. تهران: لارستان، ص 73.&lt;/ref&gt;. قاعده کلی چنین است که با جای دادن دو یا چهار کتبیه در بالا و پائین نگاره، ساختاری متقارن و هندسی در فضای تصویری به وجود می‌آید. اگر محورهای عمودی میان کتیبه‌های فوقانی و تحتانی را ترسیم کنیم، فضا به چند بخش متناسب تقسیم می‌شود. غالباً، اشخاص و وقایع اصلی در بخش میانی و در زیر خط افق تمرکز می‌یابند&lt;ref&gt;پاکباز، روئین (1378). &#039;&#039;&#039;&#039;&#039;دایره‌المعارف هنر&#039;&#039;&#039;&#039;&#039;. تهران: فرهنگ معاصر، ص 337.&lt;/ref&gt;.   </div></td></tr> <tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br></td></tr> <tr><td class="diff-marker" data-marker="−"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #ffe49c; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>روش قانون‌مندی که در [[شیراز]] ابداع شده بود، راه را بر تولید انبوه نسخه‌ها باز کرد و تقلیدهایی که از این سبک در نگاره‌های ترکی و هندی دیده می‌شود نشان می‌دهد که تولیدات این مرکز به شهرهای دیگر نیز صادر می‌شده است. منظره‌پردازی ساده و غیر پیچیده گیاهان قراردادی، پیکره‌های فربه با چهره‌های گرد و ابروهای کمانی و دماغ‌ها و دهان‌های کوچک از ویژگی‌های این دوره نگاره‌های [[شیراز]] هستند. نسخه مصور [[خاوران نامه|خاوران‌نامه]]&lt;sup&gt;*&lt;/sup&gt; را می‌توان یکی از نمونه‌های برجسته مکتب شیراز دانست&lt;ref&gt;رابینسن، ب. و (1376). '''''تاریخ نگارگری ایران'''''. ترجمه یعقوب آژند. تهران: مولی، ص 38.&lt;/ref&gt;.  </div></td><td class="diff-marker" data-marker="+"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>روش قانون‌مندی که در [[شیراز]] ابداع شده بود، راه را بر تولید انبوه نسخه‌ها باز کرد و تقلیدهایی که از این سبک در نگاره‌های ترکی و هندی دیده می‌شود نشان می‌دهد که تولیدات این مرکز به شهرهای دیگر نیز صادر می‌شده است. منظره‌پردازی ساده و غیر پیچیده گیاهان قراردادی، پیکره‌های فربه با چهره‌های گرد و ابروهای کمانی و دماغ‌ها و دهان‌های کوچک از ویژگی‌های این دوره نگاره‌های [[شیراز]] هستند. نسخه مصور [[خاوران نامه|خاوران‌نامه]]&lt;sup&gt;*&lt;/sup&gt; را می‌توان یکی از نمونه‌های برجسته مکتب <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">[[</ins>شیراز<ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">]] </ins>دانست&lt;ref&gt;رابینسن، ب. و (1376). '''''تاریخ نگارگری ایران'''''. ترجمه یعقوب آژند. تهران: مولی، ص 38.&lt;/ref&gt;.  </div></td></tr> <tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br></td></tr> <tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>== نیز نگاه کنید به ==</div></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>== نیز نگاه کنید به ==</div></td></tr> <tr><td colspan="2" class="diff-lineno" id="mw-diff-left-l23">خط ۲۳:</td> <td colspan="2" class="diff-lineno">خط ۲۳:</td></tr> <tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>== نویسنده مقاله ==</div></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>== نویسنده مقاله ==</div></td></tr> <tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>علی بوذری</div></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>علی بوذری</div></td></tr> <tr><td colspan="2" class="diff-side-deleted"></td><td class="diff-marker" data-marker="+"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div><ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">[[رده:هنر]]</ins></div></td></tr> <tr><td colspan="2" class="diff-side-deleted"></td><td class="diff-marker" data-marker="+"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div><ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">[[رده:نقاشی]]</ins></div></td></tr> </table> Samei https://iranology-e.ir/index.php?title=%D9%85%DA%A9%D8%AA%D8%A8_%D8%B4%DB%8C%D8%B1%D8%A7%D8%B2&diff=3700&oldid=prev Samei: /* کتابشناسی */ 2025-04-19T11:26:59Z <p><span class="autocomment">کتابشناسی</span></p> <table style="background-color: #fff; color: #202122;" data-mw="interface"> <col class="diff-marker" /> <col class="diff-content" /> <col class="diff-marker" /> <col class="diff-content" /> <tr class="diff-title" lang="fa"> <td colspan="2" style="background-color: #fff; color: #202122; text-align: center;">→ نسخهٔ قدیمی‌تر</td> <td colspan="2" style="background-color: #fff; color: #202122; text-align: center;">نسخهٔ ‏۱۹ آوریل ۲۰۲۵، ساعت ۱۱:۲۶</td> </tr><tr><td colspan="2" class="diff-lineno" id="mw-diff-left-l1">خط ۱:</td> <td colspan="2" class="diff-lineno">خط ۱:</td></tr> <tr><td class="diff-marker" data-marker="−"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #ffe49c; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>شیراز، مکتب، نام سبک خاص هنری در شهر شیراز که از دوره آل اینجو شروع به رشد و نمو کرد. در سده (8ق / 14م) به سبب مصون ماندن فارس از هجوم و غارت مغولان، شهر [[شیراز]] به کانونی برای حفظ میراث فرهنگی و هنری ایران بدل شد و به همین دلیل نگارگران شیراز نسبت به نگارگران تبریز و مراکز دیگر، بسیار کمتر تحت تأثیر هنر بیگانه قرار گرفتند&lt;ref&gt;پاکباز، روئین (1378). دایره‌المعارف هنر. تهران: فرهنگ معاصر، ص 336.&lt;/ref&gt;. اینجویان به منظور مقابله با ایلخانان و تحکیم موقعیت خود، سیاست تجلیل از تاریخ گذشته ایران را پیش گرفتند و به همین منظور تحت حمایت ایشان مصورسازی نسخ شاهنامه بسیار رواج یافت&lt;ref name=":0"&gt;پاکباز، روئین (1379). نقاشی ایران، از دیرباز تا امروز. تهران: لارستان، ص 68.&lt;/ref&gt;. نگاره‌های یکی از قدیمی‌ترین نسخه‌های شاهنامه فردوسی (733ق) [محفوظ در کتابخانه دولتی سن پترزبورگ] شاخصه‌هایی چون پیکرهای درشت، رنگ‌آمیزی ساده و جسورانه با تأکید به رنگ‌های گرم، طراحی با خطوط روان و ساده و... را نشان می‌دهد&lt;ref name=":0" /&gt;.   </div></td><td class="diff-marker" data-marker="+"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>شیراز، مکتب، نام سبک خاص هنری در شهر <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">[[</ins>شیراز<ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">]] </ins>که از دوره آل اینجو شروع به رشد و نمو کرد. در سده (8ق / 14م) به سبب مصون ماندن فارس از هجوم و غارت مغولان، شهر [[شیراز]] به کانونی برای حفظ میراث فرهنگی و هنری ایران بدل شد و به همین دلیل نگارگران شیراز نسبت به نگارگران <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">[[</ins>تبریز<ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">]] </ins>و مراکز دیگر، بسیار کمتر تحت تأثیر هنر بیگانه قرار گرفتند&lt;ref&gt;پاکباز، روئین (1378). <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">'''''</ins>دایره‌المعارف هنر<ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">'''''</ins>. تهران: فرهنگ معاصر، ص 336.&lt;/ref&gt;. اینجویان به منظور مقابله با ایلخانان و تحکیم موقعیت خود، سیاست تجلیل از تاریخ گذشته ایران را پیش گرفتند و به همین منظور تحت حمایت ایشان مصورسازی نسخ شاهنامه بسیار رواج یافت&lt;ref name=":0"&gt;پاکباز، روئین (1379). <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">'''''</ins>نقاشی ایران، از دیرباز تا امروز<ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">'''''</ins>. تهران: لارستان، ص 68.&lt;/ref&gt;. نگاره‌های یکی از قدیمی‌ترین نسخه‌های شاهنامه فردوسی (733ق) [محفوظ در کتابخانه دولتی سن پترزبورگ] شاخصه‌هایی چون پیکرهای درشت، رنگ‌آمیزی ساده و جسورانه با تأکید به رنگ‌های گرم، طراحی با خطوط روان و ساده و... را نشان می‌دهد&lt;ref name=":0" /&gt;.   </div></td></tr> <tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br></td></tr> <tr><td class="diff-marker" data-marker="−"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #ffe49c; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>در دوران مظفریان (753ق / 1353م) شیوه‌نگاری در شیراز متحول شد. اصلی‌ترین خصوصیات نگاره‌های این دوران، توجه به جلوه‌های مناظر طبیعی است&lt;ref&gt;کن‌بای، شیلا (1379). نقاشی ایرانی. ترجمه مهدی حسینی. تهران: دانشگاه هنر، ص 41.&lt;/ref&gt;. در آستانه سده نهم هجری، پیوندهای نزدیک‌تری بین شیوه‌های گوناگون مکاتب هنری شیراز و بغداد برقرار شد و این امر باعث تحول در نقاشی شیراز گردید&lt;ref&gt;شریف‌زاده، سید عبدالمجید (1375). تاریخ نگارگری در ایران. تهران: حوزه هنری، ص 96.&lt;/ref&gt;.  </div></td><td class="diff-marker" data-marker="+"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>در دوران مظفریان (753ق / 1353م) شیوه‌نگاری در <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">[[</ins>شیراز<ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">]] </ins>متحول شد. اصلی‌ترین خصوصیات نگاره‌های این دوران، توجه به جلوه‌های مناظر طبیعی است&lt;ref&gt;کن‌بای، شیلا (1379). <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">'''''</ins>نقاشی ایرانی<ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">'''''</ins>. ترجمه مهدی حسینی. تهران: دانشگاه هنر، ص 41.