https://iranology-e.ir/index.php?action=history&feed=atom&title=%D9%86%D8%A7%D8%B5%D8%B1_%D8%AE%D8%B3%D8%B1%D9%88
ناصر خسرو - تاریخچهٔ نسخهها
2026-06-16T03:51:29Z
تاریخچهٔ نسخهها برای این صفحه در ویکی
MediaWiki 1.43.1
https://iranology-e.ir/index.php?title=%D9%86%D8%A7%D8%B5%D8%B1_%D8%AE%D8%B3%D8%B1%D9%88&diff=9572&oldid=prev
Samei در ۵ ژوئن ۲۰۲۵، ساعت ۱۶:۴۴
2025-06-05T16:44:32Z
<p></p>
<table style="background-color: #fff; color: #202122;" data-mw="interface">
<col class="diff-marker" />
<col class="diff-content" />
<col class="diff-marker" />
<col class="diff-content" />
<tr class="diff-title" lang="fa">
<td colspan="2" style="background-color: #fff; color: #202122; text-align: center;">→ نسخهٔ قدیمیتر</td>
<td colspan="2" style="background-color: #fff; color: #202122; text-align: center;">نسخهٔ ۵ ژوئن ۲۰۲۵، ساعت ۱۶:۴۴</td>
</tr><tr><td colspan="2" class="diff-lineno" id="mw-diff-left-l1">خط ۱:</td>
<td colspan="2" class="diff-lineno">خط ۱:</td></tr>
<tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>'''ناصر خسرو''' (394-481ق / 1004-1088م)، حکیم، شاعر، نویسنده و جهانگرد.</div></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>'''ناصر خسرو''' (394-481ق / 1004-1088م)، حکیم، شاعر، نویسنده و جهانگرد.</div></td></tr>
<tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br></td></tr>
<tr><td class="diff-marker" data-marker="−"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #ffe49c; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>حکیم ناصربن خسرو بن حارث قبادیانی بلخی مروزی مکنی به ابومعین و ملقب و متخلص به حجّت در قبادیان از نواحی بلخ زاده شد<ref>فروزانفر، بدیع الزمان''. '''سخن و سخنوران'''''. تهران: خوارزمی، 1350، ج.2، ص 154.</ref>. در جوانی افزون بر علوم ادبی و زبان <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">عربی، </del>به بیشتر علوم و فنون روزگار خود مانند طبّ، ریاضیات، فلسفه و موسیقی تسلّط یافت<ref>وزین پور، نادر. '''''برگزیده قصاید حکیم ناصرخسرو قبادیانی'''''. تهران: امیرکبیر، 1349، ص مقدمه.</ref>. هم در این دوره به دربار ملوک و صدور از جمله سلطان محمود (حک 389-421ق / 999-1030م) و سلطان مسعود غزنوی (حک 421-432ق / 1030-1041م) پیوست و صاحب جاه و مقام شد. پس از آن در دربار چغری بیگ داوود (د 451 یا 452ق / 1059 یا 1060م) امیر سلجوقی به شغل دبیری پرداخت<ref>قویم، علی. مقدمه بر '''''خوان الاخوان''''' ناصرخسرو. تهران: باران، 1338، ص ب (مقدمه).</ref>. به تدریج مانند اقران خود به مال و مکنت دست یافت. اما در 42 سالگی به سبب خوابی که دید احوالش دگرگون شد و با هدف زیارت خانه خدا، دیار و مشاغل خود را ترک گفت و هفت سال از عمرش (437 تا 444ق / 1045 تا 1052م) را در سفر گذراند<ref>محقق، مهدی. '''''تحلیل اشعار ناصرخسرو'''''. تهران: دانشگاه تهران، 1363، ص 10، (پیشگفتار).</ref>. هنگام اقامت در قاهره با تأثیر و تبلیغ مؤیدالدین فاطمی به مذهب اسماعیلیه گروید و از سوی خلیفه فاطمی المستنتصر بالله (حک 427-487ق / 1036-1094م) لقب حجت خراسان گرفت<ref>شعار، جعفر. '''''گزیده اشعار ناصرخسرو'''''. تهران: علمی، 1368، ص هفت (مقدمه).</ref>. حدود 50 سالگی به زادگاه خود بلخ بازگشت و دعوت خویش را آغاز کرد. مدتی به سبب مخالفت متعصّبان دور از بلخ به سر برد. سرانجام به یمکان رفت و در آنجا تشکیلات مذهبی ایجاد کرد و در همان جا نیز درگذشت<ref>مصاحب، غلامحسین. '''''دایره المعارف فارسی'''''. ج 2، ص.2993.</ref>. از عمده آثارش میتوان ''دیوان اشعار، زادالمسافرین''<sup>*</sup>''، [[وجه دین]]''<sup>*</sup>''، [[گشایش و رهایش]]''<sup>*</sup>''، [[خوان الاخوان]]''<sup>*</sup>''، جامع الحکمتین'' و ''سفرنامه''<sup>*</sup> را نام برد<ref>دبیرسیاقی، محمد. '''''ره آورد سفر'''''. تهران: سخن، چ 1، 1370، ص یازده و دوازده (سرآغاز). </ref><ref>برتلس، یوگنی ادواردویچ. '''''ناصرخسرو و اسماعیلیان'''''. ترجمه یحیی آرین پور، تهران: بنیاد فرهنگ ایران، 1346.</ref><ref>زرین کوب، عبدالحسین. '''''با''''' '''''کاروان حلّه'''''. تهران: آریا، 1343، ص 59 ـ 81.</ref><ref>شیرزمان، فیروز. '''''فلسفه اخلاقی''''' '''''ناصر خسرو و ریشههای آن'''.'' اسلام آباد: مرکز تحقیقات فارسی ایران و پاکستان، 1371.</ref><ref>صفا، ذبیحالله. '''''تاریخ ادبیات''''' '''''در ایران'''''. تهران: ابن سینا، چ 4، 1347، ج 2، ص 443ـ 469.</ref><ref>میرانصاری، علی. '''''کتابشناسی حکیم ناصرخسرو''''' '''''قبادیانی'''''. تهران: انجمن آثار و مفاخر فرهنگی، 1372.</ref><ref>مینوی، مجتبی. «ناصرخسرو»، '''''ادبیات''''' '''''مشهد.''''' س 8 (1351)، ش 2، ص 273 ـ 304.</ref><ref>ناصر خسرو، '''''دیوان''''' '''''ناصرخسرو'''''. به کوشش مجتبی مینوی و مهدی محقق، تهران: دانشگاه تهران، 1353.</ref><ref>'''''یادنامه''''' '''''ناصرخسرو'''''. مشهد: دانشکده ادبیات و علوم انسانی دانشگاه فردوسی، 1355.</ref>.</div></td><td class="diff-marker" data-marker="+"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>حکیم ناصربن خسرو بن حارث قبادیانی بلخی مروزی مکنی به ابومعین و ملقب و متخلص به حجّت در قبادیان از نواحی بلخ زاده شد<ref>فروزانفر، بدیع الزمان''. '''سخن و سخنوران'''''. تهران: خوارزمی، 1350، ج.2، ص 154.</ref>. در جوانی افزون بر علوم ادبی و <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">[[عربی|</ins>زبان <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">عربی]]، </ins>به بیشتر علوم و فنون روزگار خود مانند طبّ، ریاضیات، فلسفه و موسیقی تسلّط یافت<ref>وزین پور، نادر. '''''برگزیده قصاید حکیم ناصرخسرو قبادیانی'''''. تهران: امیرکبیر، 1349، ص مقدمه.</ref>. هم در این دوره به دربار ملوک و صدور از جمله سلطان محمود (حک 389-421ق / 999-1030م) و سلطان مسعود غزنوی (حک 421-432ق / 1030-1041م) پیوست و صاحب جاه و مقام شد. پس از آن در دربار چغری بیگ داوود (د 451 یا 452ق / 1059 یا 1060م) امیر سلجوقی به شغل دبیری پرداخت<ref>قویم، علی. مقدمه بر '''''خوان الاخوان''''' ناصرخسرو. تهران: باران، 1338، ص ب (مقدمه).</ref>. به تدریج مانند اقران خود به مال و مکنت دست یافت. اما در 42 سالگی به سبب خوابی که دید احوالش دگرگون شد و با هدف زیارت خانه خدا، دیار و مشاغل خود را ترک گفت و هفت سال از عمرش (437 تا 444ق / 1045 تا 1052م) را در سفر گذراند<ref>محقق، مهدی. '''''تحلیل اشعار ناصرخسرو'''''. تهران: دانشگاه تهران، 1363، ص 10، (پیشگفتار).</ref>. </div></td></tr>
<tr><td colspan="2" class="diff-side-deleted"></td><td class="diff-marker" data-marker="+"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div> </div></td></tr>
