https://iranology-e.ir/index.php?action=history&feed=atom&title=%D9%86%D8%A7%D8%B5%D8%B1_%D8%A7%D9%84%D8%AF%DB%8C%D9%86_%D8%B4%D8%A7%D9%87_%D9%82%D8%A7%D8%AC%D8%A7%D8%B1
ناصر الدین شاه قاجار - تاریخچهٔ نسخهها
2026-06-16T08:57:12Z
تاریخچهٔ نسخهها برای این صفحه در ویکی
MediaWiki 1.43.1
https://iranology-e.ir/index.php?title=%D9%86%D8%A7%D8%B5%D8%B1_%D8%A7%D9%84%D8%AF%DB%8C%D9%86_%D8%B4%D8%A7%D9%87_%D9%82%D8%A7%D8%AC%D8%A7%D8%B1&diff=5570&oldid=prev
Samei در ۳ مهٔ ۲۰۲۵، ساعت ۱۴:۴۷
2025-05-03T14:47:07Z
<p></p>
<table style="background-color: #fff; color: #202122;" data-mw="interface">
<col class="diff-marker" />
<col class="diff-content" />
<col class="diff-marker" />
<col class="diff-content" />
<tr class="diff-title" lang="fa">
<td colspan="2" style="background-color: #fff; color: #202122; text-align: center;">→ نسخهٔ قدیمیتر</td>
<td colspan="2" style="background-color: #fff; color: #202122; text-align: center;">نسخهٔ ۳ مهٔ ۲۰۲۵، ساعت ۱۴:۴۷</td>
</tr><tr><td colspan="2" class="diff-lineno" id="mw-diff-left-l38">خط ۳۸:</td>
<td colspan="2" class="diff-lineno">خط ۳۸:</td></tr>
<tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>== نویسنده مقاله ==</div></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>== نویسنده مقاله ==</div></td></tr>
<tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>میرحواس احمدزاده</div></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>میرحواس احمدزاده</div></td></tr>
<tr><td colspan="2" class="diff-side-deleted"></td><td class="diff-marker" data-marker="+"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div><ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">[[رده:تاریخ]]</ins></div></td></tr>
<tr><td colspan="2" class="diff-side-deleted"></td><td class="diff-marker" data-marker="+"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div><ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">[[رده:تاریخ و باستان شناسی]]</ins></div></td></tr>
</table>
Samei
https://iranology-e.ir/index.php?title=%D9%86%D8%A7%D8%B5%D8%B1_%D8%A7%D9%84%D8%AF%DB%8C%D9%86_%D8%B4%D8%A7%D9%87_%D9%82%D8%A7%D8%AC%D8%A7%D8%B1&diff=4696&oldid=prev
Samei در ۲۶ آوریل ۲۰۲۵، ساعت ۱۹:۲۴
2025-04-26T19:24:10Z
<p></p>
<table style="background-color: #fff; color: #202122;" data-mw="interface">
<col class="diff-marker" />
<col class="diff-content" />
<col class="diff-marker" />
<col class="diff-content" />
<tr class="diff-title" lang="fa">
<td colspan="2" style="background-color: #fff; color: #202122; text-align: center;">→ نسخهٔ قدیمیتر</td>
<td colspan="2" style="background-color: #fff; color: #202122; text-align: center;">نسخهٔ ۲۶ آوریل ۲۰۲۵، ساعت ۱۹:۲۴</td>
</tr><tr><td colspan="2" class="diff-lineno" id="mw-diff-left-l1">خط ۱:</td>
<td colspan="2" class="diff-lineno">خط ۱:</td></tr>
<tr><td class="diff-marker" data-marker="−"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #ffe49c; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div><del style="font-weight: bold; text-decoration: none;"> </del></div></td><td class="diff-marker" data-marker="+"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div><ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">[[پرونده:1461758717089 1440782505230 Naser-al-Din-Shah-Qajar-3-th3.jpg|بندانگشتی|ناصرالدین شاه قاجار، قابل بازیابی از https://www.isna.ir/news/98023016067/%D8%B1%D9%88%D8%A7%DB%8C%D8%AA-%DB%8C%DA%A9-%D9%BE%DA%98%D9%88%D9%87%D8%B4%DA%AF%D8%B1-%D8%A7%D8%B3%D9%86%D8%A7%D8%AF-%D8%A7%D8%B2-%D8%B3%D9%81%D8%B1%D9%86%D8%A7%D9%85%D9%87-%D9%86%D8%A7%D8%B5%D8%B1%D8%A7%D9%84%D8%AF%DB%8C%D9%86-%D8%B4%D8%A7%D9%87-%D9%82%D8%A7%D8%AC%D8%A7%D8%B1]]</ins></div></td></tr>
<tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>'''[[ناصرالدین شاه قاجار|ناصرالدین شاه]]،''' . (1247ه.ق – 1313 / 1830م - 1895) چهارمین پادشاه [[قاجاریه|قاجار]] ( حک 1264 – 1313ق). او فرزند [[محمدشاه قاجار|محمدشاه]] بود و طولانیترین دوره سلطنت را در [[قاجاریه|دودمان قاجاریه]] گذراند.</div></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>'''[[ناصرالدین شاه قاجار|ناصرالدین شاه]]،''' . (1247ه.ق – 1313 / 1830م - 1895) چهارمین پادشاه [[قاجاریه|قاجار]] ( حک 1264 – 1313ق). او فرزند [[محمدشاه قاجار|محمدشاه]] بود و طولانیترین دوره سلطنت را در [[قاجاریه|دودمان قاجاریه]] گذراند.</div></td></tr>
<tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br></td></tr>
</table>
Samei
https://iranology-e.ir/index.php?title=%D9%86%D8%A7%D8%B5%D8%B1_%D8%A7%D9%84%D8%AF%DB%8C%D9%86_%D8%B4%D8%A7%D9%87_%D9%82%D8%A7%D8%AC%D8%A7%D8%B1&diff=4694&oldid=prev
Samei در ۲۶ آوریل ۲۰۲۵، ساعت ۱۹:۲۲
2025-04-26T19:22:06Z
<p></p>
<table style="background-color: #fff; color: #202122;" data-mw="interface">
<col class="diff-marker" />
<col class="diff-content" />
<col class="diff-marker" />
<col class="diff-content" />
<tr class="diff-title" lang="fa">
<td colspan="2" style="background-color: #fff; color: #202122; text-align: center;">→ نسخهٔ قدیمیتر</td>
<td colspan="2" style="background-color: #fff; color: #202122; text-align: center;">نسخهٔ ۲۶ آوریل ۲۰۲۵، ساعت ۱۹:۲۲</td>
</tr><tr><td colspan="2" class="diff-lineno" id="mw-diff-left-l1">خط ۱:</td>
<td colspan="2" class="diff-lineno">خط ۱:</td></tr>
<tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div> </div></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div> </div></td></tr>
<tr><td class="diff-marker" data-marker="−"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #ffe49c; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>'''[[ناصرالدین شاه قاجار|ناصرالدین شاه]]،''' . (1247ه.ق – 1313 / 1830م - 1895) چهارمین پادشاه قاجار ( حک 1264 – 1313ق). او فرزند محمدشاه بود و طولانیترین دوره سلطنت را در دودمان قاجاریه گذراند.</div></td><td class="diff-marker" data-marker="+"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>'''[[ناصرالدین شاه قاجار|ناصرالدین شاه]]،''' . (1247ه.ق – 1313 / 1830م - 1895) چهارمین پادشاه <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">[[قاجاریه|</ins>قاجار<ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">]] </ins>( حک 1264 – 1313ق). او فرزند <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">[[محمدشاه قاجار|</ins>محمدشاه<ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">]] </ins>بود و طولانیترین دوره سلطنت را در <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">[[قاجاریه|</ins>دودمان قاجاریه<ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">]] </ins>گذراند.</div></td></tr>
<tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br></td></tr>
<tr><td class="diff-marker" data-marker="−"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #ffe49c; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>علاقهمندی او به عکاسی (← ناصرالدین شاه عکاس) و نقاشی و اصلاحات در جهت تمرکزگرایی باعث اقدامات امیرکبیر شد<ref>تیموری، ابراهیم. '''''عصر بیخبری یا تاریخ امتیازات در ایران.''''' تهران: 1332، چاپ اقبال، ص32-1.</ref>.</div></td><td class="diff-marker" data-marker="+"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>علاقهمندی او به عکاسی (← <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">[[ناصر الدین شاه عکاس|</ins>ناصرالدین شاه عکاس<ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">]]</ins>) و نقاشی و اصلاحات در جهت تمرکزگرایی باعث اقدامات <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">[[میرزا تقی خان امیرکبیر|</ins>امیرکبیر<ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">]] </ins>شد<ref>تیموری، ابراهیم. '''''عصر بیخبری یا تاریخ امتیازات در ایران.''''' تهران: 1332، چاپ اقبال، ص32-1.</ref>.</div></td></tr>
<tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br></td></tr>
<tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>دورهاو عصر تحولات اداری، اجتماعی، اقتصادی و سیاستِ خارجی بود. با تشکیل مجلس شورای وزرائی و ایجاد شش وزارتخانه به ریاست میرزا جعفرخان مشیرالدوله موقتاً مقام صدراعظمی را حذف کرد <ref>پولاک، یاکوبادوارد. '''''سفرنامه پولاک'''''. ترجمه کیکاووس جهانداری، تهران: 1361، انتشارات خوازرمی، چاپ اول، ص299-269.</ref>(1275ه.ق / 1858م).</div></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>دورهاو عصر تحولات اداری، اجتماعی، اقتصادی و سیاستِ خارجی بود. با تشکیل مجلس شورای وزرائی و ایجاد شش وزارتخانه به ریاست میرزا جعفرخان مشیرالدوله موقتاً مقام صدراعظمی را حذف کرد <ref>پولاک، یاکوبادوارد. '''''سفرنامه پولاک'''''. ترجمه کیکاووس جهانداری، تهران: 1361، انتشارات خوازرمی، چاپ اول، ص299-269.</ref>(1275ه.ق / 1858م).</div></td></tr>
<tr><td colspan="2" class="diff-lineno" id="mw-diff-left-l8">خط ۸:</td>
<td colspan="2" class="diff-lineno">خط ۸:</td></tr>
<tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>ایجاد مصلحتخانه رجال دولت به ریاست عیسیخان اعتمادالدوله، تأسیس صندوق عدالت 1276ه.ق<ref>هدایت، مخبرالسلطنه مهدیقلی. '''''خاطرات و خطرات'''''. تهران: 1344، کتابفروشی زوار، چاپ دوم، ص81-75. </ref>، تشکیل مجلس دارالشورای کبری 1288ه.ق از اقدامات او در «اصلاحات از بالا» بود<ref>Avery, peter Hambly G. R.G & Melville. C.p: The cambridge history of Iran cambridge university press 1st published, 1991, vol.7. p. 181-198.</ref>.</div></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>ایجاد مصلحتخانه رجال دولت به ریاست عیسیخان اعتمادالدوله، تأسیس صندوق عدالت 1276ه.ق<ref>هدایت، مخبرالسلطنه مهدیقلی. '''''خاطرات و خطرات'''''. تهران: 1344، کتابفروشی زوار، چاپ دوم، ص81-75. </ref>، تشکیل مجلس دارالشورای کبری 1288ه.ق از اقدامات او در «اصلاحات از بالا» بود<ref>Avery, peter Hambly G. R.G & Melville. C.p: The cambridge history of Iran cambridge university press 1st published, 1991, vol.7. p. 181-198.</ref>.</div></td></tr>
<tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br></td></tr>
<tr><td class="diff-marker" data-marker="−"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #ffe49c; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>با تشویق میزرا حسینخان سپهسالار اولین شاه ایران شد که طیِ سه مسافرت در سالهای 1290 / ؟ م، 1295/ ؟ م، 1306 ه.ق / ؟ م به اروپا برای مدرنیزه کردن امور اقدام کرد. از جمله اقدامات او دایر شدن چراغ گاز و برق، <ref>کرزن، جرج. '''''ایران و قضیه ایران'''''. ترجمهوحید مازندرانی، تهران: 1349، بنگاه ترجمه و نشر کتاب، ج1، ص613-512. </ref> ایجاد خط تلگراف در مسیر اروپا به هند از طریق بوشهر، رواج مدارس جدید با تأسیس دارالفنون، ماشین دودی و راهاهن، ورود ماشین چاپ و نشر اولین روزنامه رسمی ؟ م / 1851م و تأسیس مجلس وکلای تجار توسط این طبقه اجتماعی (1301ه.ق) باعث تحولات اجتماعی شد<ref>شمیم، علیاصغر. '''''ایران در دوره قاجار'''''. تهران: 1342، کتابخانهابنسینا، چاپ اول، ص113-98.</ref>. </div></td><td class="diff-marker" data-marker="+"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>با تشویق میزرا حسینخان سپهسالار اولین شاه <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">[[</ins>ایران<ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">]] </ins>شد که طیِ سه مسافرت در سالهای 1290 / ؟ م، 1295/ ؟ م، 1306 ه.ق / ؟ م به اروپا برای مدرنیزه کردن امور اقدام کرد. از جمله اقدامات او دایر شدن چراغ گاز و برق، <ref>کرزن، جرج. '''''ایران و قضیه ایران'''''. ترجمهوحید مازندرانی، تهران: 1349، بنگاه ترجمه و نشر کتاب، ج1، ص613-512. </ref> ایجاد خط تلگراف در مسیر اروپا به هند از طریق <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">[[بوشهر|</ins>بوشهر،<ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">]] </ins>رواج مدارس جدید با تأسیس دارالفنون، ماشین دودی و راهاهن، ورود ماشین چاپ و نشر اولین روزنامه رسمی ؟ م / 1851م و تأسیس مجلس وکلای تجار توسط این طبقه اجتماعی (1301ه.ق) باعث تحولات اجتماعی شد<ref>شمیم، علیاصغر. '''''ایران در دوره قاجار'''''. تهران: 1342، کتابخانهابنسینا، چاپ اول، ص113-98.</ref>. </div></td></tr>
<tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br></td></tr>
<tr><td class="diff-marker" data-marker="−"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #ffe49c; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>رشد شهرنشینی از 9 درصد تا 20 درصد، شکلگیری جنبش روشنفکری با ظهور سید جمالالدین اسدابادی و میرزا ملکمخان و روزنامههای قانون، اختر و حبلالمتین، پیدایش نهضتهای مذهبی و اجتماعی از جمله نهضت با بیان 1260 ه.ق / ؟ م و جنبش تنباکو 1308 / ؟ م ه.ق ، افزایش تضاد با علما در اثر کم کردن مواجب <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">انان </del>و مدارس جدید و ایجاد وزارت عدلیه و اوقاف از تحولات عمده اجتماعی ایران دوره او بود<ref>لمبتون، آن، ک، س. '''''ایران عصر قاجار'''''. ترجمهسیمین فصیحی. مشهد: 1375، انتشارات جاودان خرد، چاپ اول، ص 289-254 و ص385-290. </ref>.</div></td><td class="diff-marker" data-marker="+"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>رشد شهرنشینی از 9 درصد تا 20 درصد، شکلگیری جنبش روشنفکری با ظهور سید جمالالدین اسدابادی و میرزا ملکمخان و روزنامههای قانون، اختر و حبلالمتین، پیدایش نهضتهای مذهبی و اجتماعی از جمله نهضت با بیان 1260 ه.ق / ؟ م و جنبش تنباکو 1308 / ؟ م ه.ق ، افزایش تضاد با علما در اثر کم کردن مواجب <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">آنان </ins>و مدارس جدید و ایجاد وزارت عدلیه و اوقاف از تحولات عمده اجتماعی ایران دوره او بود<ref>لمبتون، آن، ک، س. '''''ایران عصر قاجار'''''. ترجمهسیمین فصیحی. مشهد: 1375، انتشارات جاودان خرد، چاپ اول، ص 289-254 و ص385-290. </ref>.</div></td></tr>
<tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br></td></tr>
<tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>او با درکی روشن از ضعف ایران به تشویق سرمایهگذاری خارجی در کشور پرداخت که سلطهطلبی روس و انگلیس باعث اغاز «عصر امتیازات» شد:<ref>مستوفی، عبدالله. '''''شرح زندگانی من یا تاریخ اجتماعی و اداری ایران دوره قاجاریه'''''. تهران: 1341، انتشارات زوار، ج4، ص329-246. </ref></div></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>او با درکی روشن از ضعف ایران به تشویق سرمایهگذاری خارجی در کشور پرداخت که سلطهطلبی روس و انگلیس باعث اغاز «عصر امتیازات» شد:<ref>مستوفی، عبدالله. '''''شرح زندگانی من یا تاریخ اجتماعی و اداری ایران دوره قاجاریه'''''. تهران: 1341، انتشارات زوار، ج4، ص329-246. </ref></div></td></tr>
<tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br></td></tr>
<tr><td class="diff-marker" data-marker="−"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #ffe49c; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>اعطای تمام منابع ثروت به رویتر 1289ق / <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">1872م، </del>کشتیرانی در <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">کارون، </del>تأسیس بانک شاهنشاهی 1306ق / <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">1889م، </del>اخذ قرضه به وثیقه گمرک بنادرِ جنوب و امتیاز راه خرمشهر- تهران به انگلیس و در مقابل اعطای شیلات <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">خزر، </del>تأسیس بانک <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">استقراضی، </del>شوسه کردن راه عشقاباد تا مشهد <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">و </del>استقرار بریگاد قزاق روس به روسها از موارد انحصارطلبی بیگانگان است<ref>دولتآبادی، حاجمیرزا یحیی. '''''حیات یحیی'''''. تهران: کتابفروشی ابنسینا، چاپ اول، بیتا، ج 1، ص110-100. </ref>.</div></td><td class="diff-marker" data-marker="+"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div><ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">* </ins>اعطای تمام منابع ثروت به رویتر 1289ق / <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">1872م؛</ins></div></td></tr>
