https://iranology-e.ir/index.php?action=history&feed=atom&title=%D9%85%DB%8C%D8%B1%D8%B2%D8%A7_%D8%A7%D8%A8%D9%88%D8%A7%D9%84%D9%82%D8%A7%D8%B3%D9%85_%D9%82%D8%A7%D8%A6%D9%85_%D9%85%D9%82%D8%A7%D9%85_%D9%81%D8%B1%D8%A7%D9%87%D8%A7%D9%86%DB%8C
میرزا ابوالقاسم قائم مقام فراهانی - تاریخچهٔ نسخهها
2026-06-16T05:40:13Z
تاریخچهٔ نسخهها برای این صفحه در ویکی
MediaWiki 1.43.1
https://iranology-e.ir/index.php?title=%D9%85%DB%8C%D8%B1%D8%B2%D8%A7_%D8%A7%D8%A8%D9%88%D8%A7%D9%84%D9%82%D8%A7%D8%B3%D9%85_%D9%82%D8%A7%D8%A6%D9%85_%D9%85%D9%82%D8%A7%D9%85_%D9%81%D8%B1%D8%A7%D9%87%D8%A7%D9%86%DB%8C&diff=8532&oldid=prev
Samei در ۱۳ مهٔ ۲۰۲۵، ساعت ۱۷:۵۵
2025-05-13T17:55:05Z
<p></p>
<table style="background-color: #fff; color: #202122;" data-mw="interface">
<col class="diff-marker" />
<col class="diff-content" />
<col class="diff-marker" />
<col class="diff-content" />
<tr class="diff-title" lang="fa">
<td colspan="2" style="background-color: #fff; color: #202122; text-align: center;">→ نسخهٔ قدیمیتر</td>
<td colspan="2" style="background-color: #fff; color: #202122; text-align: center;">نسخهٔ ۱۳ مهٔ ۲۰۲۵، ساعت ۱۷:۵۵</td>
</tr><tr><td colspan="2" class="diff-lineno" id="mw-diff-left-l20">خط ۲۰:</td>
<td colspan="2" class="diff-lineno">خط ۲۰:</td></tr>
<tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>== نویسنده مقاله ==</div></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>== نویسنده مقاله ==</div></td></tr>
<tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>اکبر فلاحی</div></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>اکبر فلاحی</div></td></tr>
<tr><td colspan="2" class="diff-side-deleted"></td><td class="diff-marker" data-marker="+"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div><ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">[[رده:تاریخ]]</ins></div></td></tr>
<tr><td colspan="2" class="diff-side-deleted"></td><td class="diff-marker" data-marker="+"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div><ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">[[رده:تاریخ و باستان شناسی]]</ins></div></td></tr>
</table>
Samei
https://iranology-e.ir/index.php?title=%D9%85%DB%8C%D8%B1%D8%B2%D8%A7_%D8%A7%D8%A8%D9%88%D8%A7%D9%84%D9%82%D8%A7%D8%B3%D9%85_%D9%82%D8%A7%D8%A6%D9%85_%D9%85%D9%82%D8%A7%D9%85_%D9%81%D8%B1%D8%A7%D9%87%D8%A7%D9%86%DB%8C&diff=8531&oldid=prev
Samei در ۱۳ مهٔ ۲۰۲۵، ساعت ۱۷:۵۴
2025-05-13T17:54:48Z
<p></p>
<table style="background-color: #fff; color: #202122;" data-mw="interface">
<col class="diff-marker" />
<col class="diff-content" />
<col class="diff-marker" />
<col class="diff-content" />
<tr class="diff-title" lang="fa">
<td colspan="2" style="background-color: #fff; color: #202122; text-align: center;">→ نسخهٔ قدیمیتر</td>
<td colspan="2" style="background-color: #fff; color: #202122; text-align: center;">نسخهٔ ۱۳ مهٔ ۲۰۲۵، ساعت ۱۷:۵۴</td>
</tr><tr><td colspan="2" class="diff-lineno" id="mw-diff-left-l1">خط ۱:</td>
<td colspan="2" class="diff-lineno">خط ۱:</td></tr>
<tr><td class="diff-marker" data-marker="−"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #ffe49c; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div><del style="font-weight: bold; text-decoration: none;"> </del></div></td><td class="diff-marker" data-marker="+"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div><ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">[[پرونده:456.jpg|بندانگشتی|میرزا ابوالقاسم قائم مقام فراهانی، قابل بازیابی از https://markazi.farhang.gov.ir/fa/person/detail/750]]</ins></div></td></tr>
<tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>'''قائم مقام فراهانی، میرزا ابوالقاسم''' (1193-1251ه ق)، مشهور به قائم مقام، وزیر، دیوانی، و صدراعظم [[قاجاریه|دوره قاجار]]، متولد «هزاوه» فراهان. پس از فراگیری دانشهای معانی بیان و عروض، لغت عرب، عرفان، ریاضی، اخلاق و...<ref>فائقی. ابراهیم. '''''آشنایی با قائم مقام فراهانی'''''. بی جا. انتشارات زرقلم، 1373، ص 37. </ref> به واسطه پدرش میرزا عیسی (میرزا بزرگ قائم مقام) در دستگاه حاجی ابراهیمخان کلانتر راه یافت. در ابتدا منشأت دولتی را مینگاشت و به حمایت حاجی ابراهیم خان در سلک خدمتگزاران دیوان درآمد<ref>اعتمادالسلطنه، محمدحسنخان. '''''صدرالتواریخ'''''. به اهتمام محمد مشیری، تهران: سازمان انتشارات وحید، 1349، ص 145.</ref>. </div></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>'''قائم مقام فراهانی، میرزا ابوالقاسم''' (1193-1251ه ق)، مشهور به قائم مقام، وزیر، دیوانی، و صدراعظم [[قاجاریه|دوره قاجار]]، متولد «هزاوه» فراهان. پس از فراگیری دانشهای معانی بیان و عروض، لغت عرب، عرفان، ریاضی، اخلاق و...<ref>فائقی. ابراهیم. '''''آشنایی با قائم مقام فراهانی'''''. بی جا. انتشارات زرقلم، 1373، ص 37. </ref> به واسطه پدرش میرزا عیسی (میرزا بزرگ قائم مقام) در دستگاه حاجی ابراهیمخان کلانتر راه یافت. در ابتدا منشأت دولتی را مینگاشت و به حمایت حاجی ابراهیم خان در سلک خدمتگزاران دیوان درآمد<ref>اعتمادالسلطنه، محمدحسنخان. '''''صدرالتواریخ'''''. به اهتمام محمد مشیری، تهران: سازمان انتشارات وحید، 1349، ص 145.</ref>. </div></td></tr>
<tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br></td></tr>
<tr><td colspan="2" class="diff-lineno" id="mw-diff-left-l13">خط ۱۳:</td>
<td colspan="2" class="diff-lineno">خط ۱۳:</td></tr>
<tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br></td></tr>
<tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>== مآخذ ==</div></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>== مآخذ ==</div></td></tr>
<tr><td class="diff-marker" data-marker="−"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #ffe49c; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div><del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">1- فائقی. ابراهیم. '''''آشنایی با قائم مقام فراهانی'''''. بی جا. انتشارات زرقلم، 1373، ص 37. </del></div></td><td class="diff-marker" data-marker="+"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div><ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;"><references /></ins></div></td></tr>
<tr><td class="diff-marker" data-marker="−"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #ffe49c; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div> </div></td><td colspan="2" class="diff-side-added"></td></tr>
<tr><td class="diff-marker" data-marker="−"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #ffe49c; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div><del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">2- اعتمادالسلطنه، محمدحسنخان. '''''صدرالتواریخ'''''. به اهتمام محمد مشیری، تهران: سازمان انتشارات وحید، 1349، ص 145.</del></div></td><td colspan="2" class="diff-side-added"></td></tr>
<tr><td class="diff-marker" data-marker="−"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #ffe49c; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div> </div></td><td colspan="2" class="diff-side-added"></td></tr>
<tr><td class="diff-marker" data-marker="−"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #ffe49c; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div><del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">3- پناهی سمنانی. '''''قائم مقام فراهانی چهره درخشان ادب و سیاست'''''. تهران: نشر ندا، 1376، ص 64. </del></div></td><td colspan="2" class="diff-side-added"></td></tr>
<tr><td class="diff-marker" data-marker="−"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #ffe49c; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div> </div></td><td colspan="2" class="diff-side-added"></td></tr>
<tr><td class="diff-marker" data-marker="−"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #ffe49c; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div><del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">4- پناهی سمنانی. '''''قائم مقام فراهانی چهره درخشان ادب و سیاست'''''. تهران: نشر ندا، 1376، ص 123-122.</del></div></td><td colspan="2" class="diff-side-added"></td></tr>
<tr><td class="diff-marker" data-marker="−"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #ffe49c; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div> </div></td><td colspan="2" class="diff-side-added"></td></tr>
<tr><td class="diff-marker" data-marker="−"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #ffe49c; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div><del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">5- علی قلی میرزا. '''''اکسیرالتواریخ'''''. به اهتمام جمشید کیانفر، تهران: انتشارات سمن، 1370، ص 398.</del></div></td><td colspan="2" class="diff-side-added"></td></tr>
<tr><td class="diff-marker" data-marker="−"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #ffe49c; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div> </div></td><td colspan="2" class="diff-side-added"></td></tr>
<tr><td class="diff-marker" data-marker="−"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #ffe49c; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div><del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">6- فلسفی، بهرام. '''''قائم مقام در آیینه زمان'''''. بی جا، ناشر کتاب آخرین، 1373، ص 164. </del></div></td><td colspan="2" class="diff-side-added"></td></tr>
