https://iranology-e.ir/index.php?action=history&feed=atom&title=%D9%86%D8%B8%D8%A7%D9%85%DB%8C_%DA%AF%D9%86%D8%AC%D9%88%DB%8C
نظامی گنجوی - تاریخچهٔ نسخهها
2026-06-21T09:01:17Z
تاریخچهٔ نسخهها برای این صفحه در ویکی
MediaWiki 1.43.1
https://iranology-e.ir/index.php?title=%D9%86%D8%B8%D8%A7%D9%85%DB%8C_%DA%AF%D9%86%D8%AC%D9%88%DB%8C&diff=9559&oldid=prev
Samei: /* مآخذ */
2025-06-05T14:15:19Z
<p><span class="autocomment">مآخذ</span></p>
<table style="background-color: #fff; color: #202122;" data-mw="interface">
<col class="diff-marker" />
<col class="diff-content" />
<col class="diff-marker" />
<col class="diff-content" />
<tr class="diff-title" lang="fa">
<td colspan="2" style="background-color: #fff; color: #202122; text-align: center;">→ نسخهٔ قدیمیتر</td>
<td colspan="2" style="background-color: #fff; color: #202122; text-align: center;">نسخهٔ ۵ ژوئن ۲۰۲۵، ساعت ۱۴:۱۵</td>
</tr><tr><td colspan="2" class="diff-lineno" id="mw-diff-left-l19">خط ۱۹:</td>
<td colspan="2" class="diff-lineno">خط ۱۹:</td></tr>
<tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br></td></tr>
<tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>== مآخذ ==</div></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>== مآخذ ==</div></td></tr>
<tr><td class="diff-marker" data-marker="−"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #ffe49c; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div><del style="font-weight: bold; text-decoration: none;"># صفا، ذبیحالله. '''''تاریخ ادبیات در ایران'''.'' تهران: ابن سینا، چ 6، 1352، ج 2، ص 798 ـ 800 (به اختصار).</del></div></td><td class="diff-marker" data-marker="+"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div><ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;"><references /></ins></div></td></tr>
<tr><td class="diff-marker" data-marker="−"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #ffe49c; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div><del style="font-weight: bold; text-decoration: none;"># نفیسی، سعید. '''''دیوان نظامی گنجوی'''''. تهران: فروغی، 1338، ص 3 ،6.</del></div></td><td class="diff-marker" data-marker="+"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div> </div></td></tr>
<tr><td class="diff-marker" data-marker="−"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #ffe49c; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div><del style="font-weight: bold; text-decoration: none;"># زنجانی، برات'''''. احوال و آثار و شرح مخزن الاسرار نظامی گنجوی'''''. تهران: دانشگاه تهران، 1368، ص11.</del></div></td><td class="diff-marker" data-marker="+"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div><ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">== منبع اصلی ==</ins></div></td></tr>
<tr><td class="diff-marker" data-marker="−"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #ffe49c; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div><del style="font-weight: bold; text-decoration: none;"># وحید دستگردی، حسن. '''''گنجینه گنجوی'''''. تهران</del>: <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">ابن سینا، چ 2، 1335، ص31، 32.</del></div></td><td class="diff-marker" data-marker="+"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div><ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">[https</ins>:<ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">//icro</ins>.<ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">ir/ سازمان فرهنگ </ins>و <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">ارتباطات اسلامی، مرکز مطالعات راهبردی روابط </ins>فرهنگی<ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">] </ins>(<ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">1398</ins>). <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">دانشنامه </ins>ایران. تهران: <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">[https</ins>:<ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">//alhoda</ins>.<ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">ir/ موسسه فرهنگی هنری و انتشارات بین المللی الهدی]،</ins></div></td></tr>