<tr><td colspan="2" class="diff-side-deleted"></td><td class="diff-marker" data-marker="+"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>هنگام اقامت در قاهره با تأثیر و تبلیغ مؤیدالدین فاطمی به مذهب <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">[[</ins>اسماعیلیه<ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">]] </ins>گروید و از سوی خلیفه فاطمی المستنتصر بالله (حک 427-487ق / 1036-1094م) لقب حجت خراسان گرفت<ref>شعار، جعفر. '''''گزیده اشعار ناصرخسرو'''''. تهران: علمی، 1368، ص هفت (مقدمه).</ref>. حدود 50 سالگی به زادگاه خود بلخ بازگشت و دعوت خویش را آغاز کرد. مدتی به سبب مخالفت متعصّبان دور از بلخ به سر برد. سرانجام به یمکان رفت و در آنجا تشکیلات مذهبی ایجاد کرد و در همان جا نیز درگذشت<ref>مصاحب، غلامحسین. '''''دایره المعارف فارسی'''''. ج 2، ص.2993.</ref>. از عمده آثارش میتوان ''دیوان اشعار، زادالمسافرین''<sup>*</sup>''، [[وجه دین]]''<sup>*</sup>''، [[گشایش و رهایش]]''<sup>*</sup>''، [[خوان الاخوان]]''<sup>*</sup>''، جامع الحکمتین'' و ''<ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">[[</ins>سفرنامه <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">ناصرخسرو|سفرنامه]]</ins>''<sup>*</sup> را نام برد<ref>دبیرسیاقی، محمد. '''''ره آورد سفر'''''. تهران: سخن، چ 1، 1370، ص یازده و دوازده (سرآغاز). </ref><ref>برتلس، یوگنی ادواردویچ. '''''ناصرخسرو و اسماعیلیان'''''. ترجمه یحیی آرین پور، تهران: بنیاد فرهنگ ایران، 1346.</ref><ref>زرین کوب، عبدالحسین. '''''با''''' '''''کاروان حلّه'''''. تهران: آریا، 1343، ص 59 ـ 81.</ref><ref>شیرزمان، فیروز. '''''فلسفه اخلاقی''''' '''''ناصر خسرو و ریشههای آن'''.'' اسلام آباد: مرکز تحقیقات فارسی ایران و پاکستان، 1371.</ref><ref>صفا، ذبیحالله. '''''تاریخ ادبیات''''' '''''در ایران'''''. تهران: ابن سینا، چ 4، 1347، ج 2، ص 443ـ 469.</ref><ref>میرانصاری، علی. '''''کتابشناسی حکیم ناصرخسرو''''' '''''قبادیانی'''''. تهران: انجمن آثار و مفاخر فرهنگی، 1372.</ref><ref>مینوی، مجتبی. «ناصرخسرو»، '''''ادبیات''''' '''''مشهد.''''' س 8 (1351)، ش 2، ص 273 ـ 304.</ref><ref>ناصر خسرو، '''''دیوان''''' '''''ناصرخسرو'''''. به کوشش مجتبی مینوی و مهدی محقق، تهران: دانشگاه تهران، 1353.</ref><ref>'''''یادنامه''''' '''''ناصرخسرو'''''. مشهد: دانشکده ادبیات و علوم انسانی دانشگاه فردوسی، 1355.</ref>.</div></td></tr>
<tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br></td></tr>
<tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>== نیز نگاه کنید به ==</div></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>== نیز نگاه کنید به ==</div></td></tr>
<tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br></td></tr>
<tr><td class="diff-marker" data-marker="−"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #ffe49c; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div> </div></td><td class="diff-marker" data-marker="+"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div><ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">* [[غزنویان]]</ins></div></td></tr>
<tr><td colspan="2" class="diff-side-deleted"></td><td class="diff-marker" data-marker="+"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div><ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">* [[اسماعیلیه]]</ins></div></td></tr>
<tr><td colspan="2" class="diff-side-deleted"></td><td class="diff-marker" data-marker="+"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div><ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">* [[سفرنامه ناصرخسرو]]<br /></ins></div></td></tr>
<tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>== مآخذ ==</div></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>== مآخذ ==</div></td></tr>
<tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div><references /></div></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div><references /></div></td></tr>
<tr><td colspan="2" class="diff-lineno" id="mw-diff-left-l14">خط ۱۴:</td>
<td colspan="2" class="diff-lineno">خط ۱۸:</td></tr>
<tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>== نویسنده مقاله ==</div></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>== نویسنده مقاله ==</div></td></tr>
<tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>ابوالقاسم رادفر</div></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>ابوالقاسم رادفر</div></td></tr>
<tr><td colspan="2" class="diff-side-deleted"></td><td class="diff-marker" data-marker="+"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div><ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">[[رده:ادبیات و زبان شناسی]]</ins></div></td></tr>
<tr><td colspan="2" class="diff-side-deleted"></td><td class="diff-marker" data-marker="+"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div><ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">[[رده:ادبیات]]</ins></div></td></tr>
</table>
Samei
https://iranology-e.ir/index.php?title=%D9%86%D8%A7%D8%B5%D8%B1_%D8%AE%D8%B3%D8%B1%D9%88&diff=9571&oldid=prev
Samei در ۵ ژوئن ۲۰۲۵، ساعت ۱۶:۲۰
2025-06-05T16:20:12Z
<p></p>
<table style="background-color: #fff; color: #202122;" data-mw="interface">
<col class="diff-marker" />
<col class="diff-content" />
<col class="diff-marker" />
<col class="diff-content" />
<tr class="diff-title" lang="fa">
<td colspan="2" style="background-color: #fff; color: #202122; text-align: center;">→ نسخهٔ قدیمیتر</td>
<td colspan="2" style="background-color: #fff; color: #202122; text-align: center;">نسخهٔ ۵ ژوئن ۲۰۲۵، ساعت ۱۶:۲۰</td>
</tr><tr><td colspan="2" class="diff-lineno" id="mw-diff-left-l1">خط ۱:</td>
<td colspan="2" class="diff-lineno">خط ۱:</td></tr>
<tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>'''ناصر خسرو''' (394-481ق / 1004-1088م)، حکیم، شاعر، نویسنده و جهانگرد.</div></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>'''ناصر خسرو''' (394-481ق / 1004-1088م)، حکیم، شاعر، نویسنده و جهانگرد.</div></td></tr>
<tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br></td></tr>
<tr><td class="diff-marker" data-marker="−"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #ffe49c; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>حکیم ناصربن خسرو بن حارث قبادیانی بلخی مروزی مکنی به ابومعین و ملقب و متخلص به حجّت در قبادیان از نواحی بلخ زاده شد<ref>فروزانفر، بدیع الزمان''. '''سخن و سخنوران'''''. تهران: خوارزمی، 1350، ج.2، ص 154.</ref>. در جوانی افزون بر علوم ادبی و زبان عربی، به بیشتر علوم و فنون روزگار خود مانند طبّ، ریاضیات، فلسفه و موسیقی تسلّط یافت<ref>وزین پور، نادر. '''''برگزیده قصاید حکیم ناصرخسرو قبادیانی'''''. تهران: امیرکبیر، 1349، ص مقدمه.</ref>. هم در این دوره به دربار ملوک و صدور از جمله سلطان محمود (حک 389-421ق / 999-1030م) و سلطان مسعود غزنوی (حک 421-432ق / 1030-1041م) پیوست و صاحب جاه و مقام شد. پس از آن در دربار چغری بیگ داوود (د 451 یا 452ق / 1059 یا 1060م) امیر سلجوقی به شغل دبیری پرداخت<del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">.</del><<del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">sup</del>><del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">3</del></<del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">sup</del>> به تدریج مانند اقران خود به مال و مکنت دست یافت. اما در 42 سالگی به سبب خوابی که دید احوالش دگرگون شد و با هدف زیارت خانه خدا، دیار و مشاغل خود را ترک گفت و هفت سال از عمرش (437 تا 444ق / 1045 تا 1052م) را در سفر گذراند<del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">.