&lt;/ref&gt;. در آستانه سده نهم هجری، پیوندهای نزدیک‌تری بین شیوه‌های گوناگون مکاتب هنری <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">[[</ins>شیراز<ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">]] </ins>و بغداد برقرار شد و این امر باعث تحول در نقاشی شیراز گردید&lt;ref&gt;شریف‌زاده، سید عبدالمجید (1375). <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">'''''</ins>تاریخ نگارگری در ایران<ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">'''''</ins>. تهران: حوزه هنری، ص 96.&lt;/ref&gt;.  </div></td></tr> <tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br></td></tr> <tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>سبک مشخص شیراز در سده (9ق / 15م) شکل گرفت و تا اواخر سده (10ق / 16م) به تحول کند و مستمر خود ادامه داد. قرینه‌سازی، رنگ‌های درخشان، افق رفیع در منظره‌ها، ابرهای پیچان قلم‌گیری صخره‌ها به شکل دندانه‌ای، از مشخصات بارز نقاشی‌های مکتب شیراز به شمار می‌آید.  </div></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>سبک مشخص شیراز در سده (9ق / 15م) شکل گرفت و تا اواخر سده (10ق / 16م) به تحول کند و مستمر خود ادامه داد. قرینه‌سازی، رنگ‌های درخشان، افق رفیع در منظره‌ها، ابرهای پیچان قلم‌گیری صخره‌ها به شکل دندانه‌ای، از مشخصات بارز نقاشی‌های مکتب شیراز به شمار می‌آید.  </div></td></tr> <tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br></td></tr> <tr><td class="diff-marker" data-marker="−"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #ffe49c; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>علاوه بر این، نگارگران این خطه، نظام قانون‌مندی برای ترکیب‌بندی و پیوند متن و تصویر ابداع کردند&lt;ref&gt;پاکباز، روئین (1379). نقاشی ایران، از دیرباز تا امروز. تهران: لارستان، ص 73.&lt;/ref&gt;. قاعده کلی چنین است که با جای دادن دو یا چهار کتبیه در بالا و پائین نگاره، ساختاری متقارن و هندسی در فضای تصویری به وجود می‌آید. اگر محورهای عمودی میان کتیبه‌های فوقانی و تحتانی را ترسیم کنیم، فضا به چند بخش متناسب تقسیم می‌شود. غالباً، اشخاص و وقایع اصلی در بخش میانی و در زیر خط افق تمرکز می‌یابند&lt;ref&gt;پاکباز، روئین (1378). دایره‌المعارف هنر. تهران: فرهنگ معاصر، ص 337.&lt;/ref&gt;.   </div></td><td class="diff-marker" data-marker="+"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>علاوه بر این، نگارگران این خطه، نظام قانون‌مندی برای ترکیب‌بندی و پیوند متن و تصویر ابداع کردند&lt;ref&gt;پاکباز، روئین (1379). <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">'''''</ins>نقاشی ایران، از دیرباز تا امروز<ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">'''''</ins>. تهران: لارستان، ص 73.&lt;/ref&gt;. قاعده کلی چنین است که با جای دادن دو یا چهار کتبیه در بالا و پائین نگاره، ساختاری متقارن و هندسی در فضای تصویری به وجود می‌آید. اگر محورهای عمودی میان کتیبه‌های فوقانی و تحتانی را ترسیم کنیم، فضا به چند بخش متناسب تقسیم می‌شود. غالباً، اشخاص و وقایع اصلی در بخش میانی و در زیر خط افق تمرکز می‌یابند&lt;ref&gt;پاکباز، روئین (1378). <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">'''''</ins>دایره‌المعارف هنر<ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">'''''</ins>. تهران: فرهنگ معاصر، ص 337.&lt;/ref&gt;.   </div></td></tr> <tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br></td></tr> <tr><td class="diff-marker" data-marker="−"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #ffe49c; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>روش قانون‌مندی که در شیراز ابداع شده بود، راه را بر تولید انبوه نسخه‌ها باز کرد و تقلیدهایی که از این سبک در نگاره‌های ترکی و هندی دیده می‌شود نشان می‌دهد که تولیدات این مرکز به شهرهای دیگر نیز صادر می‌شده است. منظره‌پردازی ساده و غیر پیچیده گیاهان قراردادی، پیکره‌های فربه با چهره‌های گرد و ابروهای کمانی و دماغ‌ها و دهان‌های کوچک از ویژگی‌های این دوره نگاره‌های شیراز هستند. نسخه مصور [[خاوران نامه|خاوران‌نامه]]&lt;sup&gt;*&lt;/sup&gt; را می‌توان یکی از نمونه‌های برجسته مکتب شیراز دانست&lt;ref&gt;رابینسن، ب. و (1376). تاریخ نگارگری ایران. ترجمه یعقوب آژند. تهران: مولی، ص 38.&lt;/ref&gt;.  </div></td><td class="diff-marker" data-marker="+"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>روش قانون‌مندی که در <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">[[</ins>شیراز<ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">]] </ins>ابداع شده بود، راه را بر تولید انبوه نسخه‌ها باز کرد و تقلیدهایی که از این سبک در نگاره‌های ترکی و هندی دیده می‌شود نشان می‌دهد که تولیدات این مرکز به شهرهای دیگر نیز صادر می‌شده است. منظره‌پردازی ساده و غیر پیچیده گیاهان قراردادی، پیکره‌های فربه با چهره‌های گرد و ابروهای کمانی و دماغ‌ها و دهان‌های کوچک از ویژگی‌های این دوره نگاره‌های <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">[[</ins>شیراز<ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">]] </ins>هستند. نسخه مصور [[خاوران نامه|خاوران‌نامه]]&lt;sup&gt;*&lt;/sup&gt; را می‌توان یکی از نمونه‌های برجسته مکتب شیراز دانست&lt;ref&gt;رابینسن، ب. و (1376). <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">'''''</ins>تاریخ نگارگری ایران<ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">'''''</ins>. ترجمه یعقوب آژند. تهران: مولی، ص 38.&lt;/ref&gt;.  </div></td></tr> <tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br></td></tr> <tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>== نیز نگاه کنید به ==</div></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>== نیز نگاه کنید به ==</div></td></tr> <tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br></td></tr> <tr><td class="diff-marker" data-marker="−"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #ffe49c; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>== <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">کتابشناسی </del>==</div></td><td class="diff-marker" data-marker="+"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div><ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">* [[مکتب تبریز]]</ins></div></td></tr> <tr><td colspan="2" class="diff-side-deleted"></td><td class="diff-marker" data-marker="+"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div><ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">* [[مکتب اصفهان]]</ins></div></td></tr> <tr><td colspan="2" class="diff-side-deleted"></td><td class="diff-marker" data-marker="+"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div><ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">* [[مکتب هرات]]</ins></div></td></tr> <tr><td colspan="2" class="diff-side-deleted"></td><td class="diff-marker" data-marker="+"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div> </div></td></tr> <tr><td colspan="2" class="diff-side-deleted"></td><td class="diff-marker" data-marker="+"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>== <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">مآخذ </ins>==</div></td></tr> <tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>&lt;references /&gt;</div></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>&lt;references /&gt;</div></td></tr> <tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br></td></tr> <tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>== منبع اصلی ==</div></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>== منبع اصلی ==</div></td></tr> <tr><td class="diff-marker" data-marker="−"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #ffe49c; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>دانشنامه ایران</div></td><td class="diff-marker" data-marker="+"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div><ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">[https://icro.ir/ سازمان فرهنگ و ارتباطات اسلامی، مرکز مطالعات راهبردی روابط فرهنگی] (1398). </ins>دانشنامه ایران<ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">. تهران: [https://alhoda.ir/ موسسه فرهنگی هنری و انتشارات بین المللی الهدی]،</ins></div></td></tr> <tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br></td></tr> <tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>== نویسنده مقاله ==</div></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>== نویسنده مقاله ==</div></td></tr> <tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>علی بوذری</div></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>علی بوذری</div></td></tr> </table> Samei https://iranology-e.ir/index.php?title=%D9%85%DA%A9%D8%AA%D8%A8_%D8%B4%DB%8C%D8%B1%D8%A7%D8%B2&diff=1991&oldid=prev Samei در ‏۲۶ نوامبر ۲۰۲۴، ساعت ۱۴:۵۸ 2024-11-26T14:58:18Z <p></p> <table style="background-color: #fff; color: #202122;" data-mw="interface"> <col class="diff-marker" /> <col class="diff-content" /> <col class="diff-marker" /> <col class="diff-content" /> <tr class="diff-title" lang="fa"> <td colspan="2" style="background-color: #fff; color: #202122; text-align: center;">→ نسخهٔ قدیمی‌تر</td> <td colspan="2" style="background-color: #fff; color: #202122; text-align: center;">نسخهٔ ‏۲۶ نوامبر ۲۰۲۴، ساعت ۱۴:۵۸</td> </tr><tr><td colspan="2" class="diff-lineno" id="mw-diff-left-l1">خط ۱:</td> <td colspan="2" class="diff-lineno">خط ۱:</td></tr> <tr><td class="diff-marker" data-marker="−"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #ffe49c; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>شیراز، مکتب، نام سبک خاص هنری در شهر شیراز که از دوره آل اینجو شروع به رشد و نمو کرد.  </div></td><td class="diff-marker" data-marker="+"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>شیراز، مکتب، نام سبک خاص هنری در شهر شیراز که از دوره آل اینجو شروع به رشد و نمو کرد. <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">در سده (8ق / 14م) به سبب مصون ماندن فارس از هجوم و غارت مغولان، شهر [[شیراز]] به کانونی برای حفظ میراث فرهنگی و هنری ایران بدل شد و به همین دلیل نگارگران شیراز نسبت به نگارگران تبریز و مراکز دیگر، بسیار کمتر تحت تأثیر هنر بیگانه قرار گرفتند&lt;ref&gt;پاکباز، روئین (1378). دایره‌المعارف هنر. تهران: فرهنگ معاصر، ص 336.&lt;/ref&gt;. اینجویان به منظور مقابله با ایلخانان و تحکیم موقعیت خود، سیاست تجلیل از تاریخ گذشته ایران را پیش گرفتند و به همین منظور تحت حمایت ایشان مصورسازی نسخ شاهنامه بسیار رواج یافت&lt;ref name=":0"&gt;پاکباز، روئین (1379). نقاشی ایران، از دیرباز تا امروز. تهران: لارستان، ص 68.&lt;/ref&gt;. نگاره‌های یکی از قدیمی‌ترین نسخه‌های شاهنامه فردوسی (733ق) [محفوظ در کتابخانه دولتی سن پترزبورگ] شاخصه‌هایی چون پیکرهای درشت، رنگ‌آمیزی ساده و جسورانه با تأکید به رنگ‌های گرم، طراحی با خطوط روان و ساده و... را نشان می‌دهد&lt;ref name=":0" /&gt;.  </ins></div></td></tr> <tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br></td></tr> <tr><td class="diff-marker" data-marker="−"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #ffe49c; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div><del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">در سده (8ق / 14م) به سبب مصون ماندن فارس از هجوم و غارت مغولان، شهر [[شیراز]] به کانونی برای حفظ میراث فرهنگی و هنری ایران بدل شد و به همین دلیل نگارگران شیراز نسبت به نگارگران تبریز و مراکز دیگر، بسیار کمتر تحت تأثیر هنر بیگانه قرار گرفتند&lt;ref&gt;پاکباز، روئین (1378). دایره‌المعارف هنر. تهران: فرهنگ معاصر، ص 336.&lt;/ref&gt;. اینجویان به منظور مقابله با ایلخانان و تحکیم موقعیت خود، سیاست تجلیل از تاریخ گذشته ایران را پیش گرفتند و به همین منظور تحت حمایت ایشان مصورسازی نسخ شاهنامه بسیار رواج یافت&lt;ref name=":0"&gt;پاکباز، روئین (1379). نقاشی ایران، از دیرباز تا امروز. تهران: لارستان، ص 68.&lt;/ref&gt;. نگاره‌های یکی از قدیمی‌ترین نسخه‌های شاهنامه فردوسی (733ق) [محفوظ در کتابخانه دولتی سن پترزبورگ] شاخصه‌هایی چون پیکرهای درشت، رنگ‌آمیزی ساده و جسورانه با تأکید به رنگ‌های گرم، طراحی با خطوط روان و ساده و... را نشان می‌دهد&lt;ref name=":0" /&gt;. </del>در دوران مظفریان (753ق / 1353م) شیوه‌نگاری در شیراز متحول شد. اصلی‌ترین خصوصیات نگاره‌های این دوران، توجه به جلوه‌های مناظر طبیعی است&lt;ref&gt;کن‌بای، شیلا (1379). نقاشی ایرانی. ترجمه مهدی حسینی. تهران: دانشگاه هنر، ص 41.&lt;/ref&gt;. در آستانه سده نهم هجری، پیوندهای نزدیک‌تری بین شیوه‌های گوناگون مکاتب هنری شیراز و بغداد برقرار شد و این امر باعث تحول در نقاشی شیراز گردید&lt;ref&gt;شریف‌زاده، سید عبدالمجید (1375). تاریخ نگارگری در ایران. تهران: حوزه هنری، ص 96.&lt;/ref&gt;.  </div></td><td class="diff-marker" data-marker="+"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>در دوران مظفریان (753ق / 1353م) شیوه‌نگاری در شیراز متحول شد. اصلی‌ترین خصوصیات نگاره‌های این دوران، توجه به جلوه‌های مناظر طبیعی است&lt;ref&gt;کن‌بای، شیلا (1379). نقاشی ایرانی. ترجمه مهدی حسینی. تهران: دانشگاه هنر، ص 41.&lt;/ref&gt;. در آستانه سده نهم هجری، پیوندهای نزدیک‌تری بین شیوه‌های گوناگون مکاتب هنری شیراز و بغداد برقرار شد و این امر باعث تحول در نقاشی شیراز گردید&lt;ref&gt;شریف‌زاده، سید عبدالمجید (1375). تاریخ نگارگری در ایران. تهران: حوزه هنری، ص 96.&lt;/ref&gt;.  </div></td></tr> <tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br></td></tr> <tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>سبک مشخص شیراز در سده (9ق / 15م) شکل گرفت و تا اواخر سده (10ق / 16م) به تحول کند و مستمر خود ادامه داد. قرینه‌سازی، رنگ‌های درخشان، افق رفیع در منظره‌ها، ابرهای پیچان قلم‌گیری صخره‌ها به شکل دندانه‌ای، از مشخصات بارز نقاشی‌های مکتب شیراز به شمار می‌آید.  </div></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>سبک مشخص شیراز در سده (9ق / 15م) شکل گرفت و تا اواخر سده (10ق / 16م) به تحول کند و مستمر خود ادامه داد. قرینه‌سازی، رنگ‌های درخشان، افق رفیع در منظره‌ها، ابرهای پیچان قلم‌گیری صخره‌ها به شکل دندانه‌ای، از مشخصات بارز نقاشی‌های مکتب شیراز به شمار می‌آید.  </div></td></tr> <tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br></td></tr> <tr><td class="diff-marker" data-marker="−"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #ffe49c; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>علاوه بر این، نگارگران این خطه، نظام قانون‌مندی برای ترکیب‌بندی و پیوند متن و تصویر ابداع کردند&lt;ref&gt;پاکباز، روئین (1379). نقاشی ایران، از دیرباز تا امروز. تهران: لارستان، ص 73.&lt;/ref&gt;. قاعده کلی چنین است که با جای دادن دو یا چهار کتبیه در بالا و پائین نگاره، ساختاری متقارن و هندسی در فضای تصویری به وجود می‌آید. اگر محورهای عمودی میان کتیبه‌های فوقانی و تحتانی را ترسیم کنیم، فضا به چند بخش متناسب تقسیم می‌شود. غالباً، اشخاص و وقایع اصلی در بخش میانی و در زیر خط افق تمرکز می‌یابند&lt;ref&gt;پاکباز، روئین (1378). دایره‌المعارف هنر. تهران: فرهنگ معاصر، ص 337.&lt;/ref&gt;. روش قانون‌مندی که در شیراز ابداع شده بود، راه را بر تولید انبوه نسخه‌ها باز کرد و تقلیدهایی که از این سبک در نگاره‌های ترکی و هندی دیده می‌شود نشان می‌دهد که تولیدات این مرکز به شهرهای دیگر نیز صادر می‌شده است. منظره‌پردازی ساده و غیر پیچیده گیاهان قراردادی، پیکره‌های فربه با چهره‌های گرد و ابروهای کمانی و دماغ‌ها و دهان‌های کوچک از ویژگی‌های این دوره نگاره‌های شیراز هستند. نسخه مصور [[خاوران نامه|خاوران‌نامه]]&lt;sup&gt;*&lt;/sup&gt; را می‌توان یکی از نمونه‌های برجسته مکتب شیراز دانست&lt;ref&gt;رابینسن، ب. و (1376). تاریخ نگارگری ایران. ترجمه یعقوب آژند. تهران: مولی، ص 38.&lt;/ref&gt;.  </div></td><td class="diff-marker" data-marker="+"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>علاوه بر این، نگارگران این خطه، نظام قانون‌مندی برای ترکیب‌بندی و پیوند متن و تصویر ابداع کردند&lt;ref&gt;پاکباز، روئین (1379). نقاشی ایران، از دیرباز تا امروز. تهران: لارستان، ص 73.&lt;/ref&gt;. قاعده کلی چنین است که با جای دادن دو یا چهار کتبیه در بالا و پائین نگاره، ساختاری متقارن و هندسی در فضای تصویری به وجود می‌آید. اگر محورهای عمودی میان کتیبه‌های فوقانی و تحتانی را ترسیم کنیم، فضا به چند بخش متناسب تقسیم می‌شود. غالباً، اشخاص و وقایع اصلی در بخش میانی و در زیر خط افق تمرکز می‌یابند&lt;ref&gt;پاکباز، روئین (1378). دایره‌المعارف هنر. تهران: فرهنگ معاصر، ص 337.&lt;/ref&gt;. <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;"> </ins></div></td></tr> <tr><td colspan="2" class="diff-side-deleted"></td><td class="diff-marker" data-marker="+"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div> </div></td></tr> <tr><td colspan="2" class="diff-side-deleted"></td><td class="diff-marker" data-marker="+"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>روش قانون‌مندی که در شیراز ابداع شده بود، راه را بر تولید انبوه نسخه‌ها باز کرد و تقلیدهایی که از این سبک در نگاره‌های ترکی و هندی دیده می‌شود نشان می‌دهد که تولیدات این مرکز به شهرهای دیگر نیز صادر می‌شده است. منظره‌پردازی ساده و غیر پیچیده گیاهان قراردادی، پیکره‌های فربه با چهره‌های گرد و ابروهای کمانی و دماغ‌ها و دهان‌های کوچک از ویژگی‌های این دوره نگاره‌های شیراز هستند. نسخه مصور [[خاوران نامه|خاوران‌نامه]]&lt;sup&gt;*&lt;/sup&gt; را می‌توان یکی از نمونه‌های برجسته مکتب شیراز دانست&lt;ref&gt;رابینسن، ب. و (1376). تاریخ نگارگری ایران. ترجمه یعقوب آژند. تهران: مولی، ص 38.