میرزا نصرالله آقاخان نوری - تاریخچهٔ نسخه‌ها

Samei در ‏۳ مهٔ ۲۰۲۵، ساعت ۱۲:۴۰

2025-05-03T12:40:41Z

→ نسخهٔ قدیمی‌تر		نسخهٔ ‏۳ مهٔ ۲۰۲۵، ساعت ۱۲:۴۰
خط ۴:		خط ۴:
	پدر آقاخان، اسدالله خان از مردم نور و از خدمت‌گذاران [[آقا محمدخان قاجار\|آقامحمدخان]] درلشکرکشی به مازندران بود که به مقام«لشکرنویسی» تحت عنوان «وزارت لشکر» رسیده <ref>اعتماد السلطنه،‌ محمدحسن خان، '''''صدرالتواریخ'''''، به اهتمام محمد مشیری،‌ تهران،‌ وحید، 1349، ص234.</ref> درسال 1242 ق پس از فوت پدر، آقاخان که مقدمات دیوانی را دردستگاه اللهیارخان آصف الدوله آموخته بود،‌ در دربار [[فتحعلی شاه قاجار\|فتحعلی شاه]] جانشین پدر شد و در [[آقا محمدخان قاجار\|دوره محمدشاه]] نیز برخدمات نظامی خود مانند توپ ریزی در نبرد هرات ادامه داد<ref>هدایت، رضاقلی خان، '''''روضهالصفا(ملحقات)'''''، تهران،‌ خیام، 1339، ج10،ص501-504.</ref>، اما با [[میرزا عباس آقاسی\|حاج میرزا آقاسی]] صدر اعظم سازش نداشت و در بازی های سیاسی جانب مهد علیا مادر [[ناصرالدین شاه قاجار\|ناصرالدین شاه]] و سفارت انگلیس را داشت تا آنجا که به دلیل رفت و آمد به سفارت خانه بیگانه به دستور آقاسی او را چوب زدند و با دریافت جریمه به [[کاشان]] تبعید کردند<ref>خان ملک ساسانی، احمد، '''''سیاستگران دوره قاجار'''''، تهران، هدایت و بابک، 1338،ص13.</ref> .		پدر آقاخان، اسدالله خان از مردم نور و از خدمت‌گذاران [[آقا محمدخان قاجار\|آقامحمدخان]] درلشکرکشی به مازندران بود که به مقام«لشکرنویسی» تحت عنوان «وزارت لشکر» رسیده <ref>اعتماد السلطنه،‌ محمدحسن خان، '''''صدرالتواریخ'''''، به اهتمام محمد مشیری،‌ تهران،‌ وحید، 1349، ص234.</ref> درسال 1242 ق پس از فوت پدر، آقاخان که مقدمات دیوانی را دردستگاه اللهیارخان آصف الدوله آموخته بود،‌ در دربار [[فتحعلی شاه قاجار\|فتحعلی شاه]] جانشین پدر شد و در [[آقا محمدخان قاجار\|دوره محمدشاه]] نیز برخدمات نظامی خود مانند توپ ریزی در نبرد هرات ادامه داد<ref>هدایت، رضاقلی خان، '''''روضهالصفا(ملحقات)'''''، تهران،‌ خیام، 1339، ج10،ص501-504.</ref>، اما با [[میرزا عباس آقاسی\|حاج میرزا آقاسی]] صدر اعظم سازش نداشت و در بازی های سیاسی جانب مهد علیا مادر [[ناصرالدین شاه قاجار\|ناصرالدین شاه]] و سفارت انگلیس را داشت تا آنجا که به دلیل رفت و آمد به سفارت خانه بیگانه به دستور آقاسی او را چوب زدند و با دریافت جریمه به [[کاشان]] تبعید کردند<ref>خان ملک ساسانی، احمد، '''''سیاستگران دوره قاجار'''''، تهران، هدایت و بابک، 1338،ص13.</ref> .

	میرزآقاخان که پس از درگذشت محمدشاه در سودای صدرات ناصرالدین شاه بود در برابر [[میرزا تقی خان امیرکبیر\|امیر کبیر]] ناکام مانده حمایت های مهدعلیا و سفارت انگلیس (مبنی بر اینکه تابعیت انگلیسی دارد) از تبعید دوباره او به کاشان جلوگیری کرد و [[میرزا تقی خان امیرکبیر\|امیر کبیر]] نیز با یک اشتباه، او را به عنوان وزیر لشرک وقت اعتماد الدوله به معاونت خود برگزید <ref>آدمیت، فریدون،‌ '''''امیرکبیر و ایران'''''، تهران، خوارزمی، 1362، ص195-196.</ref> در زمانی که دسیسه های درباریانی که از حمایت های بیگانگان برخوردار بودند، علیه امیر کبیر شدت گرفت و او را تبعید کردند، میرزا آقاخان به خواسته های خود، قتل [[میرزا تقی خان امیرکبیر\|امیر کبیر]] و برآمدن خود به مقام صدارت رسید<ref>حکمی، حسین، '''''امیرکبیر'''''، تهران،‌ بنگاه ترجمه ونشرکتاب، 1390.</ref>.		میرزآقاخان که پس از درگذشت [[محمدشاه قاجار\|محمدشاه]] در سودای صدرات [[ناصرالدین شاه قاجار\|ناصرالدین شاه]] بود در برابر [[میرزا تقی خان امیرکبیر\|امیر کبیر]] ناکام مانده حمایت های مهدعلیا و سفارت انگلیس (مبنی بر اینکه تابعیت انگلیسی دارد) از تبعید دوباره او به کاشان جلوگیری کرد و [[میرزا تقی خان امیرکبیر\|امیر کبیر]] نیز با یک اشتباه، او را به عنوان وزیر لشرک وقت اعتماد الدوله به معاونت خود برگزید <ref>آدمیت، فریدون،‌ '''''امیرکبیر و ایران'''''، تهران، خوارزمی، 1362، ص195-196.</ref> در زمانی که دسیسه های درباریانی که از حمایت های بیگانگان برخوردار بودند، علیه [[میرزا تقی خان امیرکبیر\|امیر کبیر]] شدت گرفت و او را تبعید کردند، میرزا آقاخان به خواسته های خود، قتل [[میرزا تقی خان امیرکبیر\|امیر کبیر]] و برآمدن خود به مقام صدارت رسید<ref>حکمی، حسین، '''''امیرکبیر'''''، تهران،‌ بنگاه ترجمه ونشرکتاب، 1390.</ref>.

	او در طی <ref name=":0">نیری، حمید، '''''زندگی نامه مستوفی الممالک'''''، تهران، وحید، 1369، ص 97.</ref> سال صدارت (1268-1275ق) مشاغل سیاسی و حکومتی را میان خویشان و نزدیکان خود تقسیم کرد برخی شخصیت ها مانند میرزا یوسف مستوفی الممالک و سردار کل عزیزخان را از مرکز دور کرد<ref name=":0" />.		او در طی <ref name=":0">نیری، حمید، '''''زندگی نامه مستوفی الممالک'''''، تهران، وحید، 1369، ص 97.</ref> سال صدارت (1268-1275ق) مشاغل سیاسی و حکومتی را میان خویشان و نزدیکان خود تقسیم کرد برخی شخصیت ها مانند میرزا یوسف مستوفی الممالک و سردار کل عزیزخان را از مرکز دور کرد<ref name=":0" />.

	خیانت های میرزا آقاخان نوری در منصب صدارت که در راستای اهداف انگلیسی ها بود سرانجام به جدایی بخش شرقی ~~ایران،~~ یعنی افغانستان و از دست رفتن شهر مهم و تاریخی هرات در طی یورش نیروهای بیگانه به پهنه های آبی جنوب (خارک و [[بوشهر]]) و استقلال بدون قید و شرط افغانستان شد و به دنبال تحریکات دست نشاندگان دولت ایران در مسقط <ref>مستوفی، عبدالله، '''''شرح زندگانی من یا تاریخ اجتماعی و اداری قاجاریه'''''، تهران، زوار،‌1343، ج1، ص83.</ref> زمینه «عهدنامه پاریس» در 8 رجب 1273ق /4مارس 1857م برای جدایی ~~افعانستان،‌~~ فراهم آمد.		خیانت های میرزا آقاخان نوری در منصب صدارت که در راستای اهداف انگلیسی ها بود سرانجام به جدایی بخش شرقی [[ایران]]، یعنی [https://dmelal.ir/index.php?title=%D8%A7%D9%81%D8%BA%D8%A7%D9%86%D8%B3%D8%AA%D8%A7%D9%86 افغانستان] و از دست رفتن شهر مهم و تاریخی هرات در طی یورش نیروهای بیگانه به پهنه های آبی جنوب (خارک و [[بوشهر]]) و استقلال بدون قید و شرط [https://dmelal.ir/index.php?title=%D8%A7%D9%81%D8%BA%D8%A7%D9%86%D8%B3%D8%AA%D8%A7%D9%86 افغانستان] شد و به دنبال تحریکات دست نشاندگان دولت [[ایران]] در مسقط <ref>مستوفی، عبدالله، '''''شرح زندگانی من یا تاریخ اجتماعی و اداری قاجاریه'''''، تهران، زوار،‌1343، ج1، ص83.</ref> زمینه «عهدنامه پاریس» در 8 رجب 1273ق /4مارس 1857م برای جدایی [https://dmelal.ir/index.php?title=%D8%A7%D9%81%D8%BA%D8%A7%D9%86%D8%B3%D8%AA%D8%A7%D9%86 افعانستان]،‌ فراهم آمد.

	این عهد نامه به امضاي سفیر انگلستان در ~~فرانسه،‌~~ چارلز کولی و فرخ خان امین الملک غفاری از وابستگان میرزا آقاخان به عنوان «سفیر کبیر دولت علیه ایران» و میانجی گری ناپلئون سوم، امپراتور ~~فرانسه،~~ رسید <ref>امین الدوله غفاری، فرخ خان بن مهدی، '''''سفرنامه فرخ خان امین الدوله (مخزن الوقایع )،''''' نوشته حسین بن عبدالله سرابی، به کوشش کریم اصفهانیان،‌ قدرت الله روشنی،‌ تهران، اساطیر، 1361، ص 151و154.</ref>. اگر چه آقاخان نوری در 20 محرم 1275 ق به دستور [[ناصرالدین شاه قاجار\|ناصرالدین شاه]]،‌ به دلیل چنین خطاهای جبران ناپذیری از مقام صدارت عظمی برکنار شد و به دنبال او بستگانش نیز برکنار شدند اما،‌ دوران صدارت وی گذشته از جدایی افغانتان از ~~ایران،~~ دوره ای از رکود سیاسی، اقتصادی و فرهنگی بود که برخلاف اصلاحات زمان [[میرزا تقی خان امیرکبیر\|امیر کبیر]]،‌ در این زمان احوال عمومی حیف و میل شد و افراد نالایق مناصب مهم کشوری و لشکری را ~~به دست~~ گرفتند.		این عهد نامه به امضاي سفیر انگلستان در [https://dmelal.ir/index.php?title=%D9%81%D8%B1%D8%A7%D9%86%D8%B3%D9%87 فرانسه]،‌ چارلز کولی و فرخ خان امین الملک غفاری از وابستگان میرزا آقاخان به عنوان «سفیر کبیر دولت علیه ایران» و میانجی گری ناپلئون سوم، امپراتور [https://dmelal.ir/index.php?title=%D9%81%D8%B1%D8%A7%D9%86%D8%B3%D9%87 فرانسه]، رسید <ref>امین الدوله غفاری، فرخ خان بن مهدی، '''''سفرنامه فرخ خان امین الدوله (مخزن الوقایع )،''''' نوشته حسین بن عبدالله سرابی، به کوشش کریم اصفهانیان،‌ قدرت الله روشنی،‌ تهران، اساطیر، 1361، ص 151و154.</ref>. اگر چه آقاخان نوری در 20 محرم 1275 ق به دستور [[ناصرالدین شاه قاجار\|ناصرالدین شاه]]،‌ به دلیل چنین خطاهای جبران ناپذیری از مقام صدارت عظمی برکنار شد و به دنبال او بستگانش نیز برکنار شدند اما،‌ دوران صدارت وی گذشته از جدایی افغانتان از [[ایران]]، دوره ای از رکود سیاسی، اقتصادی و فرهنگی بود که برخلاف اصلاحات زمان [[میرزا تقی خان امیرکبیر\|امیر کبیر]]،‌ در این زمان احوال عمومی حیف و میل شد و افراد نالایق مناصب مهم کشوری و لشکری را به دست گرفتند.