</del><<del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">sup</del>><del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">4</del></<del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">sup</del>> هنگام اقامت در قاهره با تأثیر و تبلیغ مؤیدالدین فاطمی به مذهب اسماعیلیه گروید و از سوی خلیفه فاطمی المستنتصر بالله (حک 427-487ق / 1036-1094م) لقب حجت خراسان گرفت<del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">.</del><<del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">sup</del>><del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">5</del></<del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">sup</del>> حدود 50 سالگی به زادگاه خود بلخ بازگشت و دعوت خویش را آغاز کرد. مدتی به سبب مخالفت متعصّبان دور از بلخ به سر برد. سرانجام به یمکان رفت و در آنجا تشکیلات مذهبی ایجاد کرد و در همان جا نیز درگذشت<del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">.</del><<del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">sup</del>><del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">6</del></<del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">sup</del>> از عمده آثارش میتوان ''دیوان اشعار، زادالمسافرین''<sup>*</sup>''، [[وجه دین]]''<sup>*</sup>''، [[گشایش و رهایش]]''<sup>*</sup>''، [[خوان الاخوان]]''<sup>*</sup>''، جامع الحکمتین'' و ''سفرنامه''<sup>*</sup> را نام برد.<<del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">sup</del>><del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">7</del></<del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">sup</del>> </div></td><td class="diff-marker" data-marker="+"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>حکیم ناصربن خسرو بن حارث قبادیانی بلخی مروزی مکنی به ابومعین و ملقب و متخلص به حجّت در قبادیان از نواحی بلخ زاده شد<ref>فروزانفر، بدیع الزمان''. '''سخن و سخنوران'''''. تهران: خوارزمی، 1350، ج.2، ص 154.</ref>. در جوانی افزون بر علوم ادبی و زبان عربی، به بیشتر علوم و فنون روزگار خود مانند طبّ، ریاضیات، فلسفه و موسیقی تسلّط یافت<ref>وزین پور، نادر. '''''برگزیده قصاید حکیم ناصرخسرو قبادیانی'''''. تهران: امیرکبیر، 1349، ص مقدمه.</ref>. هم در این دوره به دربار ملوک و صدور از جمله سلطان محمود (حک 389-421ق / 999-1030م) و سلطان مسعود غزنوی (حک 421-432ق / 1030-1041م) پیوست و صاحب جاه و مقام شد. پس از آن در دربار چغری بیگ داوود (د 451 یا 452ق / 1059 یا 1060م) امیر سلجوقی به شغل دبیری پرداخت<<ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">ref</ins>><ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">قویم، علی. مقدمه بر '''''خوان الاخوان''''' ناصرخسرو. تهران: باران، 1338، ص ب (مقدمه).</ins></<ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">ref</ins>><ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">. </ins>به تدریج مانند اقران خود به مال و مکنت دست یافت. اما در 42 سالگی به سبب خوابی که دید احوالش دگرگون شد و با هدف زیارت خانه خدا، دیار و مشاغل خود را ترک گفت و هفت سال از عمرش (437 تا 444ق / 1045 تا 1052م) را در سفر گذراند<<ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">ref</ins>><ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">محقق، مهدی. '''''تحلیل اشعار ناصرخسرو'''''. تهران: دانشگاه تهران، 1363، ص 10، (پیشگفتار).</ins></<ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">ref</ins>><ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">. </ins>هنگام اقامت در قاهره با تأثیر و تبلیغ مؤیدالدین فاطمی به مذهب اسماعیلیه گروید و از سوی خلیفه فاطمی المستنتصر بالله (حک 427-487ق / 1036-1094م) لقب حجت خراسان گرفت<<ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">ref</ins>><ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">شعار، جعفر. '''''گزیده اشعار ناصرخسرو'''''. تهران: علمی، 1368، ص هفت (مقدمه).</ins></<ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">ref</ins>><ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">. </ins>حدود 50 سالگی به زادگاه خود بلخ بازگشت و دعوت خویش را آغاز کرد. مدتی به سبب مخالفت متعصّبان دور از بلخ به سر برد. سرانجام به یمکان رفت و در آنجا تشکیلات مذهبی ایجاد کرد و در همان جا نیز درگذشت<<ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">ref</ins>><ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">مصاحب، غلامحسین. '''''دایره المعارف فارسی'''''. ج 2، ص.2993.</ins></<ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">ref</ins>><ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">. </ins>از عمده آثارش میتوان ''دیوان اشعار، زادالمسافرین''<sup>*</sup>''، [[وجه دین]]''<sup>*</sup>''، [[گشایش و رهایش]]''<sup>*</sup>''، [[خوان الاخوان]]''<sup>*</sup>''، جامع الحکمتین'' و ''سفرنامه''<sup>*</sup> را نام برد<ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;"><ref>دبیرسیاقی، محمد</ins>. <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">'''''ره آورد سفر'''''. تهران: سخن، چ 1، 1370، ص یازده و دوازده (سرآغاز). </ref><ref>برتلس، یوگنی ادواردویچ. '''''ناصرخسرو و اسماعیلیان'''''. ترجمه یحیی آرین پور، تهران: بنیاد فرهنگ ایران، 1346.</ref><ref>زرین کوب، عبدالحسین. '''''با''''' '''''کاروان حلّه'''''. تهران: آریا، 1343، ص 59 ـ 81.</ref></ins><<ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">ref>شیرزمان، فیروز. '''''فلسفه اخلاقی''''' '''''ناصر خسرو و ریشههای آن'''.'' اسلام آباد: مرکز تحقیقات فارسی ایران و پاکستان، 1371.</ref><ref>صفا، ذبیحالله. '''''تاریخ ادبیات''''' '''''در ایران'''''. تهران: ابن سینا، چ 4، 1347، ج 2، ص 443ـ 469.</ref><ref>میرانصاری، علی. '''''کتابشناسی حکیم ناصرخسرو''''' '''''قبادیانی'''''. تهران: انجمن آثار و مفاخر فرهنگی، 1372.</ref><ref>مینوی، مجتبی. «ناصرخسرو»، '''''ادبیات''''' '''''مشهد.''''' س 8 (1351)، ش 2، ص 273 ـ 304.</ref><ref>ناصر خسرو، '''''دیوان''''' '''''ناصرخسرو'''''. به کوشش مجتبی مینوی و مهدی محقق، تهران: دانشگاه تهران، 1353.</ref><ref</ins>><ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">'''''یادنامه''''' '''''ناصرخسرو'''''. مشهد: دانشکده ادبیات و علوم انسانی دانشگاه فردوسی، 1355.</ins></<ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">ref</ins>><ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">.</ins></div></td></tr>
<tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br></td></tr>
<tr><td class="diff-marker" data-marker="−"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #ffe49c; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div><del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">'''مآخذ:'''</del></div></td><td class="diff-marker" data-marker="+"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div><ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">== نیز نگاه کنید به ==</ins></div></td></tr>
<tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br></td></tr>
