https://iranology-e.ir/index.php?action=history&feed=atom&title=%D9%86%D9%82%D8%B4_%D8%B1%D8%B3%D8%AA%D9%85 2026-08-06T14:33:39Z تاریخچهٔ نسخه‌ها برای این صفحه در ویکی MediaWiki 1.43.1 https://iranology-e.ir/index.php?title=%D9%86%D9%82%D8%B4_%D8%B1%D8%B3%D8%AA%D9%85&diff=5566&oldid=prev 2025-05-03T14:44:14Z

<p></p> <table style="background-color: #fff; color: #202122;" data-mw="interface"> <col class="diff-marker" /> <col class="diff-content" /> <col class="diff-marker" /> <col class="diff-content" /> <tr class="diff-title" lang="fa"> <td colspan="2" style="background-color: #fff; color: #202122; text-align: center;">→ نسخهٔ قدیمی‌تر</td> <td colspan="2" style="background-color: #fff; color: #202122; text-align: center;">نسخهٔ ‏۳ مهٔ ۲۰۲۵، ساعت ۱۴:۴۴</td> </tr><tr><td colspan="2" class="diff-lineno" id="mw-diff-left-l1">خط ۱:</td> <td colspan="2" class="diff-lineno">خط ۱:</td></tr> <tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>[[پرونده:22222222.jpg|بندانگشتی|نقش رستم، قابل بازیابی از https://www.kojaro.com/attraction/24684-%D9%86%D9%82%D8%B4-%D8%B1%D8%B3%D8%AA%D9%85/]]</div></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>[[پرونده:22222222.jpg|بندانگشتی|نقش رستم، قابل بازیابی از https://www.kojaro.com/attraction/24684-%D9%86%D9%82%D8%B4-%D8%B1%D8%B3%D8%AA%D9%85/]]</div></td></tr> <tr><td class="diff-marker" data-marker="−"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #ffe49c; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>'''[[نقش رستم]]''' مجموعه‌ای از <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">اثار </del>و یادمان‌ها، سنگ نبشته‌ها، نگاره‌ها، آرمگاه‌ها و آتشدان‌ها از دوره‌های [[ایلام]] (هزاره‌های سوم تا یکم ق. م)، [[هخامنشیان]] (550- 330ق. م) و [[ساسانیان]] (226- 651م) در نزدیکی [[تخت جمشید]] و استخر.</div></td><td class="diff-marker" data-marker="+"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>'''[[نقش رستم]]''' مجموعه‌ای از <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">آثار </ins>و یادمان‌ها، سنگ نبشته‌ها، نگاره‌ها، آرمگاه‌ها و آتشدان‌ها از دوره‌های [[ایلام]] (هزاره‌های سوم تا یکم ق. م)، [[هخامنشیان]] (550- 330ق. م) و [[ساسانیان]] (226- 651م) در نزدیکی [[تخت جمشید]] و استخر.</div></td></tr> <tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br></td></tr> <tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>کوه حاجی اباد در دوکیلومتری شمال [[تخت جمشید]] قرارگرفته است که در آن آثاریبه این شرح برجای مانده‌اند: &#039;&#039;&#039;نقش رجب یا نقش قهرمانان&#039;&#039;&#039; با کتیبه‌ها و حجاری هایی از اردشیر بابکان و [[شاپور]] یکم ساسانی همراه با تمثال اهورمزدا، نشان‌های پادشاهی و طراحی زیبایی از تصویرنگاری چهره و لباس؛ متنیکه به سه زبان پهلوی [[ساسانیان|ساسانی]]، پهلوی اشکانی و یونانی از رسمیت یافتن [[زرتشتی، دین|آیین زرتشتی]] در ان دوره گواهی می دهد&lt;ref&gt;کریستن سن، ارتور، &#039;&#039;&#039;&#039;&#039;ایران در زمان ساسانیان&#039;&#039;&#039;&#039;&#039;. ترجمه غلامرضا رشید یاسمی، تهران: دنیایکتاب، 1374، ص 87، 88، 139 و 260.&lt;/ref&gt;.  </div></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>کوه حاجی اباد در دوکیلومتری شمال [[تخت جمشید]] قرارگرفته است که در آن آثاریبه این شرح برجای مانده‌اند: &#039;&#039;&#039;نقش رجب یا نقش قهرمانان&#039;&#039;&#039; با کتیبه‌ها و حجاری هایی از اردشیر بابکان و [[شاپور]] یکم ساسانی همراه با تمثال اهورمزدا، نشان‌های پادشاهی و طراحی زیبایی از تصویرنگاری چهره و لباس؛ متنیکه به سه زبان پهلوی [[ساسانیان|ساسانی]]، پهلوی اشکانی و یونانی از رسمیت یافتن [[زرتشتی، دین|آیین زرتشتی]] در ان دوره گواهی می دهد&lt;ref&gt;کریستن سن، ارتور، &#039;&#039;&#039;&#039;&#039;ایران در زمان ساسانیان&#039;&#039;&#039;&#039;&#039;. ترجمه غلامرضا رشید یاسمی، تهران: دنیایکتاب، 1374، ص 87، 88، 139 و 260.&lt;/ref&gt;.  </div></td></tr> <tr><td colspan="2" class="diff-lineno" id="mw-diff-left-l8">خط ۸:</td> <td colspan="2" class="diff-lineno">خط ۸:</td></tr> <tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>در ورودی آرامگاه در میان چهار ستون که برفراز آنها از پیکره‌ گاو مقدس سرستون تراشیده‌اند به داخل آرامگاه راه می یابد. درون آرامگاه [[داریوش]] یکم نه قبر قرار دارد و در کنار حجاری های درون چلیپا متن‌هایی به زبان فارسی باستان، ایلامی و بابلی نوشته شده‌اند&lt;ref&gt;مصطفوی، سیدمحمدتقی، &#039;&#039;&#039;&#039;&#039;اقلیم پارس&#039;&#039;&#039;&#039;&#039;، &#039;&#039;&#039;&#039;&#039;اثار تاریخیو اماکن باستانیفارس&#039;&#039;&#039;&#039;&#039;، تهران: نشر اشاره، 1375، ص 36- 43.&lt;/ref&gt;. روبه روی ارامگاه‌ها کلبه [[زرتشت]] از سنگ‌های خوش‌تراش با طرح مکعب، به صورتی بسیار زیبا در سه طبقه در دوره [[هخامنشیان]] بنا شده است که در پایین دیوار ان کتیبه‌هایی از [[شاپور]] یکم ساسانی(262م) و کریتر؛ موبد ان دوره نوشته شده و اگاهی هایی درباره امور مذهبی و اداری دارند&lt;ref&gt;    لوکرنین، و. گ. «نهادهایسیاسی، اجتماعیو اداری، مالیات‌ها و داد و ستد»، &#039;&#039;&#039;&#039;&#039;در تاریخ ایران از سلوکیان تا فروپاشیدولت ساسانیان&#039;&#039;&#039;&#039;&#039;، پژوهش دانشگاه کمبریج. ترجمه حسن انوشه، تهران: امیرکبیر، 1381، ص 128- 129.