https://iranology-e.ir/index.php?action=history&feed=atom&title=%D9%85%DB%8C%D8%B1%D8%B2%D8%A7_%DB%8C%D9%88%D8%B3%D9%81_%D8%AE%D8%A7%D9%86_%D8%A7%D8%B9%D8%AA%D8%B5%D8%A7%D9%85%DB%8Cمیرزا یوسف خان اعتصامی - تاریخچهٔ نسخهها2026-06-16T06:28:14Zتاریخچهٔ نسخهها برای این صفحه در ویکیMediaWiki 1.43.1https://iranology-e.ir/index.php?title=%D9%85%DB%8C%D8%B1%D8%B2%D8%A7_%DB%8C%D9%88%D8%B3%D9%81_%D8%AE%D8%A7%D9%86_%D8%A7%D8%B9%D8%AA%D8%B5%D8%A7%D9%85%DB%8C&diff=4829&oldid=prevSamei در ۳۰ آوریل ۲۰۲۵، ساعت ۰۶:۵۲2025-04-30T06:52:27Z<p></p>
<table style="background-color: #fff; color: #202122;" data-mw="interface">
<col class="diff-marker" />
<col class="diff-content" />
<col class="diff-marker" />
<col class="diff-content" />
<tr class="diff-title" lang="fa">
<td colspan="2" style="background-color: #fff; color: #202122; text-align: center;">→ نسخهٔ قدیمیتر</td>
<td colspan="2" style="background-color: #fff; color: #202122; text-align: center;">نسخهٔ ۳۰ آوریل ۲۰۲۵، ساعت ۰۶:۵۲</td>
</tr><tr><td colspan="2" class="diff-lineno" id="mw-diff-left-l23">خط ۲۳:</td>
<td colspan="2" class="diff-lineno">خط ۲۳:</td></tr>
<tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br></td></tr>
<tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>تلخیص نرگس نشاط</div></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>تلخیص نرگس نشاط</div></td></tr>
<tr><td class="diff-marker" data-marker="−"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #ffe49c; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>[[رده:رسانه ها و ارتباطات]]</div></td><td class="diff-marker" data-marker="+"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>[[<ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">index.php?title=</ins>رده:رسانه ها و <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">ارتباطات]]</ins></div></td></tr>
<tr><td colspan="2" class="diff-side-deleted"></td><td class="diff-marker" data-marker="+"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div><ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">[[رده:</ins>ارتباطات]]</div></td></tr>
</table>Sameihttps://iranology-e.ir/index.php?title=%D9%85%DB%8C%D8%B1%D8%B2%D8%A7_%DB%8C%D9%88%D8%B3%D9%81_%D8%AE%D8%A7%D9%86_%D8%A7%D8%B9%D8%AA%D8%B5%D8%A7%D9%85%DB%8C&diff=4235&oldid=prevSamei در ۲۴ آوریل ۲۰۲۵، ساعت ۱۸:۱۱2025-04-24T18:11:20Z<p></p>
<table style="background-color: #fff; color: #202122;" data-mw="interface">
<col class="diff-marker" />
<col class="diff-content" />
<col class="diff-marker" />
<col class="diff-content" />
<tr class="diff-title" lang="fa">
<td colspan="2" style="background-color: #fff; color: #202122; text-align: center;">→ نسخهٔ قدیمیتر</td>
<td colspan="2" style="background-color: #fff; color: #202122; text-align: center;">نسخهٔ ۲۴ آوریل ۲۰۲۵، ساعت ۱۸:۱۱</td>
</tr><tr><td colspan="2" class="diff-lineno" id="mw-diff-left-l1">خط ۱:</td>
<td colspan="2" class="diff-lineno">خط ۱:</td></tr>
<tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div> </div></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div> </div></td></tr>
<tr><td class="diff-marker" data-marker="−"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #ffe49c; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>'''اعتصامی، میرزا یوسفخان.''' (1296ق/ 1879م – 1316). نویسنده، مترجم، ادیب، کتابدار، و از بنیانگزاران نخستین چاپخانههای سربی در ایران، رئیس کتابخانه مجلس شورای ملی و از گردانندگان کتابخانه تربیت تبریر. وی که در زمان حیات پدر به اعتصام دفتر و پس از فوت او به اعتصامالملک آشتیانی شهرت داشت، در شهر تبریز به دنیا آمد. یوسف از ابتدای کودکی زیر نظر پدر به فراگیری زبان و ادبیات فارسی، عربی، ترکی، و فرانسوی پرداخت. در جوانی به آموختن فقه، اصول، منطق، و کلام مشغول شد و در نگارش نستعلیق، نسخ، شکسته، و سیاق مهارت یافت<ref>دهخدا، علیاکبر. '''''«تاریخچه زندگانی پدر شاعر». یادنامه پروین اعتصامی.''''' به کوشش علی دهباشی، تهران: دنیای مادر، 1370، ص 164</ref><ref>میرانصاری، علی. '''''اسنادی از مشاهیر ادب معاصر ایران'''''. تهران: سازمان اسناد ملی ایران، 1376،جلد 1، ص 185-189.</ref>. نخستین اثر او مقدمهای است که در هفده سالگی بر کتاب ''چند بیت در مصیبت آلعبا''، اثر میرزا علی ادیب خلوت، نوشت و در 1311ق/ 1893م در تبریز چاپ شد<ref>میرانصاری، علی. '''''اسنادی از مشاهیر ادب معاصر ایران'''''. تهران: سازمان اسناد ملی ایران، 1376، جلد 1، ص.187.</ref>. </div></td><td class="diff-marker" data-marker="+"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>'''اعتصامی، میرزا یوسفخان.''' (1296ق/ 1879م – 1316). نویسنده، مترجم، ادیب، کتابدار، و از بنیانگزاران نخستین چاپخانههای سربی در ایران، رئیس کتابخانه مجلس شورای ملی و از گردانندگان کتابخانه تربیت تبریر. وی که در زمان حیات پدر به اعتصام دفتر و پس از فوت او به اعتصامالملک آشتیانی شهرت داشت، در <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">[[تبریز|</ins>شهر تبریز<ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">]] </ins>به دنیا آمد. یوسف از ابتدای کودکی زیر نظر پدر به فراگیری زبان و ادبیات فارسی، عربی، ترکی، و فرانسوی پرداخت. در جوانی به آموختن فقه، اصول، منطق، و کلام مشغول شد و در نگارش نستعلیق، نسخ، شکسته، و سیاق مهارت یافت<ref>دهخدا، علیاکبر. '''''«تاریخچه زندگانی پدر شاعر». یادنامه پروین اعتصامی.''''' به کوشش علی دهباشی، تهران: دنیای مادر، 1370، ص 164</ref><ref>میرانصاری، علی. '''''اسنادی از مشاهیر ادب معاصر ایران'''''. تهران: سازمان اسناد ملی ایران، 1376،جلد 1، ص 185-189.</ref>. نخستین اثر او مقدمهای است که در هفده سالگی بر کتاب ''چند بیت در مصیبت آلعبا''، اثر میرزا علی ادیب خلوت، نوشت و در 1311ق/ 1893م در <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">[[</ins>تبریز<ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">]] </ins>چاپ شد<ref>میرانصاری، علی. '''''اسنادی از مشاهیر ادب معاصر ایران'''''. تهران: سازمان اسناد ملی ایران، 1376، جلد 1، ص.187.</ref>. </div></td></tr>
<tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br></td></tr>
<tr><td class="diff-marker" data-marker="−"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #ffe49c; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>در 1318ق/ 1900م در شهر تبریز یک چاپخانه حروف سُربی در شهر تبریز بنا نهاد که از نظر قدمت دومین [[چاپ سربی|چاپخانه سُربی]] این شهر محسوب میشد. یوسف اعتصامی، مترجم توانایی در زبان عربی بود و کتابهای خدعه و عشق، سفینه غوّاصه، و تیرهبختان را از زبان فرانسوی به فارسی ترجمه کرد. علاقه بیش از حد یوسف اعتصامی به ترجمه و تألیف، او را از مشاغل دولتی بر حذر میداشت. </div></td><td class="diff-marker" data-marker="+"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>در 1318ق/ 1900م در شهر <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">[[</ins>تبریز<ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">]] </ins>یک <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">[[چاپ و </ins>چاپخانه<ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">|چاپخانه]] </ins>حروف سُربی در <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">[[تبریز|</ins>شهر تبریز<ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">]] </ins>بنا نهاد که از نظر قدمت دومین [[چاپ سربی|چاپخانه سُربی]] این شهر محسوب میشد. یوسف اعتصامی، مترجم توانایی در زبان عربی بود و کتابهای خدعه و عشق، سفینه غوّاصه، و تیرهبختان را از زبان فرانسوی به فارسی ترجمه کرد. علاقه بیش از حد یوسف اعتصامی به ترجمه و تألیف، او را از مشاغل دولتی بر حذر میداشت. </div></td></tr>
<tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br></td></tr>
<tr><td class="diff-marker" data-marker="−"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #ffe49c; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>وی در 1320- 1321ق/ 1902- 1903م به کمک سیدحسن تقیزاده، سیدحسن عدالت و محمدعلی تربیت مجله گنجینه فنون را در تبریز منتشر ساخت و هشت سال بعد مجله ''بهار'' را در دوازده شماره در تهران منتشر ساخت<ref>آرینپور، یحیی. '''''از صبا تا نیما'''''. تهران: زوّار، 1372، ص 114</ref><ref name=":0">دهخدا، علیاکبر. '''''«تاریخچه زندگانی پدر شاعر». یادنامه پروین اعتصامی.''''' به کوشش علی دهباشی، تهران: دنیای مادر، 1370، ص. 204.</ref>. با تأسیس و تشکیل کتابخانه مجلس شورای <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">ملی، </del>اعتصامی عهدهدار ریاست آن کتابخانه شد و حکم ریاست کتابخانه مجلس در اول فروردین 1305ش برای وی صادر گردید<ref>آرینپور، یحیی. '''''از صبا تا نیما'''''. تهران: زوّار، 1372، ص 113.</ref><ref name=":0" />، و تا پایان عمر ریاست آنجا را برعهده داشت. </div></td><td class="diff-marker" data-marker="+"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>وی در 1320- 1321ق/ 1902- 1903م به کمک سیدحسن تقیزاده، سیدحسن عدالت و محمدعلی تربیت مجله گنجینه فنون را در <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">[[</ins>تبریز<ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">]] </ins>منتشر ساخت و هشت سال بعد مجله ''بهار'' را در دوازده شماره در <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">[[استان </ins>تهران<ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">|تهران]] </ins>منتشر ساخت<ref>آرینپور، یحیی. '''''از صبا تا نیما'''''. تهران: زوّار، 1372، ص 114</ref><ref name=":0">دهخدا، علیاکبر. '''''«تاریخچه زندگانی پدر شاعر». یادنامه پروین اعتصامی.''''' به کوشش علی دهباشی، تهران: دنیای مادر، 1370، ص. 204.</ref>. با تأسیس و تشکیل کتابخانه <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">[[</ins>مجلس شورای <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">ملی]]، </ins>اعتصامی عهدهدار ریاست آن کتابخانه شد و حکم ریاست کتابخانه مجلس در اول فروردین 1305ش برای وی صادر گردید<ref>آرینپور، یحیی. '''''از صبا تا نیما'''''. تهران: زوّار، 1372، ص 113.</ref><ref name=":0" />، و تا پایان عمر ریاست آنجا را برعهده داشت. </div></td></tr>
<tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br></td></tr>
<tr><td class="diff-marker" data-marker="−"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #ffe49c; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>حضور یوسف اعتصامی در کتابخانه مجلس سبب شد که بسیاری از دوستانش که همگی از ادیبان بزرگ زمان بودند، در آن کتابخانه گرد هم آیند و آنجا را تبدیل به کانون ادبی کنند<ref>میرانصاری، علی. '''''اسنادی از مشاهیر ادب معاصر ایران'''''. تهران: سازمان اسناد ملی ایران، 1376، جلد 1،ص 199.</ref>. وی مدت یک سال (1299- 1300ش) ریاست «اداره تألیفات وزارت معارف» را نیز برعهده داشت. در 1327- 1328ق/ 1909- 1910م، یعنی در ابتدای ورود به تهران، مدتی ریاست [[کتابخانه سلطنتی]] را برعهده داشت و به گفته بدری آتابای وی ششمین رئیس آن کتابخانه محسوب میشد<ref>میرانصاری، علی. '''''اسنادی از مشاهیر ادب معاصر ایران'''''. تهران: سازمان اسناد ملی ایران، 1376، جلد 1، ص.199-206.</ref>. در زمانی که یوسف اعتصامی ریاست کتابخانه مجلس شورای ملی را برعهده داشت دو جلد از فهرست نسخ خطی کتابخانه مجلس شورای ملی توسط وی به چاپ رسید. بنا به گفته علیاکبر دهخدا جلد سوم هم زیر چاپ بود که وی چشم از جهان فروبست<ref>دهخدا، علیاکبر. '''''«تاریخچه زندگانی پدر شاعر». یادنامه پروین اعتصامی.''''' به کوشش علی دهباشی، تهران: دنیای مادر، 1370، ص 167.</ref>. </div></td><td class="diff-marker" data-marker="+"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>حضور یوسف اعتصامی در کتابخانه مجلس سبب شد که بسیاری از دوستانش که همگی از ادیبان بزرگ زمان بودند، در آن کتابخانه گرد هم آیند و آنجا را تبدیل به کانون ادبی کنند<ref>میرانصاری، علی. '''''اسنادی از مشاهیر ادب معاصر ایران'''''. تهران: سازمان اسناد ملی ایران، 1376، جلد 1،ص 199.</ref>. وی مدت یک سال (1299- 1300ش) ریاست «اداره تألیفات وزارت معارف» را نیز برعهده داشت. در 1327- 1328ق/ 1909- 1910م، یعنی در ابتدای ورود به تهران، مدتی ریاست [[کتابخانه سلطنتی]] را برعهده داشت و به گفته بدری آتابای وی ششمین رئیس آن کتابخانه محسوب میشد<ref>میرانصاری، علی. '''''اسنادی از مشاهیر ادب معاصر ایران'''''. تهران: سازمان اسناد ملی ایران، 1376، جلد 1، ص.199-206.</ref>. در زمانی که یوسف اعتصامی ریاست کتابخانه <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">[[</ins>مجلس شورای ملی<ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">]] </ins>را برعهده داشت دو جلد از فهرست نسخ خطی کتابخانه <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">[[</ins>مجلس شورای ملی<ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">]] </ins>توسط وی به چاپ رسید. بنا به گفته علیاکبر دهخدا جلد سوم هم زیر چاپ بود که وی چشم از جهان فروبست<ref>دهخدا، علیاکبر. '''''«تاریخچه زندگانی پدر شاعر». یادنامه پروین اعتصامی.''''' به کوشش علی دهباشی، تهران: دنیای مادر، 1370، ص 167.</ref>. </div></td></tr>
<tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br></td></tr>
<tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>== نیز نگاه کنید به ==</div></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>== نیز نگاه کنید به ==</div></td></tr>
<tr><td colspan="2" class="diff-lineno" id="mw-diff-left-l23">خط ۲۳:</td>
<td colspan="2" class="diff-lineno">خط ۲۳:</td></tr>
<tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br></td></tr>
<tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>تلخیص نرگس نشاط</div></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>تلخیص نرگس نشاط</div></td></tr>
<tr><td colspan="2" class="diff-side-deleted"></td><td class="diff-marker" data-marker="+"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div><ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">[[رده:رسانه ها و ارتباطات]]</ins></div></td></tr>
</table>Sameihttps://iranology-e.ir/index.php?title=%D9%85%DB%8C%D8%B1%D8%B2%D8%A7_%DB%8C%D9%88%D8%B3%D9%81_%D8%AE%D8%A7%D9%86_%D8%A7%D8%B9%D8%AA%D8%B5%D8%A7%D9%85%DB%8C&diff=3117&oldid=prevSamei: /* نیز نگاه کنید به */2025-04-13T19:02:21Z<p><span class="autocomment">نیز نگاه کنید به</span></p>
<table style="background-color: #fff; color: #202122;" data-mw="interface">
<col class="diff-marker" />
<col class="diff-content" />
<col class="diff-marker" />
<col class="diff-content" />
<tr class="diff-title" lang="fa">
<td colspan="2" style="background-color: #fff; color: #202122; text-align: center;">→ نسخهٔ قدیمیتر</td>
<td colspan="2" style="background-color: #fff; color: #202122; text-align: center;">نسخهٔ ۱۳ آوریل ۲۰۲۵، ساعت ۱۹:۰۲</td>
</tr><tr><td colspan="2" class="diff-lineno" id="mw-diff-left-l1">خط ۱:</td>
<td colspan="2" class="diff-lineno">خط ۱:</td></tr>
<tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div> </div></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div> </div></td></tr>