<tr><td class="diff-marker" data-marker="−"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #ffe49c; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div> </div></td><td colspan="2" class="diff-side-added"></td></tr>
<tr><td class="diff-marker" data-marker="−"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #ffe49c; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div><del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">7- پناهی سمنانی. '''''قائم مقام فراهانی چهره درخشان ادب و سیاست'''''. تهران: نشر ندا، 1376، ص 71. </del></div></td><td colspan="2" class="diff-side-added"></td></tr>
<tr><td class="diff-marker" data-marker="−"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #ffe49c; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div> </div></td><td colspan="2" class="diff-side-added"></td></tr>
<tr><td class="diff-marker" data-marker="−"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #ffe49c; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div><del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">8- نفیسی، سعید. '''''تاریخ اجتماعی و سیاسی در دوره قاجار'''''. تهران: بنیاد، 1345، ج 1.</del></div></td><td colspan="2" class="diff-side-added"></td></tr>
<tr><td class="diff-marker" data-marker="−"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #ffe49c; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div> </div></td><td colspan="2" class="diff-side-added"></td></tr>
<tr><td class="diff-marker" data-marker="−"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #ffe49c; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div><del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">9- هوشنگ مهدوی، عبدالرضا. '''''تاریخ روابط خارجی ایران'''''. تهران: امیرکبیر، 1349، ص 236.</del></div></td><td colspan="2" class="diff-side-added"></td></tr>
<tr><td class="diff-marker" data-marker="−"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #ffe49c; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div> </div></td><td colspan="2" class="diff-side-added"></td></tr>
<tr><td class="diff-marker" data-marker="−"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #ffe49c; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div><del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">10- فائقی. ابراهیم. '''''آشنایی با قائم مقام فراهانی'''''. بی جا. انتشارات زرقلم، 1373، ص 88-77. </del></div></td><td colspan="2" class="diff-side-added"></td></tr>
<tr><td class="diff-marker" data-marker="−"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #ffe49c; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div> </div></td><td colspan="2" class="diff-side-added"></td></tr>
<tr><td class="diff-marker" data-marker="−"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #ffe49c; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div><del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">11- لسانالملک سپهر، محمدتقی. '''''ناسخ''''''''''التواریخ'''''. به اهتمام جمشید کیانفر، تهران: اساطیر، 1377، ج 1، ص 504-500.</del></div></td><td colspan="2" class="diff-side-added"></td></tr>
<tr><td class="diff-marker" data-marker="−"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #ffe49c; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div> </div></td><td colspan="2" class="diff-side-added"></td></tr>
<tr><td class="diff-marker" data-marker="−"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #ffe49c; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div><del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">12- ساسانی، خانملک. '''''سیاستگران دوره قاجار.''''' تهران: هدایت، 1338، ص 48-47.</del></div></td><td colspan="2" class="diff-side-added"></td></tr>
<tr><td class="diff-marker" data-marker="−"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #ffe49c; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div> </div></td><td colspan="2" class="diff-side-added"></td></tr>
<tr><td class="diff-marker" data-marker="−"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #ffe49c; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div><del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">13- محمود، محمود. '''''تاریخ روابط سیاسی ایران و انگلیس در قرن نوزدهم'''''. تهران: اقبال، 1367، ج 1، ص 340.</del></div></td><td colspan="2" class="diff-side-added"></td></tr>