&lt;/ref&gt;.&lt;sup&gt;.&lt;/sup&gt;  این بنا به احتمال قوی [[آتشکده]] و محل نگهداری متون مذهبی، [[اوستا]]، بوده است که در [[ساسانیان|دوره ساسانیان]] بُن‌خانه نامیده میشد&lt;ref&gt;  مصطفوی، &#039;&#039;&#039;&#039;&#039;اقلیم پارس&#039;&#039;&#039;&#039;&#039;، ص 41؛ کُخ، هایدماری، &#039;&#039;&#039;&#039;&#039;از زبان داریوش&#039;&#039;&#039;&#039;&#039;، ترجمه پرویز رجبی، تهران: کارنگ، 1379. ص 336- 344.&lt;/ref&gt;.</div></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>در ورودی آرامگاه در میان چهار ستون که برفراز آنها از پیکره‌ گاو مقدس سرستون تراشیده‌اند به داخل آرامگاه راه می یابد. درون آرامگاه [[داریوش]] یکم نه قبر قرار دارد و در کنار حجاری های درون چلیپا متن‌هایی به زبان فارسی باستان، ایلامی و بابلی نوشته شده‌اند&lt;ref&gt;مصطفوی، سیدمحمدتقی، &#039;&#039;&#039;&#039;&#039;اقلیم پارس&#039;&#039;&#039;&#039;&#039;، &#039;&#039;&#039;&#039;&#039;اثار تاریخیو اماکن باستانیفارس&#039;&#039;&#039;&#039;&#039;، تهران: نشر اشاره، 1375، ص 36- 43.&lt;/ref&gt;. روبه روی ارامگاه‌ها کلبه [[زرتشت]] از سنگ‌های خوش‌تراش با طرح مکعب، به صورتی بسیار زیبا در سه طبقه در دوره [[هخامنشیان]] بنا شده است که در پایین دیوار ان کتیبه‌هایی از [[شاپور]] یکم ساسانی(262م) و کریتر؛ موبد ان دوره نوشته شده و اگاهی هایی درباره امور مذهبی و اداری دارند&lt;ref&gt;    لوکرنین، و. گ. «نهادهایسیاسی، اجتماعیو اداری، مالیات‌ها و داد و ستد»، &#039;&#039;&#039;&#039;&#039;در تاریخ ایران از سلوکیان تا فروپاشیدولت ساسانیان&#039;&#039;&#039;&#039;&#039;، پژوهش دانشگاه کمبریج. ترجمه حسن انوشه، تهران: امیرکبیر، 1381، ص 128- 129.&lt;/ref&gt;.&lt;sup&gt;.&lt;/sup&gt;  این بنا به احتمال قوی [[آتشکده]] و محل نگهداری متون مذهبی، [[اوستا]]، بوده است که در [[ساسانیان|دوره ساسانیان]] بُن‌خانه نامیده میشد&lt;ref&gt;  مصطفوی، &#039;&#039;&#039;&#039;&#039;اقلیم پارس&#039;&#039;&#039;&#039;&#039;، ص 41؛ کُخ، هایدماری، &#039;&#039;&#039;&#039;&#039;از زبان داریوش&#039;&#039;&#039;&#039;&#039;، ترجمه پرویز رجبی، تهران: کارنگ، 1379. ص 336- 344.&lt;/ref&gt;.</div></td></tr> <tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br></td></tr> <tr><td class="diff-marker" data-marker="−"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #ffe49c; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>در زیر ارامگاه شاهان هخامنشی کتیبه‌ها و تصویرهایی از پادشاهان ساسانی حجاری شده است که زیباترین انها صحنه پیروزی [[شاپور]] یکم (حک: 242- 271م) بر والریان[Valerien] امپراتور رم است در حالیکه [[شاپور]] بر اسب سوار و امپراتور در مقابل او زانو زده است. نرسی(حک: 295- 304م) همراه با مظهر ناهید و حقله پادشاهی، بهرام دوم (حک: 276- 293م) در حال نبرد، مجلس پیروزی هرمز دوم (حک: 352- 310م)، نقش برجسته [[شاپور|شاپور دوم]] (حک: 310- 379م)، نقش برجسته اردشیر بالکان (226- 242م) در حالی که <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">فره‌ایزدیو </del>نشان پادشاهی را از مظهر اهورمزدا می گیرد و سرانجام نقش برجسته‌ای مذهبی از [[ایلامیان|دوره ایلام]]، دیگر حجاری ها و پیکرتراش‌های کوه حاجی اباد در نقش رستم هستند. در شمال نقش رستم و بر بالای کوه‌ حاجیاباد و برج سنگی اتشدان از [[هخامنشیان|دوره هخامنشیان]] به مکعب تراشیده شده‌اند و در نزدیکی انها استودان‌هایی(دخمه) مربوط به دوره ساسانی قرار گرفته است که ان محل را به نام شاه اسماعیل میخوانند. در نزدیکیان نیز 45 عدد استودان در محلی به نام گرم‌آباد قرار گرفته است. مجموعه اثار نقش رستم در سال 1310 به ثبت ملی رسیدند و اکنون جزو میراث‌های ایرانی هستند که به ثبت جهانی یونسکو رسیده‌اند&lt;ref&gt;    برای اگاهی بیشتر، ر. ک: گیرشمن، رومن، '''''ایران از اغاز تا اسلام'''''، ترجمه محمد معین، تهران: علمی و فرهنگی، 1374، ص 173- 175 و 384- 405. &lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;فرصت‌الدوله شیرازی، محمد نصیربن جعفر حسینی، '''''اثار عجم''''' '''''در تاریخ جغرافیایی بلاد و اماکن فارس'''''، به کوشش علی دهباشی، تهران. فرهنگسرا، 1362؛ نشر تاریخ و فرهنگ ایران زمین (30).&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;گیرشمن، رومن، '''''هنر ایران در دوره هخامنشی،''''' ترجمه عیسی بهنام. تهران: بنگاه ترجمه و نشر کتاب، 1346.&lt;/ref&gt;.