<tr><td class="diff-marker" data-marker="−"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #ffe49c; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>'''اعتصامی، میرزا یوسفخان.''' (1296ق/ 1879م – 1316). نویسنده، مترجم، ادیب، کتابدار، و از بنیانگزاران نخستین چاپخانههای سربی در ایران، رئیس کتابخانه مجلس شورای ملی و از گردانندگان کتابخانه تربیت تبریر. وی که در زمان حیات پدر به اعتصام دفتر و پس از فوت او به اعتصامالملک آشتیانی شهرت داشت، در شهر تبریز به دنیا آمد. یوسف از ابتدای کودکی زیر نظر پدر به فراگیری زبان و ادبیات فارسی، عربی، ترکی، و فرانسوی پرداخت. در جوانی به آموختن فقه، اصول، منطق، و کلام مشغول شد و در نگارش نستعلیق، نسخ، شکسته، و سیاق مهارت یافت<ref>دهخدا، علیاکبر. '''''«تاریخچه زندگانی پدر شاعر». یادنامه پروین اعتصامی.''''' به کوشش <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">علي </del>دهباشی، تهران: دنیای مادر، 1370، ص 164</ref><ref>میرانصاری، علی. '''''اسنادی از مشاهیر ادب معاصر ایران'''''. تهران: سازمان اسناد ملی ایران، 1376،جلد 1، ص 185-189.</ref>. نخستین اثر او مقدمهای است که در هفده سالگی بر کتاب ''چند بیت در مصیبت آلعبا''، اثر میرزا علی ادیب خلوت، نوشت و در 1311ق/ 1893م در تبریز چاپ شد<ref>میرانصاری، علی. '''''اسنادی از مشاهیر ادب معاصر ایران'''''. تهران: سازمان اسناد ملی ایران، 1376، جلد 1، ص.187.</ref>. </div></td><td class="diff-marker" data-marker="+"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>'''اعتصامی، میرزا یوسفخان.''' (1296ق/ 1879م – 1316). نویسنده، مترجم، ادیب، کتابدار، و از بنیانگزاران نخستین چاپخانههای سربی در ایران، رئیس کتابخانه مجلس شورای ملی و از گردانندگان کتابخانه تربیت تبریر. وی که در زمان حیات پدر به اعتصام دفتر و پس از فوت او به اعتصامالملک آشتیانی شهرت داشت، در شهر تبریز به دنیا آمد. یوسف از ابتدای کودکی زیر نظر پدر به فراگیری زبان و ادبیات فارسی، عربی، ترکی، و فرانسوی پرداخت. در جوانی به آموختن فقه، اصول، منطق، و کلام مشغول شد و در نگارش نستعلیق، نسخ، شکسته، و سیاق مهارت یافت<ref>دهخدا، علیاکبر. '''''«تاریخچه زندگانی پدر شاعر». یادنامه پروین اعتصامی.''''' به کوشش <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">علی </ins>دهباشی، تهران: دنیای مادر، 1370، ص 164</ref><ref>میرانصاری، علی. '''''اسنادی از مشاهیر ادب معاصر ایران'''''. تهران: سازمان اسناد ملی ایران، 1376،جلد 1، ص 185-189.</ref>. نخستین اثر او مقدمهای است که در هفده سالگی بر کتاب ''چند بیت در مصیبت آلعبا''، اثر میرزا علی ادیب خلوت، نوشت و در 1311ق/ 1893م در تبریز چاپ شد<ref>میرانصاری، علی. '''''اسنادی از مشاهیر ادب معاصر ایران'''''. تهران: سازمان اسناد ملی ایران، 1376، جلد 1، ص.187.</ref>. </div></td></tr>
<tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br></td></tr>
<tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>در 1318ق/ 1900م در شهر تبریز یک چاپخانه حروف سُربی در شهر تبریز بنا نهاد که از نظر قدمت دومین [[چاپ سربی|چاپخانه سُربی]] این شهر محسوب میشد. یوسف اعتصامی، مترجم توانایی در زبان عربی بود و کتابهای خدعه و عشق، سفینه غوّاصه، و تیرهبختان را از زبان فرانسوی به فارسی ترجمه کرد. علاقه بیش از حد یوسف اعتصامی به ترجمه و تألیف، او را از مشاغل دولتی بر حذر میداشت. </div></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>در 1318ق/ 1900م در شهر تبریز یک چاپخانه حروف سُربی در شهر تبریز بنا نهاد که از نظر قدمت دومین [[چاپ سربی|چاپخانه سُربی]] این شهر محسوب میشد. یوسف اعتصامی، مترجم توانایی در زبان عربی بود و کتابهای خدعه و عشق، سفینه غوّاصه، و تیرهبختان را از زبان فرانسوی به فارسی ترجمه کرد. علاقه بیش از حد یوسف اعتصامی به ترجمه و تألیف، او را از مشاغل دولتی بر حذر میداشت. </div></td></tr>
<tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br></td></tr>
<tr><td class="diff-marker" data-marker="−"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #ffe49c; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>وی در 1320- 1321ق/ 1902- 1903م به کمک سیدحسن تقیزاده، سیدحسن عدالت و محمدعلی تربیت مجله گنجینه فنون را در تبریز منتشر ساخت و هشت سال بعد مجله ''بهار'' را در دوازده شماره در تهران منتشر ساخت<ref>آرینپور، یحیی. '''''از صبا تا نیما'''''. تهران: زوّار، 1372، ص 114</ref><ref name=":0">دهخدا، علیاکبر. '''''«تاریخچه زندگانی پدر شاعر». یادنامه پروین اعتصامی.''''' به کوشش <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">علي </del>دهباشی، تهران: دنیای مادر، 1370، ص. 204.</ref>. با تأسیس و تشکیل کتابخانه مجلس شورای ملی، اعتصامی عهدهدار ریاست آن کتابخانه شد و حکم ریاست کتابخانه مجلس در اول فروردین 1305ش برای وی صادر گردید<ref>آرینپور، یحیی. '''''از صبا تا نیما'''''. تهران: زوّار، 1372، ص 113.</ref><ref name=":0" />، و تا پایان عمر ریاست آنجا را برعهده داشت. </div></td><td class="diff-marker" data-marker="+"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>وی در 1320- 1321ق/ 1902- 1903م به کمک سیدحسن تقیزاده، سیدحسن عدالت و محمدعلی تربیت مجله گنجینه فنون را در تبریز منتشر ساخت و هشت سال بعد مجله ''بهار'' را در دوازده شماره در تهران منتشر ساخت<ref>آرینپور، یحیی. '''''از صبا تا نیما'''''. تهران: زوّار، 1372، ص 114</ref><ref name=":0">دهخدا، علیاکبر. '''''«تاریخچه زندگانی پدر شاعر». یادنامه پروین اعتصامی.''''' به کوشش <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">علی </ins>دهباشی، تهران: دنیای مادر، 1370، ص. 204.</ref>. با تأسیس و تشکیل کتابخانه مجلس شورای ملی، اعتصامی عهدهدار ریاست آن کتابخانه شد و حکم ریاست کتابخانه مجلس در اول فروردین 1305ش برای وی صادر گردید<ref>آرینپور، یحیی. '''''از صبا تا نیما'''''. تهران: زوّار، 1372، ص 113.</ref><ref name=":0" />، و تا پایان عمر ریاست آنجا را برعهده داشت. </div></td></tr>
<tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br></td></tr>
<tr><td class="diff-marker" data-marker="−"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #ffe49c; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>حضور یوسف اعتصامی در کتابخانه مجلس سبب شد که بسیاری از دوستانش که همگی از ادیبان بزرگ زمان بودند، در آن کتابخانه گرد هم آیند و آنجا را تبدیل به کانون ادبی کنند<ref>میرانصاری، علی. '''''اسنادی از مشاهیر ادب معاصر ایران'''''. تهران: سازمان اسناد ملی ایران، 1376، جلد 1،ص 199.</ref>. وی مدت یک سال (1299- 1300ش) ریاست «اداره تألیفات وزارت معارف» را نیز برعهده داشت. در 1327- 1328ق/ 1909- 1910م، یعنی در ابتدای ورود به تهران، مدتی ریاست [[کتابخانه سلطنتی]] را برعهده داشت و به گفته بدری آتابای وی ششمین رئیس آن کتابخانه محسوب میشد<ref>میرانصاری، علی. '''''اسنادی از مشاهیر ادب معاصر ایران'''''. تهران: سازمان اسناد ملی ایران، 1376، جلد 1، ص.199-206.</ref>. در زمانی که یوسف اعتصامی ریاست کتابخانه مجلس شورای ملی را برعهده داشت دو جلد از فهرست نسخ خطی کتابخانه مجلس شورای ملی توسط وی به چاپ رسید. بنا به گفته علیاکبر دهخدا جلد سوم هم زیر چاپ بود که وی چشم از جهان فروبست<ref>دهخدا، علیاکبر. '''''«تاریخچه زندگانی پدر شاعر». یادنامه پروین اعتصامی.''''' به کوشش <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">علي </del>دهباشی، تهران: دنیای مادر، 1370، ص 167.</ref>. </div></td><td class="diff-marker" data-marker="+"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>حضور یوسف اعتصامی در کتابخانه مجلس سبب شد که بسیاری از دوستانش که همگی از ادیبان بزرگ زمان بودند، در آن کتابخانه گرد هم آیند و آنجا را تبدیل به کانون ادبی کنند<ref>میرانصاری، علی. '''''اسنادی از مشاهیر ادب معاصر ایران'''''. تهران: سازمان اسناد ملی ایران، 1376، جلد 1،ص 199.</ref>. وی مدت یک سال (1299- 1300ش) ریاست «اداره تألیفات وزارت معارف» را نیز برعهده داشت. در 1327- 1328ق/ 1909- 1910م، یعنی در ابتدای ورود به تهران، مدتی ریاست [[کتابخانه سلطنتی]] را برعهده داشت و به گفته بدری آتابای وی ششمین رئیس آن کتابخانه محسوب میشد<ref>میرانصاری، علی. '''''اسنادی از مشاهیر ادب معاصر ایران'''''. تهران: سازمان اسناد ملی ایران، 1376، جلد 1، ص.199-206.</ref>. در زمانی که یوسف اعتصامی ریاست کتابخانه مجلس شورای ملی را برعهده داشت دو جلد از فهرست نسخ خطی کتابخانه مجلس شورای ملی توسط وی به چاپ رسید. بنا به گفته علیاکبر دهخدا جلد سوم هم زیر چاپ بود که وی چشم از جهان فروبست<ref>دهخدا، علیاکبر. '''''«تاریخچه زندگانی پدر شاعر». یادنامه پروین اعتصامی.''''' به کوشش <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">علی </ins>دهباشی، تهران: دنیای مادر، 1370، ص 167.</ref>. </div></td></tr>
<tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br></td></tr>
<tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>== نیز نگاه کنید به ==</div></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>== نیز نگاه کنید به ==</div></td></tr>
</table>Sameihttps://iranology-e.ir/index.php?title=%D9%85%DB%8C%D8%B1%D8%B2%D8%A7_%DB%8C%D9%88%D8%B3%D9%81_%D8%AE%D8%A7%D9%86_%D8%A7%D8%B9%D8%AA%D8%B5%D8%A7%D9%85%DB%8C&diff=2945&oldid=prevSamei در ۸ آوریل ۲۰۲۵، ساعت ۱۲:۱۶2025-04-08T12:16:35Z<p></p>
<table style="background-color: #fff; color: #202122;" data-mw="interface">
<col class="diff-marker" />
<col class="diff-content" />
<col class="diff-marker" />
<col class="diff-content" />
<tr class="diff-title" lang="fa">
<td colspan="2" style="background-color: #fff; color: #202122; text-align: center;">→ نسخهٔ قدیمیتر</td>
<td colspan="2" style="background-color: #fff; color: #202122; text-align: center;">نسخهٔ ۸ آوریل ۲۰۲۵، ساعت ۱۲:۱۶</td>
</tr><tr><td colspan="2" class="diff-lineno" id="mw-diff-left-l1">خط ۱:</td>
<td colspan="2" class="diff-lineno">خط ۱:</td></tr>
<tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div> </div></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div> </div></td></tr>
<tr><td class="diff-marker" data-marker="−"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #ffe49c; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>'''اعتصامی، میرزا یوسفخان.''' (1296ق/ 1879م – 1316). نویسنده، مترجم، ادیب، کتابدار، و از بنیانگزاران نخستین چاپخانههای سربی در ایران، رئیس کتابخانه مجلس شورای ملی و از گردانندگان کتابخانه تربیت تبریر. وی که در زمان حیات پدر به اعتصام دفتر و پس از فوت او به اعتصامالملک آشتیانی شهرت داشت، در شهر تبریز به دنیا آمد. یوسف از ابتدای کودکی زیر نظر پدر به فراگیری زبان و ادبیات فارسی، عربی، ترکی، و فرانسوی پرداخت. در جوانی به آموختن فقه، اصول، منطق، و کلام مشغول شد و در نگارش نستعلیق، نسخ، شکسته، و سیاق مهارت یافت<ref>دهخدا، علیاکبر. '''''«تاریخچه زندگانی پدر شاعر». یادنامه پروین اعتصامی.''''' به کوشش علي دهباشی، تهران: دنیای مادر، 1370، ص 164</ref><ref>میرانصاری، علی. '''''اسنادی از مشاهیر ادب معاصر ایران'''''. تهران: سازمان اسناد ملی ایران، <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">1376، </del>ص <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">1/</del>185-189.</ref>. نخستین اثر او مقدمهای است که در هفده سالگی بر کتاب ''چند بیت در مصیبت آلعبا''، اثر میرزا علی ادیب خلوت، نوشت و در 1311ق/ 1893م در تبریز چاپ شد<ref>میرانصاری، علی. '''''اسنادی از مشاهیر ادب معاصر ایران'''''. تهران: سازمان اسناد ملی ایران، 1376، جلد 1، ص.187.</ref>. <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">در 1318ق/ 1900م در شهر تبریز یک چاپخانه حروف سُربی در شهر تبریز بنا نهاد که از نظر قدمت دومین چاپخانه سُربی این شهر محسوب میشد. یوسف اعتصامی، مترجم توانایی در زبان عربی بود و کتابهای خدعه و عشق، سفینه غوّاصه، و تیرهبختان را از زبان فرانسوی به فارسی ترجمه کرد. علاقه بیش از حد یوسف اعتصامی به ترجمه و تألیف، او را از مشاغل دولتی بر حذر میداشت. وی در 1320- 1321ق/ 1902- 1903م به کمک سیدحسن تقیزاده، سیدحسن عدالت و محمدعلی تربیت مجله گنجینه فنون را در تبریز منتشر ساخت و هشت سال بعد مجله ''بهار'' را در دوازده شماره در تهران منتشر ساخت<ref>آرینپور، یحیی. '''''از صبا تا نیما'''''. تهران: زوّار، 1372، ص 114</ref><ref name=":0">دهخدا، علیاکبر. '''''«تاریخچه زندگانی پدر شاعر». یادنامه پروین اعتصامی.''''' به کوشش علي دهباشی، تهران: دنیای مادر، 1370، ص. 204.</ref>. با تأسیس و تشکیل کتابخانه مجلس شورای ملی، اعتصامی عهدهدار ریاست آن کتابخانه شد و حکم ریاست کتابخانه مجلس در اول فروردین 1305ش برای وی صادر گردید<ref>آرینپور، یحیی. '''''از صبا تا نیما'''''. تهران: زوّار، 1372، ص 113.</ref><ref name=":0" />، و تا پایان عمر ریاست آنجا را برعهده داشت. حضور یوسف اعتصامی در کتابخانه مجلس سبب شد که بسیاری از دوستانش که همگی از ادیبان بزرگ زمان بودند، در آن کتابخانه گرد هم آیند و آنجا را تبدیل به کانون ادبی کنند<ref>میرانصاری، علی. '''''اسنادی از مشاهیر ادب معاصر ایران'''''. تهران: سازمان اسناد ملی ایران، 1376، جلد 1،ص 199.</ref>. وی مدت یک سال (1299- 1300ش) ریاست «اداره تألیفات وزارت معارف» را نیز برعهده داشت. در 1327- 1328ق/ 1909- 1910م، یعنی در ابتدای ورود به تهران، مدتی ریاست کتابخانه سلطنتی را برعهده داشت و به گفته بدری آتابای وی ششمین رئیس آن کتابخانه محسوب میشد<ref>میرانصاری، علی. '''''اسنادی از مشاهیر ادب معاصر ایران'''''. تهران: سازمان اسناد ملی ایران، 1376، جلد 1، ص.199-206.</ref>. در زمانی که یوسف اعتصامی ریاست کتابخانه مجلس شورای ملی را برعهده داشت دو جلد از فهرست نسخ خطی کتابخانه مجلس شورای ملی توسط وی به چاپ رسید. بنا به گفته علیاکبر دهخدا جلد سوم هم زیر چاپ بود که وی چشم از جهان فروبست<ref>دهخدا، علیاکبر. '''''«تاریخچه زندگانی پدر شاعر». یادنامه پروین اعتصامی.''''' به کوشش علي دهباشی، تهران: دنیای مادر، 1370، ص 167.</ref>. </del></div></td><td class="diff-marker" data-marker="+"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>'''اعتصامی، میرزا یوسفخان.''' (1296ق/ 1879م – 1316). نویسنده، مترجم، ادیب، کتابدار، و از بنیانگزاران نخستین چاپخانههای سربی در ایران، رئیس کتابخانه مجلس شورای ملی و از گردانندگان کتابخانه تربیت تبریر. وی که در زمان حیات پدر به اعتصام دفتر و پس از فوت او به اعتصامالملک آشتیانی شهرت داشت، در شهر تبریز به دنیا آمد. یوسف از ابتدای کودکی زیر نظر پدر به فراگیری زبان و ادبیات فارسی، عربی، ترکی، و فرانسوی پرداخت. در جوانی به آموختن فقه، اصول، منطق، و کلام مشغول شد و در نگارش نستعلیق، نسخ، شکسته، و سیاق مهارت یافت<ref>دهخدا، علیاکبر. '''''«تاریخچه زندگانی پدر شاعر». یادنامه پروین اعتصامی.''''' به کوشش علي دهباشی، تهران: دنیای مادر، 1370، ص 164</ref><ref>میرانصاری، علی. '''''اسنادی از مشاهیر ادب معاصر ایران'''''. تهران: سازمان اسناد ملی ایران، <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">1376،جلد 1، </ins>ص 185-189.</ref>. نخستین اثر او مقدمهای است که در هفده سالگی بر کتاب ''چند بیت در مصیبت آلعبا''، اثر میرزا علی ادیب خلوت، نوشت و در 1311ق/ 1893م در تبریز چاپ شد<ref>میرانصاری، علی. '''''اسنادی از مشاهیر ادب معاصر ایران'''''. تهران: سازمان اسناد ملی ایران، 1376، جلد 1، ص.187.</ref>. <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;"> </ins></div></td></tr>
<tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br></td></tr>
<tr><td colspan="2" class="diff-side-deleted"></td><td class="diff-marker" data-marker="+"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div><ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">در 1318ق/ 1900م در شهر تبریز یک چاپخانه حروف سُربی در شهر تبریز بنا نهاد که از نظر قدمت دومین [[چاپ سربی|چاپخانه سُربی]] این شهر محسوب میشد. یوسف اعتصامی، مترجم توانایی در زبان عربی بود و کتابهای خدعه و عشق، سفینه غوّاصه، و تیرهبختان را از زبان فرانسوی به فارسی ترجمه کرد. علاقه بیش از حد یوسف اعتصامی به ترجمه و تألیف، او را از مشاغل دولتی بر حذر میداشت. </ins></div></td></tr>
<tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br></td></tr>