<tr><td class="diff-marker" data-marker="−"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #ffe49c; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div> </div></td><td colspan="2" class="diff-side-added"></td></tr>
<tr><td class="diff-marker" data-marker="−"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #ffe49c; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div><del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">14- شمیم، علی اصغر. '''''ایران در دوره سلطنت قاجار'''''. تهران: مدبر، 1375، ص 128.</del></div></td><td colspan="2" class="diff-side-added"></td></tr>
<tr><td class="diff-marker" data-marker="−"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #ffe49c; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div> </div></td><td colspan="2" class="diff-side-added"></td></tr>
<tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br></td></tr>
<tr><td colspan="2" class="diff-side-deleted"></td><td class="diff-marker" data-marker="+"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div><ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">== منبع اصلی ==</ins></div></td></tr>
<tr><td colspan="2" class="diff-side-deleted"></td><td class="diff-marker" data-marker="+"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div><ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">[https://icro.ir/ سازمان فرهنگ و ارتباطات اسلامی، مرکز مطالعات راهبردی روابط فرهنگی] (1398). دانشنامه ایران. تهران: [https://alhoda.ir/ موسسه فرهنگی هنری و انتشارات بین المللی الهدی]،</ins></div></td></tr>
<tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br></td></tr>
<tr><td colspan="2" class="diff-side-deleted"></td><td class="diff-marker" data-marker="+"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div><ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">== نویسنده مقاله ==</ins></div></td></tr>
<tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>اکبر فلاحی</div></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>اکبر فلاحی</div></td></tr>
</table>
Samei
https://iranology-e.ir/index.php?title=%D9%85%DB%8C%D8%B1%D8%B2%D8%A7_%D8%A7%D8%A8%D9%88%D8%A7%D9%84%D9%82%D8%A7%D8%B3%D9%85_%D9%82%D8%A7%D8%A6%D9%85_%D9%85%D9%82%D8%A7%D9%85_%D9%81%D8%B1%D8%A7%D9%87%D8%A7%D9%86%DB%8C&diff=8529&oldid=prev
Samei در ۱۳ مهٔ ۲۰۲۵، ساعت ۱۷:۵۲
2025-05-13T17:52:14Z
<p></p>
<a href="https://iranology-e.ir/index.php?title=%D9%85%DB%8C%D8%B1%D8%B2%D8%A7_%D8%A7%D8%A8%D9%88%D8%A7%D9%84%D9%82%D8%A7%D8%B3%D9%85_%D9%82%D8%A7%D8%A6%D9%85_%D9%85%D9%82%D8%A7%D9%85_%D9%81%D8%B1%D8%A7%D9%87%D8%A7%D9%86%DB%8C&diff=8529&oldid=5983">نمایش تغییرات</a>
Samei
https://iranology-e.ir/index.php?title=%D9%85%DB%8C%D8%B1%D8%B2%D8%A7_%D8%A7%D8%A8%D9%88%D8%A7%D9%84%D9%82%D8%A7%D8%B3%D9%85_%D9%82%D8%A7%D8%A6%D9%85_%D9%85%D9%82%D8%A7%D9%85_%D9%81%D8%B1%D8%A7%D9%87%D8%A7%D9%86%DB%8C&diff=5983&oldid=prev
Samei در ۴ مهٔ ۲۰۲۵، ساعت ۲۲:۴۰
2025-05-04T22:40:03Z
<p></p>
<table style="background-color: #fff; color: #202122;" data-mw="interface">
<col class="diff-marker" />
<col class="diff-content" />
<col class="diff-marker" />
<col class="diff-content" />
<tr class="diff-title" lang="fa">
<td colspan="2" style="background-color: #fff; color: #202122; text-align: center;">→ نسخهٔ قدیمیتر</td>
<td colspan="2" style="background-color: #fff; color: #202122; text-align: center;">نسخهٔ ۴ مهٔ ۲۰۲۵، ساعت ۲۲:۴۰</td>
</tr><tr><td colspan="2" class="diff-lineno" id="mw-diff-left-l1">خط ۱:</td>
<td colspan="2" class="diff-lineno">خط ۱:</td></tr>
<tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div> </div></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div> </div></td></tr>
<tr><td class="diff-marker" data-marker="−"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #ffe49c; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>'''قائم مقام فراهاني، ميرزا ابوالقاسم''' (1193-1251ه ق)، مشهور به قائم مقام، وزير، ديواني، و صدراعظم <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">دورة قاجار، </del>متولد «هزاوه» فراهان. پس از فراگيري دانشهاي معاني بيان و عروض، لغت عرب، عرفان، رياضي، اخلاق و...<sup>1</sup> به <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">واسطة </del>پدرش ميرزا عيسي (ميرزا بزرگ قائم مقام) در دستگاه حاجي ابراهيمخان كلانتر راه يافت. در ابتدا منشأت دولتي را مينگاشت و به حمايت حاجي ابراهيم خان در سلك خدمتگزاران ديوان درآمد.