&lt;/ref&gt;.  </div></td></tr> <tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br></td></tr> <tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>== نیز نگاه کنید به ==</div></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>== نیز نگاه کنید به ==</div></td></tr> </table> Samei https://iranology-e.ir/index.php?title=%D9%85%DA%A9%D8%AA%D8%A8_%D8%B4%DB%8C%D8%B1%D8%A7%D8%B2&diff=1990&oldid=prev Samei: /* گتابشناسی */ 2024-11-26T14:57:33Z <p><span class="autocomment">گتابشناسی</span></p> <table style="background-color: #fff; color: #202122;" data-mw="interface"> <col class="diff-marker" /> <col class="diff-content" /> <col class="diff-marker" /> <col class="diff-content" /> <tr class="diff-title" lang="fa"> <td colspan="2" style="background-color: #fff; color: #202122; text-align: center;">→ نسخهٔ قدیمی‌تر</td> <td colspan="2" style="background-color: #fff; color: #202122; text-align: center;">نسخهٔ ‏۲۶ نوامبر ۲۰۲۴، ساعت ۱۴:۵۷</td> </tr><tr><td colspan="2" class="diff-lineno" id="mw-diff-left-l7">خط ۷:</td> <td colspan="2" class="diff-lineno">خط ۷:</td></tr> <tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>علاوه بر این، نگارگران این خطه، نظام قانون‌مندی برای ترکیب‌بندی و پیوند متن و تصویر ابداع کردند&lt;ref&gt;پاکباز، روئین (1379). نقاشی ایران، از دیرباز تا امروز. تهران: لارستان، ص 73.&lt;/ref&gt;. قاعده کلی چنین است که با جای دادن دو یا چهار کتبیه در بالا و پائین نگاره، ساختاری متقارن و هندسی در فضای تصویری به وجود می‌آید. اگر محورهای عمودی میان کتیبه‌های فوقانی و تحتانی را ترسیم کنیم، فضا به چند بخش متناسب تقسیم می‌شود. غالباً، اشخاص و وقایع اصلی در بخش میانی و در زیر خط افق تمرکز می‌یابند&lt;ref&gt;پاکباز، روئین (1378). دایره‌المعارف هنر. تهران: فرهنگ معاصر، ص 337.&lt;/ref&gt;. روش قانون‌مندی که در شیراز ابداع شده بود، راه را بر تولید انبوه نسخه‌ها باز کرد و تقلیدهایی که از این سبک در نگاره‌های ترکی و هندی دیده می‌شود نشان می‌دهد که تولیدات این مرکز به شهرهای دیگر نیز صادر می‌شده است. منظره‌پردازی ساده و غیر پیچیده گیاهان قراردادی، پیکره‌های فربه با چهره‌های گرد و ابروهای کمانی و دماغ‌ها و دهان‌های کوچک از ویژگی‌های این دوره نگاره‌های شیراز هستند. نسخه مصور [[خاوران نامه|خاوران‌نامه]]&lt;sup&gt;*&lt;/sup&gt; را می‌توان یکی از نمونه‌های برجسته مکتب شیراز دانست&lt;ref&gt;رابینسن، ب. و (1376). تاریخ نگارگری ایران. ترجمه یعقوب آژند. تهران: مولی، ص 38.&lt;/ref&gt;.  </div></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>علاوه بر این، نگارگران این خطه، نظام قانون‌مندی برای ترکیب‌بندی و پیوند متن و تصویر ابداع کردند&lt;ref&gt;پاکباز، روئین (1379). نقاشی ایران، از دیرباز تا امروز. تهران: لارستان، ص 73.&lt;/ref&gt;. قاعده کلی چنین است که با جای دادن دو یا چهار کتبیه در بالا و پائین نگاره، ساختاری متقارن و هندسی در فضای تصویری به وجود می‌آید. اگر محورهای عمودی میان کتیبه‌های فوقانی و تحتانی را ترسیم کنیم، فضا به چند بخش متناسب تقسیم می‌شود. غالباً، اشخاص و وقایع اصلی در بخش میانی و در زیر خط افق تمرکز می‌یابند&lt;ref&gt;پاکباز، روئین (1378). دایره‌المعارف هنر. تهران: فرهنگ معاصر، ص 337.&lt;/ref&gt;. روش قانون‌مندی که در شیراز ابداع شده بود، راه را بر تولید انبوه نسخه‌ها باز کرد و تقلیدهایی که از این سبک در نگاره‌های ترکی و هندی دیده می‌شود نشان می‌دهد که تولیدات این مرکز به شهرهای دیگر نیز صادر می‌شده است. منظره‌پردازی ساده و غیر پیچیده گیاهان قراردادی، پیکره‌های فربه با چهره‌های گرد و ابروهای کمانی و دماغ‌ها و دهان‌های کوچک از ویژگی‌های این دوره نگاره‌های شیراز هستند. نسخه مصور [[خاوران نامه|خاوران‌نامه]]&lt;sup&gt;*&lt;/sup&gt; را می‌توان یکی از نمونه‌های برجسته مکتب شیراز دانست&lt;ref&gt;رابینسن، ب. و (1376). تاریخ نگارگری ایران. ترجمه یعقوب آژند. تهران: مولی، ص 38.&lt;/ref&gt;.  </div></td></tr> <tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br></td></tr> <tr><td colspan="2" class="diff-side-deleted"></td><td class="diff-marker" data-marker="+"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div><ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">== نیز نگاه کنید به ==</ins></div></td></tr> <tr><td colspan="2" class="diff-side-deleted"></td><td class="diff-marker" data-marker="+"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div><ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;"></ins></div></td></tr> <tr><td colspan="2" class="diff-side-deleted"></td><td class="diff-marker" data-marker="+"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div><ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">== کتابشناسی ==</ins></div></td></tr> <tr><td colspan="2" class="diff-side-deleted"></td><td class="diff-marker" data-marker="+"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div><ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">&lt;references /&gt;</ins></div></td></tr> <tr><td colspan="2" class="diff-side-deleted"></td><td class="diff-marker" data-marker="+"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div><ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;"></ins></div></td></tr> <tr><td colspan="2" class="diff-side-deleted"></td><td class="diff-marker" data-marker="+"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div><ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">== منبع اصلی ==</ins></div></td></tr> <tr><td colspan="2" class="diff-side-deleted"></td><td class="diff-marker" data-marker="+"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div><ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">دانشنامه ایران</ins></div></td></tr> <tr><td colspan="2" class="diff-side-deleted"></td><td class="diff-marker" data-marker="+"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div><ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;"></ins></div></td></tr> <tr><td colspan="2" class="diff-side-deleted"></td><td class="diff-marker" data-marker="+"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div><ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">== نویسنده مقاله ==</ins></div></td></tr> <tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>علی بوذری</div></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>علی بوذری</div></td></tr> <tr><td class="diff-marker" data-marker="−"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #ffe49c; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div><del style="font-weight: bold; text-decoration: none;"></del></div></td><td colspan="2" class="diff-side-added"></td></tr> <tr><td class="diff-marker" data-marker="−"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #ffe49c; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div><del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">== گتابشناسی ==</del></div></td><td colspan="2" class="diff-side-added"></td></tr> </table> Samei https://iranology-e.ir/index.php?title=%D9%85%DA%A9%D8%AA%D8%A8_%D8%B4%DB%8C%D8%B1%D8%A7%D8%B2&diff=1839&oldid=prev Samei در ‏۱۲ اکتبر ۲۰۲۴، ساعت ۰۷:۵۸ 2024-10-12T07:58:04Z <p></p> <table style="background-color: #fff; color: #202122;" data-mw="interface"> <col class="diff-marker" /> <col class="diff-content" /> <col class="diff-marker" /> <col class="diff-content" /> <tr class="diff-title" lang="fa"> <td colspan="2" style="background-color: #fff; color: #202122; text-align: center;">→ نسخهٔ قدیمی‌تر</td> <td colspan="2" style="background-color: #fff; color: #202122; text-align: center;">نسخهٔ ‏۱۲ اکتبر ۲۰۲۴، ساعت ۰۷:۵۸</td> </tr><tr><td colspan="2" class="diff-lineno" id="mw-diff-left-l1">خط ۱:</td> <td colspan="2" class="diff-lineno">خط ۱:</td></tr> <tr><td class="diff-marker" data-marker="−"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #ffe49c; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div><del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">'''شيراز، مكتب'''، </del>نام <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">سبك </del>خاص <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">هنري </del>در شهر <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">شيراز كه </del>از <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">دورة </del>آل <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">اينجو </del>شروع به رشد و نمو <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">كرد</del>.  </div></td><td class="diff-marker" data-marker="+"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div><ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">شیراز، مکتب، </ins>نام <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">سبک </ins>خاص <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">هنری </ins>در شهر <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">شیراز که </ins>از <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">دوره </ins>آل <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">اینجو </ins>شروع به رشد و نمو <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">کرد</ins>.  </div></td></tr> <tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br></td></tr> <tr><td class="diff-marker" data-marker="−"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #ffe49c; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>در <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">سدة </del>(8ق / 14م) به سبب مصون ماندن فارس از هجوم و غارت مغولان، شهر <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">شيراز </del>به <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">كانوني براي </del>حفظ <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">ميراث فرهنگي </del>و <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">هنري ايران </del>بدل شد و به <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">همين دليل </del>نگارگران <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">شيراز </del>نسبت به نگارگران <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">تبريز </del>و <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">مراكز ديگر، بسيار كمتر </del>تحت <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">تأثير </del>هنر <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">بيگانه </del>قرار گرفتند<del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">.</del>&lt;<del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">sup</del>&gt;<del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">1</del>&lt;/<del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">sup</del>&gt; <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">اينجويان </del>به منظور مقابله با <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">ايلخانان </del>و <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">تحكيم موقعيت </del>خود، <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">سياست تجليل </del>از <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">تاريخ گذشتة ايران </del>را <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">پيش </del>گرفتند و به <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">همين </del>منظور تحت <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">حمايت ايشان مصورسازي </del>نسخ شاهنامه <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">بسيار </del>رواج <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">يافت.</del>&lt;<del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">sup</del>&gt;<del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">2</del>&lt;/<del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">sup</del>&gt; <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">نگاره‌هاي يكي </del>از <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">قديمي‌ترين نسخه‌هاي شاهنامة فردوسي </del>(733ق) [محفوظ در <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">كتابخانة دولتي </del>سن پترزبورگ] <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">شاخصه‌هايي </del>چون <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">پيكرهاي </del>درشت، <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">رنگ‌آميزي </del>ساده و جسورانه با <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">تأكيد </del>به <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">رنگ‌هاي </del>گرم، <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">طراحي </del>با خطوط روان و ساده و... را نشان <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">مي‌دهد.&lt;sup&gt;2</del>&lt;/<del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">sup</del>&gt; در دوران <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">مظفريان </del>(753ق / 1353م) <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">شيوه‌نگاري </del>در <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">شيراز </del>متحول شد. <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">اصلي‌ترين خصوصيات نگاره‌هاي اين </del>دوران، توجه به <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">جلوه‌هاي </del>مناظر <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">طبيعي </del>است<del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">.</del>&lt;<del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">sup</del>&gt;<del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">3</del>&lt;/<del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">sup</del>&gt; در <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">آستانة سدة </del>نهم <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">هجري، پيوندهاي نزديك‌تري بين شيوه‌هاي </del>گوناگون <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">مكاتب هنري شيراز </del>و بغداد برقرار شد و <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">اين </del>امر باعث تحول در <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">نقاشي شيراز گرديد.</del>&lt;<del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">sup</del>&gt;<del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">4</del>&lt;/<del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">sup</del>&gt;  </div></td><td class="diff-marker" data-marker="+"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>در <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">سده </ins>(8ق / 14م) به سبب مصون ماندن فارس از هجوم و غارت مغولان، شهر <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">[[شیراز]] </ins>به <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">کانونی برای </ins>حفظ <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">میراث فرهنگی </ins>و <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">هنری ایران </ins>بدل شد و به <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">همین دلیل </ins>نگارگران <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">شیراز </ins>نسبت به نگارگران <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">تبریز </ins>و <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">مراکز دیگر، بسیار کمتر </ins>تحت <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">تأثیر </ins>هنر <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">بیگانه </ins>قرار گرفتند&lt;<ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">ref</ins>&gt;<ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">پاکباز، روئین (1378). دایره‌المعارف هنر. تهران: فرهنگ معاصر، ص 336.</ins>&lt;/<ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">ref</ins>&gt;<ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">. اینجویان </ins>به منظور مقابله با <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">ایلخانان </ins>و <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">تحکیم موقعیت </ins>خود، <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">سیاست تجلیل </ins>از <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">تاریخ گذشته ایران </ins>را <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">پیش </ins>گرفتند و به <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">همین </ins>منظور تحت <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">حمایت ایشان مصورسازی </ins>نسخ شاهنامه <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">بسیار </ins>رواج <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">یافت</ins>&lt;<ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">ref name=":0"</ins>&gt;<ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">پاکباز، روئین (1379). نقاشی ایران، از دیرباز تا امروز. تهران: لارستان، ص 68.