	میرزا آقاخان نوری پس از برکناری به کرج، [[یزد]]، [[اصفهان]]، [[کاشان]] و [[قم]] تبعید شد و پس از وفات در [[قم]] (12شوال 1281ق) جنازه او را با اجازه شاه قاجار به کربلا بردند و در جایی که بعدها در اثر توسعه خیابان تخریب شده دفن کردند<ref>«آقاخان نوری» در '''''دائرة‌المعارف بزرگ اسلامی'''''، تهران، مرکز دائرة‌المعارف بزرگ اسلامی، 1374، ج1،ص 467.</ref> .		میرزا آقاخان نوری پس از برکناری به کرج، [[یزد]]، [[اصفهان]]، [[کاشان]] و [[قم]] تبعید شد و پس از وفات در [[قم]] (12شوال 1281ق) جنازه او را با اجازه [[قاجاریه\|شاه قاجار]] به کربلا بردند و در جایی که بعدها در اثر توسعه خیابان تخریب شده دفن کردند<ref>«آقاخان نوری» در '''''دائرة‌المعارف بزرگ اسلامی'''''، تهران، مرکز دائرة‌المعارف بزرگ اسلامی، 1374، ج1،ص 467.</ref> .

	== نیز نگاه کنید به ==		== نیز نگاه کنید به ==
خط ۲۷:		خط ۲۷:
	== نویسنده مقاله ==		== نویسنده مقاله ==
	حسن باستانی‌راد		حسن باستانی‌راد
			[[رده:تاریخ]]
			[[رده:تاریخ و باستان شناسی]]

Samei در ‏۲۲ آوریل ۲۰۲۵، ساعت ۱۹:۱۰

2025-04-22T19:10:17Z

→ نسخهٔ قدیمی‌تر		نسخهٔ ‏۲۲ آوریل ۲۰۲۵، ساعت ۱۹:۱۰
خط ۴:		خط ۴:
	پدر آقاخان، اسدالله خان از مردم نور و از خدمت‌گذاران [[آقا محمدخان قاجار\|آقامحمدخان]] درلشکرکشی به مازندران بود که به مقام«لشکرنویسی» تحت عنوان «وزارت لشکر» رسیده <ref>اعتماد السلطنه،‌ محمدحسن خان، '''''صدرالتواریخ'''''، به اهتمام محمد مشیری،‌ تهران،‌ وحید، 1349، ص234.</ref> درسال 1242 ق پس از فوت پدر، آقاخان که مقدمات دیوانی را دردستگاه اللهیارخان آصف الدوله آموخته بود،‌ در دربار [[فتحعلی شاه قاجار\|فتحعلی شاه]] جانشین پدر شد و در [[آقا محمدخان قاجار\|دوره محمدشاه]] نیز برخدمات نظامی خود مانند توپ ریزی در نبرد هرات ادامه داد<ref>هدایت، رضاقلی خان، '''''روضهالصفا(ملحقات)'''''، تهران،‌ خیام، 1339، ج10،ص501-504.</ref>، اما با [[میرزا عباس آقاسی\|حاج میرزا آقاسی]] صدر اعظم سازش نداشت و در بازی های سیاسی جانب مهد علیا مادر [[ناصرالدین شاه قاجار\|ناصرالدین شاه]] و سفارت انگلیس را داشت تا آنجا که به دلیل رفت و آمد به سفارت خانه بیگانه به دستور آقاسی او را چوب زدند و با دریافت جریمه به [[کاشان]] تبعید کردند<ref>خان ملک ساسانی، احمد، '''''سیاستگران دوره قاجار'''''، تهران، هدایت و بابک، 1338،ص13.</ref> .		پدر آقاخان، اسدالله خان از مردم نور و از خدمت‌گذاران [[آقا محمدخان قاجار\|آقامحمدخان]] درلشکرکشی به مازندران بود که به مقام«لشکرنویسی» تحت عنوان «وزارت لشکر» رسیده <ref>اعتماد السلطنه،‌ محمدحسن خان، '''''صدرالتواریخ'''''، به اهتمام محمد مشیری،‌ تهران،‌ وحید، 1349، ص234.</ref> درسال 1242 ق پس از فوت پدر، آقاخان که مقدمات دیوانی را دردستگاه اللهیارخان آصف الدوله آموخته بود،‌ در دربار [[فتحعلی شاه قاجار\|فتحعلی شاه]] جانشین پدر شد و در [[آقا محمدخان قاجار\|دوره محمدشاه]] نیز برخدمات نظامی خود مانند توپ ریزی در نبرد هرات ادامه داد<ref>هدایت، رضاقلی خان، '''''روضهالصفا(ملحقات)'''''، تهران،‌ خیام، 1339، ج10،ص501-504.</ref>، اما با [[میرزا عباس آقاسی\|حاج میرزا آقاسی]] صدر اعظم سازش نداشت و در بازی های سیاسی جانب مهد علیا مادر [[ناصرالدین شاه قاجار\|ناصرالدین شاه]] و سفارت انگلیس را داشت تا آنجا که به دلیل رفت و آمد به سفارت خانه بیگانه به دستور آقاسی او را چوب زدند و با دریافت جریمه به [[کاشان]] تبعید کردند<ref>خان ملک ساسانی، احمد، '''''سیاستگران دوره قاجار'''''، تهران، هدایت و بابک، 1338،ص13.</ref> .

	میرزآقاخان که پس از درگذشت محمدشاه در سودای صدرات ناصرالدین شاه بود در برابر [[میرزا تقی خان امیرکبیر\|امیر کبیر]] ناکام مانده حمایت های مهدعلیا و سفارت انگلیس (مبنی بر اینکه تابعیت انگلیسی دارد) از تبعید دوباره او به کاشان جلوگیری کرد و [[میرزا تقی خان امیرکبیر\|امیر کبیر]] نیز با یک اشتباه، او را به عنوان وزیر لشرک وقت اعتماد الدوله به معاونت خود برگزید <ref>آدمیت، فریدون،‌ '''''امیرکبیر و ایران'''''، تهران، خوارزمی، 1362، ص195-196.</ref> در زمانی که دسیسه های درباریانی که از حمایت های بیگانگان برخوردار بودند، علیه امیر کبیر شدت گرفت و او را تبعید کردند، میرزا آقاخان به خواسته های خود، قتل [[میرزا تقی خان امیرکبیر\|امیر کبیر]] و برآمدن خود به مقام صدارت رسید<ref>حکمی، حسین، '''''امیرکبیر'''''، تهران،‌ بنگاه ترجمه ونشرکتاب، 1390.</ref> . او در طی <ref name=":0">نیری، حمید، '''''زندگی نامه مستوفی الممالک'''''، تهران، وحید، 1369، ص 97.</ref> سال صدارت (1268-1275ق) مشاغل سیاسی و حکومتی را میان خویشان و نزدیکان خود تقسیم کرد برخی شخصیت ها مانند میرزا یوسف مستوفی الممالک و سردار کل عزیزخان را از مرکز دور کرد<ref name=":0" />.		میرزآقاخان که پس از درگذشت محمدشاه در سودای صدرات ناصرالدین شاه بود در برابر [[میرزا تقی خان امیرکبیر\|امیر کبیر]] ناکام مانده حمایت های مهدعلیا و سفارت انگلیس (مبنی بر اینکه تابعیت انگلیسی دارد) از تبعید دوباره او به کاشان جلوگیری کرد و [[میرزا تقی خان امیرکبیر\|امیر کبیر]] نیز با یک اشتباه، او را به عنوان وزیر لشرک وقت اعتماد الدوله به معاونت خود برگزید <ref>آدمیت، فریدون،‌ '''''امیرکبیر و ایران'''''، تهران، خوارزمی، 1362، ص195-196.</ref> در زمانی که دسیسه های درباریانی که از حمایت های بیگانگان برخوردار بودند، علیه امیر کبیر شدت گرفت و او را تبعید کردند، میرزا آقاخان به خواسته های خود، قتل [[میرزا تقی خان امیرکبیر\|امیر کبیر]] و برآمدن خود به مقام صدارت رسید<ref>حکمی، حسین، '''''امیرکبیر'''''، تهران،‌ بنگاه ترجمه ونشرکتاب، 1390.</ref>.

			او در طی <ref name=":0">نیری، حمید، '''''زندگی نامه مستوفی الممالک'''''، تهران، وحید، 1369، ص 97.</ref> سال صدارت (1268-1275ق) مشاغل سیاسی و حکومتی را میان خویشان و نزدیکان خود تقسیم کرد برخی شخصیت ها مانند میرزا یوسف مستوفی الممالک و سردار کل عزیزخان را از مرکز دور کرد<ref name=":0" />.

	خیانت های میرزا آقاخان نوری در منصب صدارت که در راستای اهداف انگلیسی ها بود سرانجام به جدایی بخش شرقی ایران، یعنی افغانستان و از دست رفتن شهر مهم و تاریخی هرات در طی یورش نیروهای بیگانه به پهنه های آبی جنوب (خارک و [[بوشهر]]) و استقلال بدون قید و شرط افغانستان شد و به دنبال تحریکات دست نشاندگان دولت ایران در مسقط <ref>مستوفی، عبدالله، '''''شرح زندگانی من یا تاریخ اجتماعی و اداری قاجاریه'''''، تهران، زوار،‌1343، ج1، ص83.</ref> زمینه «عهدنامه پاریس» در 8 رجب 1273ق /4مارس 1857م برای جدایی افعانستان،‌ فراهم آمد.		خیانت های میرزا آقاخان نوری در منصب صدارت که در راستای اهداف انگلیسی ها بود سرانجام به جدایی بخش شرقی ایران، یعنی افغانستان و از دست رفتن شهر مهم و تاریخی هرات در طی یورش نیروهای بیگانه به پهنه های آبی جنوب (خارک و [[بوشهر]]) و استقلال بدون قید و شرط افغانستان شد و به دنبال تحریکات دست نشاندگان دولت ایران در مسقط <ref>مستوفی، عبدالله، '''''شرح زندگانی من یا تاریخ اجتماعی و اداری قاجاریه'''''، تهران، زوار،‌1343، ج1، ص83.</ref> زمینه «عهدنامه پاریس» در 8 رجب 1273ق /4مارس 1857م برای جدایی افعانستان،‌ فراهم آمد.

Samei در ‏۲۲ آوریل ۲۰۲۵، ساعت ۱۹:۰۹

2025-04-22T19:09:47Z

→ نسخهٔ قدیمی‌تر		نسخهٔ ‏۲۲ آوریل ۲۰۲۵، ساعت ۱۹:۰۹
خط ۲:		خط ۲:
	آقا خان نوری، ميرزا نصرالله ملقب به اعتماد الدوله (1222-1281ق / 1857-1865 م)، سياستمدار [[قاجاریه\|دوره قاجار]] و صدراعظم [[ناصرالدین شاه قاجار\|ناصرالدین شاه]] <ref>بامداد،‌ مهدی،‌ '''''تاریخ رجال ایران'''''،‌ تهران،‌ زوار،134،ج4، ص 364.</ref>.		آقا خان نوری، ميرزا نصرالله ملقب به اعتماد الدوله (1222-1281ق / 1857-1865 م)، سياستمدار [[قاجاریه\|دوره قاجار]] و صدراعظم [[ناصرالدین شاه قاجار\|ناصرالدین شاه]] <ref>بامداد،‌ مهدی،‌ '''''تاریخ رجال ایران'''''،‌ تهران،‌ زوار،134،ج4، ص 364.</ref>.