</div></td><td class="diff-marker" data-marker="+"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>در زیر ارامگاه شاهان هخامنشی کتیبه‌ها و تصویرهایی از پادشاهان ساسانی حجاری شده است که زیباترین انها صحنه پیروزی [[شاپور]] یکم (حک: 242- 271م) بر والریان[Valerien] امپراتور رم است در حالیکه [[شاپور]] بر اسب سوار و امپراتور در مقابل او زانو زده است. نرسی(حک: 295- 304م) همراه با مظهر ناهید و حقله پادشاهی، بهرام دوم (حک: 276- 293م) در حال نبرد، مجلس پیروزی هرمز دوم (حک: 352- 310م)، نقش برجسته [[شاپور|شاپور دوم]] (حک: 310- 379م)، نقش برجسته اردشیر بالکان (226- 242م) در حالی که <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">فره‌ایزدی و </ins>نشان پادشاهی را از مظهر اهورمزدا می گیرد و سرانجام نقش برجسته‌ای مذهبی از [[ایلامیان|دوره ایلام]]، دیگر حجاری ها و پیکرتراش‌های کوه حاجی اباد در نقش رستم هستند. در شمال نقش رستم و بر بالای کوه‌ حاجیاباد و برج سنگی اتشدان از [[هخامنشیان|دوره هخامنشیان]] به مکعب تراشیده شده‌اند و در نزدیکی انها استودان‌هایی(دخمه) مربوط به دوره ساسانی قرار گرفته است که ان محل را به نام شاه اسماعیل میخوانند. در نزدیکیان نیز 45 عدد استودان در محلی به نام گرم‌آباد قرار گرفته است. مجموعه اثار نقش رستم در سال 1310 به ثبت ملی رسیدند و اکنون جزو میراث‌های ایرانی هستند که به ثبت جهانی <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">[https://www.unesco.org/en </ins>یونسکو<ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">] </ins>رسیده‌اند&lt;ref&gt;    برای اگاهی بیشتر، ر. ک: گیرشمن، رومن، '''''ایران از اغاز تا اسلام'''''، ترجمه محمد معین، تهران: علمی و فرهنگی، 1374، ص 173- 175 و 384- 405. &lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;فرصت‌الدوله شیرازی، محمد نصیربن جعفر حسینی، '''''اثار عجم''''' '''''در تاریخ جغرافیایی بلاد و اماکن فارس'''''، به کوشش علی دهباشی، تهران. فرهنگسرا، 1362؛ نشر تاریخ و فرهنگ ایران زمین (30).&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;گیرشمن، رومن، '''''هنر ایران در دوره هخامنشی،''''' ترجمه عیسی بهنام. تهران: بنگاه ترجمه و نشر کتاب، 1346.&lt;/ref&gt;.</div></td></tr> <tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br></td></tr> <tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>== نیز نگاه کنید به ==</div></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>== نیز نگاه کنید به ==</div></td></tr> <tr><td colspan="2" class="diff-lineno" id="mw-diff-left-l24">خط ۲۴:</td> <td colspan="2" class="diff-lineno">خط ۲۴:</td></tr> <tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>== نویسنده مقاله ==</div></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>== نویسنده مقاله ==</div></td></tr> <tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>حسن باستانی راد</div></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>حسن باستانی راد</div></td></tr> <tr><td colspan="2" class="diff-side-deleted"></td><td class="diff-marker" data-marker="+"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div><ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">[[رده:تاریخ]]</ins></div></td></tr> <tr><td colspan="2" class="diff-side-deleted"></td><td class="diff-marker" data-marker="+"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div><ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">[[رده:تاریخ و باستان شناسی]]</ins></div></td></tr> </table>

Samei https://iranology-e.ir/index.php?title=%D9%86%D9%82%D8%B4_%D8%B1%D8%B3%D8%AA%D9%85&diff=4686&oldid=prev 2025-04-26T18:53:43Z

<p></p> <table style="background-color: #fff; color: #202122;" data-mw="interface"> <col class="diff-marker" /> <col class="diff-content" /> <col class="diff-marker" /> <col class="diff-content" /> <tr class="diff-title" lang="fa"> <td colspan="2" style="background-color: #fff; color: #202122; text-align: center;">→ نسخهٔ قدیمی‌تر</td> <td colspan="2" style="background-color: #fff; color: #202122; text-align: center;">نسخهٔ ‏۲۶ آوریل ۲۰۲۵، ساعت ۱۸:۵۳</td> </tr><tr><td colspan="2" class="diff-lineno" id="mw-diff-left-l1">خط ۱:</td> <td colspan="2" class="diff-lineno">خط ۱:</td></tr> <tr><td class="diff-marker" data-marker="−"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #ffe49c; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>'''[[نقش رستم]]''' مجموعه‌ای از اثار و یادمان‌ها، سنگ نبشته‌ها، نگاره‌ها، <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">ارمگاه‌ها </del>و <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">اتشدان‌ها </del>از دوره‌های ایلام<del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">&lt;sup&gt;*&lt;/sup&gt; </del>(هزاره‌های سوم تا یکم ق. م)، هخامنشیان<del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">&lt;sup&gt;*&lt;/sup&gt; </del>(550- 330ق. م) و ساسانیان<del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">&lt;sup&gt;*&lt;/sup&gt; </del>(226- 651م) در نزدیکی تخت جمشید<del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">&lt;sup&gt;*&lt;/sup&gt; </del>و استخر.