<tr><td class="diff-marker" data-marker="−"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #ffe49c; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>'''<del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">مآخذ</del>: <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;"> </del>'''</div></td><td class="diff-marker" data-marker="+"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div><ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">وی در 1320- 1321ق/ 1902- 1903م به کمک سیدحسن تقیزاده، سیدحسن عدالت و محمدعلی تربیت مجله گنجینه فنون را در تبریز منتشر ساخت و هشت سال بعد مجله </ins>''<ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">بهار</ins>'<ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">' را در دوازده شماره در تهران منتشر ساخت<ref>آرینپور، یحیی. '''''از صبا تا نیما'''''. تهران: زوّار، 1372، ص 114</ref><ref name=":0">دهخدا، علیاکبر. '''''«تاریخچه زندگانی پدر شاعر». یادنامه پروین اعتصامی.''''' به کوشش علي دهباشی، تهران</ins>: <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">دنیای مادر، 1370، ص. 204.</ref>. با تأسیس و تشکیل کتابخانه مجلس شورای ملی، اعتصامی عهدهدار ریاست آن کتابخانه شد و حکم ریاست کتابخانه مجلس در اول فروردین 1305ش برای وی صادر گردید<ref>آرینپور، یحیی. '''''از صبا تا نیما''</ins>'''<ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">. تهران: زوّار، 1372، ص 113.</ref><ref name=":0" />، و تا پایان عمر ریاست آنجا را برعهده داشت. </ins></div></td></tr>
<tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br></td></tr>
<tr><td class="diff-marker" data-marker="−"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #ffe49c; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div><del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">1</del>. <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;"> ؛ </del></div></td><td class="diff-marker" data-marker="+"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div><ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">حضور یوسف اعتصامی در کتابخانه مجلس سبب شد که بسیاری از دوستانش که همگی از ادیبان بزرگ زمان بودند، در آن کتابخانه گرد هم آیند و آنجا را تبدیل به کانون ادبی کنند<ref>میرانصاری، علی. '''''اسنادی از مشاهیر ادب معاصر ایران'''''. تهران: سازمان اسناد ملی ایران، 1376، جلد 1،ص 199.</ref>. وی مدت یک سال (1299- 1300ش) ریاست «اداره تألیفات وزارت معارف» را نیز برعهده داشت. در 1327- 1328ق/ 1909- 1910م، یعنی در ابتدای ورود به تهران، مدتی ریاست [[کتابخانه سلطنتی]] را برعهده داشت و به گفته بدری آتابای وی ششمین رئیس آن کتابخانه محسوب میشد<ref>میرانصاری، علی. '''''اسنادی از مشاهیر ادب معاصر ایران'''''. تهران: سازمان اسناد ملی ایران، 1376، جلد 1، ص.199-206.</ref>. در زمانی که یوسف اعتصامی ریاست کتابخانه مجلس شورای ملی را برعهده داشت دو جلد از فهرست نسخ خطی کتابخانه مجلس شورای ملی توسط وی به چاپ رسید. بنا به گفته علیاکبر دهخدا جلد سوم هم زیر چاپ بود که وی چشم از جهان فروبست<ref>دهخدا، علیاکبر. '''''«تاریخچه زندگانی پدر شاعر». یادنامه پروین اعتصامی.''''' به کوشش علي دهباشی، تهران: دنیای مادر، 1370، ص 167.</ref></ins>. </div></td></tr>
<tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br></td></tr>
<tr><td class="diff-marker" data-marker="−"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #ffe49c; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div><del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">2. </del></div></td><td class="diff-marker" data-marker="+"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div><ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">== نیز نگاه کنید به ==</ins></div></td></tr>
<tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br></td></tr>
<tr><td class="diff-marker" data-marker="−"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #ffe49c; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div><del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">3. آرینپور، یحیی. '''''از صبا تا نیما'''''. تهران: زوّار، 1372، ص 114؛ دهخدا. همان. ص 204.</del></div></td><td class="diff-marker" data-marker="+"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div><ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">* [[ابن مسکویه]]</ins></div></td></tr>
<tr><td class="diff-marker" data-marker="−"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #ffe49c; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div> </div></td><td class="diff-marker" data-marker="+"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div><ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">* [[چاپ سربی]]</ins></div></td></tr>
<tr><td class="diff-marker" data-marker="−"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #ffe49c; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div><del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">4. آرینپور. همان. ص 113؛ دهخدا. همانجا.</del></div></td><td class="diff-marker" data-marker="+"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div><ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">* [[چاپ و چاپخانه]]</ins></div></td></tr>
<tr><td class="diff-marker" data-marker="−"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #ffe49c; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div> </div></td><td colspan="2" class="diff-side-added"></td></tr>
<tr><td class="diff-marker" data-marker="−"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #ffe49c; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div><del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">5. میرانصاری. همان. 1/199.</del></div></td><td colspan="2" class="diff-side-added"></td></tr>
<tr><td class="diff-marker" data-marker="−"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #ffe49c; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div> </div></td><td colspan="2" class="diff-side-added"></td></tr>
<tr><td class="diff-marker" data-marker="−"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #ffe49c; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div><del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">6. همو. همان. 1/199- 206.</del></div></td><td colspan="2" class="diff-side-added"></td></tr>
<tr><td class="diff-marker" data-marker="−"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #ffe49c; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div> </div></td><td colspan="2" class="diff-side-added"></td></tr>
<tr><td class="diff-marker" data-marker="−"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #ffe49c; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div><del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">7. دهخدا. همان. ص 167.</del></div></td><td colspan="2" class="diff-side-added"></td></tr>
<tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br></td></tr>
<tr><td colspan="2" class="diff-side-deleted"></td><td class="diff-marker" data-marker="+"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div><ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">== مآخذ ==</ins></div></td></tr>
<tr><td colspan="2" class="diff-side-deleted"></td><td class="diff-marker" data-marker="+"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div><ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;"><references /></ins></div></td></tr>
<tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>== منبع اصلی ==</div></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>== منبع اصلی ==</div></td></tr>
<tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>[https://icro.ir/ سازمان فرهنگ و ارتباطات اسلامی، مرکز مطالعات راهبردی روابط فرهنگی] (1398). دانشنامه ایران. تهران: [https://alhoda.ir/ موسسه فرهنگی هنری و انتشارات بین المللی الهدی]،</div></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>[https://icro.ir/ سازمان فرهنگ و ارتباطات اسلامی، مرکز مطالعات راهبردی روابط فرهنگی] (1398). دانشنامه ایران. تهران: [https://alhoda.ir/ موسسه فرهنگی هنری و انتشارات بین المللی الهدی]،</div></td></tr>
<tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br></td></tr>
<tr><td colspan="2" class="diff-side-deleted"></td><td class="diff-marker" data-marker="+"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div><ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">== نویسنده مقاله ==</ins></div></td></tr>
<tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>مژده کمالی فرد</div></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>مژده کمالی فرد</div></td></tr>
<tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br></td></tr>
<tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>تلخیص نرگس نشاط</div></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>تلخیص نرگس نشاط</div></td></tr>
</table>Sameihttps://iranology-e.ir/index.php?title=%D9%85%DB%8C%D8%B1%D8%B2%D8%A7_%DB%8C%D9%88%D8%B3%D9%81_%D8%AE%D8%A7%D9%86_%D8%A7%D8%B9%D8%AA%D8%B5%D8%A7%D9%85%DB%8C&diff=2944&oldid=prevSamei در ۸ آوریل ۲۰۲۵، ساعت ۱۲:۱۲2025-04-08T12:12:14Z<p></p>
<table style="background-color: #fff; color: #202122;" data-mw="interface">
<col class="diff-marker" />
<col class="diff-content" />
<col class="diff-marker" />
<col class="diff-content" />
<tr class="diff-title" lang="fa">
<td colspan="2" style="background-color: #fff; color: #202122; text-align: center;">→ نسخهٔ قدیمیتر</td>
<td colspan="2" style="background-color: #fff; color: #202122; text-align: center;">نسخهٔ ۸ آوریل ۲۰۲۵، ساعت ۱۲:۱۲</td>
</tr><tr><td colspan="2" class="diff-lineno" id="mw-diff-left-l1">خط ۱:</td>
<td colspan="2" class="diff-lineno">خط ۱:</td></tr>
<tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div> </div></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div> </div></td></tr>
<tr><td class="diff-marker" data-marker="−"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #ffe49c; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>'''اعتصامی، میرزا یوسفخان.''' (1296ق/ 1879م – 1316). نویسنده، مترجم، ادیب، کتابدار، و از بنیانگزاران نخستین چاپخانههای سربی در ایران، رئیس <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">کتابخانة </del>مجلس شورای ملی و از گردانندگان <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">کتابخانة </del>تربیت تبریر. وی که در زمان حیات پدر به اعتصام دفتر و پس از فوت او به اعتصامالملک آشتیانی شهرت داشت، در شهر تبریز به دنیا آمد. یوسف از ابتدای کودکی زیر نظر پدر به فراگیری زبان و ادبیات فارسی، عربی، ترکی، و فرانسوی پرداخت. در جوانی به آموختن فقه، اصول، منطق، و کلام مشغول شد و در نگارش نستعلیق، نسخ، شکسته، و سیاق مهارت یافت.<<del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">sup</del>>1</<del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">sup</del>> نخستین اثر او مقدمهای است که در هفده سالگی بر کتاب ''چند بیت در مصیبت آلعبا''، اثر میرزا علی ادیب خلوت، نوشت و در 1311ق/ 1893م در تبریز چاپ شد<del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">.</del><<del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">sup</del>><del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">2</del></<del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">sup</del>> در 1318ق/ 1900م در شهر تبریز یک <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">چاپخانة </del>حروف سُربی در شهر تبریز بنا نهاد که از نظر قدمت دومین <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">چاپخانة </del>سُربی این شهر محسوب میشد. یوسف اعتصامی، مترجم توانایی در زبان عربی بود و کتابهای خدعه و عشق، <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">سفینة </del>غوّاصه، و تیرهبختان را از زبان فرانسوی به فارسی ترجمه کرد. <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">علاقة </del>بیش از حد یوسف اعتصامی به ترجمه و تألیف، او را از مشاغل دولتی بر حذر میداشت. وی در 1320- 1321ق/ 1902- 1903م به کمک سیدحسن تقیزاده، سیدحسن عدالت و محمدعلی تربیت <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">مجلة گنجینة </del>فنون را در تبریز منتشر ساخت و هشت سال بعد <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">مجلة </del>''بهار'' را در دوازده شماره در تهران منتشر ساخت.<<del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">sup</del>><del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">3</del></<del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">sup</del>> با تأسیس و تشکیل <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">کتابخانة </del>مجلس شورای ملی، اعتصامی عهدهدار ریاست آن کتابخانه شد و حکم ریاست <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">کتابخانة </del>مجلس در اول فروردین 1305ش برای وی صادر <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">گردید،</del><<del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">sup</del>><del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">4</del></<del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">sup</del>> و تا پایان عمر ریاست آنجا را برعهده داشت. حضور یوسف اعتصامی در <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">کتابخانة </del>مجلس سبب شد که بسیاری از دوستانش که همگی از ادیبان بزرگ زمان بودند، در آن کتابخانه گرد هم آیند و آنجا را تبدیل به کانون ادبی کنند<del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">.</del><<del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">sup</del>><del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">5</del></<del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">sup</del>> وی مدت یک سال (1299- 1300ش) ریاست <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">«ادارة </del>تألیفات وزارت معارف» را نیز برعهده داشت. در 1327- 1328ق/ 1909- 1910م، یعنی در ابتدای ورود به تهران، مدتی ریاست <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">کتابخانة </del>سلطنتی را برعهده داشت و به <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">گفتة </del>بدری آتابای وی ششمین رئیس آن کتابخانه محسوب میشد<del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">.</del><<del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">sup</del>><del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">6</del></<del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">sup</del>> در زمانی که یوسف اعتصامی ریاست <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">کتابخانة </del>مجلس شورای ملی را برعهده داشت دو جلد از فهرست نسخ خطی <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">کتابخانة </del>مجلس شورای ملی توسط وی به چاپ رسید. بنا به <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">گفتة </del>علیاکبر دهخدا جلد سوم هم زیر چاپ بود که وی چشم از جهان فروبست<del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">.