	پدر آقاخان، اسدالله خان از مردم نور و از خدمت‌گذاران [[آقا محمدخان قاجار\|آقامحمدخان]] ~~<sup></sup>~~درلشکرکشی به مازندران بود که به مقام«لشکرنویسی» تحت عنوان «وزارت لشکر» رسیده <ref>اعتماد السلطنه،‌ محمدحسن خان، '''''صدرالتواریخ'''''، به اهتمام محمد مشیری،‌ تهران،‌ وحید، 1349، ص234.</ref> درسال 1242 ق پس از فوت پدر، آقاخان که مقدمات دیوانی را دردستگاه اللهیارخان آصف الدوله آموخته ~~بود ،‌در~~ دربار [[فتحعلی شاه قاجار\|فتحعلی شاه]] جانشین پدر شد و در [[آقا محمدخان قاجار\|دوره محمدشاه]] نیز برخدمات نظامی خود مانند توپ ریزی در نبرد هرات ادامه داد<ref>هدایت، رضاقلی خان، '''''روضهالصفا(ملحقات)'''''، تهران،‌ خیام، 1339، ج10،ص501-504.</ref>، اما با حاج میرزا آقاسی صدر اعظم سازش نداشت و در بازی های سیاسی جانب مهد علیا مادر [[ناصرالدین شاه قاجار\|ناصرالدین شاه]] و سفارت انگلیس را داشت تا آنجا که به دلیل رفت و آمد به سفارت خانه بیگانه به دستور آقاسی او را چوب زدند و با دریافت جریمه به [[کاشان]] تبعید کردند<ref>خان ملک ساسانی، احمد، '''''سیاستگران دوره قاجار'''''، تهران، هدایت و بابک، 1338،ص13.</ref> .		پدر آقاخان، اسدالله خان از مردم نور و از خدمت‌گذاران [[آقا محمدخان قاجار\|آقامحمدخان]] درلشکرکشی به مازندران بود که به مقام«لشکرنویسی» تحت عنوان «وزارت لشکر» رسیده <ref>اعتماد السلطنه،‌ محمدحسن خان، '''''صدرالتواریخ'''''، به اهتمام محمد مشیری،‌ تهران،‌ وحید، 1349، ص234.</ref> درسال 1242 ق پس از فوت پدر، آقاخان که مقدمات دیوانی را دردستگاه اللهیارخان آصف الدوله آموخته بود،‌ در دربار [[فتحعلی شاه قاجار\|فتحعلی شاه]] جانشین پدر شد و در [[آقا محمدخان قاجار\|دوره محمدشاه]] نیز برخدمات نظامی خود مانند توپ ریزی در نبرد هرات ادامه داد<ref>هدایت، رضاقلی خان، '''''روضهالصفا(ملحقات)'''''، تهران،‌ خیام، 1339، ج10،ص501-504.</ref>، اما با [[میرزا عباس آقاسی\|حاج میرزا آقاسی]] صدر اعظم سازش نداشت و در بازی های سیاسی جانب مهد علیا مادر [[ناصرالدین شاه قاجار\|ناصرالدین شاه]] و سفارت انگلیس را داشت تا آنجا که به دلیل رفت و آمد به سفارت خانه بیگانه به دستور آقاسی او را چوب زدند و با دریافت جریمه به [[کاشان]] تبعید کردند<ref>خان ملک ساسانی، احمد، '''''سیاستگران دوره قاجار'''''، تهران، هدایت و بابک، 1338،ص13.</ref> .

	میرزآقاخان که پس از درگذشت محمدشاه در سودای صدرات ناصرالدین شاه بود در برابر [[میرزا تقی خان امیرکبیر\|امیر کبیر]] ناکام مانده حمایت های مهدعلیا و سفارت انگلیس (مبنی بر اینکه تابعیت انگلیسی دارد) از تبعید دوباره او به کاشان جلوگیری کرد و [[میرزا تقی خان امیرکبیر\|امیر کبیر]] نیز با یک اشتباه، او را به عنوان وزیر لشرک وقت اعتماد الدوله به معاونت خود برگزید <ref>آدمیت، فریدون،‌ '''''امیرکبیر و ایران'''''، تهران، خوارزمی، 1362، ص195-196.</ref> در زمانی که دسیسه های درباریانی که از حمایت های بیگانگان برخوردار بودند، علیه امیر کبیر شدت گرفت و او را تبعید کردند، میرزا آقاخان به خواسته های خود، قتل [[میرزا تقی خان امیرکبیر\|امیر کبیر]] و برآمدن خود به مقام صدارت رسید<ref>حکمی، حسین، '''''امیرکبیر'''''، تهران،‌ بنگاه ترجمه ونشرکتاب، 1390.</ref> . او در طی <ref name=":0">نیری، حمید، '''''زندگی نامه مستوفی الممالک'''''، تهران، وحید، 1369، ص 97.</ref> سال صدارت (1268-1275ق) مشاغل سیاسی و حکومتی را میان خویشان و نزدیکان خود تقسیم کرد برخی شخصیت ها مانند میرزا یوسف مستوفی الممالک و سردار کل عزیزخان را از مرکز دور کرد<ref name=":0" />.		میرزآقاخان که پس از درگذشت محمدشاه در سودای صدرات ناصرالدین شاه بود در برابر [[میرزا تقی خان امیرکبیر\|امیر کبیر]] ناکام مانده حمایت های مهدعلیا و سفارت انگلیس (مبنی بر اینکه تابعیت انگلیسی دارد) از تبعید دوباره او به کاشان جلوگیری کرد و [[میرزا تقی خان امیرکبیر\|امیر کبیر]] نیز با یک اشتباه، او را به عنوان وزیر لشرک وقت اعتماد الدوله به معاونت خود برگزید <ref>آدمیت، فریدون،‌ '''''امیرکبیر و ایران'''''، تهران، خوارزمی، 1362، ص195-196.</ref> در زمانی که دسیسه های درباریانی که از حمایت های بیگانگان برخوردار بودند، علیه امیر کبیر شدت گرفت و او را تبعید کردند، میرزا آقاخان به خواسته های خود، قتل [[میرزا تقی خان امیرکبیر\|امیر کبیر]] و برآمدن خود به مقام صدارت رسید<ref>حکمی، حسین، '''''امیرکبیر'''''، تهران،‌ بنگاه ترجمه ونشرکتاب، 1390.</ref> . او در طی <ref name=":0">نیری، حمید، '''''زندگی نامه مستوفی الممالک'''''، تهران، وحید، 1369، ص 97.</ref> سال صدارت (1268-1275ق) مشاغل سیاسی و حکومتی را میان خویشان و نزدیکان خود تقسیم کرد برخی شخصیت ها مانند میرزا یوسف مستوفی الممالک و سردار کل عزیزخان را از مرکز دور کرد<ref name=":0" />.

Samei در ‏۲۲ آوریل ۲۰۲۵، ساعت ۱۹:۰۷

2025-04-22T19:07:45Z

→ نسخهٔ قدیمی‌تر		نسخهٔ ‏۲۲ آوریل ۲۰۲۵، ساعت ۱۹:۰۷
خط ۱:		خط ۱:
	آقا خان نوری، ميرزا نصرالله ملقب به اعتماد الدوله (1222-1281ق / 1857-1865 م)، سياستمدار [[قاجاریه\|دوره قاجار]] و صدراعظم [[ناصرالدین شاه قاجار\|ناصرالدین شاه]] <ref>~~بامداد ،‌مهدی ،‌تاریخ~~ رجال ایران ~~،‌تهران ،‌زوار ،1347،ج4،ص~~ 364</ref>		[[پرونده:Nqz5u.jpg\|بندانگشتی\|میرزاآقا خان نوری، قابل بازیابی از https://vista.ir/m/a/nqz5u]]
			آقا خان نوری، ميرزا نصرالله ملقب به اعتماد الدوله (1222-1281ق / 1857-1865 م)، سياستمدار [[قاجاریه\|دوره قاجار]] و صدراعظم [[ناصرالدین شاه قاجار\|ناصرالدین شاه]] <ref>بامداد،‌ مهدی،‌ '''''تاریخ رجال ایران'''''،‌ تهران،‌ زوار،134،ج4، ص 364.</ref>.

	پدر آقاخان، اسدالله خان از مردم نور و از خدمت‌گذاران [[آقا محمدخان قاجار\|آقامحمدخان]] <sup></sup>درلشکرکشی به مازندران بود که به مقام«لشکرنویسی» تحت عنوان «وزارت لشکر» رسیده <ref>اعتماد ~~السلطنه ،‌محمدحسن خان ،~~ صدرالتواریخ ، به اهتمام محمد ~~مشیری ،‌تهران ،‌وحید،1349،ص234~~</ref> درسال 1242 ق پس از فوت پدر، آقاخان که مقدمات دیوانی را دردستگاه اللهیارخان آصف الدوله آموخته بود ،‌در دربار [[فتحعلی شاه قاجار\|فتحعلی شاه]] ~~<sup> </sup>~~جانشین پدر شد و در [[آقا محمدخان قاجار\|دوره محمدشاه]] * نیز برخدمات نظامی خود مانند توپ ریزی در نبرد هرات ادامه داد <ref>هدایت، رضاقلی خان، روضهالصفا(ملحقات)~~،تهران ،‌خیام،1339،ج10ص501~~-504</ref>اما با حاج میرزا آقاسی ~~<sup>*</sup>~~ صدر اعظم سازش نداشت و در بازی های سیاسی جانب مهد علیا مادر [[ناصرالدین شاه قاجار\|ناصرالدین شاه]] و سفارت انگلیس را داشت تا آنجا که به دلیل رفت و آمد به سفارت خانه بیگانه به دستور آقاسی او را چوب زدند و با دریافت جریمه به [[کاشان]] تبعید کردند<ref>خان ملک ~~ساسانی ،~~ احمد، سیاستگران دوره قاجار ~~،تهران ،هدایت وبابک~~ 1338،ص13</ref> .		پدر آقاخان، اسدالله خان از مردم نور و از خدمت‌گذاران [[آقا محمدخان قاجار\|آقامحمدخان]] <sup></sup>درلشکرکشی به مازندران بود که به مقام«لشکرنویسی» تحت عنوان «وزارت لشکر» رسیده <ref>اعتماد السلطنه،‌ محمدحسن خان، '''''صدرالتواریخ'''''، به اهتمام محمد مشیری،‌ تهران،‌ وحید، 1349، ص234.</ref> درسال 1242 ق پس از فوت پدر، آقاخان که مقدمات دیوانی را دردستگاه اللهیارخان آصف الدوله آموخته بود ،‌در دربار [[فتحعلی شاه قاجار\|فتحعلی شاه]] جانشین پدر شد و در [[آقا محمدخان قاجار\|دوره محمدشاه]] نیز برخدمات نظامی خود مانند توپ ریزی در نبرد هرات ادامه داد<ref>هدایت، رضاقلی خان، '''''روضهالصفا(ملحقات)'''''، تهران،‌ خیام، 1339، ج10،ص501-504.</ref>، اما با حاج میرزا آقاسی صدر اعظم سازش نداشت و در بازی های سیاسی جانب مهد علیا مادر [[ناصرالدین شاه قاجار\|ناصرالدین شاه]] و سفارت انگلیس را داشت تا آنجا که به دلیل رفت و آمد به سفارت خانه بیگانه به دستور آقاسی او را چوب زدند و با دریافت جریمه به [[کاشان]] تبعید کردند<ref>خان ملک ساسانی، احمد، '''''سیاستگران دوره قاجار'''''، تهران، هدایت و بابک، 1338،ص13.</ref> .

	میرزآقاخان که پس از درگذشت محمدشاه در سودای صدرات ناصرالدین شاه بود در برابر [[میرزا تقی خان امیرکبیر\|امیر کبیر]] ~~<sup>*</sup>~~ ناکام مانده حمایت های مهدعلیا و سفارت انگلیس (مبنی بر اینکه تابعیت انگلیسی دارد) از تبعید دوباره او به کاشان جلوگیری کرد و [[میرزا تقی خان امیرکبیر\|امیر کبیر]] نیز با یک اشتباه، او را به عنوان وزیر لشرک وقت اعتماد الدوله به معاونت خود برگزید <ref>~~آدمیت،فریدون ،‌امیرکبیر~~ و ~~ایران،تهران ،خوارزمی،1362،ص195~~-196</ref> در زمانی که دسیسه های درباریانی که از حمایت های بیگانگان برخوردار بودند، علیه امیر کبیر شدت گرفت و او را تبعید کردند، میرزا آقاخان به خواسته های خود، قتل [[میرزا تقی خان امیرکبیر\|امیر کبیر]] و برآمدن خود به مقام صدارت رسید<ref>~~برای آگاهی بیشتر : حکمی،حسین،امیرکبیر،تهران،‌بنگاه~~ ترجمه ~~ونشرکتاب ،1390،~~</ref> .او در طی <ref name=":0">نیری، حمید، زندگی نامه مستوفی الممالک ~~،تهران ،وحید ،1369،ص~~ 97</ref> سال صدارت (1268-1275ق) مشاغل سیاسی و حکومتی را میان خویشان و نزدیکان خود تقسیم کرد برخی شخصیت ها مانند میرزا یوسف مستوفی الممالک و سردار کل عزیزخان را از مرکز دور کرد<ref name=":0" />.		میرزآقاخان که پس از درگذشت محمدشاه در سودای صدرات ناصرالدین شاه بود در برابر [[میرزا تقی خان امیرکبیر\|امیر کبیر]] ناکام مانده حمایت های مهدعلیا و سفارت انگلیس (مبنی بر اینکه تابعیت انگلیسی دارد) از تبعید دوباره او به کاشان جلوگیری کرد و [[میرزا تقی خان امیرکبیر\|امیر کبیر]] نیز با یک اشتباه، او را به عنوان وزیر لشرک وقت اعتماد الدوله به معاونت خود برگزید <ref>آدمیت، فریدون،‌ '''''امیرکبیر و ایران'''''، تهران، خوارزمی، 1362، ص195-196.</ref> در زمانی که دسیسه های درباریانی که از حمایت های بیگانگان برخوردار بودند، علیه امیر کبیر شدت گرفت و او را تبعید کردند، میرزا آقاخان به خواسته های خود، قتل [[میرزا تقی خان امیرکبیر\|امیر کبیر]] و برآمدن خود به مقام صدارت رسید<ref>حکمی، حسین، '''''امیرکبیر'''''، تهران،‌ بنگاه ترجمه ونشرکتاب، 1390.</ref> . او در طی <ref name=":0">نیری، حمید، '''''زندگی نامه مستوفی الممالک'''''، تهران، وحید، 1369، ص 97.</ref> سال صدارت (1268-1275ق) مشاغل سیاسی و حکومتی را میان خویشان و نزدیکان خود تقسیم کرد برخی شخصیت ها مانند میرزا یوسف مستوفی الممالک و سردار کل عزیزخان را از مرکز دور کرد<ref name=":0" />.