</div></td><td class="diff-marker" data-marker="+"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div><ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">[[پرونده:22222222.jpg|بندانگشتی|نقش رستم، قابل بازیابی از https://www.kojaro.com/attraction/24684-%D9%86%D9%82%D8%B4-%D8%B1%D8%B3%D8%AA%D9%85/]]</ins></div></td></tr> <tr><td colspan="2" class="diff-side-deleted"></td><td class="diff-marker" data-marker="+"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>'''[[نقش رستم]]''' مجموعه‌ای از اثار و یادمان‌ها، سنگ نبشته‌ها، نگاره‌ها، <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">آرمگاه‌ها </ins>و <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">آتشدان‌ها </ins>از دوره‌های <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">[[</ins>ایلام<ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">]] </ins>(هزاره‌های سوم تا یکم ق. م)، <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">[[</ins>هخامنشیان<ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">]] </ins>(550- 330ق. م) و <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">[[</ins>ساسانیان<ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">]] </ins>(226- 651م) در نزدیکی <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">[[</ins>تخت جمشید<ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">]] </ins>و استخر.</div></td></tr> <tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br></td></tr> <tr><td class="diff-marker" data-marker="−"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #ffe49c; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>کوه حاجی اباد در دوکیلومتری شمال تخت جمشید قرارگرفته است که در <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">ان اثاریبه </del>این شرح برجای مانده‌اند: '''نقش رجب یا نقش قهرمانان''' با کتیبه‌ها و حجاری هایی از اردشیر بابکان و شاپور یکم ساسانی همراه با تمثال اهورمزدا، نشان‌های پادشاهی و طراحی زیبایی از تصویرنگاری چهره و لباس؛ متنیکه به سه زبان پهلوی <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">ساسانی، </del>پهلوی اشکانی و یونانی از رسمیت یافتن <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">ایین </del>زرتشتی در ان دوره گواهی <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">میدهد</del>&lt;ref&gt;کریستن سن، ارتور، '''''ایران در زمان ساسانیان'''''. ترجمه غلامرضا رشید یاسمی، تهران: دنیایکتاب، 1374، ص 87، 88، 139 و 260.&lt;/ref&gt;.  </div></td><td class="diff-marker" data-marker="+"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>کوه حاجی اباد در دوکیلومتری شمال <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">[[</ins>تخت جمشید<ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">]] </ins>قرارگرفته است که در <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">آن آثاریبه </ins>این شرح برجای مانده‌اند: '''نقش رجب یا نقش قهرمانان''' با کتیبه‌ها و حجاری هایی از اردشیر بابکان و <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">[[</ins>شاپور<ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">]] </ins>یکم ساسانی همراه با تمثال اهورمزدا، نشان‌های پادشاهی و طراحی زیبایی از تصویرنگاری چهره و لباس؛ متنیکه به سه زبان پهلوی <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">[[ساسانیان|ساسانی]]، </ins>پهلوی اشکانی و یونانی از رسمیت یافتن <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">[[زرتشتی، دین|آیین </ins>زرتشتی<ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">]] </ins>در ان دوره گواهی <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">می دهد</ins>&lt;ref&gt;کریستن سن، ارتور، '''''ایران در زمان ساسانیان'''''. ترجمه غلامرضا رشید یاسمی، تهران: دنیایکتاب، 1374، ص 87، 88، 139 و 260.&lt;/ref&gt;.  </div></td></tr> <tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br></td></tr> <tr><td class="diff-marker" data-marker="−"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #ffe49c; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>'''تخت گوهر یا تخت رستم''' از تخته‌سنگ‌های منظم در نزدیکی نقش رجب مربوط به دوره <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">هخامنشیان؛ </del>'''نقش رستم''' که شامل اثار زیر است: ارامگاه‌های شاهان <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">هخامنشی، خشایارشاه، </del>داریوش یکم، اردشیر یکم و داریوش دوم که با طرح چلیپا (صلیب) برفراز دیوار جنوبی کوه حاجی اباد قرار گرفته‌اند: در بالای ارامگاه تصویر پادشاه هخامنشی در حالی که کمان به دست دارد و دست راست را به سوی <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">اتش </del>مقدس و اهورا مزدا نشانه گرفته، حجاری شده است. نمایندگان اقوام قلمرو پادشاهی هخامنشی در دور ردیف چهارده‌تایی(28 نماینده) تخت روان را برفراز دست گرفته‌اند.</div></td><td class="diff-marker" data-marker="+"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>'''تخت گوهر یا تخت رستم''' از تخته‌سنگ‌های منظم در نزدیکی نقش رجب مربوط به <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">[[هخامنشیان|</ins>دوره <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">هخامنشیان]]؛ </ins>'''نقش رستم''' که شامل اثار زیر است: ارامگاه‌های شاهان <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">[[هخامنشیان|هخامنشی]]، [[خشایارشا|خشایارشاه]]، [[</ins>داریوش<ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">]] </ins>یکم، اردشیر یکم و داریوش دوم که با طرح چلیپا (صلیب) برفراز دیوار جنوبی کوه حاجی اباد قرار گرفته‌اند: در بالای ارامگاه تصویر پادشاه <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">[[هخامنشیان|</ins>هخامنشی<ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">]] </ins>در حالی که کمان به دست دارد و دست راست را به سوی <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">[[آتش]] </ins>مقدس و اهورا مزدا نشانه گرفته، حجاری شده است. نمایندگان اقوام قلمرو <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">[[هخامنشیان|</ins>پادشاهی هخامنشی<ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">]] </ins>در دور ردیف چهارده‌تایی(28 نماینده) تخت روان را برفراز دست گرفته‌اند.