https://iranology-e.ir/index.php?action=history&feed=atom&title=%D9%86%D8%B8%D8%B1_%D8%A8%D8%A7%D8%B2%DB%8C 2026-06-20T12:29:23Z تاریخچهٔ نسخه‌ها برای این صفحه در ویکی MediaWiki 1.43.1 https://iranology-e.ir/index.php?title=%D9%86%D8%B8%D8%B1_%D8%A8%D8%A7%D8%B2%DB%8C&diff=5388&oldid=prev 2025-05-01T15:58:27Z

<p></p> <table style="background-color: #fff; color: #202122;" data-mw="interface"> <col class="diff-marker" /> <col class="diff-content" /> <col class="diff-marker" /> <col class="diff-content" /> <tr class="diff-title" lang="fa"> <td colspan="2" style="background-color: #fff; color: #202122; text-align: center;">→ نسخهٔ قدیمی‌تر</td> <td colspan="2" style="background-color: #fff; color: #202122; text-align: center;">نسخهٔ ‏۱ مهٔ ۲۰۲۵، ساعت ۱۵:۵۸</td> </tr><tr><td colspan="2" class="diff-lineno" id="mw-diff-left-l1">خط ۱:</td> <td colspan="2" class="diff-lineno">خط ۱:</td></tr> <tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>&#039;&#039;&#039;[[نظر بازی|نظربازی]]،&#039;&#039;&#039; یا [[شاهد]] بازی دیدن زیبایی است با چشم و بهره‌مند شدن از زیبایی ظاهری و [[جمال]] صوری است كه در جنب شنیدن زیبایی (= ساز و آواز خوش) عامل تزكیه و تصفیی باطن به شمار می‌آید. به نظر عرفا از ان‌جا كه زیبایی صوری و ظاهری، جلوه‌ای است از زیبایی حقیقی و آسمانی، دل دادن بدان مقدمی بهره‌مندی و دلدادگی به زیبایی حقیقی و [[جمال]] الهی است. عرفا معتقدند كه زیباروی كه از او به «[[شاهد]]» تعبیر می‌شود جلوی زیبایی [[حق]] و گواه (= [[شاهد]]) صنع خداست&lt;ref&gt;ثعالبی. &#039;&#039;&#039;&#039;&#039;الكناییُ و التعریض&#039;&#039;&#039;&#039;&#039;. چاپ مصر، ص19.&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;غنی، قاسم. &#039;&#039;&#039;&#039;&#039;تاریخ&#039;&#039;&#039;&#039;&#039; &#039;&#039;&#039;&#039;&#039;تصوف&#039;&#039;&#039;&#039;&#039;. تهران:  زوار، 349، ص402.&lt;/ref&gt; و دل دادن بدو دلداده را به [[جمال]] [[حق]] رهنمون می‌شود. حافظ، خطاب به زیباروی (= [[شاهد]]) می‌گوید كه در آینه بنگرند و صنع خدا را تماشا كنند:&lt;blockquote&gt;در روی خود تفرّج صنع خدای كن                  كایینی خدای‌نما می‌فرستمت&lt;ref&gt;حافظ. &#039;&#039;&#039;&#039;&#039;دیوان&#039;&#039;&#039;&#039;&#039;. به كوشش غنی ـ قزوینی، تهران: زوار، غزل، 90، بیت 7.&lt;/ref&gt;&lt;/blockquote&gt;عرفا با تكیه و تأكید بر اصل «المجازُ قنطریُ الحقیقی: مجاز (= چهری زیبا و اوای خوش ظاهری) پلی است كه رهرو [[حقیقت]] را به [[حقیقت]] (= زیبایی حقیقی) می‌رساند»&lt;ref&gt;لاهیجی، شیخ محمد. &#039;&#039;&#039;&#039;&#039;مفاتیح&#039;&#039;&#039;&#039;&#039; &#039;&#039;&#039;&#039;&#039;الاعجاز&#039;&#039;&#039;&#039;&#039;. به كوشش محمدرضا برزگر خالقی و .... ، تهران: زوار، 1371، ص409- 410&lt;/ref&gt; تصریح می‌كنند كه چون انسان، در این جهان اسیر ظواهر است بناگزیر باید [[جمال]] [[حق]] را در زیبایی‌های مجازی بنگرد و از مجاز به [[حقیقت]] برسد و قولِ روزبهان بقلی شیرازی «منهاج [[عشق]] ربّانی، [[عشق]] انسانی است»&lt;ref&gt;روزبهان بقلی شیرازی، &#039;&#039;&#039;&#039;&#039;عبهر&#039;&#039;&#039;&#039;&#039; &#039;&#039;&#039;&#039;&#039;العاشقین&#039;&#039;&#039;&#039;&#039;. به كوشش محمد معین، تهران: انستیتو ایران و فرانسه.&lt;/ref&gt;. در كتب صوفیانه حكایت‌ها هست در باب [[شاهد]] بازی و نظربازی و زیباپرستی صوفیان و توجیه آن‌ها به عنوان حركتی كه از مجاز آغاز می‌‌شود و به [[حقیقت]] می‌پیوندد&lt;ref&gt;جامی، نورالدین عبدالرحمن. &#039;&#039;&#039;&#039;&#039;نفحات&#039;&#039;&#039;&#039;&#039; &#039;&#039;&#039;&#039;&#039;الانس&#039;&#039;&#039;&#039;&#039;. به كوشش محمود عابدی، تهران: انتشارات اطلاعات، به عنوان نمونه «شرح حال اوحدالدین كرمانی»، ..13.&lt;/ref&gt;.</div></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>&#039;&#039;&#039;[[نظر بازی|نظربازی]]،&#039;&#039;&#039; یا [[شاهد]] بازی دیدن زیبایی است با چشم و بهره‌مند شدن از زیبایی ظاهری و [[جمال]] صوری است كه در جنب شنیدن زیبایی (= ساز و آواز خوش) عامل تزكیه و تصفیی باطن به شمار می‌آید. به نظر عرفا از ان‌جا كه زیبایی صوری و ظاهری، جلوه‌ای است از زیبایی حقیقی و آسمانی، دل دادن بدان مقدمی بهره‌مندی و دلدادگی به زیبایی حقیقی و [[جمال]] الهی است. عرفا معتقدند كه زیباروی كه از او به «[[شاهد]]» تعبیر می‌شود جلوی زیبایی [[حق]] و گواه (= [[شاهد]]) صنع خداست&lt;ref&gt;ثعالبی. &#039;&#039;&#039;&#039;&#039;الكناییُ و التعریض&#039;&#039;&#039;&#039;&#039;. چاپ مصر، ص19.&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;غنی، قاسم. &#039;&#039;&#039;&#039;&#039;تاریخ&#039;&#039;&#039;&#039;&#039; &#039;&#039;&#039;&#039;&#039;تصوف&#039;&#039;&#039;&#039;&#039;. تهران:  زوار، 349، ص402.&lt;/ref&gt; و دل دادن بدو دلداده را به [[جمال]] [[حق]] رهنمون می‌شود. حافظ، خطاب به زیباروی (= [[شاهد]]) می‌گوید كه در آینه بنگرند و صنع خدا را تماشا كنند:&lt;blockquote&gt;در روی خود تفرّج صنع خدای كن                  كایینی خدای‌نما می‌فرستمت&lt;ref&gt;حافظ. &#039;&#039;&#039;&#039;&#039;دیوان&#039;&#039;&#039;&#039;&#039;. به كوشش غنی ـ قزوینی، تهران: زوار، غزل، 90، بیت 7.&lt;/ref&gt;&lt;/blockquote&gt;عرفا با تكیه و تأكید بر اصل «المجازُ قنطریُ الحقیقی: مجاز (= چهری زیبا و اوای خوش ظاهری) پلی است كه رهرو [[حقیقت]] را به [[حقیقت]] (= زیبایی حقیقی) می‌رساند»&lt;ref&gt;لاهیجی، شیخ محمد. &#039;&#039;&#039;&#039;&#039;مفاتیح&#039;&#039;&#039;&#039;&#039; &#039;&#039;&#039;&#039;&#039;الاعجاز&#039;&#039;&#039;&#039;&#039;. به كوشش محمدرضا برزگر خالقی و .... ، تهران: زوار، 1371، ص409- 410&lt;/ref&gt; تصریح می‌كنند كه چون انسان، در این جهان اسیر ظواهر است بناگزیر باید [[جمال]] [[حق]] را در زیبایی‌های مجازی بنگرد و از مجاز به [[حقیقت]] برسد و قولِ روزبهان بقلی شیرازی «منهاج [[عشق]] ربّانی، [[عشق]] انسانی است»&lt;ref&gt;روزبهان بقلی شیرازی، &#039;&#039;&#039;&#039;&#039;عبهر&#039;&#039;&#039;&#039;&#039; &#039;&#039;&#039;&#039;&#039;العاشقین&#039;&#039;&#039;&#039;&#039;. به كوشش محمد معین، تهران: انستیتو ایران و فرانسه.&lt;/ref&gt;. در كتب صوفیانه حكایت‌ها هست در باب [[شاهد]] بازی و نظربازی و زیباپرستی صوفیان و توجیه آن‌ها به عنوان حركتی كه از مجاز آغاز می‌‌شود و به [[حقیقت]] می‌پیوندد&lt;ref&gt;جامی، نورالدین عبدالرحمن. &#039;&#039;&#039;&#039;&#039;نفحات&#039;&#039;&#039;&#039;&#039; &#039;&#039;&#039;&#039;&#039;الانس&#039;&#039;&#039;&#039;&#039;. به كوشش محمود عابدی، تهران: انتشارات اطلاعات، به عنوان نمونه «شرح حال اوحدالدین كرمانی»، ..13.&lt;/ref&gt;.