	خیانت های میرزا آقاخان نوری در منصب صدارت که در راستای اهداف انگلیسی ها بود سرانجام به جدایی بخش شرقی ایران، یعنی افغانستان و از دست رفتن شهر مهم و تاریخی هرات در طی یورش نیروهای بیگانه به پهنه های آبی جنوب (خارک و [[بوشهر]]) و استقلال بدون قید و شرط افغانستان شد و به دنبال تحریکات دست نشاندگان دولت ایران در مسقط <ref>~~مستوفی ،عبدالله ،شرح~~ زندگانی من یا تاریخ اجتماعی و اداری قاجاریه ~~،تهران~~ ، زوار،‌1343، ~~ج1،ص83~~</ref> زمینه «عهدنامه پاریس» در 8 رجب 1273ق /4مارس 1857م برای جدایی افعانستان،‌ فراهم آمد.		خیانت های میرزا آقاخان نوری در منصب صدارت که در راستای اهداف انگلیسی ها بود سرانجام به جدایی بخش شرقی ایران، یعنی افغانستان و از دست رفتن شهر مهم و تاریخی هرات در طی یورش نیروهای بیگانه به پهنه های آبی جنوب (خارک و [[بوشهر]]) و استقلال بدون قید و شرط افغانستان شد و به دنبال تحریکات دست نشاندگان دولت ایران در مسقط <ref>مستوفی، عبدالله، '''''شرح زندگانی من یا تاریخ اجتماعی و اداری قاجاریه'''''، تهران، زوار،‌1343، ج1، ص83.</ref> زمینه «عهدنامه پاریس» در 8 رجب 1273ق /4مارس 1857م برای جدایی افعانستان،‌ فراهم آمد.

	این عهد نامه به امضاي سفیر انگلستان در فرانسه،‌ چارلز کولی و فرخ خان امین الملک غفاری از وابستگان میرزا آقاخان به عنوان «سفیر کبیر دولت علیه ایران» و میانجی گری ناپلئون سوم، امپراتور فرانسه، رسید <ref>امین الدوله غفاری، فرخ خان بن ~~مهدی ،سفرنامه~~ فرخ خان امین الدوله (مخزن الوقایع ) ~~نوشتهحسین~~ بن عبدالله سرابی، به کوشش کریم ~~اصفهانیان ،‌قدرت~~ الله ~~روشنی ،‌تهران،~~ اساطیر، ~~1361،ص~~ 151و154</ref>. اگر چه آقاخان نوری در 20 محرم 1275 ق به دستور [[ناصرالدین شاه قاجار\|ناصرالدین شاه]]،‌ به دلیل چنین خطاهای جبران ناپذیری از مقام صدارت عظمی برکنار شد و به دنبال او بستگانش نیز برکنار شدند اما،‌ دوران صدارت وی گذشته از جدایی افغانتان از ایران، دوره ای از رکود سیاسی، اقتصادی و فرهنگی بود که برخلاف اصلاحات زمان [[میرزا تقی خان امیرکبیر\|امیر کبیر]]،‌ در این زمان احوال عمومی حیف و میل شد و افراد نالایق مناصب مهم کشوری و لشکری را به دست گرفتند.		این عهد نامه به امضاي سفیر انگلستان در فرانسه،‌ چارلز کولی و فرخ خان امین الملک غفاری از وابستگان میرزا آقاخان به عنوان «سفیر کبیر دولت علیه ایران» و میانجی گری ناپلئون سوم، امپراتور فرانسه، رسید <ref>امین الدوله غفاری، فرخ خان بن مهدی، '''''سفرنامه فرخ خان امین الدوله (مخزن الوقایع )،''''' نوشته حسین بن عبدالله سرابی، به کوشش کریم اصفهانیان،‌ قدرت الله روشنی،‌ تهران، اساطیر، 1361، ص 151و154.</ref>. اگر چه آقاخان نوری در 20 محرم 1275 ق به دستور [[ناصرالدین شاه قاجار\|ناصرالدین شاه]]،‌ به دلیل چنین خطاهای جبران ناپذیری از مقام صدارت عظمی برکنار شد و به دنبال او بستگانش نیز برکنار شدند اما،‌ دوران صدارت وی گذشته از جدایی افغانتان از ایران، دوره ای از رکود سیاسی، اقتصادی و فرهنگی بود که برخلاف اصلاحات زمان [[میرزا تقی خان امیرکبیر\|امیر کبیر]]،‌ در این زمان احوال عمومی حیف و میل شد و افراد نالایق مناصب مهم کشوری و لشکری را به دست گرفتند.

	میرزا آقاخان نوری پس از برکناری به کرج، [[یزد]]، [[اصفهان]]، [[کاشان]] و [[قم]] تبعید شد و پس از وفات در [[قم]] (12شوال 1281ق) جنازه او را با اجازه شاه قاجار به کربلا بردند و در جایی که بعدها در اثر توسعه خیابان تخریب شده دفن کردند<ref>~~دائرهالمعارف بزرگ اسلامی ،‌بخش تاریخ ها~~ «آقاخان ~~نوری »~~ در دائرة‌المعارف بزرگ ~~اسلامی،تهران،~~ مرکز دائرة‌المعارف بزرگ اسلامی، ~~1374،ج1،ص~~ 467</ref> .		میرزا آقاخان نوری پس از برکناری به کرج، [[یزد]]، [[اصفهان]]، [[کاشان]] و [[قم]] تبعید شد و پس از وفات در [[قم]] (12شوال 1281ق) جنازه او را با اجازه شاه قاجار به کربلا بردند و در جایی که بعدها در اثر توسعه خیابان تخریب شده دفن کردند<ref>«آقاخان نوری» در '''''دائرة‌المعارف بزرگ اسلامی'''''، تهران، مرکز دائرة‌المعارف بزرگ اسلامی، 1374، ج1،ص 467.</ref> .

	== نیز نگاه کنید به ==		== نیز نگاه کنید به ==

Samei در ‏۲۲ آوریل ۲۰۲۵، ساعت ۱۸:۵۸

2025-04-22T18:58:09Z

→ نسخهٔ قدیمی‌تر		نسخهٔ ‏۲۲ آوریل ۲۰۲۵، ساعت ۱۸:۵۸
خط ۱:		خط ۱:
	~~'''[[میرزا نصرالله آقاخان نوری\|آقاخان نوري]] ،'''~~ ميرزا نصرالله ملقب به اعتماد الدوله (1222-1281ق / 1857-1865 م)		آقا خان نوری، ميرزا نصرالله ملقب به اعتماد الدوله (1222-1281ق / 1857-1865 م)، سياستمدار [[قاجاریه\|دوره قاجار]] و صدراعظم [[ناصرالدین شاه قاجار\|ناصرالدین شاه]] <ref>بامداد ،‌مهدی ،‌تاریخ رجال ایران ،‌تهران ،‌زوار ،1347،ج4،ص 364</ref>

	~~سياستمدار دورهقاجار~~<sup></sup>و ~~صدراعظم ناصرالدین شاه~~ <sup></sup><ref>~~بامداد ،‌مهدی ،‌تاریخ رجال ایران ،‌تهران ،‌زوار ،1347،ج4،ص 364~~</ref>		پدر آقاخان، اسدالله خان از مردم نور و از خدمت‌گذاران [[آقا محمدخان قاجار\|آقامحمدخان]] <sup></sup>درلشکرکشی به مازندران بود که به مقام«لشکرنویسی» تحت عنوان «وزارت لشکر» رسیده <ref>اعتماد السلطنه ،‌محمدحسن خان ، صدرالتواریخ ، به اهتمام محمد مشیری ،‌تهران ،‌وحید،1349،ص234</ref> درسال 1242 ق پس از فوت پدر، آقاخان که مقدمات دیوانی را دردستگاه اللهیارخان آصف الدوله آموخته بود ،‌در دربار [[فتحعلی شاه قاجار\|فتحعلی شاه]] <sup> </sup>جانشین پدر شد و در [[آقا محمدخان قاجار\|دوره محمدشاه]] * نیز برخدمات نظامی خود مانند توپ ریزی در نبرد هرات ادامه داد <ref>هدایت، رضاقلی خان، روضهالصفا(ملحقات)،تهران ،‌خیام،1339،ج10ص501-504</ref>اما با حاج میرزا آقاسی <sup>*</sup> صدر اعظم سازش نداشت و در بازی های سیاسی جانب مهد علیا مادر [[ناصرالدین شاه قاجار\|ناصرالدین شاه]] و سفارت انگلیس را داشت تا آنجا که به دلیل رفت و آمد به سفارت خانه بیگانه به دستور آقاسی او را چوب زدند و با دریافت جریمه به [[کاشان]] تبعید کردند<ref>خان ملک ساسانی ، احمد، سیاستگران دوره قاجار ،تهران ،هدایت وبابک 1338،ص13</ref> .

	~~پدرآقاخان، اسدالله~~ خان ~~از مردم نور و از خدمت‌گذاران آقامحمدخان~~ <sup></sup>~~درلشکرکشی به مازندران بود که~~ به ~~مقام«لشکرنویسی » تحت~~ عنوان ~~«وزارت لشکر» رسیده~~ <ref>~~اعتماد السلطنه ،‌محمدحسن خان ، صدرالتواریخ ، به اهتمام محمد مشیری ،‌تهران ،‌وحید،1349،ص234~~</ref> ~~درسال 1242 ق پس~~ از ~~فوت پدر،~~ آقاخان ~~که مقدمات دیوانی را دردستگاه اللهیارخان آصف الدوله آموخته بود ،‌در دربار فتحعلی شاه~~ <~~sup~~> </~~sup~~>~~جانشین پدر شد و در دورهمحمدشاه * نیز برخدمات نظامی خود مانند توپ ریزی~~ در ~~نبرد هرات ادامه داد~~ <ref>~~هدایت، رضاقلی خان، روضهالصفا(ملحقات)~~،تهران ~~،‌خیام،1339،ج10ص501-504~~</ref>~~اما با حاج میرزا آقاسی <sup>*</sup> صدر اعظم سازش نداشت و در بازی های~~ سیاسی ~~جانب مهد علیا مادر ناصرالدین شاه~~ و ~~سفارت انگلیس~~ را ~~داشت تا آنجا که به دلیل رفت~~ و ~~آمد به سفارت خانه بیگانه به دستور آقاسی او~~ را ~~چوب زدند و با دریافت جریمه به کاشان تبعید کردند~~<ref~~>خان ملک ساسانی ، احمد، سیاستگران دوره قاجار ،تهران ،هدایت وبابک 1338،ص13<~~/~~ref~~> .		میرزآقاخان که پس از درگذشت محمدشاه در سودای صدرات ناصرالدین شاه بود در برابر [[میرزا تقی خان امیرکبیر\|امیر کبیر]] <sup>*</sup> ناکام مانده حمایت های مهدعلیا و سفارت انگلیس (مبنی بر اینکه تابعیت انگلیسی دارد) از تبعید دوباره او به کاشان جلوگیری کرد و [[میرزا تقی خان امیرکبیر\|امیر کبیر]] نیز با یک اشتباه، او را به عنوان وزیر لشرک وقت اعتماد الدوله به معاونت خود برگزید <ref>آدمیت،فریدون ،‌امیرکبیر و ایران،تهران ،خوارزمی،1362،ص195-196</ref> در زمانی که دسیسه های درباریانی که از حمایت های بیگانگان برخوردار بودند، علیه امیر کبیر شدت گرفت و او را تبعید کردند، میرزا آقاخان به خواسته های خود، قتل [[میرزا تقی خان امیرکبیر\|امیر کبیر]] و برآمدن خود به مقام صدارت رسید<ref>برای آگاهی بیشتر : حکمی،حسین،امیرکبیر،تهران،‌بنگاه ترجمه ونشرکتاب ،1390،</ref> .او در طی <ref name=":0">نیری، حمید، زندگی نامه مستوفی الممالک ،تهران ،وحید ،1369،ص 97</ref> سال صدارت (1268-1275ق) مشاغل سیاسی و حکومتی را میان خویشان و نزدیکان خود تقسیم کرد برخی شخصیت ها مانند میرزا یوسف مستوفی الممالک و سردار کل عزیزخان را از مرکز دور کرد<ref name=":0" />.