<tr><td class="diff-marker" data-marker="−"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #ffe49c; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div><del style="font-weight: bold; text-decoration: none;"># فروزانفر، بدیع الزمان''. '''سخن و سخنوران'''''. تهران: خوارزمی، چ 2، 1350، ص 154.</del></div></td><td colspan="2" class="diff-side-added"></td></tr>
<tr><td class="diff-marker" data-marker="−"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #ffe49c; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div><del style="font-weight: bold; text-decoration: none;"># وزین پور، نادر. '''''برگزیده قصاید حکیم ناصرخسرو قبادیانی'''''. تهران: امیرکبیر، 1349، ص مقدمه.</del></div></td><td colspan="2" class="diff-side-added"></td></tr>
<tr><td class="diff-marker" data-marker="−"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #ffe49c; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div><del style="font-weight: bold; text-decoration: none;"># قویم، علی. مقدمه بر '''''خوان الاخوان''''' ناصرخسرو. تهران: باران، 1338، ص ب (مقدمه).</del></div></td><td colspan="2" class="diff-side-added"></td></tr>
<tr><td class="diff-marker" data-marker="−"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #ffe49c; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div><del style="font-weight: bold; text-decoration: none;"># محقق، مهدی. '''''تحلیل اشعار ناصرخسرو'''''. تهران: دانشگاه تهران، 1363، ص 10، (پیشگفتار).</del></div></td><td colspan="2" class="diff-side-added"></td></tr>
<tr><td class="diff-marker" data-marker="−"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #ffe49c; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div><del style="font-weight: bold; text-decoration: none;"># شعار، جعفر. '''''گزیده اشعار ناصرخسرو'''''. تهران: علمی، 1368، ص هفت (مقدمه).</del></div></td><td colspan="2" class="diff-side-added"></td></tr>
<tr><td class="diff-marker" data-marker="−"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #ffe49c; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div><del style="font-weight: bold; text-decoration: none;"># مصاحب، غلامحسین. '''''دایرهالمعارف فارسی'''''. ج 2، 2993.</del></div></td><td colspan="2" class="diff-side-added"></td></tr>
<tr><td class="diff-marker" data-marker="−"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #ffe49c; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div><del style="font-weight: bold; text-decoration: none;"># دبیرسیاقی، محمد. '''''ره آورد سفر'''''. تهران: سخن، چ 1، 1370، ص یازده و دوازده (سرآغاز). نیز نک: برتلس، یوگنی ادواردویچ. '''''ناصرخسرو و اسماعیلیان'''''. ترجمه یحیی آرین پور، تهران: بنیاد فرهنگ ایران، 1346؛ زرین کوب، عبدالحسین. '''''با''''' '''''کاروان حلّه'''''. تهران: آریا، 1343، ص 59 ـ 81؛ شیرزمان، فیروز. '''''فلسفه اخلاقی''''' '''''ناصر خسرو و ریشههای آن'''.'' اسلام آباد: مرکز تحقیقات فارسی ایران و پاکستان، 1371؛ صفا، ذبیحالله. '''''تاریخ ادبیات''''' '''''در ایران'''''. تهران: ابن سینا، چ 4، 1347، ج 2، ص 443ـ 469؛ میرانصاری، علی. '''''کتابشناسی حکیم ناصرخسرو''''' '''''قبادیانی'''''. تهران: انجمن آثار و مفاخر فرهنگی، 1372؛ مینوی، مجتبی. «ناصرخسرو»، '''''ادبیات''''' '''''مشهد.''''' س 8 (1351)، ش 2، ص 273 ـ 304؛ ناصر خسرو، '''''دیوان''''' '''''ناصرخسرو'''''. به کوشش مجتبی مینوی و مهدی محقق، تهران: دانشگاه تهران، 1353؛ '''''یادنامه''''' '''''ناصرخسرو'''''. مشهد: دانشکده ادبیات و علوم انسانی دانشگاه فردوسی، 1355.</del></div></td><td colspan="2" class="diff-side-added"></td></tr>
<tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br></td></tr>
<tr><td colspan="2" class="diff-side-deleted"></td><td class="diff-marker" data-marker="+"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div><ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">== مآخذ ==</ins></div></td></tr>
<tr><td colspan="2" class="diff-side-deleted"></td><td class="diff-marker" data-marker="+"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div><ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;"><references /></ins></div></td></tr>
<tr><td colspan="2" class="diff-side-deleted"></td><td class="diff-marker" data-marker="+"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div><ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;"></ins></div></td></tr>
<tr><td colspan="2" class="diff-side-deleted"></td><td class="diff-marker" data-marker="+"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div><ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">== منبع اصلی ==</ins></div></td></tr>
<tr><td colspan="2" class="diff-side-deleted"></td><td class="diff-marker" data-marker="+"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div><ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">[https://icro.ir/ سازمان فرهنگ و ارتباطات اسلامی، مرکز مطالعات راهبردی روابط فرهنگی] (1398). دانشنامه ایران. تهران: [https://alhoda.ir/ موسسه فرهنگی هنری و انتشارات بین المللی الهدی]،</ins></div></td></tr>
<tr><td colspan="2" class="diff-side-deleted"></td><td class="diff-marker" data-marker="+"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div><ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;"></ins></div></td></tr>
<tr><td colspan="2" class="diff-side-deleted"></td><td class="diff-marker" data-marker="+"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div><ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">== نویسنده مقاله ==</ins></div></td></tr>
<tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>ابوالقاسم رادفر</div></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>ابوالقاسم رادفر</div></td></tr>
</table>
Samei
https://iranology-e.ir/index.php?title=%D9%86%D8%A7%D8%B5%D8%B1_%D8%AE%D8%B3%D8%B1%D9%88&diff=9570&oldid=prev
Samei در ۵ ژوئن ۲۰۲۵، ساعت ۱۶:۱۲
2025-06-05T16:12:12Z
<p></p>
<table style="background-color: #fff; color: #202122;" data-mw="interface">
<col class="diff-marker" />
<col class="diff-content" />
<col class="diff-marker" />
<col class="diff-content" />
<tr class="diff-title" lang="fa">
<td colspan="2" style="background-color: #fff; color: #202122; text-align: center;">→ نسخهٔ قدیمیتر</td>
<td colspan="2" style="background-color: #fff; color: #202122; text-align: center;">نسخهٔ ۵ ژوئن ۲۰۲۵، ساعت ۱۶:۱۲</td>
</tr><tr><td colspan="2" class="diff-lineno" id="mw-diff-left-l1">خط ۱:</td>
<td colspan="2" class="diff-lineno">خط ۱:</td></tr>