</div></td></tr> <tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br></td></tr> <tr><td class="diff-marker" data-marker="−"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #ffe49c; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>نظربازی (= [[شاهد]] بازی) كه با هدف دیدن زیبایی‌ها به قصد تزكیی دل صورت می‌گیرد مكمّل [[سماع]] است كه هدف از آن نیز تزكیه و تصفیی دل است با شنیدن ساز و <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">اواز </del>خوش. دو حس مورد استفاده در نظربازی و [[سماع]] یعنی چشم و گوش، در زیبایی‌ شناسی و فلسفی هنر دو حس زیبایی‌شناس محسوب می‌شوند و طبقه‌بندی زیبایی‌ها و هنرها به دیداری (= تجسمی) و شنیداری (= تلفّظی) نیز با توجه به این دو حس صورت می‌پذیرد و این حقیقت روشن می‌شود كه عرفان ایرانی اسلامی با هنر پیوندی ناگسستنی دارد. [← [[سماع]]]</div></td><td class="diff-marker" data-marker="+"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>نظربازی (= [[شاهد]] بازی) كه با هدف دیدن زیبایی‌ها به قصد تزكیی دل صورت می‌گیرد مكمّل [[سماع]] است كه هدف از آن نیز تزكیه و تصفیی دل است با شنیدن ساز و <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">آواز </ins>خوش. دو حس مورد استفاده در نظربازی و [[سماع]] یعنی چشم و گوش، در زیبایی‌ شناسی و فلسفی هنر دو حس زیبایی‌شناس محسوب می‌شوند و طبقه‌بندی زیبایی‌ها و هنرها به دیداری (= تجسمی) و شنیداری (= تلفّظی) نیز با توجه به این دو حس صورت می‌پذیرد و این حقیقت روشن می‌شود كه عرفان ایرانی اسلامی با هنر پیوندی ناگسستنی دارد. [← [[سماع]]]</div></td></tr> <tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br></td></tr> <tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>== نیز نگاه کنید به ==</div></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>== نیز نگاه کنید به ==</div></td></tr> <tr><td colspan="2" class="diff-lineno" id="mw-diff-left-l17">خط ۱۷:</td> <td colspan="2" class="diff-lineno">خط ۱۷:</td></tr> <tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>== نویسنده مقاله ==</div></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>== نویسنده مقاله ==</div></td></tr> <tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>   اصغر دادبه</div></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>   اصغر دادبه</div></td></tr> <tr><td colspan="2" class="diff-side-deleted"></td><td class="diff-marker" data-marker="+"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div><ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">[[رده:عرفان، فلسفه و کلام]]</ins></div></td></tr> </table>

Samei https://iranology-e.ir/index.php?title=%D9%86%D8%B8%D8%B1_%D8%A8%D8%A7%D8%B2%DB%8C&diff=3520&oldid=prev 2025-04-18T12:20:08Z

<p><span class="autocomment">نیز نگاه کنید به</span></p> <table style="background-color: #fff; color: #202122;" data-mw="interface"> <col class="diff-marker" /> <col class="diff-content" /> <col class="diff-marker" /> <col class="diff-content" /> <tr class="diff-title" lang="fa"> <td colspan="2" style="background-color: #fff; color: #202122; text-align: center;">→ نسخهٔ قدیمی‌تر</td> <td colspan="2" style="background-color: #fff; color: #202122; text-align: center;">نسخهٔ ‏۱۸ آوریل ۲۰۲۵، ساعت ۱۲:۲۰</td> </tr><tr><td colspan="2" class="diff-lineno" id="mw-diff-left-l6">خط ۶:</td> <td colspan="2" class="diff-lineno">خط ۶:</td></tr> <tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br></td></tr> <tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>* [[جمال]]</div></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>* [[جمال]]</div></td></tr> <tr><td class="diff-marker" data-marker="−"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #ffe49c; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>* [[شاهد<del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">]]&lt;br /&gt;[[حقیقت</del>]]</div></td><td class="diff-marker" data-marker="+"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>* [[شاهد]]</div></td></tr> <tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>* [[سماع]]</div></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>* [[سماع]]</div></td></tr> <tr><td colspan="2" class="diff-side-deleted"></td><td class="diff-marker" data-marker="+"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div><ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">* [[حقیقت]]</ins></div></td></tr> <tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br></td></tr> <tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>== مآخذ ==</div></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>== مآخذ ==</div></td></tr> </table>

Samei https://iranology-e.ir/index.php?title=%D9%86%D8%B8%D8%B1_%D8%A8%D8%A7%D8%B2%DB%8C&diff=3519&oldid=prev 2025-04-18T12:19:27Z

<p></p> <table style="background-color: #fff; color: #202122;" data-mw="interface"> <col class="diff-marker" /> <col class="diff-content" /> <col class="diff-marker" /> <col class="diff-content" /> <tr class="diff-title" lang="fa"> <td colspan="2" style="background-color: #fff; color: #202122; text-align: center;">→ نسخهٔ قدیمی‌تر</td> <td colspan="2" style="background-color: #fff; color: #202122; text-align: center;">نسخهٔ ‏۱۸ آوریل ۲۰۲۵، ساعت ۱۲:۱۹</td> </tr><tr><td colspan="2" class="diff-lineno" id="mw-diff-left-l1">خط ۱:</td> <td colspan="2" class="diff-lineno">خط ۱:</td></tr> <tr><td class="diff-marker" data-marker="−"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #ffe49c; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>'''[[نظر بازی|نظربازی]]،''' یا شاهد بازی دیدن زیبایی است با چشم و بهره‌مند شدن از زیبایی ظاهری و جمال صوری است كه در جنب شنیدن زیبایی (= ساز و <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">اواز </del>خوش) عامل تزكیه و تصفیی باطن به شمار <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">می‌اید</del>. به نظر عرفا از ان‌جا كه زیبایی صوری و ظاهری، جلوه‌ای است از زیبایی حقیقی و <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">اسمانی، </del>دل دادن بدان مقدمی بهره‌مندی و دلدادگی به زیبایی حقیقی و جمال الهی است. عرفا معتقدند كه زیباروی كه از او به <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">«شاهد» </del>تعبیر می‌شود جلوی زیبایی حق و گواه (= شاهد) صنع خداست&lt;ref&gt;ثعالبی. '''''الكناییُ و التعریض'''''. چاپ مصر، <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">ص19؛ نیز نك: </del>غنی، قاسم. '''''تاریخ''''' '''''تصوف'''''. تهران:  زوار، 349، ص402.&lt;/ref&gt; و دل دادن بدو دلداده را به جمال حق رهنمون می‌شود. حافظ، خطاب به زیباروی (= شاهد) می‌گوید كه در <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">اینه </del>بنگرند و صنع خدا را تماشا كنند:</div></td><td class="diff-marker" data-marker="+"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>'''[[نظر بازی|نظربازی]]،''' یا <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">[[</ins>شاهد<ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">]] </ins>بازی دیدن زیبایی است با چشم و بهره‌مند شدن از زیبایی ظاهری و <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">[[</ins>جمال<ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">]] </ins>صوری است كه در جنب شنیدن زیبایی (= ساز و <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">آواز </ins>خوش) عامل تزكیه و تصفیی باطن به شمار <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">می‌آید</ins>. به نظر عرفا از ان‌جا كه زیبایی صوری و ظاهری، جلوه‌ای است از زیبایی حقیقی و <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">آسمانی، </ins>دل دادن بدان مقدمی بهره‌مندی و دلدادگی به زیبایی حقیقی و <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">[[</ins>جمال<ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">]] </ins>الهی است. عرفا معتقدند كه زیباروی كه از او به <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">«[[شاهد]]» </ins>تعبیر می‌شود جلوی زیبایی <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">[[</ins>حق<ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">]] </ins>و گواه (= <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">[[</ins>شاهد<ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">]]</ins>) صنع خداست&lt;ref&gt;ثعالبی. '''''الكناییُ و التعریض'''''. چاپ مصر، <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">ص19.