	~~میرزآقاخان~~ که ~~پس از درگذشت محمدشاه~~ در ~~سودای صدرات ناصرالدین شاه~~ بود در ~~برابر امیر کبیر <sup>*</sup> ناکام مانده حمایت~~ های ~~مهدعلیا~~ و ~~سفارت انگلیس (مبنی بر اینکه تابعیت انگلیسی دارد~~) ~~از تبعید دوباره او به کاشان جلوگیری کرد~~ و امیر کبیر نیز با یک اشتباه ، او را به عنوان وزیر لشرک وقت اعتماد الدوله به معاونت خود برگزید <ref>آدمیت،فریدون ،‌امیرکبیر و ایران،تهران ،خوارزمی،1362،ص195-196</ref> در زمانی که دسیسه های درباریانی که از حمایت های بیگانگان برخوردار بودند، علیه امیر کبیر شدت گرفت و ~~او را تبعید کردند ، میرزا آقاخان~~ به خواسته های خود ، قتل امیر کبیر وبرآمدن خود به مقام صدارت رسید<ref>برای آگاهی بیشتر : حکمی،حسین،امیرکبیر،تهران،‌بنگاه ترجمه ونشرکتاب ،1390،</ref> .او در طی <ref ~~name=":0"~~>~~نیری، حمید، زندگی نامه~~ مستوفی ~~الممالک~~ ،تهران ~~،وحید ،1369،ص 97~~</ref> سال صدارت (1268-1275ق) مشاغل سیاسی و حکومتی را میان خویشان و نزدیکان خود تقسیم کرد برخی شخصیت ها مانند میرزا یوسف مستوفی الممالک و سردار کل عزیزخان را از مرکز دور کرد<ref name=":0" />.		خیانت های میرزا آقاخان نوری در منصب صدارت که در راستای اهداف انگلیسی ها بود سرانجام به جدایی بخش شرقی ایران، یعنی افغانستان و از دست رفتن شهر مهم و تاریخی هرات در طی یورش نیروهای بیگانه به پهنه های آبی جنوب (خارک و [[بوشهر]]) و استقلال بدون قید و شرط افغانستان شد و به دنبال تحریکات دست نشاندگان دولت ایران در مسقط <ref>مستوفی ،عبدالله ،شرح زندگانی من یا تاریخ اجتماعی و اداری قاجاریه ،تهران ، زوار،‌1343، ج1،ص83</ref> زمینه «عهدنامه پاریس» در 8 رجب 1273ق /4مارس 1857م برای جدایی افعانستان،‌ فراهم آمد.

	خیانت های میرزا آقاخان نوری در منصب صدارت که در راستای اهداف انگلیسی ها بود سرانجام به جدایی بخش شرقی ایران ،یعنی افغانستان و از دست رفتن شهر مهم و تاریخی هرات در طی یورش نیروهای بیگانه به پهنه های آبی جنوب (خارک و بوشهر) و استقلال بدون قید و شرط افغانستان شد و به دنبال تحریکات دست نشاندگان دولت ایران در مسقط <ref>مستوفی ،عبدالله ،شرح زندگانی من یا تاریخ اجتماعی و اداری قاجاریه ،تهران ، زوار،‌1343، ج1،ص83</ref> زمینه «عهدنامهپاریس» در 8 رجب 1273ق /4مارس 1857م برای جدایی افعانستان ،‌فراهم آمد این عهد نامه به امضاي سفیر انگلستان در ~~فرانسه ،‌چارلز~~ کولی و فرخ خان امین الملک غفاری از وابستگان میرزا آقاخان به عنوان «سفیر کبیر دولت علیه ایران» و میانجی گری ناپلئون ~~سوم ،امپراتور فرانسه ،~~ رسید <ref>امین الدوله غفاری، فرخ خان بن مهدی ،سفرنامه فرخ خان امین الدوله (مخزن الوقایع ) نوشتهحسین بن عبدالله سرابی، به کوشش کریم اصفهانیان ،‌قدرت الله روشنی ،‌تهران، اساطیر، 1361،ص 151و154</ref> اگر چه آقاخان نوری در 20 محرم 1275 ق به دستور ناصرالدین شاه ~~،‌به~~ دلیل چنین خطاهای جبران ناپذیری از مقام صدارت عظمی برکنار شد و به دنبال او بستگانش نیز برکنار شدند ~~اما ،‌دوران~~ صدارت وی گذشته از جدایی افغانتان از ایران، دوره ای از رکود ~~سیاسی ،~~ اقتصادی و فرهنگی بود که برخلاف اصلاحات زمان امیر کبیر ~~،‌در~~ این زمان احوال عمومی حیف و میل شد و افراد نالایق مناصب مهم کشوری و لشکری را به دست گرفتند .		این عهد نامه به امضاي سفیر انگلستان در فرانسه،‌ چارلز کولی و فرخ خان امین الملک غفاری از وابستگان میرزا آقاخان به عنوان «سفیر کبیر دولت علیه ایران» و میانجی گری ناپلئون سوم، امپراتور فرانسه، رسید <ref>امین الدوله غفاری، فرخ خان بن مهدی ،سفرنامه فرخ خان امین الدوله (مخزن الوقایع ) نوشتهحسین بن عبدالله سرابی، به کوشش کریم اصفهانیان ،‌قدرت الله روشنی ،‌تهران، اساطیر، 1361،ص 151و154</ref>. اگر چه آقاخان نوری در 20 محرم 1275 ق به دستور [[ناصرالدین شاه قاجار\|ناصرالدین شاه]]،‌ به دلیل چنین خطاهای جبران ناپذیری از مقام صدارت عظمی برکنار شد و به دنبال او بستگانش نیز برکنار شدند اما،‌ دوران صدارت وی گذشته از جدایی افغانتان از ایران، دوره ای از رکود سیاسی، اقتصادی و فرهنگی بود که برخلاف اصلاحات زمان [[میرزا تقی خان امیرکبیر\|امیر کبیر]]،‌ در این زمان احوال عمومی حیف و میل شد و افراد نالایق مناصب مهم کشوری و لشکری را به دست گرفتند.

	میرزا آقاخان نوری پس از برکناری به ~~کرج~~ ، ~~یزد،~~ اصفهان ، کاشان و قم تبعید شد و پس از وفات در قم (12شوال 1281ق) جنازه او را با اجازه شاه قاجار به کربلا بردند و در جایی که بعدها در اثر ~~توسعهخیابان~~ تخریب شده دفن کردند<ref>دائرهالمعارف بزرگ اسلامی ،‌بخش تاریخ ها «آقاخان نوری » در دائرة‌المعارف بزرگ اسلامی،تهران، مرکز دائرة‌المعارف بزرگ اسلامی، 1374،ج1،ص 467</ref> .		میرزا آقاخان نوری پس از برکناری به کرج، [[یزد]]، [[اصفهان]]، [[کاشان]] و [[قم]] تبعید شد و پس از وفات در [[قم]] (12شوال 1281ق) جنازه او را با اجازه شاه قاجار به کربلا بردند و در جایی که بعدها در اثر توسعه خیابان تخریب شده دفن کردند<ref>دائرهالمعارف بزرگ اسلامی ،‌بخش تاریخ ها «آقاخان نوری » در دائرة‌المعارف بزرگ اسلامی،تهران، مرکز دائرة‌المعارف بزرگ اسلامی، 1374،ج1،ص 467</ref> .

	== نیز نگاه کنید به ==		== نیز نگاه کنید به ==

			* [[آقا محمدخان قاجار]]
			* [[میرزا تقی خان امیرکبیر]]
			* [[ناصرالدین شاه قاجار]]

	== مآخذ ==		== مآخذ ==
			<references />
	== منبع اصلی ==		== منبع اصلی ==
	دانشنامه ایران		[https://icro.ir/ سازمان فرهنگ و ارتباطات اسلامی، مرکز مطالعات راهبردی روابط فرهنگی] (1398). دانشنامه ایران. تهران: [https://alhoda.ir/ موسسه فرهنگی هنری و انتشارات بین المللی الهدی]،


	== نویسنده مقاله ==		== نویسنده مقاله ==
	حسن باستانی‌راد		حسن باستانی‌راد

Nazli در ‏۴ ژانویهٔ ۲۰۲۵، ساعت ۱۳:۱۱

2025-01-04T13:11:49Z

→ نسخهٔ قدیمی‌تر		نسخهٔ ‏۴ ژانویهٔ ۲۰۲۵، ساعت ۱۳:۱۱
خط ۱:		خط ۱:
	'''آقاخان نوري ،''' ميرزا نصرالله ملقب به اعتماد الدوله (1222-1281ق / 1857-1865 م)		'''[[میرزا نصرالله آقاخان نوری\|آقاخان نوري]] ،''' ميرزا نصرالله ملقب به اعتماد الدوله (1222-1281ق / 1857-1865 م)

	سياستمدار ~~دورة قاجار~~<sup></sup>و صدراعظم ناصرالدین شاه <sup> 1</sup>		سياستمدار دورهقاجار<sup></sup>و صدراعظم ناصرالدین شاه <sup></sup><ref>بامداد ،‌مهدی ،‌تاریخ رجال ایران ،‌تهران ،‌زوار ،1347،ج4،ص 364</ref>

	پدرآقاخان، اسدالله خان از مردم نور و از خدمت‌گذاران آقامحمدخان <sup></sup>درلشکرکشی به مازندران بود که به مقام«لشکرنویسی » تحت عنوان «وزارت لشکر» رسیده <~~sup~~>2</~~sup~~> درسال 1242 ق پس از فوت پدر، آقاخان که مقدمات دیوانی را دردستگاه اللهیارخان آصف الدوله آموخته بود ،‌در دربار فتحعلی شاه <sup> </sup>جانشین پدر شد و در ~~دورة محمدشاه~~ * نیز برخدمات نظامی خود مانند توپ ریزی در نبرد هرات ادامه داد <~~sup~~>3</~~sup~~> اما با حاج میرزا آقاسی <sup>*</sup> صدر اعظم سازش نداشت و در بازی های سیاسی جانب مهد علیا مادر ناصرالدین شاه و سفارت انگلیس را داشت تا آنجا که به دلیل رفت و آمد به سفارت خانه بیگانه به دستور آقاسی او را چوب زدند و با دریافت جریمه به کاشان تبعید کردند .<~~sup~~>4</~~sup~~>		پدرآقاخان، اسدالله خان از مردم نور و از خدمت‌گذاران آقامحمدخان <sup></sup>درلشکرکشی به مازندران بود که به مقام«لشکرنویسی » تحت عنوان «وزارت لشکر» رسیده <ref>اعتماد السلطنه ،‌محمدحسن خان ، صدرالتواریخ ، به اهتمام محمد مشیری ،‌تهران ،‌وحید،1349،ص234</ref> درسال 1242 ق پس از فوت پدر، آقاخان که مقدمات دیوانی را دردستگاه اللهیارخان آصف الدوله آموخته بود ،‌در دربار فتحعلی شاه <sup> </sup>جانشین پدر شد و در دورهمحمدشاه * نیز برخدمات نظامی خود مانند توپ ریزی در نبرد هرات ادامه داد <ref>هدایت، رضاقلی خان، روضهالصفا(ملحقات)،تهران ،‌خیام،1339،ج10ص501-504</ref>اما با حاج میرزا آقاسی <sup>*</sup> صدر اعظم سازش نداشت و در بازی های سیاسی جانب مهد علیا مادر ناصرالدین شاه و سفارت انگلیس را داشت تا آنجا که به دلیل رفت و آمد به سفارت خانه بیگانه به دستور آقاسی او را چوب زدند و با دریافت جریمه به کاشان تبعید کردند<ref>خان ملک ساسانی ، احمد، سیاستگران دوره قاجار ،تهران ،هدایت وبابک 1338،ص13</ref> .