</ins>&lt;/<ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">ref</ins>&gt;<ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">. نگاره‌های یکی </ins>از <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">قدیمی‌ترین نسخه‌های شاهنامه فردوسی </ins>(733ق) [محفوظ در <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">کتابخانه دولتی </ins>سن پترزبورگ] <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">شاخصه‌هایی </ins>چون <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">پیکرهای </ins>درشت، <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">رنگ‌آمیزی </ins>ساده و جسورانه با <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">تأکید </ins>به <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">رنگ‌های </ins>گرم، <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">طراحی </ins>با خطوط روان و ساده و... را نشان <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">می‌دهد</ins>&lt;<ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">ref name=":0" </ins>/&gt;<ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">. </ins>در دوران <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">مظفریان </ins>(753ق / 1353م) <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">شیوه‌نگاری </ins>در <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">شیراز </ins>متحول شد. <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">اصلی‌ترین خصوصیات نگاره‌های این </ins>دوران، توجه به <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">جلوه‌های </ins>مناظر <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">طبیعی </ins>است&lt;<ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">ref</ins>&gt;<ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">کن‌بای، شیلا (1379). نقاشی ایرانی. ترجمه مهدی حسینی. تهران: دانشگاه هنر، ص 41.</ins>&lt;/<ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">ref</ins>&gt;<ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">. </ins>در <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">آستانه سده </ins>نهم <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">هجری، پیوندهای نزدیک‌تری بین شیوه‌های </ins>گوناگون <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">مکاتب هنری شیراز </ins>و بغداد برقرار شد و <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">این </ins>امر باعث تحول در <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">نقاشی شیراز گردید</ins>&lt;<ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">ref</ins>&gt;<ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">شریف‌زاده، سید عبدالمجید (1375). تاریخ نگارگری در ایران. تهران: حوزه هنری، ص 96.</ins>&lt;/<ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">ref</ins>&gt;<ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">. </ins></div></td></tr> <tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br></td></tr> <tr><td class="diff-marker" data-marker="−"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #ffe49c; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div><del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">سبك </del>مشخص <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">شيراز </del>در <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">سدة </del>(9ق / 15م) <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">شكل </del>گرفت و تا اواخر <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">سدة </del>(10ق / 16م) به تحول <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">كند </del>و مستمر خود ادامه داد. <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">قرينه‌سازي، رنگ‌هاي </del>درخشان، افق <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">رفيع </del>در منظره‌ها، <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">ابرهاي پيچان قلم‌گيري </del>صخره‌ها به <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">شكل دندانه‌اي، </del>از مشخصات بارز <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">نقاشي‌هاي مكتب شيراز </del>به شمار <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">مي‌آيد</del>.  </div></td><td class="diff-marker" data-marker="+"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div><ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">سبک </ins>مشخص <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">شیراز </ins>در <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">سده </ins>(9ق / 15م) <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">شکل </ins>گرفت و تا اواخر <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">سده </ins>(10ق / 16م) به تحول <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">کند </ins>و مستمر خود ادامه داد. <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">قرینه‌سازی، رنگ‌های </ins>درخشان، افق <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">رفیع </ins>در منظره‌ها، <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">ابرهای پیچان قلم‌گیری </ins>صخره‌ها به <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">شکل دندانه‌ای، </ins>از مشخصات بارز <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">نقاشی‌های مکتب شیراز </ins>به شمار <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">می‌آید</ins>.  </div></td></tr> <tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br></td></tr> <tr><td class="diff-marker" data-marker="−"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #ffe49c; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>علاوه بر <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">اين، </del>نگارگران <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">اين </del>خطه، نظام <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">قانون‌مندي براي تركيب‌بندي </del>و <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">پيوند </del>متن و <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">تصوير </del>ابداع <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">كردند.</del>&lt;<del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">sup</del>&gt;<del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">5</del>&lt;/<del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">sup</del>&gt; <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">قاعدة كلي چنين </del>است <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">كه </del>با <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">جاي </del>دادن دو <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">يا </del>چهار <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">كتبيه </del>در بالا و <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">پائين </del>نگاره، <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">ساختاري </del>متقارن و <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">هندسي </del>در <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">فضاي تصويري </del>به وجود <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">مي‌آيد</del>. اگر <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">محورهاي عمودي ميان كتيبه‌هاي فوقاني </del>و <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">تحتاني </del>را <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">ترسيم كنيم، </del>فضا به چند بخش متناسب <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">تقسيم مي‌شود</del>. غالباً، اشخاص و <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">وقايع اصلي </del>در بخش <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">مياني </del>و در <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">زير </del>خط افق <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">تمركز مي‌يابند.