&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;</ins>غنی، قاسم. '''''تاریخ''''' '''''تصوف'''''. تهران:  زوار، 349، ص402.&lt;/ref&gt; و دل دادن بدو دلداده را به <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">[[</ins>جمال<ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">]] [[</ins>حق<ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">]] </ins>رهنمون می‌شود. حافظ، خطاب به زیباروی (= <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">[[</ins>شاهد<ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">]]</ins>) می‌گوید كه در <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">آینه </ins>بنگرند و صنع خدا را تماشا كنند:<ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">&lt;blockquote&gt;در روی خود تفرّج صنع خدای كن                  كایینی خدای‌نما می‌فرستمت&lt;ref&gt;حافظ. '''''دیوان'''''. به كوشش غنی ـ قزوینی، تهران: زوار، غزل، 90، بیت 7.&lt;/ref&gt;&lt;/blockquote&gt;عرفا با تكیه و تأكید بر اصل «المجازُ قنطریُ الحقیقی: مجاز (= چهری زیبا و اوای خوش ظاهری) پلی است كه رهرو [[حقیقت]] را به [[حقیقت]] (= زیبایی حقیقی) می‌رساند»&lt;ref&gt;لاهیجی، شیخ محمد. '''''مفاتیح''''' '''''الاعجاز'''''. به كوشش محمدرضا برزگر خالقی و .... ، تهران: زوار، 1371، ص409- 410&lt;/ref&gt; تصریح می‌كنند كه چون انسان، در این جهان اسیر ظواهر است بناگزیر باید [[جمال]] [[حق]] را در زیبایی‌های مجازی بنگرد و از مجاز به [[حقیقت]] برسد و قولِ روزبهان بقلی شیرازی «منهاج [[عشق]] ربّانی، [[عشق]] انسانی است»&lt;ref&gt;روزبهان بقلی شیرازی، '''''عبهر''''' '''''العاشقین'''''. به كوشش محمد معین، تهران: انستیتو ایران و فرانسه.&lt;/ref&gt;. در كتب صوفیانه حكایت‌ها هست در باب [[شاهد]] بازی و نظربازی و زیباپرستی صوفیان و توجیه آن‌ها به عنوان حركتی كه از مجاز آغاز می‌‌شود و به [[حقیقت]] می‌پیوندد&lt;ref&gt;جامی، نورالدین عبدالرحمن. '''''نفحات''''' '''''الانس'''''. به كوشش محمود عابدی، تهران: انتشارات اطلاعات، به عنوان نمونه «شرح حال اوحدالدین كرمانی»، ..13.&lt;/ref&gt;.</ins></div></td></tr> <tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br></td></tr> <tr><td class="diff-marker" data-marker="−"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #ffe49c; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div><del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">در روی خود تفرّج صنع خدای كن                  كایینی خدای‌نما می‌فرستمت&lt;ref&gt;حافظ. '''''دیوان'''''. به كوشش غنی ـ قزوینی، تهران: زوار، غزل، 90، بیت 7.&lt;/ref&gt;</del></div></td><td class="diff-marker" data-marker="+"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>نظربازی (= <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">[[</ins>شاهد<ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">]] </ins>بازی) كه با هدف دیدن زیبایی‌ها به قصد تزكیی دل صورت می‌گیرد مكمّل <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">[[</ins>سماع<ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">]] </ins>است كه هدف از <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">آن </ins>نیز تزكیه و تصفیی دل است با شنیدن ساز و اواز خوش. دو حس مورد استفاده در نظربازی و <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">[[</ins>سماع<ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">]] </ins>یعنی چشم و گوش، در زیبایی‌ شناسی و فلسفی هنر دو حس زیبایی‌شناس محسوب می‌شوند و طبقه‌بندی زیبایی‌ها و هنرها به دیداری (= تجسمی) و شنیداری (= تلفّظی) نیز با توجه به این دو حس صورت می‌پذیرد و این حقیقت روشن می‌شود كه عرفان ایرانی اسلامی با هنر پیوندی ناگسستنی دارد. [← <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">[[</ins>سماع<ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">]]</ins>]</div></td></tr> <tr><td class="diff-marker" data-marker="−"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #ffe49c; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div> </div></td><td colspan="2" class="diff-side-added"></td></tr> <tr><td class="diff-marker" data-marker="−"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #ffe49c; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div><del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">عرفا با تكیه و تأكید بر اصل «المجازُ قنطریُ الحقیقی: مجاز (= چهری زیبا و اوای خوش ظاهری) پلی است كه رهرو حقیقت را به حقیقت (= زیبایی حقیقی) می‌رساند»&lt;ref&gt;لاهیجی، شیخ محمد. '''''مفاتیح''''' '''''الاعجاز'''''. به كوشش محمدرضا برزگر خالقی و .... ، تهران: زوار، 1371، ص409- 410&lt;/ref&gt; تصریح می‌كنند كه چون انسان، در این جهان اسیر ظواهر است بناگزیر باید جمال حق را در زیبایی‌های مجازی بنگرد و از مجاز به حقیقت برسد و قولِ روزبهان بقلی شیرازی «منهاج عشق ربّانی، عشق انسانی است»&lt;ref&gt;روزبهان بقلی شیرازی، '''''عبهر''''' '''''العاشقین'''''. به كوشش محمد معین، تهران: انستیتو ایران و فرانسه.&lt;/ref&gt;. در كتب صوفیانه حكایت‌ها هست در باب شاهد بازی و نظربازی و زیباپرستی صوفیان و توجیه ان‌ها به عنوان حركتی كه از مجاز اغاز می‌‌شود و به حقیقت می‌پیوندد&lt;ref&gt;جامی، نورالدین عبدالرحمن. '''''نفحات''''' '''''الانس'''''. به كوشش محمود عابدی، تهران: انتشارات اطلاعات، به عنوان نمونه «شرح حال اوحدالدین كرمانی»، ..13.&lt;/ref&gt;.</del></div></td><td colspan="2" class="diff-side-added"></td></tr> <tr><td class="diff-marker" data-marker="−"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #ffe49c; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div> </div></td><td colspan="2" class="diff-side-added"></td></tr> <tr><td class="diff-marker" data-marker="−"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #ffe49c; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>نظربازی (= شاهد بازی) كه با هدف دیدن زیبایی‌ها به قصد تزكیی دل صورت می‌گیرد مكمّل سماع است كه هدف از <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">ان </del>نیز تزكیه و تصفیی دل است با شنیدن ساز و اواز خوش. دو حس مورد استفاده در نظربازی و سماع یعنی چشم و گوش، در زیبایی‌ شناسی و فلسفی هنر دو حس زیبایی‌شناس محسوب می‌شوند و طبقه‌بندی زیبایی‌ها و هنرها به دیداری (= تجسمی) و شنیداری (= تلفّظی) نیز با توجه به این دو حس صورت می‌پذیرد و این حقیقت روشن می‌شود كه عرفان ایرانی اسلامی با هنر پیوندی ناگسستنی دارد. [← سماع]</div></td><td colspan="2" class="diff-side-added"></td></tr> <tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br></td></tr> <tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>== نیز نگاه کنید به ==</div></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>== نیز نگاه کنید به ==</div></td></tr> <tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br></td></tr> <tr><td colspan="2" class="diff-side-deleted"></td><td class="diff-marker" data-marker="+"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div><ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">* [[جمال]]</ins></div></td></tr> <tr><td colspan="2" class="diff-side-deleted"></td><td class="diff-marker" data-marker="+"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div><ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">* [[شاهد]]&lt;br /&gt;[[حقیقت]]</ins></div></td></tr> <tr><td