<tr><td class="diff-marker" data-marker="−"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #ffe49c; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>'''ناصر خسرو''' (394-481ق / 1004-1088م)، <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">حكيم، </del>شاعر، <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">نويسنده </del>و جهانگرد.</div></td><td class="diff-marker" data-marker="+"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>'''ناصر خسرو''' (394-481ق / 1004-1088م)، <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">حکیم، </ins>شاعر، <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">نویسنده </ins>و جهانگرد.</div></td></tr>
<tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br></td></tr>
<tr><td class="diff-marker" data-marker="−"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #ffe49c; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div><del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">حكيم </del>ناصربن خسرو بن حارث <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">قبادياني بلخي مروزي مكني </del>به <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">ابومعين </del>و ملقب و متخلص به حجّت در <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">قباديان </del>از <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">نواحي </del>بلخ زاده شد<del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">.</del><<del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">sup</del>><del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">1</del></<del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">sup</del>> در <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">جواني </del>افزون بر علوم <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">ادبي </del>و زبان <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">عربي، </del>به <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">بيشتر </del>علوم و فنون روزگار خود مانند طبّ، <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">رياضيات، </del>فلسفه و <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">موسيقي </del>تسلّط <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">يافت.</del><<del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">sup</del>><del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">2</del></<del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">sup</del>> هم در <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">اين </del>دوره به دربار <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">ملوك </del>و صدور از جمله سلطان محمود (<del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">حك </del>389-421ق / 999-1030م) و سلطان مسعود <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">غزنوي </del>(<del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">حك </del>421-432ق / 1030-1041م) <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">پيوست </del>و صاحب جاه و مقام شد. پس از آن در دربار <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">چغري بيگ </del>داوود (د 451 <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">يا </del>452ق / 1059 <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">يا </del>1060م) <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">امير سلجوقي </del>به شغل <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">دبيري </del>پرداخت.<sup>3</sup> به <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">تدريج </del>مانند اقران خود به مال و <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">مكنت </del>دست <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">يافت</del>. اما در 42 <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">سالگي </del>به سبب <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">خوابي كه ديد </del>احوالش دگرگون شد و با هدف <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">زيارت خانة </del>خدا، <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">ديار </del>و مشاغل خود را <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">ترك </del>گفت و هفت سال از عمرش (437 تا 444ق / 1045 تا 1052م) را در سفر گذراند.<sup>4</sup> هنگام اقامت در قاهره با <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">تأثير </del>و <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">تبليغ مؤيدالدين فاطمي </del>به مذهب <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">اسماعيليه گرويد </del>و از <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">سوي خليفة فاطمي </del>المستنتصر بالله (<del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">حك </del>427-487ق / 1036-1094م) لقب حجت خراسان گرفت.<sup>5</sup> حدود 50 <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">سالگي </del>به زادگاه خود بلخ بازگشت و دعوت <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">خويش </del>را آغاز <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">كرد</del>. <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">مدتي </del>به سبب مخالفت متعصّبان دور از بلخ به سر برد. سرانجام به <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">يمكان </del>رفت و در آنجا <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">تشكيلات مذهبي ايجاد كرد </del>و در همان جا <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">نيز </del>درگذشت.<sup>6</sup> از عمده آثارش <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">ميتوان </del>''<del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">ديوان </del>اشعار، <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">زادالمسافرين</del>''<sup>*</sup>''، وجه <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">دين</del>''<sup>*</sup>''، <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">گشايش </del>و <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">رهايش</del>''<sup>*</sup>''، خوان الاخوان''<sup>*</sup>''، جامع <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">الحكمتين</del>'' و ''سفرنامه''<sup>*</sup> را نام برد.<sup>7</sup> </div></td><td class="diff-marker" data-marker="+"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div><ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">حکیم </ins>ناصربن خسرو بن حارث <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">قبادیانی بلخی مروزی مکنی </ins>به <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">ابومعین </ins>و ملقب و متخلص به حجّت در <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">قبادیان </ins>از <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">نواحی </ins>بلخ زاده شد<<ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">ref</ins>><ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">فروزانفر، بدیع الزمان''. '''سخن و سخنوران'''''. تهران: خوارزمی، 1350، ج.2، ص 154.