<tr><td colspan="2" class="diff-side-deleted"></td><td class="diff-marker" data-marker="+"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div><ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">* </ins>کشتیرانی در <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">کارون؛</ins></div></td></tr>
<tr><td colspan="2" class="diff-side-deleted"></td><td class="diff-marker" data-marker="+"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div><ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">* </ins>تأسیس بانک شاهنشاهی 1306ق / <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">1889م؛ </ins></div></td></tr>
<tr><td colspan="2" class="diff-side-deleted"></td><td class="diff-marker" data-marker="+"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div><ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">* </ins>اخذ قرضه به وثیقه گمرک بنادرِ جنوب و امتیاز راه خرمشهر- تهران به انگلیس و در مقابل اعطای شیلات <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">خزر؛</ins></div></td></tr>
<tr><td colspan="2" class="diff-side-deleted"></td><td class="diff-marker" data-marker="+"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div><ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">* </ins>تأسیس بانک <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">استقراضی؛</ins></div></td></tr>
<tr><td colspan="2" class="diff-side-deleted"></td><td class="diff-marker" data-marker="+"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div><ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">* </ins>شوسه کردن راه عشقاباد تا <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">[[</ins>مشهد<ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">]]؛</ins></div></td></tr>
<tr><td colspan="2" class="diff-side-deleted"></td><td class="diff-marker" data-marker="+"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div><ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">* </ins>استقرار بریگاد قزاق روس به روسها از موارد انحصارطلبی بیگانگان است<ref>دولتآبادی، حاجمیرزا یحیی. '''''حیات یحیی'''''. تهران: کتابفروشی ابنسینا، چاپ اول، بیتا، ج 1، ص110-100. </ref>.</div></td></tr>
<tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br></td></tr>
<tr><td class="diff-marker" data-marker="−"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #ffe49c; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>قلمرو ایران در عصر ناصری محدودتر هم شد؛ جدایی افغانستان از ایران بر اساس معاهده پاریس با انگلیس 1273ه.ق/1857م و تفویض حکومت بندرعباس و بحرین به امام مسقط با دخالت انگلیس<ref>خورموجی، محمدجعفر. '''''حقایق الاخبار ناصری'''''. به کوشش حسین خدیوجم. تهران: 1362، نشرنی، چاپ دوم، ص117-111. </ref>.</div></td><td class="diff-marker" data-marker="+"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>قلمرو <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">[[</ins>ایران<ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">]] </ins>در <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">[[قاجاریه|</ins>عصر ناصری<ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">]] </ins>محدودتر هم شد؛ جدایی افغانستان از <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">[[</ins>ایران<ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">]] </ins>بر اساس معاهده پاریس با انگلیس 1273ه.ق/1857م و تفویض حکومت بندرعباس و بحرین به امام مسقط با دخالت انگلیس<ref>خورموجی، محمدجعفر. '''''حقایق الاخبار ناصری'''''. به کوشش حسین خدیوجم. تهران: 1362، نشرنی، چاپ دوم، ص117-111<ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">. </ref>. انعقاد معاهده اخال با روسیه 1869م / ؟ م و تعیین رود اترک به عنوان مرز رسمی دو کشور و واگذاری همه اراضی ماورای آن به روسیه از جمله شکستهای این دوره بود<ref>مهدوی، عبدالرضا هوشنگ، '''''تاریخ روابط خارجی ایران'''''. تهران: 1349، انتشارات امیرکبیر، ص171-136</ins>. </ref>.</div></td></tr>
<tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br></td></tr>
<tr><td class="diff-marker" data-marker="−"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #ffe49c; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div><del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">انعقاد معاهده اخال با روسیه 1869م / ؟ م و تعیین رود اترک به عنوان مرز رسمی دو کشور و واگذاری همه اراضی ماورای ان به روسیه از جمله شکستهای این دوره بود<ref>مهدوی، عبدالرضا هوشنگ، '''''تاریخ روابط خارجی ایران'''''. تهران: 1349، انتشارات امیرکبیر، ص171-136. </ref>.</del></div></td><td class="diff-marker" data-marker="+"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>ناصرالدین شاه علیرغم تلاشهای اولیهاش در ایجاد تحوّلات اجتماعی و سیاسی با درک خطرات ان در اواخر سلطنتش در بستن فضای جامعه کوشید و در 1313ه.ق به دست <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">[[میرزا آقاخان کرمانی|</ins>میرزا رضا کرمانی<ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">]] </ins>کشته شد<ref>کرمانی، ناظمالاسلام. '''''تاریخ بیداری ایرانیان'''''. به اهتمام علیاکبر سعیدی سیرجانی، تهران: 1362، انتشارتِ اگاه، چاپ چهارم، بخش اول، ص128-19.</ref>. روزنامه سفر مازندران و سفرنامه خراسان از نوشتههای اوست.</div></td></tr>
<tr><td class="diff-marker" data-marker="−"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #ffe49c; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div> </div></td><td colspan="2" class="diff-side-added"></td></tr>
<tr><td class="diff-marker" data-marker="−"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #ffe49c; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>ناصرالدین شاه علیرغم تلاشهای اولیهاش در ایجاد تحوّلات اجتماعی و سیاسی با درک خطرات ان در اواخر سلطنتش در بستن فضای جامعه کوشید و در 1313ه.ق به دست میرزا رضا کرمانی کشته شد<ref>کرمانی، ناظمالاسلام. '''''تاریخ بیداری ایرانیان'''''. به اهتمام علیاکبر سعیدی سیرجانی، تهران: 1362، انتشارتِ اگاه، چاپ چهارم، بخش اول، ص128-19.</ref>. روزنامه سفر مازندران و سفرنامه خراسان از نوشتههای اوست.</div></td><td colspan="2" class="diff-side-added"></td></tr>
<tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br></td></tr>
<tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>== نیز نگاه کنید به ==</div></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>== نیز نگاه کنید به ==</div></td></tr>
<tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br></td></tr>
<tr><td class="diff-marker" data-marker="−"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #ffe49c; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div><del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">== ماخذ ==</del></div></td><td class="diff-marker" data-marker="+"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div><ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">* [[قاجاریه]]</ins></div></td></tr>
<tr><td colspan="2" class="diff-side-deleted"></td><td class="diff-marker" data-marker="+"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div><ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">* [[ناصر الدین شاه عکاس]]</ins></div></td></tr>
<tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br></td></tr>