colspan="2" class="diff-side-deleted"></td><td class="diff-marker" data-marker="+"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div><ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">* [[سماع]]</ins></div></td></tr> <tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br></td></tr> <tr><td class="diff-marker" data-marker="−"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #ffe49c; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div> </div></td><td class="diff-marker" data-marker="+"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>== <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">مآخذ </ins>==</div></td></tr> <tr><td class="diff-marker" data-marker="−"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #ffe49c; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div> </div></td><td colspan="2" class="diff-side-added"></td></tr> <tr><td class="diff-marker" data-marker="−"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #ffe49c; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div> </div></td><td colspan="2" class="diff-side-added"></td></tr> <tr><td class="diff-marker" data-marker="−"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #ffe49c; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>== <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">ماخذ </del>==</div></td><td colspan="2" class="diff-side-added"></td></tr> <tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>&lt;references /&gt;</div></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>&lt;references /&gt;</div></td></tr> <tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>== منبع اصلی ==</div></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>== منبع اصلی ==</div></td></tr> <tr><td class="diff-marker" data-marker="−"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #ffe49c; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>سازمان فرهنگ و ارتباطات اسلامی، مرکز مطالعات راهبردی روابط فرهنگی (1398). دانشنامه ایران. تهران: موسسه فرهنگی هنری و انتشارات بین المللی <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">الهدی،</del></div></td><td class="diff-marker" data-marker="+"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div><ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">[https://icro.ir/ </ins>سازمان فرهنگ و ارتباطات اسلامی، مرکز مطالعات راهبردی روابط فرهنگی<ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">] </ins>(1398). دانشنامه ایران. تهران: <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">[https://alhoda.ir/ </ins>موسسه فرهنگی هنری و انتشارات بین المللی <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">الهدی]،</ins></div></td></tr> <tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br></td></tr> <tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>== نویسنده مقاله ==</div></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>== نویسنده مقاله ==</div></td></tr> <tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>   اصغر دادبه</div></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>   اصغر دادبه</div></td></tr> </table>

Samei https://iranology-e.ir/index.php?title=%D9%86%D8%B8%D8%B1_%D8%A8%D8%A7%D8%B2%DB%8C&diff=3200&oldid=prev 2025-04-14T17:47:17Z

<p></p> <table style="background-color: #fff; color: #202122;" data-mw="interface"> <col class="diff-marker" /> <col class="diff-content" /> <col class="diff-marker" /> <col class="diff-content" /> <tr class="diff-title" lang="fa"> <td colspan="2" style="background-color: #fff; color: #202122; text-align: center;">→ نسخهٔ قدیمی‌تر</td> <td colspan="2" style="background-color: #fff; color: #202122; text-align: center;">نسخهٔ ‏۱۴ آوریل ۲۰۲۵، ساعت ۱۷:۴۷</td> </tr><tr><td colspan="2" class="diff-lineno" id="mw-diff-left-l7">خط ۷:</td> <td colspan="2" class="diff-lineno">خط ۷:</td></tr> <tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>نظربازی (= شاهد بازی) كه با هدف دیدن زیبایی‌ها به قصد تزكیی دل صورت می‌گیرد مكمّل سماع است كه هدف از ان نیز تزكیه و تصفیی دل است با شنیدن ساز و اواز خوش. دو حس مورد استفاده در نظربازی و سماع یعنی چشم و گوش، در زیبایی‌ شناسی و فلسفی هنر دو حس زیبایی‌شناس محسوب می‌شوند و طبقه‌بندی زیبایی‌ها و هنرها به دیداری (= تجسمی) و شنیداری (= تلفّظی) نیز با توجه به این دو حس صورت می‌پذیرد و این حقیقت روشن می‌شود كه عرفان ایرانی اسلامی با هنر پیوندی ناگسستنی دارد. [← سماع]</div></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>نظربازی (= شاهد بازی) كه با هدف دیدن زیبایی‌ها به قصد تزكیی دل صورت می‌گیرد مكمّل سماع است كه هدف از ان نیز تزكیه و تصفیی دل است با شنیدن ساز و اواز خوش. دو حس مورد استفاده در نظربازی و سماع یعنی چشم و گوش، در زیبایی‌ شناسی و فلسفی هنر دو حس زیبایی‌شناس محسوب می‌شوند و طبقه‌بندی زیبایی‌ها و هنرها به دیداری (= تجسمی) و شنیداری (= تلفّظی) نیز با توجه به این دو حس صورت می‌پذیرد و این حقیقت روشن می‌شود كه عرفان ایرانی اسلامی با هنر پیوندی ناگسستنی دارد. [← سماع]</div></td></tr> <tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br></td></tr> <tr><td class="diff-marker" data-marker="−"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #ffe49c; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>== <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;"> '''ماخذ:''' </del>==</div></td><td class="diff-marker" data-marker="+"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>== <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">نیز نگاه کنید به </ins>==</div></td></tr> <tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br></td></tr> <tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br></td></tr> <tr><td class="diff-marker" data-marker="−"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #ffe49c; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div><del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">   </del></div></td><td colspan="2" class="diff-side-added"></td></tr> <tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br></td></tr> <tr><td class="diff-marker" data-marker="−"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #ffe49c; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div><del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">== نیز نگاه کنید به ==</del></div></td><td colspan="2" class="diff-side-added"></td></tr> <tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br></td></tr> <tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br></td></tr> <tr><td colspan="2" class="diff-side-deleted"></td><td class="diff-marker" data-marker="+"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div><ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">== ماخذ ==</ins></div></td></tr> <tr><td colspan="2" class="diff-side-deleted"></td><td class="diff-marker" data-marker="+"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div><ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">&lt;references /&gt;</ins></div></td></tr> <tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>== منبع اصلی ==</div></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>== منبع اصلی ==</div></td></tr> <tr><td class="diff-marker" data-marker="−"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #ffe49c; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>دانشنامه ایران</div></td><td class="diff-marker" data-marker="+"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div><ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">سازمان فرهنگ و ارتباطات اسلامی، مرکز مطالعات راهبردی روابط فرهنگی (1398). </ins>دانشنامه ایران<ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">. تهران: موسسه فرهنگی هنری و انتشارات بین المللی الهدی،</ins></div></td></tr> <tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br></td></tr> <tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>== نویسنده مقاله ==</div></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>== نویسنده مقاله ==</div></td></tr> <tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>   اصغر دادبه</div></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>   اصغر دادبه</div></td></tr> </table>