	میرزآقاخان که پس از درگذشت محمدشاه در سودای صدرات ناصرالدین شاه بود در برابر امیر کبیر <sup>*</sup> ناکام مانده حمایت های مهدعلیا و سفارت انگلیس (مبنی بر اینکه تابعیت انگلیسی دارد) از تبعید دوباره او به کاشان جلوگیری کرد و امیر کبیر نیز با یک اشتباه ، او را به عنوان وزیر لشرک وقت اعتماد الدوله به معاونت خود برگزید <~~sup~~>5</~~sup~~> در زمانی که دسیسه های درباریانی که از حمایت های بیگانگان برخوردار بودند، علیه امیر کبیر شدت گرفت و او را تبعید کردند ، میرزا آقاخان به خواسته های خود ، قتل امیر کبیر وبرآمدن خود به مقام صدارت رسید<~~sup~~>6</~~sup~~> .او در طی <~~sup~~>7</~~sup~~> سال صدارت (1268-1275ق) مشاغل سیاسی و حکومتی را میان خویشان و نزدیکان خود تقسیم کرد برخی شخصیت ها مانند میرزا یوسف مستوفی الممالک و سردار کل عزیزخان را از مرکز دور کرد <~~sup>7<~~/~~sup~~>		میرزآقاخان که پس از درگذشت محمدشاه در سودای صدرات ناصرالدین شاه بود در برابر امیر کبیر <sup>*</sup> ناکام مانده حمایت های مهدعلیا و سفارت انگلیس (مبنی بر اینکه تابعیت انگلیسی دارد) از تبعید دوباره او به کاشان جلوگیری کرد و امیر کبیر نیز با یک اشتباه ، او را به عنوان وزیر لشرک وقت اعتماد الدوله به معاونت خود برگزید <ref>آدمیت،فریدون ،‌امیرکبیر و ایران،تهران ،خوارزمی،1362،ص195-196</ref> در زمانی که دسیسه های درباریانی که از حمایت های بیگانگان برخوردار بودند، علیه امیر کبیر شدت گرفت و او را تبعید کردند ، میرزا آقاخان به خواسته های خود ، قتل امیر کبیر وبرآمدن خود به مقام صدارت رسید<ref>برای آگاهی بیشتر : حکمی،حسین،امیرکبیر،تهران،‌بنگاه ترجمه ونشرکتاب ،1390،</ref> .او در طی <ref name=":0">نیری، حمید، زندگی نامه مستوفی الممالک ،تهران ،وحید ،1369،ص 97</ref> سال صدارت (1268-1275ق) مشاغل سیاسی و حکومتی را میان خویشان و نزدیکان خود تقسیم کرد برخی شخصیت ها مانند میرزا یوسف مستوفی الممالک و سردار کل عزیزخان را از مرکز دور کرد<ref name=":0" />.

	خیانت های میرزا آقاخان نوری در منصب صدارت که در راستای اهداف انگلیسی ها بود سرانجام به جدایی بخش شرقی ایران ،یعنی افغانستان و از دست رفتن شهر مهم و تاریخی هرات در طی یورش نیروهای بیگانه به پهنه های آبی جنوب (خارک و بوشهر) و استقلال بدون قید و شرط افغانستان شد و به دنبال تحریکات دست نشاندگان دولت ایران در مسقط <~~sup~~>8</~~sup~~> زمینه ~~«عهدنامة پاریس»~~ در 8 رجب 1273ق /4مارس 1857م برای جدایی افعانستان ،‌فراهم آمد ~~<sup>9</sup>~~ این عهد نامه به امضاي سفیر انگلستان در فرانسه ،‌چارلز کولی و فرخ خان امین الملک غفاری از وابستگان میرزا آقاخان به عنوان «سفیر کبیر دولت علیه ایران» و میانجی گری ناپلئون سوم ،امپراتور فرانسه ، رسید <~~sup~~>10</~~sup~~> اگر چه آقاخان نوری در 20 محرم 1275 ق به دستور ناصرالدین شاه ،‌به دلیل چنین خطاهای جبران ناپذیری از مقام صدارت عظمی برکنار شد و به دنبال او بستگانش نیز برکنار شدند اما ،‌دوران صدارت وی گذشته از جدایی افغانتان از ایران، دوره ای از رکود سیاسی ، اقتصادی و فرهنگی بود که برخلاف اصلاحات زمان امیر کبیر ،‌در این زمان احوال عمومی حیف و میل شد و افراد نالایق مناصب مهم کشوری و لشکری را به دست گرفتند .		خیانت های میرزا آقاخان نوری در منصب صدارت که در راستای اهداف انگلیسی ها بود سرانجام به جدایی بخش شرقی ایران ،یعنی افغانستان و از دست رفتن شهر مهم و تاریخی هرات در طی یورش نیروهای بیگانه به پهنه های آبی جنوب (خارک و بوشهر) و استقلال بدون قید و شرط افغانستان شد و به دنبال تحریکات دست نشاندگان دولت ایران در مسقط <ref>مستوفی ،عبدالله ،شرح زندگانی من یا تاریخ اجتماعی و اداری قاجاریه ،تهران ، زوار،‌1343، ج1،ص83</ref> زمینه «عهدنامهپاریس» در 8 رجب 1273ق /4مارس 1857م برای جدایی افعانستان ،‌فراهم آمد این عهد نامه به امضاي سفیر انگلستان در فرانسه ،‌چارلز کولی و فرخ خان امین الملک غفاری از وابستگان میرزا آقاخان به عنوان «سفیر کبیر دولت علیه ایران» و میانجی گری ناپلئون سوم ،امپراتور فرانسه ، رسید <ref>امین الدوله غفاری، فرخ خان بن مهدی ،سفرنامه فرخ خان امین الدوله (مخزن الوقایع ) نوشتهحسین بن عبدالله سرابی، به کوشش کریم اصفهانیان ،‌قدرت الله روشنی ،‌تهران، اساطیر، 1361،ص 151و154</ref> اگر چه آقاخان نوری در 20 محرم 1275 ق به دستور ناصرالدین شاه ،‌به دلیل چنین خطاهای جبران ناپذیری از مقام صدارت عظمی برکنار شد و به دنبال او بستگانش نیز برکنار شدند اما ،‌دوران صدارت وی گذشته از جدایی افغانتان از ایران، دوره ای از رکود سیاسی ، اقتصادی و فرهنگی بود که برخلاف اصلاحات زمان امیر کبیر ،‌در این زمان احوال عمومی حیف و میل شد و افراد نالایق مناصب مهم کشوری و لشکری را به دست گرفتند .

	میرزا آقاخان نوری پس از برکناری به کرج ، یزد، اصفهان ، کاشان و قم تبعید شد و پس از وفات در قم (12شوال 1281ق) جنازه او را با اجازه شاه قاجار به کربلا بردند و در جایی که بعدها در اثر ~~توسعة خیابان~~ تخریب شده دفن کردند <~~sup~~>11</~~sup~~>		میرزا آقاخان نوری پس از برکناری به کرج ، یزد، اصفهان ، کاشان و قم تبعید شد و پس از وفات در قم (12شوال 1281ق) جنازه او را با اجازه شاه قاجار به کربلا بردند و در جایی که بعدها در اثر توسعهخیابان تخریب شده دفن کردند<ref>دائرهالمعارف بزرگ اسلامی ،‌بخش تاریخ ها «آقاخان نوری » در دائرة‌المعارف بزرگ اسلامی،تهران، مرکز دائرة‌المعارف بزرگ اسلامی، 1374،ج1،ص 467</ref> .

	~~مآخذ~~		== نیز نگاه کنید به ==

	~~1 -بامداد ،‌مهدی ،‌تاریخ رجال ایران ،‌تهران ،‌زوار ،1347،ج4،ص 364~~

	~~2- اعتماد السلطنه ،‌محمدحسن خان ، صدرالتواریخ ، به اهتمام محمد مشیری ،‌تهران ،‌وحید،1349،ص234~~		== مآخذ ==

	~~3- هدایت، رضاقلی خان، روضة الصفا(ملحقات)،تهران ،‌خیام،1339،ج10ص501-504~~		== منبع اصلی ==
			دانشنامه ایران

	~~4- خان ملک ساسانی ، احمد، سیاستگران دوره قاجار ،تهران ،هدایت وبابک 1338،ص13~~

	~~5- آدمیت،فریدون ،‌امیرکبیر و ایران،تهران ،خوارزمی،1362،ص195-196~~

	~~6- برای آگاهی بیشتر حکمی،حسین،امیرکبیر،تهران،‌بنگاه ترجمه ونشرکتاب ،1390،~~

	~~7- نیری، حمید، زندگی نامه مستوفی الممالک ،تهران ،وحید ،1369،ص 97~~

	~~8- مستوفی ،عبدالله ،شرح زندگانی من یا تاریخ اجتماعی و اداری قاجاریه ،تهران ، زوار،‌1343، ج1،ص83~~

	~~9- خورموبی، محمدجعفربن محمدعلی ، حقایق الاخبار ناصری،‌تصحیح حسین خدیومم،تهران تشرفی،1363ص215~~

	10-امین الدوله غفاری، فرخ خان بن مهدی ،سفرنامه فرخ خان امین الدوله (مخزن الوقایع ) نوشتة حسین بن عبدالله سرابی، به کوشش کریم اصفهانیان ،‌قدرت الله روشنی ،‌تهران، اساطیر، 1361،ص 151و154

	11-دائرة المعارف بزرگ اسلامی ،‌بخش تاریخ ها «آقاخان نوری » در دائرة‌المعارف بزرگ اسلامی،تهران، مرکز دائرة‌المعارف بزرگ اسلامی، 1374،ج1،ص 467

			== نویسنده مقاله ==
	حسن باستانی‌راد		حسن باستانی‌راد

Samei در ‏۷ اوت ۲۰۲۴، ساعت ۰۵:۱۶

2024-08-07T05:16:38Z

Samei: صفحه‌ای تازه حاوی «'''آقاخان نوري ،''' ميرزا نصرالله ملقب به اعتماد الدوله (1222-1281ق / 1857-1865 م) '''سياستمدار دورة قاجار^'''و صدراعظم ناصرالدین شاه ^{ 1} '''پدرآقاخان، اسدالله خان از مردم نور و از خدمت‌گذاران آقامحمدخان ^*درلشکرکشی به مازندران بود که به'''...» ایجاد کرد

2024-08-07T05:16:10Z

صفحه‌ای تازه حاوی «'''آقاخان نوري ،''' ميرزا نصرالله ملقب به اعتماد الدوله (1222-1281ق / 1857-1865 م) '''سياستمدار دورة قاجار*'''و صدراعظم ناصرالدین شاه * 1 '''پدرآقاخان، اسدالله خان از مردم نور و از خدمت‌گذاران آقامحمدخان *درلشکرکشی به مازندران بود که به'''...» ایجاد کرد

صفحهٔ تازه

'''آقاخان نوري ،''' ميرزا نصرالله ملقب به اعتماد الدوله (1222-1281ق / 1857-1865 م)

'''سياستمدار دورة قاجار*'''و صدراعظم ناصرالدین شاه * 1

'''پدرآقاخان، اسدالله خان از مردم نور و از خدمت‌گذاران آقامحمدخان *درلشکرکشی به مازندران بود که به''' مقام«لشکرنویسی » تحت عنوان «وزارت لشکر» رسیده 2 درسال 1242 ق پس از فوت پدر، آقاخان که مقدمات دیوانی را دردستگاه اللهیارخان آصف الدوله آموخته بود ،‌در دربار فتحعلی شاه * جانشین پدر شد و در دورة محمدشاه * نیز برخدمات نظامی خود مانند توپ ریزی در نبرد هرات ادامه داد 3 اما با حاج میرزا آقاسی * صدر اعظم سازش نداشت و در بازی های سیاسی جانب مهد علیا مادر ناصرالدین شاه و سفارت انگلیس را داشت تا آنجا که به دلیل رفت و آمد به سفارت خانه بیگانه به دستور آقاسی او را چوب زدند و با دریافت جریمه به کاشان تبعید کردند .4