</div></td></tr> <tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br></td></tr> <tr><td class="diff-marker" data-marker="−"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #ffe49c; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>در ورودی <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">ارامگاه </del>در میان چهار ستون که برفراز <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">انها </del>از پیکره‌ گاو مقدس سرستون تراشیده‌اند به داخل <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">ارامگاه </del>راه <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">مییابد</del>. درون <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">ارامگاه </del>داریوش یکم نه قبر قرار دارد و در کنار حجاری های درون چلیپا متن‌هایی به زبان فارسی باستان، ایلامی و بابلی نوشته شده‌اند&lt;ref&gt;مصطفوی، سیدمحمدتقی، '''''اقلیم پارس'''''، '''''اثار تاریخیو اماکن باستانیفارس'''''، تهران: نشر اشاره، 1375، ص 36- 43.&lt;/ref&gt;. روبه روی ارامگاه‌ها کلبه زرتشت از سنگ‌های خوش‌تراش با طرح مکعب، به صورتی بسیار زیبا در سه طبقه در دوره هخامنشیان بنا شده است که در پایین دیوار ان <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">کتیبه‌هاییاز </del>شاپور یکم ساسانی(262م) و کریتر؛ موبد ان دوره نوشته شده و اگاهی هایی درباره امور مذهبی و اداری دارند&lt;ref&gt;    لوکرنین، و. گ. «نهادهایسیاسی، اجتماعیو اداری، مالیات‌ها و داد و ستد»، '''''در تاریخ ایران از سلوکیان تا فروپاشیدولت ساسانیان'''''، پژوهش دانشگاه کمبریج. ترجمه حسن انوشه، تهران: امیرکبیر، 1381، ص 128- 129.&lt;/ref&gt;.&lt;sup&gt;.&lt;/sup&gt;  این بنا به احتمال قوی <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">اتشکده </del>و محل نگهداری متون مذهبی، <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">'''''</del>اوستا<del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">'''''</del>، بوده است که در دوره ساسانیان بُن‌خانه نامیده میشد&lt;ref&gt;  مصطفوی، '''''اقلیم پارس'''''، ص 41؛ کُخ، هایدماری، '''''از زبان داریوش'''''، ترجمه پرویز رجبی، تهران: کارنگ، 1379. ص 336- 344.&lt;/ref&gt;.</div></td><td class="diff-marker" data-marker="+"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>در ورودی <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">آرامگاه </ins>در میان چهار ستون که برفراز <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">آنها </ins>از پیکره‌ گاو مقدس سرستون تراشیده‌اند به داخل <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">آرامگاه </ins>راه <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">می یابد</ins>. درون <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">آرامگاه [[</ins>داریوش<ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">]] </ins>یکم نه قبر قرار دارد و در کنار حجاری های درون چلیپا متن‌هایی به زبان فارسی باستان، ایلامی و بابلی نوشته شده‌اند&lt;ref&gt;مصطفوی، سیدمحمدتقی، '''''اقلیم پارس'''''، '''''اثار تاریخیو اماکن باستانیفارس'''''، تهران: نشر اشاره، 1375، ص 36- 43.&lt;/ref&gt;. روبه روی ارامگاه‌ها کلبه <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">[[</ins>زرتشت<ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">]] </ins>از سنگ‌های خوش‌تراش با طرح مکعب، به صورتی بسیار زیبا در سه طبقه در دوره <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">[[</ins>هخامنشیان<ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">]] </ins>بنا شده است که در پایین دیوار ان <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">کتیبه‌هایی از [[</ins>شاپور<ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">]] </ins>یکم ساسانی(262م) و کریتر؛ موبد ان دوره نوشته شده و اگاهی هایی درباره امور مذهبی و اداری دارند&lt;ref&gt;    لوکرنین، و. گ. «نهادهایسیاسی، اجتماعیو اداری، مالیات‌ها و داد و ستد»، '''''در تاریخ ایران از سلوکیان تا فروپاشیدولت ساسانیان'''''، پژوهش دانشگاه کمبریج. ترجمه حسن انوشه، تهران: امیرکبیر، 1381، ص 128- 129.&lt;/ref&gt;.&lt;sup&gt;.&lt;/sup&gt;  این بنا به احتمال قوی <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">[[آتشکده]] </ins>و محل نگهداری متون مذهبی، <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">[[</ins>اوستا<ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">]]</ins>، بوده است که در <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">[[ساسانیان|</ins>دوره ساسانیان<ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">]] </ins>بُن‌خانه نامیده میشد&lt;ref&gt;  مصطفوی، '''''اقلیم پارس'''''، ص 41؛ کُخ، هایدماری، '''''از زبان داریوش'''''، ترجمه پرویز رجبی، تهران: کارنگ، 1379. ص 336- 344.