Maedeh https://iranology-e.ir/index.php?title=%D9%86%D8%B8%D8%B1_%D8%A8%D8%A7%D8%B2%DB%8C&diff=2775&oldid=prev 2025-04-01T11:34:29Z

<p></p> <table style="background-color: #fff; color: #202122;" data-mw="interface"> <col class="diff-marker" /> <col class="diff-content" /> <col class="diff-marker" /> <col class="diff-content" /> <tr class="diff-title" lang="fa"> <td colspan="2" style="background-color: #fff; color: #202122; text-align: center;">→ نسخهٔ قدیمی‌تر</td> <td colspan="2" style="background-color: #fff; color: #202122; text-align: center;">نسخهٔ ‏۱ آوریل ۲۰۲۵، ساعت ۱۱:۳۴</td> </tr><tr><td colspan="2" class="diff-lineno" id="mw-diff-left-l1">خط ۱:</td> <td colspan="2" class="diff-lineno">خط ۱:</td></tr> <tr><td class="diff-marker" data-marker="−"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #ffe49c; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>'''<del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">نظربازي،</del>''' <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">يا </del>شاهد <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">بازي ديدن زيبايي </del>است با چشم و بهره‌مند شدن از <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">زيبايي ظاهري </del>و جمال <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">صوري </del>است كه در جنب <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">شنيدن زيبايي </del>(= ساز و <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">آواز </del>خوش) عامل <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">تزكيه </del>و <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">تصفية </del>باطن به شمار <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">مي‌آيد</del>. به نظر عرفا از <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">آن‌جا </del>كه <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">زيبايي صوري </del>و <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">ظاهري، جلوه‌اي </del>است از <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">زيبايي حقيقي </del>و <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">آسماني، </del>دل دادن بدان <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">مقدمة بهره‌مندي </del>و <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">دلدادگي </del>به <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">زيبايي حقيقي </del>و جمال <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">الهي </del>است. عرفا معتقدند كه <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">زيباروي </del>كه از او به «شاهد» <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">تعبير مي‌شود جلوة زيبايي </del>حق و گواه (= شاهد) صنع خداست&lt;<del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">sup</del>&gt;<del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">1</del>&lt;/<del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">sup</del>&gt; و دل دادن بدو دلداده را به جمال حق رهنمون <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">مي‌شود</del>. حافظ، خطاب به <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">زيباروي </del>(= شاهد) <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">مي‌گويد </del>كه در <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">آينه </del>بنگرند و صنع خدا را تماشا كنند:</div></td><td class="diff-marker" data-marker="+"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>'''<ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">[[نظر بازی|نظربازی]]،</ins>''' <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">یا </ins>شاهد <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">بازی دیدن زیبایی </ins>است با چشم و بهره‌مند شدن از <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">زیبایی ظاهری </ins>و جمال <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">صوری </ins>است كه در جنب <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">شنیدن زیبایی </ins>(= ساز و <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">اواز </ins>خوش) عامل <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">تزكیه </ins>و <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">تصفیی </ins>باطن به شمار <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">می‌اید</ins>. به نظر عرفا از <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">ان‌جا </ins>كه <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">زیبایی صوری </ins>و <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">ظاهری، جلوه‌ای </ins>است از <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">زیبایی حقیقی </ins>و <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">اسمانی، </ins>دل دادن بدان <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">مقدمی بهره‌مندی </ins>و <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">دلدادگی </ins>به <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">زیبایی حقیقی </ins>و جمال <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">الهی </ins>است. عرفا معتقدند كه <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">زیباروی </ins>كه از او به «شاهد» <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">تعبیر می‌شود جلوی زیبایی </ins>حق و گواه (= شاهد) صنع خداست&lt;<ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">ref</ins>&gt;<ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">ثعالبی. '''''الكناییُ و التعریض'''''. چاپ مصر، ص19؛ نیز نك: غنی، قاسم. '''''تاریخ''''' '''''تصوف'''''. تهران:  زوار، 349، ص402.