</del><<del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">sup</del>><del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">7</del></<del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">sup</del>> </div></td><td class="diff-marker" data-marker="+"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>'''اعتصامی، میرزا یوسفخان.''' (1296ق/ 1879م – 1316). نویسنده، مترجم، ادیب، کتابدار، و از بنیانگزاران نخستین چاپخانههای سربی در ایران، رئیس <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">کتابخانه </ins>مجلس شورای ملی و از گردانندگان <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">کتابخانه </ins>تربیت تبریر. وی که در زمان حیات پدر به اعتصام دفتر و پس از فوت او به اعتصامالملک آشتیانی شهرت داشت، در شهر تبریز به دنیا آمد. یوسف از ابتدای کودکی زیر نظر پدر به فراگیری زبان و ادبیات فارسی، عربی، ترکی، و فرانسوی پرداخت. در جوانی به آموختن فقه، اصول، منطق، و کلام مشغول شد و در نگارش نستعلیق، نسخ، شکسته، و سیاق مهارت یافت<ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;"><ref>دهخدا، علیاکبر</ins>. <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">'''''«تاریخچه زندگانی پدر شاعر». یادنامه پروین اعتصامی.''''' به کوشش علي دهباشی، تهران: دنیای مادر، 1370، ص 164</ref></ins><<ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">ref</ins>><ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">میرانصاری، علی. '''''اسنادی از مشاهیر ادب معاصر ایران'''''. تهران: سازمان اسناد ملی ایران، 1376، ص </ins>1<ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">/185-189.</ins></<ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">ref</ins>><ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">. </ins>نخستین اثر او مقدمهای است که در هفده سالگی بر کتاب ''چند بیت در مصیبت آلعبا''، اثر میرزا علی ادیب خلوت، نوشت و در 1311ق/ 1893م در تبریز چاپ شد<<ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">ref</ins>><ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">میرانصاری، علی. '''''اسنادی از مشاهیر ادب معاصر ایران'''''. تهران: سازمان اسناد ملی ایران، 1376، جلد 1، ص.187.</ins></<ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">ref</ins>><ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">. </ins>در 1318ق/ 1900م در شهر تبریز یک <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">چاپخانه </ins>حروف سُربی در شهر تبریز بنا نهاد که از نظر قدمت دومین <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">چاپخانه </ins>سُربی این شهر محسوب میشد. یوسف اعتصامی، مترجم توانایی در زبان عربی بود و کتابهای خدعه و عشق، <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">سفینه </ins>غوّاصه، و تیرهبختان را از زبان فرانسوی به فارسی ترجمه کرد. <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">علاقه </ins>بیش از حد یوسف اعتصامی به ترجمه و تألیف، او را از مشاغل دولتی بر حذر میداشت. وی در 1320- 1321ق/ 1902- 1903م به کمک سیدحسن تقیزاده، سیدحسن عدالت و محمدعلی تربیت <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">مجله گنجینه </ins>فنون را در تبریز منتشر ساخت و هشت سال بعد <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">مجله </ins>''بهار'' را در دوازده شماره در تهران منتشر ساخت<ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;"><ref>آرینپور، یحیی. '''''از صبا تا نیما'''''</ins>. <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">تهران: زوّار، 1372، ص 114</ref></ins><<ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">ref name=":0"</ins>><ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">دهخدا، علیاکبر. '''''«تاریخچه زندگانی پدر شاعر». یادنامه پروین اعتصامی.''''' به کوشش علي دهباشی، تهران: دنیای مادر، 1370، ص. 204.</ins></<ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">ref</ins>><ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">. </ins>با تأسیس و تشکیل <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">کتابخانه </ins>مجلس شورای ملی، اعتصامی عهدهدار ریاست آن کتابخانه شد و حکم ریاست <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">کتابخانه </ins>مجلس در اول فروردین 1305ش برای وی صادر <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">گردید</ins><<ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">ref>آرینپور، یحیی. '''''از صبا تا نیما'''''. تهران: زوّار، 1372، ص 113.</ref</ins>><<ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">ref name=":0" </ins>/><ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">، </ins>و تا پایان عمر ریاست آنجا را برعهده داشت. حضور یوسف اعتصامی در <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">کتابخانه </ins>مجلس سبب شد که بسیاری از دوستانش که همگی از ادیبان بزرگ زمان بودند، در آن کتابخانه گرد هم آیند و آنجا را تبدیل به کانون ادبی کنند<<ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">ref</ins>><ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">میرانصاری، علی. '''''اسنادی از مشاهیر ادب معاصر ایران'''''. تهران: سازمان اسناد ملی ایران، 1376، جلد 1،ص 199.</ins></<ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">ref</ins>><ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">. </ins>وی مدت یک سال (1299- 1300ش) ریاست <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">«اداره </ins>تألیفات وزارت معارف» را نیز برعهده داشت. در 1327- 1328ق/ 1909- 1910م، یعنی در ابتدای ورود به تهران، مدتی ریاست <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">کتابخانه </ins>سلطنتی را برعهده داشت و به <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">گفته </ins>بدری آتابای وی ششمین رئیس آن کتابخانه محسوب میشد<<ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">ref</ins>><ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">میرانصاری، علی. '''''اسنادی از مشاهیر ادب معاصر ایران'''''. تهران: سازمان اسناد ملی ایران، 1376، جلد 1، ص.199-206.</ins></<ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">ref</ins>><ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">. </ins>در زمانی که یوسف اعتصامی ریاست <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">کتابخانه </ins>مجلس شورای ملی را برعهده داشت دو جلد از فهرست نسخ خطی <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">کتابخانه </ins>مجلس شورای ملی توسط وی به چاپ رسید. بنا به <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">گفته </ins>علیاکبر دهخدا جلد سوم هم زیر چاپ بود که وی چشم از جهان فروبست<<ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">ref</ins>><ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">دهخدا، علیاکبر. '''''«تاریخچه زندگانی پدر شاعر». یادنامه پروین اعتصامی.''''' به کوشش علي دهباشی، تهران: دنیای مادر، 1370، ص 167.</ins></<ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">ref</ins>><ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">. </ins></div></td></tr>
<tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br></td></tr>
<tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br></td></tr>
<tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>'''مآخذ: '''</div></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>'''مآخذ: '''</div></td></tr>
<tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br></td></tr>
<tr><td class="diff-marker" data-marker="−"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #ffe49c; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>1. <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">دهخدا، علیاکبر. '''''«تاریخچة زندگانی پدر شاعر». یادنامة پروین اعتصامی.''''' به کوشش علي دهباشی، تهران: دنیای مادر، 1370، ص 164؛ میرانصاری، علی. '''''اسنادی از مشاهیر ادب معاصر ایران'''''. تهران: سازمان اسناد ملی ایران، 1376، ص 1/185-189.</del></div></td><td class="diff-marker" data-marker="+"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>1. <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">؛ </ins></div></td></tr>
<tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br></td></tr>
<tr><td class="diff-marker" data-marker="−"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #ffe49c; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>2. <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">میرانصاری. همان. 1/187.</del></div></td><td class="diff-marker" data-marker="+"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>2. </div></td></tr>
<tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br></td></tr>
<tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>3. آرینپور، یحیی. '''''از صبا تا نیما'''''. تهران: زوّار، 1372، ص 114؛ دهخدا. همان. ص 204.</div></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>3. آرینپور، یحیی. '''''از صبا تا نیما'''''. تهران: زوّار، 1372، ص 114؛ دهخدا. همان. ص 204.</div></td></tr>
</table>Sameihttps://iranology-e.ir/index.php?title=%D9%85%DB%8C%D8%B1%D8%B2%D8%A7_%DB%8C%D9%88%D8%B3%D9%81_%D8%AE%D8%A7%D9%86_%D8%A7%D8%B9%D8%AA%D8%B5%D8%A7%D9%85%DB%8C&diff=2927&oldid=prevSamei در ۷ آوریل ۲۰۲۵، ساعت ۱۵:۰۵2025-04-07T15:05:52Z<p></p>
<table style="background-color: #fff; color: #202122;" data-mw="interface">
<col class="diff-marker" />
<col class="diff-content" />
<col class="diff-marker" />
<col class="diff-content" />
<tr class="diff-title" lang="fa">
<td colspan="2" style="background-color: #fff; color: #202122; text-align: center;">→ نسخهٔ قدیمیتر</td>
<td colspan="2" style="background-color: #fff; color: #202122; text-align: center;">نسخهٔ ۷ آوریل ۲۰۲۵، ساعت ۱۵:۰۵</td>
</tr><tr><td colspan="2" class="diff-lineno" id="mw-diff-left-l18">خط ۱۸:</td>
<td colspan="2" class="diff-lineno">خط ۱۸:</td></tr>
<tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br></td></tr>
<tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>7. دهخدا. همان. ص 167.</div></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>7. دهخدا. همان. ص 167.</div></td></tr>
<tr><td colspan="2" class="diff-side-deleted"></td><td class="diff-marker" data-marker="+"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div><ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;"></ins></div></td></tr>
<tr><td colspan="2" class="diff-side-deleted"></td><td class="diff-marker" data-marker="+"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div><ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">== منبع اصلی ==</ins></div></td></tr>
<tr><td colspan="2" class="diff-side-deleted"></td><td class="diff-marker" data-marker="+"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div><ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">[https://icro.ir/ سازمان فرهنگ و ارتباطات اسلامی، مرکز مطالعات راهبردی روابط فرهنگی] (1398). دانشنامه ایران. تهران: [https://alhoda.ir/ موسسه فرهنگی هنری و انتشارات بین المللی الهدی]،</ins></div></td></tr>
<tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br></td></tr>
<tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>مژده کمالی فرد</div></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>مژده کمالی فرد</div></td></tr>
<tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br></td></tr>
<tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>تلخیص نرگس نشاط</div></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>تلخیص نرگس نشاط</div></td></tr>
</table>Sameihttps://iranology-e.ir/index.php?title=%D9%85%DB%8C%D8%B1%D8%B2%D8%A7_%DB%8C%D9%88%D8%B3%D9%81_%D8%AE%D8%A7%D9%86_%D8%A7%D8%B9%D8%AA%D8%B5%D8%A7%D9%85%DB%8C&diff=577&oldid=prevSamei: صفحهای تازه حاوی « '''اعتصامی، میرزا یوسفخان.''' (1296ق/ 1879م – 1316). نویسنده، مترجم، ادیب، کتابدار، و از بنیانگزاران نخستین چاپخانههای سربی در ایران، رئیس کتابخانة مجلس شورای ملی و از گردانندگان کتابخانة تربیت تبریر. وی که در زمان حیات پدر به اعتصام دفتر و پس از...» ایجاد کرد2024-08-13T00:46:32Z<p>صفحهای تازه حاوی « '''اعتصامی، میرزا یوسفخان.''' (1296ق/ 1879م – 1316). نویسنده، مترجم، ادیب، کتابدار، و از بنیانگزاران نخستین چاپخانههای سربی در ایران، رئیس کتابخانة مجلس شورای ملی و از گردانندگان کتابخانة تربیت تبریر. وی که در زمان حیات پدر به اعتصام دفتر و پس از...» ایجاد کرد</p>
<p><b>صفحهٔ تازه</b></p><div> <br />
'''اعتصامی، میرزا یوسفخان.''' (1296ق/ 1879م – 1316). نویسنده، مترجم، ادیب، کتابدار، و از بنیانگزاران نخستین چاپخانههای سربی در ایران، رئیس کتابخانة مجلس شورای ملی و از گردانندگان کتابخانة تربیت تبریر. وی که در زمان حیات پدر به اعتصام دفتر و پس از فوت او به اعتصامالملک آشتیانی شهرت داشت، در شهر تبریز به دنیا آمد. یوسف از ابتدای کودکی زیر نظر پدر به فراگیری زبان و ادبیات فارسی، عربی، ترکی، و فرانسوی پرداخت. در جوانی به آموختن فقه، اصول، منطق، و کلام مشغول شد و در نگارش نستعلیق، نسخ، شکسته، و سیاق مهارت یافت.<sup>1</sup> نخستین اثر او مقدمهای است که در هفده سالگی بر کتاب ''چند بیت در مصیبت آلعبا''، اثر میرزا علی ادیب خلوت، نوشت و در 1311ق/ 1893م در تبریز چاپ شد.<sup>2</sup> در 1318ق/ 1900م در شهر تبریز یک چاپخانة حروف سُربی در شهر تبریز بنا نهاد که از نظر قدمت دومین چاپخانة سُربی این شهر محسوب میشد. یوسف اعتصامی، مترجم توانایی در زبان عربی بود و کتابهای خدعه و عشق، سفینة غوّاصه، و تیرهبختان را از زبان فرانسوی به فارسی ترجمه کرد. علاقة بیش از حد یوسف اعتصامی به ترجمه و تألیف، او را از مشاغل دولتی بر حذر میداشت. وی در 1320- 1321ق/ 1902- 1903م به کمک سیدحسن تقیزاده، سیدحسن عدالت و محمدعلی تربیت مجلة گنجینة فنون را در تبریز منتشر ساخت و هشت سال بعد مجلة ''بهار'' را در دوازده شماره در تهران منتشر ساخت.<sup>3</sup> با تأسیس و تشکیل کتابخانة مجلس شورای ملی، اعتصامی عهدهدار ریاست آن کتابخانه شد و حکم ریاست کتابخانة مجلس در اول فروردین 1305ش برای وی صادر گردید،<sup>4</sup> و تا پایان عمر ریاست آنجا را برعهده داشت. حضور یوسف اعتصامی در کتابخانة مجلس سبب شد که بسیاری از دوستانش که همگی از ادیبان بزرگ زمان بودند، در آن کتابخانه گرد هم آیند و آنجا را تبدیل به کانون ادبی کنند.<sup>5</sup> وی مدت یک سال (1299- 1300ش) ریاست «ادارة تألیفات وزارت معارف» را نیز برعهده داشت. در 1327- 1328ق/ 1909- 1910م، یعنی در ابتدای ورود به تهران، مدتی ریاست کتابخانة سلطنتی را برعهده داشت و به گفتة بدری آتابای وی ششمین رئیس آن کتابخانه محسوب میشد.<sup>6</sup> در زمانی که یوسف اعتصامی ریاست کتابخانة مجلس شورای ملی را برعهده داشت دو جلد از فهرست نسخ خطی کتابخانة مجلس شورای ملی توسط وی به چاپ رسید. بنا به گفتة علیاکبر دهخدا جلد سوم هم زیر چاپ بود که وی چشم از جهان فروبست.<sup>7</sup> <br />
<br />
<br />
'''مآخذ: '''<br />
<br />
1. دهخدا، علیاکبر. '''''«تاریخچة زندگانی پدر شاعر». یادنامة پروین اعتصامی.''''' به کوشش علي دهباشی، تهران: دنیای مادر، 1370، ص 164؛ میرانصاری، علی. '''''اسنادی از مشاهیر ادب معاصر ایران'''''. تهران: سازمان اسناد ملی ایران، 1376، ص 1/185-189.<br />
<br />
2. میرانصاری. همان. 1/187.<br />
<br />
3. آرینپور، یحیی. '''''از صبا تا نیما'''''. تهران: زوّار، 1372، ص 114؛ دهخدا. همان. ص 204.<br />
<br />
4. آرینپور. همان. ص 113؛ دهخدا. همانجا.<br />
<br />
5. میرانصاری. همان. 1/199.<br />
<br />
6. همو. همان. 1/199- 206.<br />
<br />
7. دهخدا. همان. ص 167.<br />
<br />
مژده کمالی فرد<br />
<br />
تلخیص نرگس نشاط</div>Samei