<tr><td class="diff-marker" data-marker="−"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #ffe49c; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div><del style="font-weight: bold; text-decoration: none;"># '''''اثرآفرینان'''''</del>. <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">زیر نظر عبدالحسین نوایی، تهران: انجمن آثار </del>و <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">مفاخر </del>فرهنگی <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">ایران، چ 1، 1380، ج 6، ص 54.</del></div></td><td class="diff-marker" data-marker="+"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div> </div></td></tr>
<tr><td class="diff-marker" data-marker="−"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #ffe49c; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div><del style="font-weight: bold; text-decoration: none;"># صفا، ذبیحالله، همان، ص 800.</del></div></td><td class="diff-marker" data-marker="+"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div><ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">== نویسنده مقاله ==</ins></div></td></tr>
<tr><td class="diff-marker" data-marker="−"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #ffe49c; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div><del style="font-weight: bold; text-decoration: none;"># زرینکوب، عبدالحسین. '''''با کاروان حله'''''. تهران: علمی، چ 10، 1376، ص 200.</del></div></td><td class="diff-marker" data-marker="+"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div><ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">ابوالقاسم رادفر</ins></div></td></tr>
<tr><td class="diff-marker" data-marker="−"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #ffe49c; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div><del style="font-weight: bold; text-decoration: none;"># صفا، ذبیحالله. '''''تاریخ ادبیات در ایران'''.'' تهران: ابن سینا، 1352، ج 2، ص 801 ـ 804 </del>(<del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">به اختصار</del>).</div></td><td class="diff-marker" data-marker="+"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div><ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">[[رده</ins>:<ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">ادبیات </ins>و <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">زبان شناسی]]</ins></div></td></tr>
<tr><td class="diff-marker" data-marker="−"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #ffe49c; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div><del style="font-weight: bold; text-decoration: none;"># وحید دستگردی، حسن. '''''گنجینه گنجوی'''''. تهران: ابن سینا، چ 2، 1335، ص 38، 41.</del></div></td><td class="diff-marker" data-marker="+"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div><ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">[[رده:ادبیات]]</ins></div></td></tr>
<tr><td class="diff-marker" data-marker="−"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #ffe49c; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div><del style="font-weight: bold; text-decoration: none;"># صفا، ذبیحالله. '''''تاریخ ادبیات در </del>ایران<del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">'''</del>.<del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">'' </del>تهران: <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">ابن سینا، 1352، ج 2، ص 801.</del></div></td><td colspan="2" class="diff-side-added"></td></tr>