</ins>&lt;/<ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">ref</ins>&gt; و دل دادن بدو دلداده را به جمال حق رهنمون <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">می‌شود</ins>. حافظ، خطاب به <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">زیباروی </ins>(= شاهد) <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">می‌گوید </ins>كه در <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">اینه </ins>بنگرند و صنع خدا را تماشا كنند:</div></td></tr> <tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br></td></tr> <tr><td class="diff-marker" data-marker="−"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #ffe49c; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>در <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">روي </del>خود تفرّج صنع <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">خداي </del>كن                  <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">كايينة خداي‌نما مي‌فرستمت</del>&lt;<del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">sup</del>&gt;<del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">2</del>&lt;/<del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">sup</del>&gt;</div></td><td class="diff-marker" data-marker="+"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>در <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">روی </ins>خود تفرّج صنع <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">خدای </ins>كن                  <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">كایینی خدای‌نما می‌فرستمت</ins>&lt;<ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">ref</ins>&gt;<ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">حافظ. '''''دیوان'''''. به كوشش غنی ـ قزوینی، تهران: زوار، غزل، 90، بیت 7.</ins>&lt;/<ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">ref</ins>&gt;</div></td></tr> <tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br></td></tr> <tr><td class="diff-marker" data-marker="−"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #ffe49c; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>عرفا با <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">تكيه </del>و <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">تأكيد </del>بر اصل «المجازُ <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">قنطرةُ الحقيقة</del>: مجاز (= <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">چهرة زيبا </del>و <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">آواي </del>خوش <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">ظاهري</del>) <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">پلي </del>است كه رهرو <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">حقيقت </del>را به <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">حقيقت </del>(= <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">زيبايي حقيقي</del>) <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">مي‌رساند»</del>&lt;<del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">sup</del>&gt;<del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">3</del>&lt;/<del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">sup</del>&gt; <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">تصريح مي‌كنند </del>كه چون انسان، در <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">اين </del>جهان <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">اسير </del>ظواهر است <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">بناگزير بايد </del>جمال حق را در <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">زيبايي‌هاي مجازي </del>بنگرد و از مجاز به <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">حقيقت </del>برسد و قولِ روزبهان <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">بقلي شيرازي </del>«منهاج عشق <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">ربّاني، </del>عشق <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">انساني </del>است»<del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">.</del>&lt;<del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">sup</del>&gt;<del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">4</del>&lt;/<del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">sup</del>&gt; در كتب <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">صوفيانه حكايت‌ها </del>هست در باب شاهد <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">بازي </del>و <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">نظربازي </del>و <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">زيباپرستي صوفيان </del>و <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">توجيه آن‌ها </del>به عنوان <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">حركتي </del>كه از مجاز <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">آغاز مي‌‌شود </del>و به <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">حقيقت مي‌پيوندد.</del>&lt;<del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">sup</del>&gt;<del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">5</del>&lt;/<del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">sup</del>&gt;</div></td><td class="diff-marker" data-marker="+"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>عرفا با <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">تكیه </ins>و <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">تأكید </ins>بر اصل «المجازُ <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">قنطریُ الحقیقی</ins>: مجاز (= <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">چهری زیبا </ins>و <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">اوای </ins>خوش <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">ظاهری</ins>) <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">پلی </ins>است كه رهرو <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">حقیقت </ins>را به <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">حقیقت </ins>(= <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">زیبایی حقیقی</ins>) <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">می‌رساند»</ins>&lt;<ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">ref</ins>&gt;<ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">لاهیجی، شیخ محمد. '''''مفاتیح''''' '''''الاعجاز'''''. به كوشش محمدرضا برزگر خالقی و .... ، تهران: زوار، 1371، ص409- 410</ins>&lt;/<ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">ref</ins>&gt; <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">تصریح می‌كنند </ins>كه چون انسان، در <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">این </ins>جهان <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">اسیر </ins>ظواهر است <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">بناگزیر باید </ins>جمال حق را در <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">زیبایی‌های مجازی </ins>بنگرد و از مجاز به <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">حقیقت </ins>برسد و قولِ روزبهان <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">بقلی شیرازی </ins>«منهاج عشق <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">ربّانی، </ins>عشق <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">انسانی </ins>است»&lt;<ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">ref</ins>&gt;<ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">روزبهان بقلی شیرازی، '''''عبهر''''' '''''العاشقین'''''. به كوشش محمد معین، تهران: انستیتو ایران و فرانسه.