<tr><td colspan="2" class="diff-side-deleted"></td><td class="diff-marker" data-marker="+"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div><ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">== مآخذ ==</ins></div></td></tr>
<tr><td colspan="2" class="diff-side-deleted"></td><td class="diff-marker" data-marker="+"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div><ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;"><references /></ins></div></td></tr>
<tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>== منبع اصلی ==</div></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>== منبع اصلی ==</div></td></tr>
<tr><td class="diff-marker" data-marker="−"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #ffe49c; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>دانشنامه ایران</div></td><td class="diff-marker" data-marker="+"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div><ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">[https://icro.ir/ سازمان فرهنگ و ارتباطات اسلامی، مرکز مطالعات راهبردی روابط فرهنگی] (1398). </ins>دانشنامه ایران<ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">. تهران: [https://alhoda.ir/ موسسه فرهنگی هنری و انتشارات بین المللی الهدی]،</ins></div></td></tr>
<tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br></td></tr>
<tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>== نویسنده مقاله ==</div></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>== نویسنده مقاله ==</div></td></tr>
<tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>میرحواس احمدزاده</div></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>میرحواس احمدزاده</div></td></tr>
</table>
Samei
https://iranology-e.ir/index.php?title=%D9%86%D8%A7%D8%B5%D8%B1_%D8%A7%D9%84%D8%AF%DB%8C%D9%86_%D8%B4%D8%A7%D9%87_%D9%82%D8%A7%D8%AC%D8%A7%D8%B1&diff=2688&oldid=prev
Nazli در ۵ فوریهٔ ۲۰۲۵، ساعت ۱۷:۰۲
2025-02-05T17:02:21Z
<p></p>
<a href="https://iranology-e.ir/index.php?title=%D9%86%D8%A7%D8%B5%D8%B1_%D8%A7%D9%84%D8%AF%DB%8C%D9%86_%D8%B4%D8%A7%D9%87_%D9%82%D8%A7%D8%AC%D8%A7%D8%B1&diff=2688&oldid=873">نمایش تغییرات</a>
Nazli
https://iranology-e.ir/index.php?title=%D9%86%D8%A7%D8%B5%D8%B1_%D8%A7%D9%84%D8%AF%DB%8C%D9%86_%D8%B4%D8%A7%D9%87_%D9%82%D8%A7%D8%AC%D8%A7%D8%B1&diff=873&oldid=prev
Samei: صفحهای تازه حاوی « '''ناصرالدين شاه،''' . (1247ه.ق – 1313 / 1830م - 1895) چهارمين پادشاه قاجار ( حك 1264 – 1313ق). او فرزند محمدشاه بود و طولانيترين دورة سلطنت را در دودمان قاجاريه گذراند. علاقهمندي او به عكاسي (← ناصرالدين شاه عكاس) و نقاشي و اصلاحات در جهت تمركزگرايي باع...» ایجاد کرد
2024-08-14T03:55:31Z
<p>صفحهای تازه حاوی « '''ناصرالدين شاه،''' . (1247ه.ق – 1313 / 1830م - 1895) چهارمين پادشاه قاجار ( حك 1264 – 1313ق). او فرزند محمدشاه بود و طولانيترين دورة سلطنت را در دودمان قاجاريه گذراند. علاقهمندي او به عكاسي (← ناصرالدين شاه عكاس) و نقاشي و اصلاحات در جهت تمركزگرايي باع...» ایجاد کرد</p>
<p><b>صفحهٔ تازه</b></p><div> <br />
'''ناصرالدين شاه،''' . (1247ه.ق – 1313 / 1830م - 1895) چهارمين پادشاه قاجار ( حك 1264 – 1313ق). او فرزند محمدشاه بود و طولانيترين دورة سلطنت را در دودمان قاجاريه گذراند.<br />
<br />
علاقهمندي او به عكاسي (← ناصرالدين شاه عكاس) و نقاشي و اصلاحات در جهت تمركزگرايي باعث اقدامات اميركبير شد.<sup>1</sup><br />
<br />
دورة او عصر تحولات اداري، اجتماعي، اقتصادي و سياستِ خارجي بود. با تشكيل مجلس شوراي وزرائي و ايجاد شش وزارتخانه به رياست ميرزا جعفرخان مشيرالدوله موقتاً مقام صدراعظمي را حذف كرد<sup>2</sup> (1275ه.ق / 1858م).<br />
<br />
ايجاد مصلحتخانه رجال دولت به رياست عيسيخان اعتمادالدوله، تأسيس صندوق عدالت 1276ه.ق<sup>3</sup>، تشكيل مجلس دارالشوراي كبري 1288ه.ق از اقدامات او در «اصلاحات از بالا» بود.<sup>4</sup><br />
<br />