<sup>2</sup> قائم مقام تا سال 1226ق در تهران به خدمات ديواني اشتغال داشت. پس از مرگ برادرش ميرزا حسن كه پيشكاري عباس ميرزا نايبالسلطنه را داشت به درخواست پدرش به تبريز آمد و به جاي برادرش پيشكاري عباس ميرزا را عهدهدار شد و در سفر و حضر ملازمت خدمت عباس ميرزا را داشت.<sup>3</sup> پس از فوت پدر مشاغل و وظايف او را به دست آورد، او را سيد الوزراء نيز گفتهاند. در سال 1238ق لقب قائم مقام به وي اعطا شد.<sup>4</sup>8ق لقب قائم مقام به وي اعطا شد.ا عهدهدار شد و در سفر و حضر ملازمت خدمت عباس ميرزا را داشت. وران ساساني تمامي آثار و منابع مر به سعايت معاندان، عباس ميرزا از فتحعلي شاه خواست او را عزل كند. فتحعلي شاه او را به تهران احضار كرد و اين انفصال دو سال به طول انجاميد.<sup>5</sup> قائم مقام در اوائل جنگهاي دوم ايران و روس مجدداً به خدمت عباس ميرزا در آمد.<sup>6</sup> در سال 1241ق با دختر فتحعليشاه گوهر ملك خانم ازدواج كرد.<sup>7</sup> با شروع <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">مرحلة </del>دوم جنگهاي ايران و روس او مخالف شروع جنگ بود.<sup>8</sup> در قرارداد تركمانچاي جزو هيأت اعزامي ايران بود.<sup>9</sup> پس از شروع اغتشاشات داخلي در يزد، كرمان، خراسان، به دستور فتحعلي شاه، عباس ميرزا به سركوبي اين شورش اعزام شد و قائم مقام نيز همراه وليعهد بود. پس از سركوبي آنها به همراه عباس ميرزا به تهران آمد.<sup>10</sup> در سال 1248ق عباس ميرزا مأمور حمله به هرات شد اما به علت كسالت، پسرش محمدميرزا عهدهدار جنگ شد و قائم مقام نيز با سپاهي به حمايت وي اعزام شد.<sup>11</sup> با مرگ عباس ميرزا، قائم مقام از وليعهدي محمدميرزا حمايت كرد، وليعهد نيز او را به سمت وزارت خود انتخاب كرد.<sup>12</sup> پس از مرگ فتحعلي شاه، محمد ميرزا با حمايت قائم مقام توانست بر ساير مدعيان سلطنت غالب آيد و به پادشاهي برسد، و مقام صدارت عُظمي را به قائم مقام واگذار كند.</div></td><td class="diff-marker" data-marker="+"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>'''قائم مقام فراهاني، ميرزا ابوالقاسم''' (1193-1251ه ق)، مشهور به قائم مقام، وزير، ديواني، و صدراعظم <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">[[قاجاریه|دوره قاجار]]، </ins>متولد «هزاوه» فراهان. پس از فراگيري دانشهاي معاني بيان و عروض، لغت عرب، عرفان، رياضي، اخلاق و...<sup>1</sup> به <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">واسطه </ins>پدرش ميرزا عيسي (ميرزا بزرگ قائم مقام) در دستگاه حاجي ابراهيمخان كلانتر راه يافت. در ابتدا منشأت دولتي را مينگاشت و به حمايت حاجي ابراهيم خان در سلك خدمتگزاران ديوان درآمد.<sup>2</sup> قائم مقام تا سال 1226ق در تهران به خدمات ديواني اشتغال داشت. پس از مرگ برادرش ميرزا حسن كه پيشكاري عباس ميرزا نايبالسلطنه را داشت به درخواست پدرش به تبريز آمد و به جاي برادرش پيشكاري عباس ميرزا را عهدهدار شد و در سفر و حضر ملازمت خدمت عباس ميرزا را داشت.<sup>3</sup> پس از فوت پدر مشاغل و وظايف او را به دست آورد، او را سيد الوزراء نيز گفتهاند. در سال 1238ق لقب قائم مقام به وي اعطا شد.<sup>4</sup>8ق لقب قائم مقام به وي اعطا شد.ا عهدهدار شد و در سفر و حضر ملازمت خدمت عباس ميرزا را داشت. وران ساساني تمامي آثار و منابع مر به سعايت معاندان، عباس ميرزا از فتحعلي شاه خواست او را عزل كند. فتحعلي شاه او را به تهران احضار كرد و اين انفصال دو سال به طول انجاميد.<sup>5</sup> قائم مقام در اوائل جنگهاي دوم ايران و روس مجدداً به خدمت عباس ميرزا در آمد.<sup>6</sup> در سال 1241ق با دختر فتحعليشاه گوهر ملك خانم ازدواج كرد.<sup>7</sup> با شروع <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">مرحله </ins>دوم جنگهاي ايران و روس او مخالف شروع جنگ بود.<sup>8</sup> در قرارداد تركمانچاي جزو هيأت اعزامي ايران بود.<sup>9</sup> پس از شروع اغتشاشات داخلي در يزد، كرمان، خراسان، به دستور فتحعلي شاه، عباس ميرزا به سركوبي اين شورش اعزام شد و قائم مقام نيز همراه وليعهد بود. پس از سركوبي آنها به همراه عباس ميرزا به تهران آمد.<sup>10</sup> در سال 1248ق عباس ميرزا مأمور حمله به هرات شد اما به علت كسالت، پسرش محمدميرزا عهدهدار جنگ شد و قائم مقام نيز با سپاهي به حمايت وي اعزام شد.<sup>11</sup> با مرگ عباس ميرزا، قائم مقام از وليعهدي محمدميرزا حمايت كرد، وليعهد نيز او را به سمت وزارت خود انتخاب كرد.<sup>12</sup> پس از مرگ فتحعلي شاه، محمد ميرزا با حمايت قائم مقام توانست بر ساير مدعيان سلطنت غالب آيد و به پادشاهي برسد، و مقام صدارت عُظمي را به قائم مقام واگذار كند.</div></td></tr>
<tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br></td></tr>