</ins>&lt;/<ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">ref</ins>&gt;<ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">. </ins>در كتب <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">صوفیانه حكایت‌ها </ins>هست در باب شاهد <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">بازی </ins>و <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">نظربازی </ins>و <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">زیباپرستی صوفیان </ins>و <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">توجیه ان‌ها </ins>به عنوان <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">حركتی </ins>كه از مجاز <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">اغاز می‌‌شود </ins>و به <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">حقیقت می‌پیوندد</ins>&lt;<ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">ref</ins>&gt;<ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">جامی، نورالدین عبدالرحمن. '''''نفحات''''' '''''الانس'''''. به كوشش محمود عابدی، تهران: انتشارات اطلاعات، به عنوان نمونه «شرح حال اوحدالدین كرمانی»، ..13.</ins>&lt;/<ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">ref</ins>&gt;<ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">.</ins></div></td></tr> <tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br></td></tr> <tr><td class="diff-marker" data-marker="−"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #ffe49c; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div><del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">نظربازي </del>(= شاهد <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">بازي</del>) كه با هدف <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">ديدن زيبايي‌ها </del>به قصد <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">تزكية </del>دل صورت <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">مي‌گيرد </del>مكمّل سماع است كه هدف از <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">آن نيز تزكيه </del>و <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">تصفية </del>دل است با <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">شنيدن </del>ساز و <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">آواز </del>خوش. دو حس مورد استفاده در <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">نظربازي </del>و سماع <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">يعني </del>چشم و گوش، در <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">زيبايي‌ شناسي </del>و <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">فلسفة </del>هنر دو حس <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">زيبايي‌شناس </del>محسوب <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">مي‌شوند </del>و <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">طبقه‌بندي زيبايي‌ها </del>و هنرها به <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">ديداري </del>(= <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">تجسمي</del>) و <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">شنيداري </del>(= <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">تلفّظي</del>) <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">نيز </del>با توجه به <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">اين </del>دو حس صورت <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">مي‌پذيرد </del>و <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">اين حقيقت </del>روشن <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">مي‌شود </del>كه عرفان <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">ايراني اسلامي </del>با هنر <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">پيوندي ناگسستني </del>دارد. [← سماع]</div></td><td class="diff-marker" data-marker="+"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div><ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">نظربازی </ins>(= شاهد <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">بازی</ins>) كه با هدف <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">دیدن زیبایی‌ها </ins>به قصد <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">تزكیی </ins>دل صورت <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">می‌گیرد </ins>مكمّل سماع است كه هدف از <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">ان نیز تزكیه </ins>و <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">تصفیی </ins>دل است با <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">شنیدن </ins>ساز و <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">اواز </ins>خوش. دو حس مورد استفاده در <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">نظربازی </ins>و سماع <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">یعنی </ins>چشم و گوش، در <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">زیبایی‌ شناسی </ins>و <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">فلسفی </ins>هنر دو حس <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">زیبایی‌شناس </ins>محسوب <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">می‌شوند </ins>و <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">طبقه‌بندی زیبایی‌ها </ins>و هنرها به <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">دیداری </ins>(= <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">تجسمی</ins>) و <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">شنیداری </ins>(= <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">تلفّظی</ins>) <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">نیز </ins>با توجه به <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">این </ins>دو حس صورت <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">می‌پذیرد </ins>و <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">این حقیقت </ins>روشن <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">می‌شود </ins>كه عرفان <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">ایرانی اسلامی </ins>با هنر <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">پیوندی ناگسستنی </ins>دارد. [← سماع]</div></td></tr> <tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br></td></tr> <tr><td colspan="2" class="diff-side-deleted"></td><td class="diff-marker" data-marker="+"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div><ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">==  '''ماخذ:''' ==</ins></div></td></tr> <tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br></td></tr> <tr><td class="diff-marker" data-marker="−"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #ffe49c; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div><del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">'''مآخذ:'''</del></div></td><td colspan="2" class="diff-side-added"></td></tr> <tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br></td></tr> <tr><td class="diff-marker" data-marker="−"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #ffe49c; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div><del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">1. </del>  <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">ثعالبي. '''''الكنايةُ و التعريض'''''. چاپ مصر، ص19؛ نيز نك: غني، قاسم. '''''تاريخ''''' '''''تصوف'''''. تهران:</del>  <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">زوار، 349، ص402.