</ins></<ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">ref</ins>><ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">. </ins>در <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">جوانی </ins>افزون بر علوم <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">ادبی </ins>و زبان <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">عربی، </ins>به <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">بیشتر </ins>علوم و فنون روزگار خود مانند طبّ، <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">ریاضیات، </ins>فلسفه و <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">موسیقی </ins>تسلّط <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">یافت</ins><<ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">ref</ins>><ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">وزین پور، نادر. '''''برگزیده قصاید حکیم ناصرخسرو قبادیانی'''''. تهران: امیرکبیر، 1349، ص مقدمه.</ins></<ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">ref</ins>><ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">. </ins>هم در <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">این </ins>دوره به دربار <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">ملوک </ins>و صدور از جمله سلطان محمود (<ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">حک </ins>389-421ق / 999-1030م) و سلطان مسعود <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">غزنوی </ins>(<ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">حک </ins>421-432ق / 1030-1041م) <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">پیوست </ins>و صاحب جاه و مقام شد. پس از آن در دربار <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">چغری بیگ </ins>داوود (د 451 <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">یا </ins>452ق / 1059 <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">یا </ins>1060م) <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">امیر سلجوقی </ins>به شغل <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">دبیری </ins>پرداخت.<sup>3</sup> به <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">تدریج </ins>مانند اقران خود به مال و <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">مکنت </ins>دست <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">یافت</ins>. اما در 42 <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">سالگی </ins>به سبب <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">خوابی که دید </ins>احوالش دگرگون شد و با هدف <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">زیارت خانه </ins>خدا، <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">دیار </ins>و مشاغل خود را <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">ترک </ins>گفت و هفت سال از عمرش (437 تا 444ق / 1045 تا 1052م) را در سفر گذراند.<sup>4</sup> هنگام اقامت در قاهره با <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">تأثیر </ins>و <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">تبلیغ مؤیدالدین فاطمی </ins>به مذهب <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">اسماعیلیه گروید </ins>و از <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">سوی خلیفه فاطمی </ins>المستنتصر بالله (<ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">حک </ins>427-487ق / 1036-1094م) لقب حجت خراسان گرفت.<sup>5</sup> حدود 50 <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">سالگی </ins>به زادگاه خود بلخ بازگشت و دعوت <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">خویش </ins>را آغاز <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">کرد</ins>. <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">مدتی </ins>به سبب مخالفت متعصّبان دور از بلخ به سر برد. سرانجام به <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">یمکان </ins>رفت و در آنجا <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">تشکیلات مذهبی ایجاد کرد </ins>و در همان جا <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">نیز </ins>درگذشت.<sup>6</sup> از عمده آثارش <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">میتوان </ins>''<ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">دیوان </ins>اشعار، <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">زادالمسافرین</ins>''<sup>*</sup>''، <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">[[</ins>وجه <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">دین]]</ins>''<sup>*</sup>''، <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">[[گشایش </ins>و <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">رهایش]]</ins>''<sup>*</sup>''، <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">[[</ins>خوان الاخوان<ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">]]</ins>''<sup>*</sup>''، جامع <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">الحکمتین</ins>'' و ''سفرنامه''<sup>*</sup> را نام برد.<sup>7</sup> </div></td></tr>
<tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br></td></tr>
<tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>'''مآخذ:'''</div></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>'''مآخذ:'''</div></td></tr>
<tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br></td></tr>
<tr><td class="diff-marker" data-marker="−"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #ffe49c; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div># فروزانفر، <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">بديع </del>الزمان''. '''سخن و سخنوران'''''. تهران: <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">خوارزمي، </del>چ 2، 1350، ص 154.</div></td><td class="diff-marker" data-marker="+"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div># فروزانفر، <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">بدیع </ins>الزمان''. '''سخن و سخنوران'''''. تهران: <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">خوارزمی، </ins>چ 2، 1350، ص 154.</div></td></tr>
<tr><td class="diff-marker" data-marker="−"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #ffe49c; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div># <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">وزين </del>پور، نادر. '''''<del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">برگزيدة قصايد حكيم </del>ناصرخسرو <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">قبادياني</del>'''''. تهران: <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">اميركبير، </del>1349، ص مقدمه.</div></td><td class="diff-marker" data-marker="+"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div># <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">وزین </ins>پور، نادر. '''''<ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">برگزیده قصاید حکیم </ins>ناصرخسرو <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">قبادیانی</ins>'''''. تهران: <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">امیرکبیر، </ins>1349، ص مقدمه.</div></td></tr>