'''میرزآقاخان که پس از درگذشت محمدشاه در سودای صدرات ناصرالدین شاه بود در برابر امیر کبیر * ناکام''' مانده حمایت های مهدعلیا و سفارت انگلیس (مبنی بر اینکه تابعیت انگلیسی دارد) از تبعید دوباره او به کاشان جلوگیری کرد و امیر کبیر نیز با یک اشتباه ، او را به عنوان وزیر لشرک وقت اعتماد الدوله به معاونت خود برگزید 5 در زمانی که دسیسه های درباریانی که از حمایت های بیگانگان برخوردار بودند، علیه امیر کبیر شدت ''' گرفت و او را تبعید کردند''' ، میرزا آقاخان به خواسته های خود ، قتل امیر کبیر وبرآمدن خود به مقام صدارت رسید6 .او در طی 7 سال صدارت (1268-1275ق) مشاغل سیاسی و حکومتی را میان خویشان و نزدیکان خود تقسیم کرد برخی شخصیت ها مانند میرزا یوسف مستوفی الممالک و سردار کل عزیزخان را از مرکز دور کرد 7

خیانت های میرزا آقاخان نوری در منصب صدارت که در راستای اهداف انگلیسی ها بود سرانجام به جدایی '''بخش''' شرقی ایران ،یعنی افغانستان و از دست رفتن شهر مهم و تاریخی هرات در طی یورش نیروهای بیگانه به پهنه های آبی جنوب (خارک و بوشهر) و استقلال بدون قید و شرط افغانستان شد و به دنبال تحریکات دست نشاندگان دولت ایران در مسقط 8 زمینه «عهدنامة پاریس» در 8 رجب 1273ق /4مارس 1857م برای جدایی افعانستان ،‌فراهم آمد 9 این عهد نامه به امضاي سفیر انگلستان در فرانسه ،‌چارلز کولی و فرخ خان امین الملک غفاری از وابستگان میرزا آقاخان به عنوان «سفیر کبیر دولت علیه ایران» و میانجی گری ناپلئون سوم ،امپراتور فرانسه ، '''رسید 10''' اگر چه آقاخان نوری در 20 محرم 1275 ق به دستور ناصرالدین شاه ،‌به دلیل چنین خطاهای جبران ناپذیری از مقام صدارت عظمی برکنار شد و به دنبال او بستگانش نیز برکنار شدند اما ،‌دوران صدارت وی گذشته از جدایی افغانتان از ایران، '''دوره ای''' از رکود سیاسی ، اقتصادی و فرهنگی بود که برخلاف اصلاحات زمان امیر کبیر ،‌در این زمان احوال عمومی حیف و میل شد و افراد نالایق مناصب مهم کشوری و لشکری را به دست گرفتند .

میرزا آقاخان نوری پس از برکناری به کرج ، یزد، اصفهان ، کاشان و قم تبعید شد و پس از وفات در قم (12شوال 1281ق) جنازه او را با اجازه شاه قاجار به کربلا بردند و در جایی که بعدها در اثر توسعة خیابان تخریب شده دفن کردند 11

'''مآخذ'''

1 -بامداد ،‌مهدی ،‌تاریخ رجال ایران ،‌تهران ،‌زوار ،1347،ج4،ص 364

2- اعتماد السلطنه ،‌محمدحسن خان ، صدرالتواریخ ، به اهتمام محمد مشیری ،‌تهران ،‌وحید،1349،ص234

3- هدایت، رضاقلی خان، روضة الصفا(ملحقات)،تهران ،‌خیام،1339،ج10ص501-504

4- خان ملک ساسانی ، احمد، سیاستگران دوره قاجار ،تهران ،هدایت وبابک 1338،ص13

5- آدمیت،فریدون ،‌امیرکبیر و ایران،تهران ،خوارزمی،1362،ص195-196

6- برای آگاهی بیشتر حکمی،حسین،امیرکبیر،تهران،‌بنگاه ترجمه ونشرکتاب ،1390،

7- نیری، حمید، زندگی نامه مستوفی الممالک ،تهران ،وحید ،1369،ص 97

8- مستوفی ،عبدالله ،شرح زندگانی من یا تاریخ اجتماعی و اداری قاجاریه ،تهران ، زوار،‌1343، ج1،ص83

9- خورموبی، محمدجعفربن محمدعلی ، حقایق الاخبار ناصری،‌تصحیح حسین خدیومم،تهران '''تشرفی،1363ص215'''

'''10-امین الدوله غفاری، فرخ خان بن مهدی ،سفرنامه فرخ خان امین الدوله (مخزن الوقایع ) نوشتة حسین بن''' عبدالله سرابی، به کوشش کریم اصفهانیان ،‌قدرت الله روشنی ،‌تهران، اساطیر، 1361،ص 151و154

11-دائرة المعارف بزرگ اسلامی ،‌بخش تاریخ ها «آقاخان نوری » در دائرة‌المعارف بزرگ اسلامی،تهران، مرکز دائرة‌المعارف بزرگ اسلامی، 1374،ج1،ص 467

حسن باستانی‌راد

→ نسخهٔ قدیمی‌تر		نسخهٔ ‏۲۲ آوریل ۲۰۲۵، ساعت ۱۹:۰۹
خط ۲:		خط ۲:
	آقا خان نوری، ميرزا نصرالله ملقب به اعتماد الدوله (1222-1281ق / 1857-1865 م)، سياستمدار [[قاجاریه\|دوره قاجار]] و صدراعظم [[ناصرالدین شاه قاجار\|ناصرالدین شاه]] <ref>بامداد،‌ مهدی،‌ '''''تاریخ رجال ایران'''''،‌ تهران،‌ زوار،134،ج4، ص 364.</ref>.		آقا خان نوری، ميرزا نصرالله ملقب به اعتماد الدوله (1222-1281ق / 1857-1865 م)، سياستمدار [[قاجاریه\|دوره قاجار]] و صدراعظم [[ناصرالدین شاه قاجار\|ناصرالدین شاه]] <ref>بامداد،‌ مهدی،‌ '''''تاریخ رجال ایران'''''،‌ تهران،‌ زوار،134،ج4، ص 364.</ref>.

	پدر آقاخان، اسدالله خان از مردم نور و از خدمت‌گذاران [[آقا محمدخان قاجار\|آقامحمدخان]] ~~<sup></sup>~~درلشکرکشی به مازندران بود که به مقام«لشکرنویسی» تحت عنوان «وزارت لشکر» رسیده <ref>اعتماد السلطنه،‌ محمدحسن خان، '''''صدرالتواریخ'''''، به اهتمام محمد مشیری،‌ تهران،‌ وحید، 1349، ص234.</ref> درسال 1242 ق پس از فوت پدر، آقاخان که مقدمات دیوانی را دردستگاه اللهیارخان آصف الدوله آموخته ~~بود ،‌در~~ دربار [[فتحعلی شاه قاجار\|فتحعلی شاه]] جانشین پدر شد و در [[آقا محمدخان قاجار\|دوره محمدشاه]] نیز برخدمات نظامی خود مانند توپ ریزی در نبرد هرات ادامه داد<ref>هدایت، رضاقلی خان، '''''روضهالصفا(ملحقات)'''''، تهران،‌ خیام، 1339، ج10،ص501-504.</ref>، اما با حاج میرزا آقاسی صدر اعظم سازش نداشت و در بازی های سیاسی جانب مهد علیا مادر [[ناصرالدین شاه قاجار\|ناصرالدین شاه]] و سفارت انگلیس را داشت تا آنجا که به دلیل رفت و آمد به سفارت خانه بیگانه به دستور آقاسی او را چوب زدند و با دریافت جریمه به [[کاشان]] تبعید کردند<ref>خان ملک ساسانی، احمد، '''''سیاستگران دوره قاجار'''''، تهران، هدایت و بابک، 1338،ص13.</ref> .		پدر آقاخان، اسدالله خان از مردم نور و از خدمت‌گذاران [[آقا محمدخان قاجار\|آقامحمدخان]] درلشکرکشی به مازندران بود که به مقام«لشکرنویسی» تحت عنوان «وزارت لشکر» رسیده <ref>اعتماد السلطنه،‌ محمدحسن خان، '''''صدرالتواریخ'''''، به اهتمام محمد مشیری،‌ تهران،‌ وحید، 1349، ص234.</ref> درسال 1242 ق پس از فوت پدر، آقاخان که مقدمات دیوانی را دردستگاه اللهیارخان آصف الدوله آموخته بود،‌ در دربار [[فتحعلی شاه قاجار\|فتحعلی شاه]] جانشین پدر شد و در [[آقا محمدخان قاجار\|دوره محمدشاه]] نیز برخدمات نظامی خود مانند توپ ریزی در نبرد هرات ادامه داد<ref>هدایت، رضاقلی خان، '''''روضهالصفا(ملحقات)'''''، تهران،‌ خیام، 1339، ج10،ص501-504.</ref>، اما با [[میرزا عباس آقاسی\|حاج میرزا آقاسی]] صدر اعظم سازش نداشت و در بازی های سیاسی جانب مهد علیا مادر [[ناصرالدین شاه قاجار\|ناصرالدین شاه]] و سفارت انگلیس را داشت تا آنجا که به دلیل رفت و آمد به سفارت خانه بیگانه به دستور آقاسی او را چوب زدند و با دریافت جریمه به [[کاشان]] تبعید کردند<ref>خان ملک ساسانی، احمد، '''''سیاستگران دوره قاجار'''''، تهران، هدایت و بابک، 1338،ص13.</ref> .

	میرزآقاخان که پس از درگذشت محمدشاه در سودای صدرات ناصرالدین شاه بود در برابر [[میرزا تقی خان امیرکبیر\|امیر کبیر]] ناکام مانده حمایت های مهدعلیا و سفارت انگلیس (مبنی بر اینکه تابعیت انگلیسی دارد) از تبعید دوباره او به کاشان جلوگیری کرد و [[میرزا تقی خان امیرکبیر\|امیر کبیر]] نیز با یک اشتباه، او را به عنوان وزیر لشرک وقت اعتماد الدوله به معاونت خود برگزید <ref>آدمیت، فریدون،‌ '''''امیرکبیر و ایران'''''، تهران، خوارزمی، 1362، ص195-196.</ref> در زمانی که دسیسه های درباریانی که از حمایت های بیگانگان برخوردار بودند، علیه امیر کبیر شدت گرفت و او را تبعید کردند، میرزا آقاخان به خواسته های خود، قتل [[میرزا تقی خان امیرکبیر\|امیر کبیر]] و برآمدن خود به مقام صدارت رسید<ref>حکمی، حسین، '''''امیرکبیر'''''، تهران،‌ بنگاه ترجمه ونشرکتاب، 1390.</ref> . او در طی <ref name=":0">نیری، حمید، '''''زندگی نامه مستوفی الممالک'''''، تهران، وحید، 1369، ص 97.</ref> سال صدارت (1268-1275ق) مشاغل سیاسی و حکومتی را میان خویشان و نزدیکان خود تقسیم کرد برخی شخصیت ها مانند میرزا یوسف مستوفی الممالک و سردار کل عزیزخان را از مرکز دور کرد<ref name=":0" />.		میرزآقاخان که پس از درگذشت محمدشاه در سودای صدرات ناصرالدین شاه بود در برابر [[میرزا تقی خان امیرکبیر\|امیر کبیر]] ناکام مانده حمایت های مهدعلیا و سفارت انگلیس (مبنی بر اینکه تابعیت انگلیسی دارد) از تبعید دوباره او به کاشان جلوگیری کرد و [[میرزا تقی خان امیرکبیر\|امیر کبیر]] نیز با یک اشتباه، او را به عنوان وزیر لشرک وقت اعتماد الدوله به معاونت خود برگزید <ref>آدمیت، فریدون،‌ '''''امیرکبیر و ایران'''''، تهران، خوارزمی، 1362، ص195-196.</ref> در زمانی که دسیسه های درباریانی که از حمایت های بیگانگان برخوردار بودند، علیه امیر کبیر شدت گرفت و او را تبعید کردند، میرزا آقاخان به خواسته های خود، قتل [[میرزا تقی خان امیرکبیر\|امیر کبیر]] و برآمدن خود به مقام صدارت رسید<ref>حکمی، حسین، '''''امیرکبیر'''''، تهران،‌ بنگاه ترجمه ونشرکتاب، 1390.</ref> . او در طی <ref name=":0">نیری، حمید، '''''زندگی نامه مستوفی الممالک'''''، تهران، وحید، 1369، ص 97.</ref> سال صدارت (1268-1275ق) مشاغل سیاسی و حکومتی را میان خویشان و نزدیکان خود تقسیم کرد برخی شخصیت ها مانند میرزا یوسف مستوفی الممالک و سردار کل عزیزخان را از مرکز دور کرد<ref name=":0" />.