<tr><td class="diff-marker" data-marker="−"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #ffe49c; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div><del style="font-weight: bold; text-decoration: none;"># وحید دستگردی، حسن. '''''گنجینه گنجوی'''''. تهران</del>: <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">ابن سینا، چ 2، 1335، ص 47 ـ48 (به اختصار)</del>.</div></td><td colspan="2" class="diff-side-added"></td></tr>
<tr><td class="diff-marker" data-marker="−"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #ffe49c; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div><del style="font-weight: bold; text-decoration: none;"># صفا، ذبیحالله. '''''تاریخ ادبیات در ایران'''.'' تهران: ابن سینا، 1352، ج 2، ص 807.</del></div></td><td colspan="2" class="diff-side-added"></td></tr>
<tr><td class="diff-marker" data-marker="−"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #ffe49c; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div><del style="font-weight: bold; text-decoration: none;"># یوسفی، غلامحسین. '''''چشمه''''' '''''روشن'''''. تهران: علمی، چ 1، 1362، ص 169ـ170 (به اختصار).</del></div></td><td colspan="2" class="diff-side-added"></td></tr>
<tr><td class="diff-marker" data-marker="−"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #ffe49c; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div><del style="font-weight: bold; text-decoration: none;"># صفا، ذبیحالله. '''''تاریخ ادبیات در ایران'''.'' تهران: ابن سینا، 1352، ج 2، ص 809.</del></div></td><td colspan="2" class="diff-side-added"></td></tr>
<tr><td class="diff-marker" data-marker="−"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #ffe49c; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div><del style="font-weight: bold; text-decoration: none;"># رادفر، ابوالقاسم. '''''کتابشناسی''''' '''''نظامی'''''. تهران</del>: <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">مؤسسه مطالعات </del>و <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">تحقیقات فرهنگی (پژوهشگاه)، چ 1، 1371، ص8 (پیشگفتار).</del></div></td><td colspan="2" class="diff-side-added"></td></tr>
<tr><td class="diff-marker" data-marker="−"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #ffe49c; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div><del style="font-weight: bold; text-decoration: none;"># ابوالقاسم رادفر</del></div></td><td colspan="2" class="diff-side-added"></td></tr>
</table>
Samei
https://iranology-e.ir/index.php?title=%D9%86%D8%B8%D8%A7%D9%85%DB%8C_%DA%AF%D9%86%D8%AC%D9%88%DB%8C&diff=9558&oldid=prev
Samei در ۵ ژوئن ۲۰۲۵، ساعت ۱۴:۱۴
2025-06-05T14:14:24Z
<p></p>
<a href="https://iranology-e.ir/index.php?title=%D9%86%D8%B8%D8%A7%D9%85%DB%8C_%DA%AF%D9%86%D8%AC%D9%88%DB%8C&diff=9558&oldid=9509">نمایش تغییرات</a>
Samei
https://iranology-e.ir/index.php?title=%D9%86%D8%B8%D8%A7%D9%85%DB%8C_%DA%AF%D9%86%D8%AC%D9%88%DB%8C&diff=9509&oldid=prev
Samei: صفحهای تازه حاوی « '''نظامي گنجوي''' (حـ 530 ـ 614 ق / ؟م) حكيم ، شاعر. حكيم جمالالدين متخلص به نظامي و مشهور به نظامي گنجوي فرزند يوسف بن زكي بن مؤيد از مهمترين شاعران فارسيگو بود كه در گنجه به دنيا آمد. برخي اصلش را از قُهِستانِ قم،<sup>1</sup> و برخي ديگر از «تا» (روستاي...» ایجاد کرد
2025-06-04T19:46:21Z
<p>صفحهای تازه حاوی « '''نظامي گنجوي''' (حـ 530 ـ 614 ق / ؟م) حكيم ، شاعر. حكيم جمالالدين متخلص به نظامي و مشهور به نظامي گنجوي فرزند يوسف بن زكي بن مؤيد از مهمترين شاعران فارسيگو بود كه در گنجه به دنيا آمد. برخي اصلش را از قُهِستانِ قم،<sup>1</sup> و برخي ديگر از «تا» (روستاي...» ایجاد کرد</p>
<p><b>صفحهٔ تازه</b></p><div><br />
'''نظامي گنجوي''' (حـ 530 ـ 614 ق / ؟م) حكيم ، شاعر.<br />
<br />