</del>&lt;<del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">sup</del>&gt;<del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">6</del>&lt;/<del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">sup</del>&gt; روش <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">قانون‌مندي كه </del>در <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">شيراز </del>ابداع شده بود، راه را بر <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">توليد </del>انبوه نسخه‌ها باز <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">كرد </del>و <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">تقليدهايي كه </del>از <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">اين سبك </del>در <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">نگاره‌هاي تركي </del>و <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">هندي ديده مي‌شود </del>نشان <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">مي‌دهد كه توليدات اين مركز </del>به <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">شهرهاي ديگر نيز </del>صادر <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">مي‌شده </del>است. <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">منظره‌پردازي </del>ساده و <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">غير پيچيدة گياهان قراردادي، پيكره‌هاي </del>فربه با <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">چهره‌هاي </del>گرد و <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">ابروهاي كماني </del>و دماغ‌ها و <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">دهان‌هاي كوچك </del>از <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">ويژگي‌هاي اين دورة نگاره‌هاي شيراز </del>هستند. <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">نسخة </del>مصور خاوران‌نامه&lt;sup&gt;*&lt;/sup&gt; را <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">مي‌توان يكي </del>از <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">نمونه‌هاي برجستة مكتب شيراز </del>دانست<del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">.</del>&lt;<del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">sup</del>&gt;<del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">7</del>&lt;/<del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">sup</del>&gt;  </div></td><td class="diff-marker" data-marker="+"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>علاوه بر <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">این، </ins>نگارگران <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">این </ins>خطه، نظام <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">قانون‌مندی برای ترکیب‌بندی </ins>و <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">پیوند </ins>متن و <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">تصویر </ins>ابداع <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">کردند</ins>&lt;<ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">ref</ins>&gt;<ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">پاکباز، روئین (1379). نقاشی ایران، از دیرباز تا امروز. تهران: لارستان، ص 73.</ins>&lt;/<ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">ref</ins>&gt;<ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">. قاعده کلی چنین </ins>است <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">که </ins>با <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">جای </ins>دادن دو <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">یا </ins>چهار <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">کتبیه </ins>در بالا و <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">پائین </ins>نگاره، <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">ساختاری </ins>متقارن و <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">هندسی </ins>در <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">فضای تصویری </ins>به وجود <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">می‌آید</ins>. اگر <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">محورهای عمودی میان کتیبه‌های فوقانی </ins>و <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">تحتانی </ins>را <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">ترسیم کنیم، </ins>فضا به چند بخش متناسب <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">تقسیم می‌شود</ins>. غالباً، اشخاص و <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">وقایع اصلی </ins>در بخش <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">میانی </ins>و در <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">زیر </ins>خط افق <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">تمرکز می‌یابند</ins>&lt;<ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">ref</ins>&gt;<ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">پاکباز، روئین (1378). دایره‌المعارف هنر. تهران: فرهنگ معاصر، ص 337.</ins>&lt;/<ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">ref</ins>&gt;<ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">. </ins>روش <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">قانون‌مندی که </ins>در <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">شیراز </ins>ابداع شده بود، راه را بر <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">تولید </ins>انبوه نسخه‌ها باز <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">کرد </ins>و <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">تقلیدهایی که </ins>از <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">این سبک </ins>در <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">نگاره‌های ترکی </ins>و <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">هندی دیده می‌شود </ins>نشان <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">می‌دهد که تولیدات این مرکز </ins>به <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">شهرهای دیگر نیز </ins>صادر <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">می‌شده </ins>است. <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">منظره‌پردازی </ins>ساده و <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">غیر پیچیده گیاهان قراردادی، پیکره‌های </ins>فربه با <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">چهره‌های </ins>گرد و <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">ابروهای کمانی </ins>و دماغ‌ها و <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">دهان‌های کوچک </ins>از <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">ویژگی‌های این دوره نگاره‌های شیراز </ins>هستند. <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">نسخه </ins>مصور <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">[[خاوران نامه|</ins>خاوران‌نامه<ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">]]</ins>&lt;sup&gt;*&lt;/sup&gt; را <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">می‌توان یکی </ins>از <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">نمونه‌های برجسته مکتب شیراز </ins>دانست&lt;<ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">ref</ins>&gt;<ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">رابینسن، ب. و (1376). تاریخ نگارگری ایران. ترجمه یعقوب آژند. تهران: مولی، ص 38.</ins>&lt;/<ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">ref</ins>&gt;<ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">. </ins></div></td></tr> <tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br></td></tr> <tr><td colspan="2" class="diff-side-deleted"></td><td class="diff-marker" data-marker="+"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div><ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">علی بوذری</ins></div></td></tr> <tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br></td></tr> <tr><td class="diff-marker" data-marker="−"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #ffe49c; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div><del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">'''مآخذ:''' </del></div></td><td class="diff-marker" data-marker="+"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div><ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">== گتابشناسی ==</ins></div></td></tr> <tr><td class="diff-marker" data-marker="−"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #ffe49c; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div> </div></td><td colspan="2" class="diff-side-added"></td></tr> <tr><td class="diff-marker" data-marker="−"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #ffe49c; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div><del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">1-     پاكباز، روئين. '''''دايرةالمعارف هنر'''''. تهران: فرهنگ معاصر، 1378، ص 336. </del></div></td><td colspan="2" class="diff-side-added"></td></tr> <tr><td class="diff-marker" data-marker="−"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #ffe49c; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div> </div></td><td colspan="2" class="diff-side-added"></td></tr> <tr><td class="diff-marker" data-marker="−"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #ffe49c; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div><del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">2-     پاكباز، روئين. '''''نقاشي ايران، از ديرباز تا امروز'''''. تهران: لارستان، 1379، ص 