<tr><td class="diff-marker" data-marker="−"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #ffe49c; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>قائم مقام با دخالت بيگانگان به مبارزه پرداخت و در اداره و تدبير امور مملكت تا آنجا پيش رفت كه بدون اعتنا به شاه به <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">ادارة </del>امور ميپرداخت و حتي گزارشهاي <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">روزانة </del>خود را به شاه ارائه نميكرد. مخالفان وي كه عبارت بودند از درباريان، سفارتهاي خارجي و شاهزادگان كه هر يك از وي كينه داشتند اين امر را بهانه قرار داده و به محمدشاه اين مطلب را القاء كردند كه قائم مقام قصد تغيير تاج و تخت را دارد.<sup>13</sup> سرانجام محمدشاه مخفيانه دستور قتل او را داد و مأموران وي را شبانه خفه كردند (30 صفر 1251ق). او را در حرم عبدالعظيم<sup>(ع)</sup> دفن كردند.<sup>14</sup></div></td><td class="diff-marker" data-marker="+"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>قائم مقام با دخالت بيگانگان به مبارزه پرداخت و در اداره و تدبير امور مملكت تا آنجا پيش رفت كه بدون اعتنا به شاه به <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">اداره </ins>امور ميپرداخت و حتي گزارشهاي <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">روزانه </ins>خود را به شاه ارائه نميكرد. مخالفان وي كه عبارت بودند از درباريان، سفارتهاي خارجي و شاهزادگان كه هر يك از وي كينه داشتند اين امر را بهانه قرار داده و به محمدشاه اين مطلب را القاء كردند كه قائم مقام قصد تغيير تاج و تخت را دارد.<sup>13</sup> سرانجام محمدشاه مخفيانه دستور قتل او را داد و مأموران وي را شبانه خفه كردند (30 صفر 1251ق). او را در حرم عبدالعظيم<sup>(ع)</sup> دفن كردند.<sup>14</sup></div></td></tr>
<tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br></td></tr>
<tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br></td></tr>
<tr><td colspan="2" class="diff-lineno" id="mw-diff-left-l11">خط ۱۱:</td>
<td colspan="2" class="diff-lineno">خط ۱۱:</td></tr>
<tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>2- اعتمادالسلطنه، محمدحسنخان. '''''صدرالتواريخ'''''. به اهتمام محمد مشيري، تهران: سازمان انتشارات وحيد، 1349، ص 145.</div></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>2- اعتمادالسلطنه، محمدحسنخان. '''''صدرالتواريخ'''''. به اهتمام محمد مشيري، تهران: سازمان انتشارات وحيد، 1349، ص 145.</div></td></tr>
<tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br></td></tr>
<tr><td class="diff-marker" data-marker="−"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #ffe49c; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>3- پناهي سمناني. '''''قائم مقام فراهاني <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">چهرة </del>درخشان ادب و سياست'''''. تهران: نشر ندا، 1376، ص 64. </div></td><td class="diff-marker" data-marker="+"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>3- پناهي سمناني. '''''قائم مقام فراهاني <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">چهره </ins>درخشان ادب و سياست'''''. تهران: نشر ندا، 1376، ص 64. </div></td></tr>
<tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br></td></tr>
<tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>4- '''''همان'''''، ص 123-122.</div></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>4- '''''همان'''''، ص 123-122.</div></td></tr>
<tr><td colspan="2" class="diff-lineno" id="mw-diff-left-l17">خط ۱۷:</td>
<td colspan="2" class="diff-lineno">خط ۱۷:</td></tr>
<tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>5- علي قلي ميرزا. '''''اكسيرالتواريخ'''''. به اهتمام جمشيد كيانفر، تهران: انتشارات سمن، 1370، ص 398.</div></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>5- علي قلي ميرزا. '''''اكسيرالتواريخ'''''. به اهتمام جمشيد كيانفر، تهران: انتشارات سمن، 1370، ص 398.</div></td></tr>
<tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br></td></tr>
<tr><td class="diff-marker" data-marker="−"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #ffe49c; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>6- فلسفي، بهرام. '''''قائم مقام در <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">آيينة </del>زمان'''''. بي جا، ناشر كتاب آخرين، 1373، ص 164. </div></td><td class="diff-marker" data-marker="+"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>6- فلسفي، بهرام. '''''قائم مقام در <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">آيينه </ins>زمان'''''. بي جا، ناشر كتاب آخرين، 1373، ص 164. </div></td></tr>
<tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br></td></tr>
<tr><td class="diff-marker" data-marker="−"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #ffe49c; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>7- پناهي سمناني. '''''قائم مقام فراهاني <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">چهرة </del>درخشان ادب و سياست'''''. تهران: نشر ندا، 1376، ص 71. </div></td><td class="diff-marker" data-marker="+"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>7- پناهي سمناني. '''''قائم مقام فراهاني <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">چهره </ins>درخشان ادب و سياست'''''. تهران: نشر ندا، 1376، ص 71. </div></td></tr>
<tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br></td></tr>
<tr><td class="diff-marker" data-marker="−"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #ffe49c; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>8- نفيسي، سعيد. '''''تاريخ اجتماعي و سياسي در <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">دورة </del>قاجار'''''. تهران: بنياد، 1345، ج 1.</div></td><td class="diff-marker" data-marker="+"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>8- نفيسي، سعيد. '''''تاريخ اجتماعي و سياسي در <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">دوره </ins>قاجار'''''. تهران: بنياد، 1345، ج 1.</div></td></tr>
<tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br></td></tr>
<tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>9- هوشنگ مهدوي، عبدالرضا. '''''تاريخ روابط خارجي ايران'''''. تهران: اميركبير، 1349، ص 236.</div></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>9- هوشنگ مهدوي، عبدالرضا. '''''تاريخ روابط خارجي ايران'''''. تهران: اميركبير، 1349، ص 236.</div></td></tr>
<tr><td colspan="2" class="diff-lineno" id="mw-diff-left-l29">خط ۲۹:</td>
<td colspan="2" class="diff-lineno">خط ۲۹:</td></tr>
<tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>11- لسانالملك سپهر، محمدتقي. '''''ناسخ''''''''''التواريخ'''''. به اهتمام جمشيد كيانفر، تهران: اساطير، 1377، ج 1، ص 504-500.</div></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>11- لسانالملك سپهر، محمدتقي. '''''ناسخ''''''''''التواريخ'''''. به اهتمام جمشيد كيانفر، تهران: اساطير، 1377، ج 1، ص 504-500.</div></td></tr>
<tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br></td></tr>
<tr><td class="diff-marker" data-marker="−"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #ffe49c; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>12- ساساني، خانملك. '''''سياستگران <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">دورة </del>قاجار.''''' تهران: هدايت، 1338، ص 48-47.</div></td><td class="diff-marker" data-marker="+"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>12- ساساني، خانملك. '''''سياستگران <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">دوره </ins>قاجار.''''' تهران: هدايت، 1338، ص 48-47.</div></td></tr>
<tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br></td></tr>
<tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>13- محمود، محمود. '''''تاريخ روابط سياسي ايران و انگليس در قرن نوزدهم'''''. تهران: اقبال، 1367، ج 1، ص 340.</div></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>13- محمود، محمود. '''''تاريخ روابط سياسي ايران و انگليس در قرن نوزدهم'''''. تهران: اقبال، 1367، ج 1، ص 340.</div></td></tr>
<tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br></td></tr>
<tr><td class="diff-marker" data-marker="−"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #ffe49c; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>14- شميم، علي اصغر. '''''ايران در <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">دورة </del>سلطنت قاجار'''''. تهران: مدبر، 1375، ص 128.</div></td><td class="diff-marker" data-marker="+"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>14- شميم، علي اصغر. '''''ايران در <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">دوره </ins>سلطنت قاجار'''''. تهران: مدبر، 1375، ص 128.</div></td></tr>
<tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br></td></tr>
<tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br></td></tr>
<tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>اکبر فلاحی</div></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>اکبر فلاحی</div></td></tr>
</table>
Samei
https://iranology-e.ir/index.php?title=%D9%85%DB%8C%D8%B1%D8%B2%D8%A7_%D8%A7%D8%A8%D9%88%D8%A7%D9%84%D9%82%D8%A7%D8%B3%D9%85_%D9%82%D8%A7%D8%A6%D9%85_%D9%85%D9%82%D8%A7%D9%85_%D9%81%D8%B1%D8%A7%D9%87%D8%A7%D9%86%DB%8C&diff=833&oldid=prev
Samei: صفحهای تازه حاوی « '''قائم مقام فراهاني، ميرزا ابوالقاسم''' (1193-1251ه ق)، مشهور به قائم مقام، وزير، ديواني، و صدراعظم دورة قاجار، متولد «هزاوه» فراهان. پس از فراگيري دانشهاي معاني بيان و عروض، لغت عرب، عرفان، رياضي، اخلاق و...<sup>1</sup> به واسطة پدرش ميرزا عيسي (ميرزا...» ایجاد کرد
2024-08-13T19:20:24Z