حكيم جمالالدين متخلص به نظامي و مشهور به نظامي گنجوي فرزند يوسف بن زكي بن مؤيد از مهمترين شاعران فارسيگو بود كه در گنجه به دنيا آمد. برخي اصلش را از قُهِستانِ قم،<sup>1</sup> و برخي ديگر از «تا» (روستايي در تفرش) نوشتهاند. در بسياري از تذكرههاي كهن تخلصش نظامي مطّرزي ضبط شده است.<sup>2</sup> وي افزون بر علوم معقول و منقول، در دانشهاي ادبي و عربي نيز مهارت داشت. همچنين در حكمت الهي، رياضي و پزشكي دستي داشت.<sup>4</sup> همة عمر در گنجه زيست و جز يك بار آن هم به فراخوان اتابك قزل ارسلان (د 587 ق / ؟م) از زادگاهش بيرون نرفت. با شاعراني چون خاقاني<sup>*</sup> و عوفي<sup>*</sup> معاصر بود و گويا اشعاري هم دررثاي خاقاني سرود.<sup>6</sup> دولتشاه سمرقندي٭ او را از جمله مريدان اخي فرج زنجاني (د 557 ق / ؟م) صوفي مشهور دانسته كه صحت و سقم اين مطلب هنوز مشخص نيست.<sup>8</sup> نظامي نزد پادشاهان و اميران سرزمينهاي مجاور نظير اتابكان آذربايجان، شروانشاهان ،آق سُنُقريان و ديگران حرمت بسيار داشت. با اين همه شاعري درباري نبود. او بيشتر اوقاتش را در انزوا ميگذراند.<sup>9</sup> از ميان پادشاهان و اميراني كه با آنان معاصر بود و برخي از آثارش را به رسم پيشكش به نام آنان سرود، ميتوان فخرالدين بهرامشاه (حك 550 ـ حـ 615 ق / ؟م)، اتابك محمد جهان پهلوان (حك 568 ـ 581 ق / ؟م)، اخستان بن منوچهر (زنده در 55 ق / ؟م)، علاءالدين كرپ ارسلان (د 604 ق / ؟م) و نصرةالدين ابوبكر (د 607 ق / ؟م) بن محمد جهان پهلوان را نام برد.<sup>10</sup> نظامي گنجوي در بسياري از مسائل و عقايد مهم ديني با معتزله مخالفت داشت و از اشاعره پيروي ميكرد. همچنين با وجود پايبندي به اصول اسلام نسبت به ايران و ايراني تعصب ميورزيد.<sup>11</sup> وي سرانجام در گنجه با دنيا وداع گفت. آرامگاهش در گنجه تا اواسط دورة قاجار برپا بود، اما پس از آن رو به ويراني گذاشت و ديگربار دولت محلي آذربايجان شوروي آن را ساخت.<sup>12</sup> از آثارش: 1- ''مخزن الاسرار''، 2- ''خسرو و شيرين''، 3- ''ليلي و مجنون''، 4- ''هفت پيكر''، 5- ''اسكندرنامه'' را ميتوان نام برد. اين آثار به ''پنج گنج'' و ''خمسة نظامي'' شهرت دارند.<sup>13</sup> نظامي يگانه شاعري است كه تا پايان سدة 6 ق/ 12م شعر تمثيلي را به بالاترين درجة تكامل رساند.<sup>14</sup> نكته مهم در منظومههاي نظامي، درك صحيح شاعر از روح داستان و موضوع شعرش است. پس از وي بيشتر سرايندگان منظومههاي عاشقانه دانسته يا ندانسته به تقليد از او برخاستند.<sup>15</sup> خواجوي كرماني،<sup>*</sup> جامي،<sup>*</sup> هاتفي، عرفي، وحشي بافقي،<sup>*</sup> مكتبي، فيض فياضي، اشرف مراغي و آذربيگدلي<sup>*</sup> از آن جملهاند.<sup>16</sup> افكار بلند و شاعرانة نظامي در لابه لاي آثارش باعث گرديده كه از وي به عنوان شاعري حكيم ياد شود. اين امر و مسائل ديگري نظير تعداد بسيار مقلدان وي و همچنين عفت كلامش نظامي را در زمرة هشت شاعر طراز اول زبان و ادب فارسي قرار داده است.<sup>17</sup> او چون در بيان اشعارش به دنبال تازه جويي بود، به استعاره بيش از تشبيه و به تشبيه بيش از توصيف عادي پرداخت.<sup>18</sup> دربارة نظامي و احوال و آثارش كتابهاي بسيار نوشته شده كه فهرست آنها در كتابشناسي نظامي تأليف ابوالقاسم رادفر آمده است. <br />
<br />
'''مآخذ:'''<br />
<br />
# صفا، ذبيحالله. '''''تاريخ ادبيات در ايران'''.'' تهران: ابن سينا، چ 6، 1352، ج 2، ص 798 ـ 800 (به اختصار).<br />
# نفيسي، سعيد. '''''ديوان نظامي گنجوي'''''. تهران: فروغي، 1338، ص 3 ،6.<br />
# زنجاني، برات'''''. احوال و آثار و شرح مخزن الاسرار نظامي گنجوي'''''. تهران: دانشگاه تهران، 1368، ص11.<br />
# وحيد دستگردي، حسن. '''''گنجينة گنجوي'''''. تهران: ابن سينا، چ 2، 1335، ص31، 32.<br />
# '''''اثرآفرينان'''''. زير نظر عبدالحسين نوايي، تهران: انجمن آثار و مفاخر فرهنگي ايران، چ 1، 1380، ج 6، ص 54.<br />
# صفا، ذبيحالله، همان، ص 800.<br />
# زرينكوب، عبدالحسين. '''''با كاروان حله'''''. تهران: علمي، چ 10، 1376، ص 200.<br />
# صفا، ذبيحالله. همان، ص 801 ـ 804 (به اختصار).<br />
# وحيد دستگردي، حسن. همان، ص 38، 41.<br />
# صفا، ذبيحالله. همان، ص 801.<br />
# وحيد دستگردي، حسن. همان، ص 47 ـ48 (به اختصار).<br />
# صفا، ذبيحالله. همان، ص 807.<br />
# يوسفي، غلامحسين. '''''چشمة''''' '''''روشن'''''. تهران: علمي، چ 1، 1362، ص 169ـ170 (به اختصار).<br />
# صفا، ذبيحالله. همان، ص 809.<br />
# رادفر، ابوالقاسم. '''''كتابشناسي''''' '''''نظامي'''''. تهران: مؤسسه مطالعات و تحقيقات فرهنگي (پژوهشگاه)، چ 1، 1371، ص8 (پيشگفتار).<br />
# زرينكوب، عبدالحسين. '''''پير گنجه در جستجوي ناكجاآباد'''''. تهران: سخن، چ 1، 1372، ص 21. ابوالقاسم رادفر</div>
Samei