</del></div></td><td class="diff-marker" data-marker="+"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>   </div></td></tr> <tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br></td></tr> <tr><td class="diff-marker" data-marker="−"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #ffe49c; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div><del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">2.   حافظ. '''''ديوان'''''. </del>به <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">كوشش غني ـ قزويني، تهران: زوار، غزل، 90، بيت 7.</del></div></td><td class="diff-marker" data-marker="+"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div><ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">== نیز نگاه کنید </ins>به <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">==</ins></div></td></tr> <tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br></td></tr> <tr><td class="diff-marker" data-marker="−"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #ffe49c; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div><del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">3.   لاهيجي، شيخ محمد. '''''مفاتيح''''' '''''الاعجاز'''''. به كوشش محمدرضا برزگر خالقي و .... ، تهران: زوار، 1371، ص409- 410.</del></div></td><td colspan="2" class="diff-side-added"></td></tr> <tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br></td></tr> <tr><td class="diff-marker" data-marker="−"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #ffe49c; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div><del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">4.   روزبهان بقلي شيرازي، '''''عبهر''''' '''''العاشقين'''''. به كوشش محمد معين، تهران: انستيتو ايران و فرانسه.</del></div></td><td class="diff-marker" data-marker="+"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div><ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">== منبع اصلی ==</ins></div></td></tr> <tr><td colspan="2" class="diff-side-deleted"></td><td class="diff-marker" data-marker="+"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div><ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">دانشنامه ایران</ins></div></td></tr> <tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br></td></tr> <tr><td class="diff-marker" data-marker="−"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #ffe49c; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div><del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">5.   جامي، نورالدين عبدالرحمن. '''''نفحات''''' '''''الانس'''''. به كوشش محمود عابدي، تهران: انتشارات اطلاعات، به عنوان نمونه «شرح حال اوحدالدين كرماني»، ..13.</del></div></td><td class="diff-marker" data-marker="+"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div><ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">== نویسنده مقاله ==</ins></div></td></tr> <tr><td class="diff-marker" data-marker="−"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #ffe49c; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div> </div></td><td class="diff-marker" data-marker="+"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>   اصغر دادبه</div></td></tr> <tr><td class="diff-marker" data-marker="−"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #ffe49c; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div><del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">    </del>   اصغر دادبه</div></td><td colspan="2" class="diff-side-added"></td></tr> </table>

Maedeh https://iranology-e.ir/index.php?title=%D9%86%D8%B8%D8%B1_%D8%A8%D8%A7%D8%B2%DB%8C&diff=563&oldid=prev 2024-08-13T00:22:04Z

<p>صفحه‌ای تازه حاوی «&#039;&#039;&#039;نظربازي،&#039;&#039;&#039; يا شاهد بازي ديدن زيبايي است با چشم و بهره‌مند شدن از زيبايي ظاهري و جمال صوري است كه در جنب شنيدن زيبايي (= ساز و آواز خوش) عامل تزكيه و تصفية باطن به شمار مي‌آيد. به نظر عرفا از آن‌جا كه زيبايي صوري و ظاهري، جلوه‌اي است از زيبايي ح...» ایجاد کرد</p> <p><b>صفحهٔ تازه</b></p><div>&#039;&#039;&#039;نظربازي،&#039;&#039;&#039; يا شاهد بازي ديدن زيبايي است با چشم و بهره‌مند شدن از زيبايي ظاهري و جمال صوري است كه در جنب شنيدن زيبايي (= ساز و آواز خوش) عامل تزكيه و تصفية باطن به شمار مي‌آيد. به نظر عرفا از آن‌جا كه زيبايي صوري و ظاهري، جلوه‌اي است از زيبايي حقيقي و آسماني، دل دادن بدان مقدمة بهره‌مندي و دلدادگي به زيبايي حقيقي و جمال الهي است. عرفا معتقدند كه زيباروي كه از او به «شاهد» تعبير مي‌شود جلوة زيبايي حق و گواه (= شاهد) صنع خداست&lt;sup&gt;1&lt;/sup&gt; و دل دادن بدو دلداده را به جمال حق رهنمون مي‌شود. حافظ، خطاب به زيباروي (= شاهد) مي‌گويد كه در آينه بنگرند و صنع خدا را تماشا كنند:<br /> <br /> در روي خود تفرّج صنع خداي كن                  كايينة خداي‌نما مي‌فرستمت&lt;sup&gt;2&lt;/sup&gt;<br /> <br /> عرفا با تكيه و تأكيد بر اصل «المجازُ قنطرةُ الحقيقة: مجاز (= چهرة زيبا و آواي خوش ظاهري) پلي است كه رهرو حقيقت را به حقيقت (= زيبايي حقيقي) مي‌رساند»&lt;sup&gt;3&lt;/sup&gt; تصريح مي‌كنند كه چون انسان، در اين جهان اسير ظواهر است بناگزير بايد جمال حق را در زيبايي‌هاي مجازي بنگرد و از مجاز به حقيقت برسد و قولِ روزبهان بقلي شيرازي «منهاج عشق ربّاني، عشق انساني است».&lt;sup&gt;4&lt;/sup&gt; در كتب صوفيانه حكايت‌ها هست در باب شاهد بازي و نظربازي و زيباپرستي صوفيان و توجيه آن‌ها به عنوان حركتي كه از مجاز آغاز مي‌‌شود و به حقيقت مي‌پيوندد.&lt;sup&gt;5&lt;/sup&gt;<br /> <br /> نظربازي (= شاهد بازي) كه با هدف ديدن زيبايي‌ها به قصد تزكية دل صورت مي‌گيرد مكمّل سماع است كه هدف از آن نيز تزكيه و تصفية دل است با شنيدن ساز و آواز خوش. دو حس مورد استفاده در نظربازي و سماع يعني چشم و گوش، در زيبايي‌ شناسي و فلسفة هنر دو حس زيبايي‌شناس محسوب مي‌شوند و طبقه‌بندي زيبايي‌ها و هنرها به ديداري (= تجسمي) و شنيداري (= تلفّظي) نيز با توجه به اين دو حس صورت مي‌پذيرد و اين حقيقت روشن مي‌شود كه عرفان ايراني اسلامي با هنر پيوندي ناگسستني دارد. [← سماع]<br /> <br /> <br /> &#039;&#039;&#039;مآخذ:&#039;&#039;&#039;<br /> <br /> 1.   ثعالبي. &#039;&#039;&#039;&#039;&#039;الكنايةُ و التعريض&#039;&#039;&#039;&#039;&#039;. چاپ مصر، ص19؛ نيز نك: غني، قاسم. &#039;&#039;&#039;&#039;&#039;تاريخ&#039;&#039;&#039;&#039;&#039; &#039;&#039;&#039;&#039;&#039;تصوف&#039;&#039;&#039;&#039;&#039;. تهران:  زوار، 349، ص402.<br /> <br /> 2.   حافظ. &#039;&#039;&#039;&#039;&#039;ديوان&#039;&#039;&#039;&#039;&#039;. به كوشش غني ـ قزويني، تهران: زوار، غزل، 90، بيت 7.<br /> <br /> 3.   لاهيجي، شيخ محمد. &#039;&#039;&#039;&#039;&#039;مفاتيح&#039;&#039;&#039;&#039;&#039; &#039;&#039;&#039;&#039;&#039;الاعجاز&#039;&#039;&#039;&#039;&#039;. به كوشش محمدرضا برزگر خالقي و .... ، تهران: زوار، 1371، ص409- 410.<br /> <br /> 4.   روزبهان بقلي شيرازي، &#039;&#039;&#039;&#039;&#039;عبهر&#039;&#039;&#039;&#039;&#039; &#039;&#039;&#039;&#039;&#039;العاشقين&#039;&#039;&#039;&#039;&#039;. به كوشش محمد معين، تهران: انستيتو ايران و فرانسه.<br /> <br /> 5.   جامي، نورالدين عبدالرحمن. &#039;&#039;&#039;&#039;&#039;نفحات&#039;&#039;&#039;&#039;&#039; &#039;&#039;&#039;&#039;&#039;الانس&#039;&#039;&#039;&#039;&#039;. به كوشش محمود عابدي، تهران: انتشارات اطلاعات، به عنوان نمونه «شرح حال اوحدالدين كرماني»، ..13.<br /> <br />        اصغر دادبه</div>

Samei