→ نسخهٔ قدیمی‌تر		نسخهٔ ‏۷ اوت ۲۰۲۴، ساعت ۰۵:۱۶
خط ۱:		خط ۱:
	'''آقاخان نوري ،''' ميرزا نصرالله ملقب به اعتماد الدوله (1222-1281ق / 1857-1865 م)		'''آقاخان نوري ،''' ميرزا نصرالله ملقب به اعتماد الدوله (1222-1281ق / 1857-1865 م)

	~~'''~~سياستمدار دورة قاجار<sup></sup>~~'''~~و صدراعظم ناصرالدین شاه <sup> 1</sup>		سياستمدار دورة قاجار<sup></sup>و صدراعظم ناصرالدین شاه <sup> 1</sup>

	~~'''~~پدرآقاخان، اسدالله خان از مردم نور و از خدمت‌گذاران آقامحمدخان <sup></sup>درلشکرکشی به مازندران بود که به~~'''~~ مقام«لشکرنویسی » تحت عنوان «وزارت لشکر» رسیده <sup>2</sup> درسال 1242 ق پس از فوت پدر، آقاخان که مقدمات دیوانی را دردستگاه اللهیارخان آصف الدوله آموخته بود ،‌در دربار فتحعلی شاه <sup> </sup>جانشین پدر شد و در دورة محمدشاه * نیز برخدمات نظامی خود مانند توپ ریزی در نبرد هرات ادامه داد <sup>3</sup> اما با حاج میرزا آقاسی <sup>*</sup> صدر اعظم سازش نداشت و در بازی های سیاسی جانب مهد علیا مادر ناصرالدین شاه و سفارت انگلیس را داشت تا آنجا که به دلیل رفت و آمد به سفارت خانه بیگانه به دستور آقاسی او را چوب زدند و با دریافت جریمه به کاشان تبعید کردند .<sup>4</sup>		پدرآقاخان، اسدالله خان از مردم نور و از خدمت‌گذاران آقامحمدخان <sup></sup>درلشکرکشی به مازندران بود که به مقام«لشکرنویسی » تحت عنوان «وزارت لشکر» رسیده <sup>2</sup> درسال 1242 ق پس از فوت پدر، آقاخان که مقدمات دیوانی را دردستگاه اللهیارخان آصف الدوله آموخته بود ،‌در دربار فتحعلی شاه <sup> </sup>جانشین پدر شد و در دورة محمدشاه * نیز برخدمات نظامی خود مانند توپ ریزی در نبرد هرات ادامه داد <sup>3</sup> اما با حاج میرزا آقاسی <sup>*</sup> صدر اعظم سازش نداشت و در بازی های سیاسی جانب مهد علیا مادر ناصرالدین شاه و سفارت انگلیس را داشت تا آنجا که به دلیل رفت و آمد به سفارت خانه بیگانه به دستور آقاسی او را چوب زدند و با دریافت جریمه به کاشان تبعید کردند .<sup>4</sup>

	~~'''~~میرزآقاخان که پس از درگذشت محمدشاه در سودای صدرات ناصرالدین شاه بود در برابر امیر کبیر <sup>*</sup> ناکام~~'''~~ مانده حمایت های مهدعلیا و سفارت انگلیس (مبنی بر اینکه تابعیت انگلیسی دارد) از تبعید دوباره او به کاشان جلوگیری کرد و امیر کبیر نیز با یک اشتباه ، او را به عنوان وزیر لشرک وقت اعتماد الدوله به معاونت خود برگزید <sup>5</sup> در زمانی که دسیسه های درباریانی که از حمایت های بیگانگان برخوردار بودند، علیه امیر کبیر شدت ~~'''~~ گرفت و او را تبعید کردند~~'''~~ ، میرزا آقاخان به خواسته های خود ، قتل امیر کبیر وبرآمدن خود به مقام صدارت رسید<sup>6</sup> .او در طی <sup>7</sup> سال صدارت (1268-1275ق) مشاغل سیاسی و حکومتی را میان خویشان و نزدیکان خود تقسیم کرد برخی شخصیت ها مانند میرزا یوسف مستوفی الممالک و سردار کل عزیزخان را از مرکز دور کرد <sup>7</sup>		میرزآقاخان که پس از درگذشت محمدشاه در سودای صدرات ناصرالدین شاه بود در برابر امیر کبیر <sup>*</sup> ناکام مانده حمایت های مهدعلیا و سفارت انگلیس (مبنی بر اینکه تابعیت انگلیسی دارد) از تبعید دوباره او به کاشان جلوگیری کرد و امیر کبیر نیز با یک اشتباه ، او را به عنوان وزیر لشرک وقت اعتماد الدوله به معاونت خود برگزید <sup>5</sup> در زمانی که دسیسه های درباریانی که از حمایت های بیگانگان برخوردار بودند، علیه امیر کبیر شدت گرفت و او را تبعید کردند ، میرزا آقاخان به خواسته های خود ، قتل امیر کبیر وبرآمدن خود به مقام صدارت رسید<sup>6</sup> .او در طی <sup>7</sup> سال صدارت (1268-1275ق) مشاغل سیاسی و حکومتی را میان خویشان و نزدیکان خود تقسیم کرد برخی شخصیت ها مانند میرزا یوسف مستوفی الممالک و سردار کل عزیزخان را از مرکز دور کرد <sup>7</sup>

	خیانت های میرزا آقاخان نوری در منصب صدارت که در راستای اهداف انگلیسی ها بود سرانجام به جدایی ~~'''~~بخش~~'''~~ شرقی ایران ،یعنی افغانستان و از دست رفتن شهر مهم و تاریخی هرات در طی یورش نیروهای بیگانه به پهنه های آبی جنوب (خارک و بوشهر) و استقلال بدون قید و شرط افغانستان شد و به دنبال تحریکات دست نشاندگان دولت ایران در مسقط <sup>8</sup> زمینه «عهدنامة پاریس» در 8 رجب 1273ق /4مارس 1857م برای جدایی افعانستان ،‌فراهم آمد <sup>9</sup> این عهد نامه به امضاي سفیر انگلستان در فرانسه ،‌چارلز کولی و فرخ خان امین الملک غفاری از وابستگان میرزا آقاخان به عنوان «سفیر کبیر دولت علیه ایران» و میانجی گری ناپلئون سوم ،امپراتور فرانسه ، ~~'''~~رسید <sup>10</sup>~~'''~~ اگر چه آقاخان نوری در 20 محرم 1275 ق به دستور ناصرالدین شاه ،‌به دلیل چنین خطاهای جبران ناپذیری از مقام صدارت عظمی برکنار شد و به دنبال او بستگانش نیز برکنار شدند اما ،‌دوران صدارت وی گذشته از جدایی افغانتان از ایران، ~~'''~~دوره ای~~'''~~ از رکود سیاسی ، اقتصادی و فرهنگی بود که برخلاف اصلاحات زمان امیر کبیر ،‌در این زمان احوال عمومی حیف و میل شد و افراد نالایق مناصب مهم کشوری و لشکری را به دست گرفتند .		خیانت های میرزا آقاخان نوری در منصب صدارت که در راستای اهداف انگلیسی ها بود سرانجام به جدایی بخش شرقی ایران ،یعنی افغانستان و از دست رفتن شهر مهم و تاریخی هرات در طی یورش نیروهای بیگانه به پهنه های آبی جنوب (خارک و بوشهر) و استقلال بدون قید و شرط افغانستان شد و به دنبال تحریکات دست نشاندگان دولت ایران در مسقط <sup>8</sup> زمینه «عهدنامة پاریس» در 8 رجب 1273ق /4مارس 1857م برای جدایی افعانستان ،‌فراهم آمد <sup>9</sup> این عهد نامه به امضاي سفیر انگلستان در فرانسه ،‌چارلز کولی و فرخ خان امین الملک غفاری از وابستگان میرزا آقاخان به عنوان «سفیر کبیر دولت علیه ایران» و میانجی گری ناپلئون سوم ،امپراتور فرانسه ، رسید <sup>10</sup> اگر چه آقاخان نوری در 20 محرم 1275 ق به دستور ناصرالدین شاه ،‌به دلیل چنین خطاهای جبران ناپذیری از مقام صدارت عظمی برکنار شد و به دنبال او بستگانش نیز برکنار شدند اما ،‌دوران صدارت وی گذشته از جدایی افغانتان از ایران، دوره ای از رکود سیاسی ، اقتصادی و فرهنگی بود که برخلاف اصلاحات زمان امیر کبیر ،‌در این زمان احوال عمومی حیف و میل شد و افراد نالایق مناصب مهم کشوری و لشکری را به دست گرفتند .

	میرزا آقاخان نوری پس از برکناری به کرج ، یزد، اصفهان ، کاشان و قم تبعید شد و پس از وفات در قم (12شوال 1281ق) جنازه او را با اجازه شاه قاجار به کربلا بردند و در جایی که بعدها در اثر توسعة خیابان تخریب شده دفن کردند <sup>11</sup>		میرزا آقاخان نوری پس از برکناری به کرج ، یزد، اصفهان ، کاشان و قم تبعید شد و پس از وفات در قم (12شوال 1281ق) جنازه او را با اجازه شاه قاجار به کربلا بردند و در جایی که بعدها در اثر توسعة خیابان تخریب شده دفن کردند <sup>11</sup>

	~~'''~~مآخذ~~'''~~		مآخذ

	1 -بامداد ،‌مهدی ،‌تاریخ رجال ایران ،‌تهران ،‌زوار ،1347،ج4،ص 364		1 -بامداد ،‌مهدی ،‌تاریخ رجال ایران ،‌تهران ،‌زوار ،1347،ج4،ص 364
خط ۲۹:		خط ۲۹:
	8- مستوفی ،عبدالله ،شرح زندگانی من یا تاریخ اجتماعی و اداری قاجاریه ،تهران ، زوار،‌1343، ج1،ص83		8- مستوفی ،عبدالله ،شرح زندگانی من یا تاریخ اجتماعی و اداری قاجاریه ،تهران ، زوار،‌1343، ج1،ص83

	9- خورموبی، محمدجعفربن محمدعلی ، حقایق الاخبار ناصری،‌تصحیح حسین خدیومم،تهران ~~'''~~تشرفی،1363ص215~~'''~~		9- خورموبی، محمدجعفربن محمدعلی ، حقایق الاخبار ناصری،‌تصحیح حسین خدیومم،تهران تشرفی،1363ص215

	~~'''~~10-امین الدوله غفاری، فرخ خان بن مهدی ،سفرنامه فرخ خان امین الدوله (مخزن الوقایع ) نوشتة حسین بن~~'''~~ عبدالله سرابی، به کوشش کریم اصفهانیان ،‌قدرت الله روشنی ،‌تهران، اساطیر، 1361،ص 151و154		10-امین الدوله غفاری، فرخ خان بن مهدی ،سفرنامه فرخ خان امین الدوله (مخزن الوقایع ) نوشتة حسین بن عبدالله سرابی، به کوشش کریم اصفهانیان ،‌قدرت الله روشنی ،‌تهران، اساطیر، 1361،ص 151و154

	11-دائرة المعارف بزرگ اسلامی ،‌بخش تاریخ ها «آقاخان نوری » در دائرة‌المعارف بزرگ اسلامی،تهران، مرکز دائرة‌المعارف بزرگ اسلامی، 1374،ج1،ص 467		11-دائرة المعارف بزرگ اسلامی ،‌بخش تاریخ ها «آقاخان نوری » در دائرة‌المعارف بزرگ اسلامی،تهران، مرکز دائرة‌المعارف بزرگ اسلامی، 1374،ج1،ص 467

	حسن باستانی‌راد		حسن باستانی‌راد