<tr><td class="diff-marker" data-marker="−"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #ffe49c; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div># <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">قويم، علي</del>. مقدمه بر '''''خوان الاخوان''''' ناصرخسرو. تهران: باران، 1338، ص ب (مقدمه).</div></td><td class="diff-marker" data-marker="+"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div># <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">قویم، علی</ins>. مقدمه بر '''''خوان الاخوان''''' ناصرخسرو. تهران: باران، 1338، ص ب (مقدمه).</div></td></tr>
<tr><td class="diff-marker" data-marker="−"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #ffe49c; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div># محقق، <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">مهدي</del>. '''''<del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">تحليل </del>اشعار ناصرخسرو'''''. تهران: دانشگاه تهران، 1363، ص 10، (<del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">پيشگفتار</del>).</div></td><td class="diff-marker" data-marker="+"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div># محقق، <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">مهدی</ins>. '''''<ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">تحلیل </ins>اشعار ناصرخسرو'''''. تهران: دانشگاه تهران، 1363، ص 10، (<ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">پیشگفتار</ins>).</div></td></tr>
<tr><td class="diff-marker" data-marker="−"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #ffe49c; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div># شعار، جعفر. '''''<del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">گزيدة </del>اشعار ناصرخسرو'''''. تهران: <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">علمي، </del>1368، ص هفت (مقدمه).</div></td><td class="diff-marker" data-marker="+"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div># شعار، جعفر. '''''<ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">گزیده </ins>اشعار ناصرخسرو'''''. تهران: <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">علمی، </ins>1368، ص هفت (مقدمه).</div></td></tr>
<tr><td class="diff-marker" data-marker="−"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #ffe49c; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div># مصاحب، <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">غلامحسين</del>. '''''<del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">دايرةالمعارف فارسي</del>'''''. ج 2، 2993.</div></td><td class="diff-marker" data-marker="+"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div># مصاحب، <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">غلامحسین</ins>. '''''<ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">دایرهالمعارف فارسی</ins>'''''. ج 2، 2993.</div></td></tr>
<tr><td class="diff-marker" data-marker="−"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #ffe49c; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div># <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">دبيرسياقي، </del>محمد. '''''ره آورد سفر'''''. تهران: سخن، چ 1، 1370، ص <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">يازده </del>و دوازده (سرآغاز). <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">نيز نك</del>: برتلس، <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">يوگني ادواردويچ</del>. '''''ناصرخسرو و <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">اسماعيليان</del>'''''. <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">ترجمة يحيي آرين </del>پور، تهران: <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">بنياد </del>فرهنگ <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">ايران، </del>1346؛ <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">زرين كوب، عبدالحسين</del>. '''''با''''' '''''<del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">كاروان </del>حلّه'''''. تهران: <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">آريا، </del>1343، ص 59 ـ 81؛ <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">شيرزمان، فيروز</del>. '''''<del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">فلسفة اخلاقي</del>''''' '''''ناصر خسرو و <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">ريشههاي </del>آن'''.'' اسلام آباد: <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">مركز تحقيقات فارسي ايران </del>و <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">پاكستان، </del>1371؛ صفا، <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">ذبيحالله</del>. '''''<del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">تاريخ ادبيات</del>''''' '''''در <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">ايران</del>'''''. تهران: ابن <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">سينا، </del>چ 4، 1347، ج 2، ص 443ـ 469؛ <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">ميرانصاري، علي</del>. '''''<del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">كتابشناسي حكيم </del>ناصرخسرو''''' '''''<del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">قبادياني</del>'''''. تهران: انجمن آثار و مفاخر <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">فرهنگي، </del>1372؛ <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">مينوي، مجتبي</del>. «ناصرخسرو»، '''''<del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">ادبيات</del>''''' '''''مشهد.''''' س 8 (1351)، ش 2، ص 273 ـ 304؛ ناصر خسرو، '''''<del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">ديوان</del>''''' '''''ناصرخسرو'''''. به <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">كوشش مجتبي مينوي </del>و <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">مهدي </del>محقق، تهران: دانشگاه تهران، 1353؛ '''''<del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">يادنامة</del>''''' '''''ناصرخسرو'''''. مشهد: <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">دانشكده ادبيات </del>و علوم <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">انساني </del>دانشگاه <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">فردوسي، </del>1355.