&lt;/ref&gt;.</div></td></tr> <tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br></td></tr> <tr><td class="diff-marker" data-marker="−"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #ffe49c; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>در زیر ارامگاه شاهان هخامنشی کتیبه‌ها و تصویرهایی از پادشاهان ساسانی حجاری شده است که زیباترین انها صحنه پیروزی شاپور یکم (حک: 242- 271م) بر والریان[Valerien] امپراتور رم است در حالیکه شاپور بر اسب سوار و امپراتور در مقابل او زانو زده است. نرسی(حک: 295- 304م) همراه با مظهر ناهید و حقله پادشاهی، بهرام دوم (حک: 276- 293م) در حال نبرد، مجلس پیروزی هرمز دوم (حک: 352- 310م)، نقش برجسته شاپور دوم (حک: 310- 379م)، نقش برجسته اردشیر بالکان (226- 242م) در حالی که فره‌ایزدیو نشان <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">پادشاهیرا </del>از مظهر اهورمزدا <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">میگیرد </del>و سرانجام نقش برجسته‌ای مذهبی از دوره <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">ایلام، </del>دیگر حجاری ها و پیکرتراش‌های کوه حاجی اباد در نقش رستم هستند. در شمال نقش رستم و بر بالای کوه‌ حاجیاباد و برج سنگی اتشدان از دوره هخامنشیان به مکعب تراشیده شده‌اند و در نزدیکی انها استودان‌هایی(دخمه) مربوط به دوره ساسانی قرار گرفته است که ان محل را به نام شاه اسماعیل میخوانند. در نزدیکیان نیز 45 عدد استودان در محلی به نام <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">گرم‌اباد </del>قرار گرفته است. مجموعه اثار نقش رستم در سال 1310 به ثبت ملی رسیدند و اکنون جزو میراث‌های ایرانی هستند که به ثبت جهانی یونسکو رسیده‌اند&lt;ref&gt;    برای اگاهی بیشتر، ر. ک: گیرشمن، رومن، '''''ایران از اغاز تا اسلام'''''، ترجمه محمد معین، تهران: علمی و فرهنگی، 1374، ص 173- 175 و 384- <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">405؛ </del>فرصت‌الدوله شیرازی، محمد نصیربن جعفر حسینی، '''''اثار عجم''''' '''''در تاریخ جغرافیایی بلاد و اماکن فارس'''''، به کوشش علی دهباشی، تهران. فرهنگسرا، <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">1362 و </del>نشر تاریخ و فرهنگ ایران زمین (30)<del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">؛ </del>گیرشمن، رومن، '''''هنر ایران در دوره هخامنشی،''''' ترجمه عیسی بهنام. تهران: بنگاه ترجمه و نشر کتاب، 1346. &lt;/ref&gt;.</div></td><td class="diff-marker" data-marker="+"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>در زیر ارامگاه شاهان هخامنشی کتیبه‌ها و تصویرهایی از پادشاهان ساسانی حجاری شده است که زیباترین انها صحنه پیروزی <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">[[</ins>شاپور<ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">]] </ins>یکم (حک: 242- 271م) بر والریان[Valerien] امپراتور رم است در حالیکه <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">[[</ins>شاپور<ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">]] </ins>بر اسب سوار و امپراتور در مقابل او زانو زده است. نرسی(حک: 295- 304م) همراه با مظهر ناهید و حقله پادشاهی، بهرام دوم (حک: 276- 293م) در حال نبرد، مجلس پیروزی هرمز دوم (حک: 352- 310م)، نقش برجسته <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">[[شاپور|</ins>شاپور دوم<ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">]] </ins>(حک: 310- 379م)، نقش برجسته اردشیر بالکان (226- 242م) در حالی که فره‌ایزدیو نشان <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">پادشاهی را </ins>از مظهر اهورمزدا <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">می گیرد </ins>و سرانجام نقش برجسته‌ای مذهبی از <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">[[ایلامیان|</ins>دوره <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">ایلام]]، </ins>دیگر حجاری ها و پیکرتراش‌های کوه حاجی اباد در نقش رستم هستند. در شمال نقش رستم و بر بالای کوه‌ حاجیاباد و برج سنگی اتشدان از <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">[[هخامنشیان|</ins>دوره هخامنشیان<ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">]] </ins>به مکعب تراشیده شده‌اند و در نزدیکی انها استودان‌هایی(دخمه) مربوط به دوره ساسانی قرار گرفته است که ان محل را به نام شاه اسماعیل میخوانند. در نزدیکیان نیز 45 عدد استودان در محلی به نام <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">گرم‌آباد </ins>قرار گرفته است. مجموعه اثار نقش رستم در سال 1310 به ثبت ملی رسیدند و اکنون جزو میراث‌های ایرانی هستند که به ثبت جهانی یونسکو رسیده‌اند&lt;ref&gt;    برای اگاهی بیشتر، ر. ک: گیرشمن، رومن، '''''ایران از اغاز تا اسلام'''''، ترجمه محمد معین، تهران: علمی و فرهنگی، 1374، ص 173- 175 و 384- <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">405. &lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;</ins>فرصت‌الدوله شیرازی، محمد نصیربن جعفر حسینی، '''''اثار عجم''''' '''''در تاریخ جغرافیایی بلاد و اماکن فارس'''''، به کوشش علی دهباشی، تهران. فرهنگسرا، <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">1362؛ </ins>نشر تاریخ و فرهنگ ایران زمین (30)<ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">.