<p>صفحهای تازه حاوی « '''قائم مقام فراهاني، ميرزا ابوالقاسم''' (1193-1251ه ق)، مشهور به قائم مقام، وزير، ديواني، و صدراعظم دورة قاجار، متولد «هزاوه» فراهان. پس از فراگيري دانشهاي معاني بيان و عروض، لغت عرب، عرفان، رياضي، اخلاق و...<sup>1</sup> به واسطة پدرش ميرزا عيسي (ميرزا...» ایجاد کرد</p>
<p><b>صفحهٔ تازه</b></p><div> <br />
'''قائم مقام فراهاني، ميرزا ابوالقاسم''' (1193-1251ه ق)، مشهور به قائم مقام، وزير، ديواني، و صدراعظم دورة قاجار، متولد «هزاوه» فراهان. پس از فراگيري دانشهاي معاني بيان و عروض، لغت عرب، عرفان، رياضي، اخلاق و...<sup>1</sup> به واسطة پدرش ميرزا عيسي (ميرزا بزرگ قائم مقام) در دستگاه حاجي ابراهيمخان كلانتر راه يافت. در ابتدا منشأت دولتي را مينگاشت و به حمايت حاجي ابراهيم خان در سلك خدمتگزاران ديوان درآمد.<sup>2</sup> قائم مقام تا سال 1226ق در تهران به خدمات ديواني اشتغال داشت. پس از مرگ برادرش ميرزا حسن كه پيشكاري عباس ميرزا نايبالسلطنه را داشت به درخواست پدرش به تبريز آمد و به جاي برادرش پيشكاري عباس ميرزا را عهدهدار شد و در سفر و حضر ملازمت خدمت عباس ميرزا را داشت.<sup>3</sup> پس از فوت پدر مشاغل و وظايف او را به دست آورد، او را سيد الوزراء نيز گفتهاند. در سال 1238ق لقب قائم مقام به وي اعطا شد.<sup>4</sup>8ق لقب قائم مقام به وي اعطا شد.ا عهدهدار شد و در سفر و حضر ملازمت خدمت عباس ميرزا را داشت. وران ساساني تمامي آثار و منابع مر به سعايت معاندان، عباس ميرزا از فتحعلي شاه خواست او را عزل كند. فتحعلي شاه او را به تهران احضار كرد و اين انفصال دو سال به طول انجاميد.<sup>5</sup> قائم مقام در اوائل جنگهاي دوم ايران و روس مجدداً به خدمت عباس ميرزا در آمد.<sup>6</sup> در سال 1241ق با دختر فتحعليشاه گوهر ملك خانم ازدواج كرد.<sup>7</sup> با شروع مرحلة دوم جنگهاي ايران و روس او مخالف شروع جنگ بود.<sup>8</sup> در قرارداد تركمانچاي جزو هيأت اعزامي ايران بود.<sup>9</sup> پس از شروع اغتشاشات داخلي در يزد، كرمان، خراسان، به دستور فتحعلي شاه، عباس ميرزا به سركوبي اين شورش اعزام شد و قائم مقام نيز همراه وليعهد بود. پس از سركوبي آنها به همراه عباس ميرزا به تهران آمد.<sup>10</sup> در سال 1248ق عباس ميرزا مأمور حمله به هرات شد اما به علت كسالت، پسرش محمدميرزا عهدهدار جنگ شد و قائم مقام نيز با سپاهي به حمايت وي اعزام شد.<sup>11</sup> با مرگ عباس ميرزا، قائم مقام از وليعهدي محمدميرزا حمايت كرد، وليعهد نيز او را به سمت وزارت خود انتخاب كرد.<sup>12</sup> پس از مرگ فتحعلي شاه، محمد ميرزا با حمايت قائم مقام توانست بر ساير مدعيان سلطنت غالب آيد و به پادشاهي برسد، و مقام صدارت عُظمي را به قائم مقام واگذار كند.<br />
<br />
قائم مقام با دخالت بيگانگان به مبارزه پرداخت و در اداره و تدبير امور مملكت تا آنجا پيش رفت كه بدون اعتنا به شاه به ادارة امور ميپرداخت و حتي گزارشهاي روزانة خود را به شاه ارائه نميكرد. مخالفان وي كه عبارت بودند از درباريان، سفارتهاي خارجي و شاهزادگان كه هر يك از وي كينه داشتند اين امر را بهانه قرار داده و به محمدشاه اين مطلب را القاء كردند كه قائم مقام قصد تغيير تاج و تخت را دارد.<sup>13</sup> سرانجام محمدشاه مخفيانه دستور قتل او را داد و مأموران وي را شبانه خفه كردند (30 صفر 1251ق). او را در حرم عبدالعظيم<sup>(ع)</sup> دفن كردند.<sup>14</sup><br />
<br />
<br />
'''مآخذ:''' <br />
<br />
1- فائقي. ابراهيم. '''''آشنايي با قائم مقام فراهاني'''''. بي جا. انتشارات زرقلم، 1373، ص 37. <br />
<br />
2- اعتمادالسلطنه، محمدحسنخان. '''''صدرالتواريخ'''''. به اهتمام محمد مشيري، تهران: سازمان انتشارات وحيد، 1349، ص 145.<br />
<br />
3- پناهي سمناني. '''''قائم مقام فراهاني چهرة درخشان ادب و سياست'''''. تهران: نشر ندا، 1376، ص 64. <br />
<br />
4- '''''همان'''''، ص 123-122.<br />
<br />
5- علي قلي ميرزا. '''''اكسيرالتواريخ'''''. به اهتمام جمشيد كيانفر، تهران: انتشارات سمن، 1370، ص 398.<br />
<br />
6- فلسفي، بهرام. '''''قائم مقام در آيينة زمان'''''. بي جا، ناشر كتاب آخرين، 1373، ص 164. <br />
<br />
7- پناهي سمناني. '''''قائم مقام فراهاني چهرة درخشان ادب و سياست'''''. تهران: نشر ندا، 1376، ص 71. <br />
<br />
8- نفيسي، سعيد. '''''تاريخ اجتماعي و سياسي در دورة قاجار'''''. تهران: بنياد، 1345، ج 1.<br />
<br />
9- هوشنگ مهدوي، عبدالرضا. '''''تاريخ روابط خارجي ايران'''''. تهران: اميركبير، 1349، ص 236.<br />
<br />
10- فائقي. ابراهيم. '''''آشنايي با قائم مقام فراهاني'''''. بي جا. انتشارات زرقلم، 1373، ص 88-77. <br />
<br />
11- لسانالملك سپهر، محمدتقي. '''''ناسخ''''''''''التواريخ'''''. به اهتمام جمشيد كيانفر، تهران: اساطير، 1377، ج 1، ص 504-500.<br />
<br />
12- ساساني، خانملك. '''''سياستگران دورة قاجار.''''' تهران: هدايت، 1338، ص 48-47.<br />
<br />
13- محمود، محمود. '''''تاريخ روابط سياسي ايران و انگليس در قرن نوزدهم'''''. تهران: اقبال، 1367، ج 1، ص 340.<br />
<br />
14- شميم، علي اصغر. '''''ايران در دورة سلطنت قاجار'''''. تهران: مدبر، 1375، ص 128.<br />
<br />
<br />
اکبر فلاحی</div>
Samei