</div></td><td class="diff-marker" data-marker="+"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div># <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">دبیرسیاقی، </ins>محمد. '''''ره آورد سفر'''''. تهران: سخن، چ 1، 1370، ص <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">یازده </ins>و دوازده (سرآغاز). <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">نیز نک</ins>: برتلس، <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">یوگنی ادواردویچ</ins>. '''''ناصرخسرو و <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">اسماعیلیان</ins>'''''. <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">ترجمه یحیی آرین </ins>پور، تهران: <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">بنیاد </ins>فرهنگ <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">ایران، </ins>1346؛ <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">زرین کوب، عبدالحسین</ins>. '''''با''''' '''''<ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">کاروان </ins>حلّه'''''. تهران: <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">آریا، </ins>1343، ص 59 ـ 81؛ <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">شیرزمان، فیروز</ins>. '''''<ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">فلسفه اخلاقی</ins>''''' '''''ناصر خسرو و <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">ریشههای </ins>آن'''.'' اسلام آباد: <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">مرکز تحقیقات فارسی ایران </ins>و <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">پاکستان، </ins>1371؛ صفا، <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">ذبیحالله</ins>. '''''<ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">تاریخ ادبیات</ins>''''' '''''در <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">ایران</ins>'''''. تهران: ابن <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">سینا، </ins>چ 4، 1347، ج 2، ص 443ـ 469؛ <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">میرانصاری، علی</ins>. '''''<ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">کتابشناسی حکیم </ins>ناصرخسرو''''' '''''<ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">قبادیانی</ins>'''''. تهران: انجمن آثار و مفاخر <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">فرهنگی، </ins>1372؛ <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">مینوی، مجتبی</ins>. «ناصرخسرو»، '''''<ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">ادبیات</ins>''''' '''''مشهد.''''' س 8 (1351)، ش 2، ص 273 ـ 304؛ ناصر خسرو، '''''<ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">دیوان</ins>''''' '''''ناصرخسرو'''''. به <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">کوشش مجتبی مینوی </ins>و <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">مهدی </ins>محقق، تهران: دانشگاه تهران، 1353؛ '''''<ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">یادنامه</ins>''''' '''''ناصرخسرو'''''. مشهد: <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">دانشکده ادبیات </ins>و علوم <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">انسانی </ins>دانشگاه <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">فردوسی، </ins>1355.</div></td></tr>
<tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br></td></tr>
<tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>ابوالقاسم رادفر</div></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>ابوالقاسم رادفر</div></td></tr>
</table>
Samei
https://iranology-e.ir/index.php?title=%D9%86%D8%A7%D8%B5%D8%B1_%D8%AE%D8%B3%D8%B1%D9%88&diff=9504&oldid=prev
Samei: صفحهای تازه حاوی «'''ناصر خسرو''' (394-481ق / 1004-1088م)، حكيم، شاعر، نويسنده و جهانگرد. حكيم ناصربن خسرو بن حارث قبادياني بلخي مروزي مكني به ابومعين و ملقب و متخلص به حجّت در قباديان از نواحي بلخ زاده شد.<sup>1</sup> در جواني افزون بر علوم ادبي و زبان عربي، به بيشتر علوم و فن...» ایجاد کرد
2025-06-04T19:40:07Z
<p>صفحهای تازه حاوی «'''ناصر خسرو''' (394-481ق / 1004-1088م)، حكيم، شاعر، نويسنده و جهانگرد. حكيم ناصربن خسرو بن حارث قبادياني بلخي مروزي مكني به ابومعين و ملقب و متخلص به حجّت در قباديان از نواحي بلخ زاده شد.<sup>1</sup> در جواني افزون بر علوم ادبي و زبان عربي، به بيشتر علوم و فن...» ایجاد کرد</p>
<p><b>صفحهٔ تازه</b></p><div>'''ناصر خسرو''' (394-481ق / 1004-1088م)، حكيم، شاعر، نويسنده و جهانگرد.<br />
<br />
حكيم ناصربن خسرو بن حارث قبادياني بلخي مروزي مكني به ابومعين و ملقب و متخلص به حجّت در قباديان از نواحي بلخ زاده شد.<sup>1</sup> در جواني افزون بر علوم ادبي و زبان عربي، به بيشتر علوم و فنون روزگار خود مانند طبّ، رياضيات، فلسفه و موسيقي تسلّط يافت.<sup>2</sup> هم در اين دوره به دربار ملوك و صدور از جمله سلطان محمود (حك 389-421ق / 999-1030م) و سلطان مسعود غزنوي (حك 421-432ق / 1030-1041م) پيوست و صاحب جاه و مقام شد. پس از آن در دربار چغري بيگ داوود (د 451 يا 452ق / 1059 يا 1060م) امير سلجوقي به شغل دبيري پرداخت.<sup>3</sup> به تدريج مانند اقران خود به مال و مكنت دست يافت. اما در 42 سالگي به سبب خوابي كه ديد احوالش دگرگون شد و با هدف زيارت خانة خدا، ديار و مشاغل خود را ترك گفت و هفت سال از عمرش (437 تا 444ق / 1045 تا 1052م) را در سفر گذراند.<sup>4</sup> هنگام اقامت در قاهره با تأثير و تبليغ مؤيدالدين فاطمي به مذهب اسماعيليه گرويد و از سوي خليفة فاطمي المستنتصر بالله (حك 427-487ق / 1036-1094م) لقب حجت خراسان گرفت.<sup>5</sup> حدود 50 سالگي به زادگاه خود بلخ بازگشت و دعوت خويش را آغاز كرد. مدتي به سبب مخالفت متعصّبان دور از بلخ به سر برد. سرانجام به يمكان رفت و در آنجا تشكيلات مذهبي ايجاد كرد و در همان جا نيز درگذشت.<sup>6</sup> از عمده آثارش ميتوان ''ديوان اشعار، زادالمسافرين''<sup>*</sup>''، وجه دين''<sup>*</sup>''، گشايش و رهايش''<sup>*</sup>''، خوان الاخوان''<sup>*</sup>''، جامع الحكمتين'' و ''سفرنامه''<sup>*</sup> را نام برد.<sup>7</sup> <br />
<br />
'''مآخذ:'''<br />
<br />
# فروزانفر، بديع الزمان''. '''سخن و سخنوران'''''. تهران: خوارزمي، چ 2، 1350، ص 154.<br />
# وزين پور، نادر. '''''برگزيدة قصايد حكيم ناصرخسرو قبادياني'''''. تهران: اميركبير، 1349، ص مقدمه.<br />
# قويم، علي. مقدمه بر '''''خوان الاخوان''''' ناصرخسرو. تهران: باران، 1338، ص ب (مقدمه).<br />
# محقق، مهدي. '''''تحليل اشعار ناصرخسرو'''''. تهران: دانشگاه تهران، 1363، ص 10، (پيشگفتار).<br />
# شعار، جعفر. '''''گزيدة اشعار ناصرخسرو'''''. تهران: علمي، 1368، ص هفت (مقدمه).<br />
# مصاحب، غلامحسين. '''''دايرةالمعارف فارسي'''''. ج 2، 2993.<br />
# دبيرسياقي، محمد. '''''ره آورد سفر'''''. تهران: سخن، چ 1، 1370، ص يازده و دوازده (سرآغاز). نيز نك: برتلس، يوگني ادواردويچ. '''''ناصرخسرو و اسماعيليان'''''. ترجمة يحيي آرين پور، تهران: بنياد فرهنگ ايران، 1346؛ زرين كوب، عبدالحسين. '''''با''''' '''''كاروان حلّه'''''. تهران: آريا، 1343، ص 59 ـ 81؛ شيرزمان، فيروز. '''''فلسفة اخلاقي''''' '''''ناصر خسرو و ريشههاي آن'''.'' اسلام آباد: مركز تحقيقات فارسي ايران و پاكستان، 1371؛ صفا، ذبيحالله. '''''تاريخ ادبيات''''' '''''در ايران'''''. تهران: ابن سينا، چ 4، 1347، ج 2، ص 443ـ 469؛ ميرانصاري، علي. '''''كتابشناسي حكيم ناصرخسرو''''' '''''قبادياني'''''. تهران: انجمن آثار و مفاخر فرهنگي، 1372؛ مينوي، مجتبي. «ناصرخسرو»، '''''ادبيات''''' '''''مشهد.''''' س 8 (1351)، ش 2، ص 273 ـ 304؛ ناصر خسرو، '''''ديوان''''' '''''ناصرخسرو'''''. به كوشش مجتبي مينوي و مهدي محقق، تهران: دانشگاه تهران، 1353؛ '''''يادنامة''''' '''''ناصرخسرو'''''. مشهد: دانشكده ادبيات و علوم انساني دانشگاه فردوسي، 1355.<br />
<br />
ابوالقاسم رادفر</div>
Samei