68. </del></div></td><td colspan="2" class="diff-side-added"></td></tr> <tr><td class="diff-marker" data-marker="−"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #ffe49c; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div> </div></td><td colspan="2" class="diff-side-added"></td></tr> <tr><td class="diff-marker" data-marker="−"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #ffe49c; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div><del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">3-     كن‌باي، شيلا. '''''نقاشي ايراني'''''. ترجمة مهدي حسيني، تهران: دانشگاه هنر، 1379، ص 41. </del></div></td><td colspan="2" class="diff-side-added"></td></tr> <tr><td class="diff-marker" data-marker="−"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #ffe49c; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div> </div></td><td colspan="2" class="diff-side-added"></td></tr> <tr><td class="diff-marker" data-marker="−"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #ffe49c; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div><del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">4-     شريف‌زاده، سيد عبدالمجيد. '''''تاريخ نگارگري در ايران'''''. تهران: حوزة هنري، 1375، ص 96. </del></div></td><td colspan="2" class="diff-side-added"></td></tr> <tr><td class="diff-marker" data-marker="−"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #ffe49c; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div> </div></td><td colspan="2" class="diff-side-added"></td></tr> <tr><td class="diff-marker" data-marker="−"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #ffe49c; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div><del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">5-     پاكباز، روئين. '''''نقاشي ايراني...''''' . ص 73. </del></div></td><td colspan="2" class="diff-side-added"></td></tr> <tr><td class="diff-marker" data-marker="−"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #ffe49c; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div> </div></td><td colspan="2" class="diff-side-added"></td></tr> <tr><td class="diff-marker" data-marker="−"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #ffe49c; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div><del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">6-     پاكباز، روئين. '''''دايرةالمعارف هنر'''''. ص 337. </del></div></td><td colspan="2" class="diff-side-added"></td></tr> <tr><td class="diff-marker" data-marker="−"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #ffe49c; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div> </div></td><td colspan="2" class="diff-side-added"></td></tr> <tr><td class="diff-marker" data-marker="−"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #ffe49c; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div><del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">7-     رابينسن، ب. و. '''''تاريخ نگارگري ايران'''''. ترجمة يعقوب آژند، تهران: مولي، 1376، ص 38. </del></div></td><td colspan="2" class="diff-side-added"></td></tr> <tr><td class="diff-marker" data-marker="−"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #ffe49c; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div> </div></td><td colspan="2" class="diff-side-added"></td></tr> <tr><td class="diff-marker" data-marker="−"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #ffe49c; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div> </div></td><td colspan="2" class="diff-side-added"></td></tr> <tr><td class="diff-marker" data-marker="−"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #ffe49c; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div><del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">علی بوذری</del></div></td><td colspan="2" class="diff-side-added"></td></tr> </table> Samei https://iranology-e.ir/index.php?title=%D9%85%DA%A9%D8%AA%D8%A8_%D8%B4%DB%8C%D8%B1%D8%A7%D8%B2&diff=1590&oldid=prev Samei: صفحه‌ای تازه حاوی «'''شيراز، مكتب'''، نام سبك خاص هنري در شهر شيراز كه از دورة آل اينجو شروع به رشد و نمو كرد. در سدة (8ق / 14م) به سبب مصون ماندن فارس از هجوم و غارت مغولان، شهر شيراز به كانوني براي حفظ ميراث فرهنگي و هنري ايران بدل شد و به همين دليل نگارگران شيراز نسبت...» ایجاد کرد 2024-08-22T03:29:01Z <p>صفحه‌ای تازه حاوی «&#039;&#039;&#039;شيراز، مكتب&#039;&#039;&#039;، نام سبك خاص هنري در شهر شيراز كه از دورة آل اينجو شروع به رشد و نمو كرد. در سدة (8ق / 14م) به سبب مصون ماندن فارس از هجوم و غارت مغولان، شهر شيراز به كانوني براي حفظ ميراث فرهنگي و هنري ايران بدل شد و به همين دليل نگارگران شيراز نسبت...» ایجاد کرد</p> <p><b>صفحهٔ تازه</b></p><div>&#039;&#039;&#039;شيراز، مكتب&#039;&#039;&#039;، نام سبك خاص هنري در شهر شيراز كه از دورة آل اينجو شروع به رشد و نمو كرد. <br /> <br /> در سدة (8ق / 14م) به سبب مصون ماندن فارس از هجوم و غارت مغولان، شهر شيراز به كانوني براي حفظ ميراث فرهنگي و هنري ايران بدل شد و به همين دليل نگارگران شيراز نسبت به نگارگران تبريز و مراكز ديگر، بسيار كمتر تحت تأثير هنر بيگانه قرار گرفتند.&lt;sup&gt;1&lt;/sup&gt; اينجويان به منظور مقابله با ايلخانان و تحكيم موقعيت خود، سياست تجليل از تاريخ گذشتة ايران را پيش گرفتند و به همين منظور تحت حمايت ايشان مصورسازي نسخ شاهنامه بسيار رواج يافت.&lt;sup&gt;2&lt;/sup&gt; نگاره‌هاي يكي از قديمي‌ترين نسخه‌هاي شاهنامة فردوسي (733ق) [محفوظ در كتابخانة دولتي سن پترزبورگ] شاخصه‌هايي چون پيكرهاي درشت، رنگ‌آميزي ساده و جسورانه با تأكيد به رنگ‌هاي گرم، طراحي با خطوط روان و ساده و... را نشان مي‌دهد.&lt;sup&gt;2&lt;/sup&gt; در دوران مظفريان (753ق / 1353م) شيوه‌نگاري در شيراز متحول شد. اصلي‌ترين خصوصيات نگاره‌هاي اين دوران، توجه به جلوه‌هاي مناظر طبيعي است.&lt;sup&gt;3&lt;/sup&gt; در آستانة سدة نهم هجري، پيوندهاي نزديك‌تري بين شيوه‌هاي گوناگون مكاتب هنري شيراز و بغداد برقرار شد و اين امر باعث تحول در نقاشي شيراز گرديد.&lt;sup&gt;4&lt;/sup&gt; <br /> <br /> سبك مشخص شيراز در سدة (9ق / 15م) شكل گرفت و تا اواخر سدة (10ق / 16م) به تحول كند و مستمر خود ادامه داد. قرينه‌سازي، رنگ‌هاي درخشان، افق رفيع در منظره‌ها، ابرهاي پيچان قلم‌گيري صخره‌ها به شكل دندانه‌اي، از مشخصات بارز نقاشي‌هاي مكتب شيراز به شمار مي‌آيد. <br /> <br /> علاوه بر اين، نگارگران اين خطه، نظام قانون‌مندي براي تركيب‌بندي و پيوند متن و تصوير ابداع كردند.&lt;sup&gt;5&lt;/sup&gt; قاعدة كلي چنين است كه با جاي دادن دو يا چهار كتبيه در بالا و پائين نگاره، ساختاري متقارن و هندسي در فضاي تصويري به وجود مي‌آيد. اگر محورهاي عمودي ميان كتيبه‌هاي فوقاني و تحتاني را ترسيم كنيم، فضا به چند بخش متناسب تقسيم مي‌شود. غالباً، اشخاص و وقايع اصلي در بخش مياني و در زير خط افق تمركز مي‌يابند.&lt;sup&gt;6&lt;/sup&gt; روش قانون‌مندي كه در شيراز ابداع شده بود، راه را بر توليد انبوه نسخه‌ها باز كرد و تقليدهايي كه از اين سبك در نگاره‌هاي تركي و هندي ديده مي‌شود نشان مي‌دهد كه توليدات اين مركز به شهرهاي ديگر نيز صادر مي‌شده است. منظره‌پردازي ساده و غير پيچيدة گياهان قراردادي، پيكره‌هاي فربه با چهره‌هاي گرد و ابروهاي كماني و دماغ‌ها و دهان‌هاي كوچك از ويژگي‌هاي اين دورة نگاره‌هاي شيراز هستند. نسخة مصور خاوران‌نامه&lt;sup&gt;*&lt;/sup&gt; را مي‌توان يكي از نمونه‌هاي برجستة مكتب شيراز دانست.&lt;sup&gt;7&lt;/sup&gt; <br /> <br /> <br /> &#039;&#039;&#039;مآخذ:&#039;&#039;&#039; <br /> <br /> 1-     پاكباز، روئين. &#039;&#039;&#039;&#039;&#039;دايرةالمعارف هنر&#039;&#039;&#039;&#039;&#039;. تهران: فرهنگ معاصر، 1378، ص 336. <br /> <br /> 2-     پاكباز، روئين. &#039;&#039;&#039;&#039;&#039;نقاشي ايران، از ديرباز تا امروز&#039;&#039;&#039;&#039;&#039;. تهران: لارستان، 1379، ص 68. <br /> <br /> 3-     كن‌باي، شيلا. &#039;&#039;&#039;&#039;&#039;نقاشي ايراني&#039;&#039;&#039;&#039;&#039;. ترجمة مهدي حسيني، تهران: دانشگاه هنر، 1379، ص 41. <br /> <br /> 4-     شريف‌زاده، سيد عبدالمجيد. &#039;&#039;&#039;&#039;&#039;تاريخ نگارگري در ايران&#039;&#039;&#039;&#039;&#039;. تهران: حوزة هنري، 1375، ص 96. <br /> <br /> 5-     پاكباز، روئين. &#039;&#039;&#039;&#039;&#039;نقاشي ايراني...&#039;&#039;&#039;&#039;&#039; . ص 73. <br /> <br /> 6-     پاكباز، روئين. &#039;&#039;&#039;&#039;&#039;دايرةالمعارف هنر&#039;&#039;&#039;&#039;&#039;. ص 337. <br /> <br /> 7-     رابينسن، ب. و. &#039;&#039;&#039;&#039;&#039;تاريخ نگارگري ايران&#039;&#039;&#039;&#039;&#039;. ترجمة يعقوب آژند، تهران: مولي، 1376، ص 38. <br /> <br /> <br /> علی بوذری</div> Samei