&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;</ins>گیرشمن، رومن، '''''هنر ایران در دوره هخامنشی،''''' ترجمه عیسی بهنام. تهران: بنگاه ترجمه و نشر کتاب، 1346.&lt;/ref&gt;.</div></td></tr> <tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br></td></tr> <tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>== نیز نگاه کنید به ==</div></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>== نیز نگاه کنید به ==</div></td></tr> <tr><td colspan="2" class="diff-side-deleted"></td><td class="diff-marker" data-marker="+"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div><ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;"></ins></div></td></tr> <tr><td colspan="2" class="diff-side-deleted"></td><td class="diff-marker" data-marker="+"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div><ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">* [[ساسانیان]]</ins></div></td></tr> <tr><td colspan="2" class="diff-side-deleted"></td><td class="diff-marker" data-marker="+"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div><ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">* [[هخامنشیان]]</ins></div></td></tr> <tr><td colspan="2" class="diff-side-deleted"></td><td class="diff-marker" data-marker="+"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div><ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">* [[تخت جمشید]]</ins></div></td></tr> <tr><td colspan="2" class="diff-side-deleted"></td><td class="diff-marker" data-marker="+"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div><ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">* [[ایلامیان]]</ins></div></td></tr> <tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br></td></tr> <tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>== مآخذ ==</div></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>== مآخذ ==</div></td></tr> <tr><td class="diff-marker" data-marker="−"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #ffe49c; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div> </div></td><td class="diff-marker" data-marker="+"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div><ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">&lt;references /&gt;</ins></div></td></tr> <tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>== منبع اصلی ==</div></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>== منبع اصلی ==</div></td></tr> <tr><td class="diff-marker" data-marker="−"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #ffe49c; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>دانشنامه ایران  </div></td><td class="diff-marker" data-marker="+"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div><ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">[https://icro.ir/ سازمان فرهنگ و ارتباطات اسلامی، مرکز مطالعات راهبردی روابط فرهنگی] (1398). </ins>دانشنامه ایران<ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">. تهران: [https://alhoda.ir/ موسسه فرهنگی هنری و انتشارات بین المللی الهدی]،</ins></div></td></tr> <tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br></td></tr> <tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>== نویسنده مقاله ==</div></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>== نویسنده مقاله ==</div></td></tr> <tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>حسن باستانی راد</div></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>حسن باستانی راد</div></td></tr> </table>

Samei https://iranology-e.ir/index.php?title=%D9%86%D9%82%D8%B4_%D8%B1%D8%B3%D8%AA%D9%85&diff=2684&oldid=prev 2025-02-05T16:25:33Z

<p></p> <a href="https://iranology-e.ir/index.php?title=%D9%86%D9%82%D8%B4_%D8%B1%D8%B3%D8%AA%D9%85&amp;diff=2684&amp;oldid=878">نمایش تغییرات</a>

Nazli https://iranology-e.ir/index.php?title=%D9%86%D9%82%D8%B4_%D8%B1%D8%B3%D8%AA%D9%85&diff=878&oldid=prev 2024-08-14T04:00:04Z