با تشويق ميزرا حسينخان سپهسالار اولين شاه ايران شد كه طيِ سه مسافرت در سالهاي 1290 / ؟ م، 1295/ ؟ م، 1306 ه.ق / ؟ م به اروپا براي مدرنيزه كردن امور اقدام كرد. از جمله اقدامات او داير شدن چراغ گاز و برق،<sup>5</sup> ايجاد خط تلگراف در مسير اروپا به هند از طريق بوشهر، رواج مدارس جديد با تأسيس دارالفنون، ماشين دودي و راهآهن، ورود ماشين چاپ و نشر اولين روزنامة رسمي ؟ م / 1851م و تأسيس مجلس وكلاي تجار توسط اين طبقة اجتماعي (1301ه.ق) باعث تحولات اجتماعي شد.<sup>6</sup> <br />
<br />
رشد شهرنشيني از 9 درصد تا 20 درصد، شكلگيري جنبش روشنفكري با ظهور سيد جمالالدين اسدآبادي و ميرزا ملكمخان و روزنامههاي قانون، اختر و حبلالمتين، پيدايش نهضتهاي مذهبي و اجتماعي از جمله نهضت با بيان 1260 ه.ق / ؟ م و جنبش تنباكو 1308 / ؟ م ه.ق ، افزايش تضاد با علما در اثر كم كردن مواجب آنان و مدارس جديد و ايجاد وزارت عدليه و اوقاف از تحولات عمدة اجتماعي ايران دورة او بود.<sup>7</sup><br />
<br />
او با دركي روشن از ضعف ايران به تشويق سرمايهگذاري خارجي در كشور پرداخت كه سلطهطلبي روس و انگليس باعث آغاز «عصر امتيازات» شد:<sup>8</sup><br />
<br />
اعطاي تمام منابع ثروت به رويتر 1289ق / 1872م، كشتيراني در كارون، تأسيس بانك شاهنشاهي 1306ق / 1889م، اخذ قرضه به وثيقة گمرك بنادرِ جنوب و امتياز راه خرمشهر- تهران به انگليس و در مقابل اعطاي شيلات خزر، تأسيس بانك استقراضي، شوسه كردن راه عشقآباد تا مشهد و استقرار بريگاد قزاق روس به روسها از موارد انحصارطلبي بيگانگان است.<sup>9</sup><br />
<br />
قلمرو ايران در عصر ناصري محدودتر هم شد؛ جدايي افغانستان از ايران بر اساس معاهدة پاريس با انگليس 1273ه.ق/1857م و تفويض حكومت بندرعباس و بحرين به امام مسقط با دخالت انگليس.<sup>10</sup> انعقاد معاهدة آخال با روسيه 1869م / ؟ م و تعيين رود اترك به عنوان مرز رسمي دو كشور و واگذاري همة اراضي ماوراي آن به روسيه از جمله شكستهاي اين دوره بود.<sup>11</sup><br />
<br />
ناصرالدين شاه عليرغم تلاشهاي اوليهاش در ايجاد تحوّلات اجتماعي و سياسي با درك خطرات آن در اواخر سلطنتش در بستن فضاي جامعه كوشيد و در 1313ه.ق به دست ميرزا رضا كرماني كشته شد.<sup>12</sup> روزنامة سفر مازندران و سفرنامة خراسان از نوشتههاي اوست.<br />
<br />
<br />
'''مآخذ:'''<br />
<br />
1. تيموري، ابراهيم. '''''عصر بيخبري يا تاريخ امتيازات در ايران.''''' تهران: 1332، چاپ اقبال، ص32-1.<br />
<br />
2. پولاك، ياكوبادوارد. '''''سفرنامة پولاك'''''. ترجمة كيكاووس جهانداري، تهران: 1361، انتشارات خوازرمي، چاپ اول، ص299-269.<br />
<br />
3. هدايت، مخبرالسلطنه مهديقلي. '''''خاطرات و خطرات'''''. تهران: 1344، كتابفروشي زوار، چاپ دوم، ص81-75. <br />
<br />
4. Avery, peter Hambly G. R.G & Melville. C.p: The cambridge history of Iran cambridge university press 1st published, 1991, vol.7. p. 181-198.<br />
<br />
5. كرزن، جرج. '''''ايران و قضية ايران'''''. ترجمة وحيد مازندراني، تهران: 1349، بنگاه ترجمه و نشر كتاب، ج1، ص613-512. <br />
<br />
6. شميم، علياصغر. '''''ايران در دورة قاجار'''''. تهران: 1342، كتابخانة ابنسينا، چاپ اول، ص113-98.<br />
<br />
7. لمبتون، آن، ك، س. '''''ايران عصر قاجار'''''. ترجمة سيمين فصيحي. مشهد: 1375، انتشارات جاودان خرد، چاپ اول، ص 289-254 و ص385-290. <br />
<br />
8. مستوفي، عبدالله. '''''شرح زندگاني من يا تاريخ اجتماعي و اداري ايران دورة قاجاريه'''''. تهران: 1341، انتشارات زوار، ج4، ص329-246. <br />
<br />
9. دولتآبادي، حاجميرزا يحيي. '''''حيات يحيي'''''. تهران: كتابفروشي ابنسينا، چاپ اول، بيتا، ج 1، ص110-100. <br />
<br />
10. خورموجي، محمدجعفر. '''''حقايق الاخبار ناصري'''''. به كوشش حسين خديوجم. تهران: 1362، نشرني، چاپ دوم، ص117-111. <br />
<br />
11. مهدوي، عبدالرضا هوشنگ، '''''تاريخ روابط خارجي ايران'''''. تهران: 1349، انتشارات اميركبير، ص171-136. <br />
<br />
12. كرماني، ناظمالاسلام. '''''تاريخ بيداري ايرانيان'''''. به اهتمام علياكبر سعيدي سيرجاني، تهران: 1362، انتشارتِ آگاه، چاپ چهارم، بخش اول، ص128-19.<br />
<br />
<br />
میرحواس احمدزاده</div>
Samei