<p>صفحه‌ای تازه حاوی «&#039;&#039;&#039;نقش رستم&#039;&#039;&#039; مجموعه‌اي از آثار و يادمان‌ها، سنگ نبشته‌ها، نگاره‌ها، آرمگاه‌ها و آتشدان‌ها از دوره‌هاي عيلام&lt;sup&gt;*&lt;/sup&gt; (هزاره‌هاي سوم تا يكم ق. م)، هخامنشيان&lt;sup&gt;*&lt;/sup&gt; (550- 330ق. م) و ساسانيان&lt;sup&gt;*&lt;/sup&gt; (226- 651م) در نزديكي تحت جمشيد&lt;sup&gt;*&lt;/sup&gt; و استخر. كوه حاجي...» ایجاد کرد</p> <p><b>صفحهٔ تازه</b></p><div>&#039;&#039;&#039;نقش رستم&#039;&#039;&#039; مجموعه‌اي از آثار و يادمان‌ها، سنگ نبشته‌ها، نگاره‌ها، آرمگاه‌ها و آتشدان‌ها از دوره‌هاي عيلام&lt;sup&gt;*&lt;/sup&gt; (هزاره‌هاي سوم تا يكم ق. م)، هخامنشيان&lt;sup&gt;*&lt;/sup&gt; (550- 330ق. م) و ساسانيان&lt;sup&gt;*&lt;/sup&gt; (226- 651م) در نزديكي تحت جمشيد&lt;sup&gt;*&lt;/sup&gt; و استخر.<br /> <br /> كوه حاجي آباد در دوكيلومتري شمال تخت جمشيد قرارگرفته است كه در آن آثاري به اين شرح برجاي مانده‌اند: &#039;&#039;&#039;نقش رجب يا نقش قهرمانان&#039;&#039;&#039; با كتيبه‌ها و حجاري‌هايي از اردشير بابكان و شاپور يكم ساساني همراه با تمثال اهورمزدا، نشان‌هاي پادشاهي و طراحي زيبايي از تصويرنگاري چهره و لباس؛ متني كه به سه زبان پهلوي ساساني، پهلوي اشكاني و يوناني از رسميت يافتن آيين زرتشتي در آن دوره گواهي مي‌دهد.&lt;sup&gt;1&lt;/sup&gt; <br /> <br /> &#039;&#039;&#039;تحت گوهر يا تخت رستم&#039;&#039;&#039; از تخته‌سنگ‌هاي منظم در نزديكي نقش رجب مربوط به دورة هخامنشيان؛ &#039;&#039;&#039;نقش رستم&#039;&#039;&#039; كه شامل آثار زير است: آرامگاه‌هاي شاهان هخامنشي، خشايارشاه، داريوش يكم، اردشير يكم و داريوش دوم كه با طرح چليپا (صليب) برفراز ديوار جنوبي كوه حاجي آباد قرار گرفته‌اند: در بالاي آرامگاه تصوير پادشاه هخامنشي در حالي كه كمان به دست داردو دست راست را به سوي آتش مقدس و اهورا مزدا نشانه گرفته، حجاري شده است. نمايندگان اقوام قلمرو پادشاهي هخامنشي در دور رديف چهارده‌تايي (28 نماينده) تخت روان را برفراز دست گرفته‌اند.<br /> <br /> در ورودي آرامگاه در ميان چهار ستون كه برفراز آنها از پيكره‌ گاو مقدس سرستون تراشيده‌اند به داخل آرامگاه راه مي‌يابد. درون آرامگاه داريوش يكم نه قبر قرار دارد و در كنار حجاري‌هاي درون چليپا متن‌هايي به زبان فارسي باستان، عيلامي و بابلي نوشته شده‌اند.&lt;sup&gt;2&lt;/sup&gt; روبه روي آرامگاه‌ها كلبة زرتشت از سنگ‌هاي خوش‌تراش با طرح مكعب، به صورتي بسيار زيبا در سه طبقه در دورة هخامنشيان بنا شده است كه در پايين ديوار آن كتيبه‌هايي از شاپور يكم ساساني (262م) و كريتر؛ موبد آن دوره نوشته شده و آگاهي‌هايي در باره امور مذهبي و اداري دارند.&lt;sup&gt;.3&lt;/sup&gt; اين بنا به احتمال قوي آتشكده و محل نگهداري متون مذهبي، &#039;&#039;&#039;&#039;&#039;اوستا&#039;&#039;&#039;&#039;&#039;، بوده است كه در دورة ساسانيان بُن‌خانه ناميده مي‌شد.&lt;sup&gt;4&lt;/sup&gt;<br /> <br /> در زير آرامگاه شاهان هخامنشي كتيبه‌ها و تصويرهايي از پادشاهان ساساني حجاري  شده است كه زيباترين آنها صحنة پيروزي شاپور يكم (حك: 242- 271م) بر والريان[1] امپراتور رم است در حالي كه شاپور بر اسب سوار و امپراتور در مقابل او زانو زده است. نرسي (حك: 295- 304م) همراه با مظهر ناهيد و حقلة پادشاهي، بهرام دوم (حك: 276- 293م) در حال نبرد، مجلس پيروزي هرمز دوم (حك: 352- 310م)، نقش برجستة شاپور دوم (حك: 310- 379م)، نقش برجستة اردشير بالكان (226- 242م) در حالي كه فره‌ايزدي و نشان پادشاهي را از مظهر اهورمزدا مي‌گيرد و سرانجام نقش برجسته‌اي مذهبي از دورة عيلام، ديگر حجاري‌ها و پيكرتراش‌هاي كوه حاجي آباد در نقش رستم هستند. در شمال نقش رستم و بر بالاي كوه‌ حاجي آباد و برج سنگي آتشدان از دورة هخامنشيان به مكعب تراشيده شده‌اند و در نزديكي آنها استودان‌هايي (دخمه) مربوط به دورة ساساني قرار گرفته است كه آن محل را به نام شاه اسماعيل مي‌خوانند. در نزديكي آن نيز 45 عدد استودان در محلي به نام گرم‌آباد قرار گرفته است. مجموعه آثار نقش رستم در سال 1310 به ثبت ملي رسيدند و اكنون جزو ميراث‌هاي ايراني هستند كه به ثبت جهاني يونسكو رسيده‌اند.&lt;sup&gt;5&lt;/sup&gt; <br /> <br /> &#039;&#039;&#039;&#039;&#039;مآخذ:&#039;&#039;&#039;&#039;&#039;<br /> <br /> 1-             كريستن سن، آرتور، &#039;&#039;&#039;&#039;&#039;ايران در زمان ساسانيان&#039;&#039;&#039;&#039;&#039;. ترجمه غلامرضا رشيد ياسمي، تهران: دنياي كتاب، 1374، ص 87، 88، 139 و 260.<br /> <br /> 2-             مصطفوي، سيدمحمدتقي، &#039;&#039;&#039;&#039;&#039;اقليم پارس&#039;&#039;&#039;&#039;&#039;، &#039;&#039;&#039;&#039;&#039;آثار تاريخي و اماكن باستاني فارس&#039;&#039;&#039;&#039;&#039;، تهران: نشر اشاره، 1375، ص 36- 43.<br /> <br /> 3-             لوكرنين، و. گ. «نهادهاي سياسي، اجتماعي و اداري، ماليات‌ها و داد و ستد»، &#039;&#039;&#039;&#039;&#039;در تاريخ ايران از سلوكيان تا فروپاشي دولت ساسانيان&#039;&#039;&#039;&#039;&#039;، پژوهش دانشگاه كمبريج. ترجمه حسن انوشه، تهران: اميركبير، 1381، ص 128- 129.<br /> <br /> 4-             مصطفوي، &#039;&#039;&#039;&#039;&#039;اقليم پارس&#039;&#039;&#039;&#039;&#039;، ص 41؛ كُخ، هايدماري، &#039;&#039;&#039;&#039;&#039;از زبان داريوش&#039;&#039;&#039;&#039;&#039;، ترجمه پرويز رجبي، تهران: كارنگ، 1379. ص 336- 344.<br /> <br /> 5-             براي آگاهي بيشتر، ر. ك: گيرشمن، رومن، &#039;&#039;&#039;&#039;&#039;ايران از آغاز تا اسلام&#039;&#039;&#039;&#039;&#039;، ترجمه محمد معين، تهران: علمي و فرهنگي، 1374، ص 173- 175 و 384- 405؛ فرصت‌الدوله شيرازي، محمد نصيربن جعفر حسيني، &#039;&#039;&#039;&#039;&#039;آثار عجم&#039;&#039;&#039;&#039;&#039; &#039;&#039;&#039;&#039;&#039;در تاريخ جغرافيايي بلاد و اماكن فارس&#039;&#039;&#039;&#039;&#039;، به كوشش علي دهباشي، تهران. فرهنگسرا، 1362 و نشر تاريخ و فرهنگ ايران زمين (30)؛ گيرشمن، رومن، &#039;&#039;&#039;&#039;&#039;هنر ايران در دوره هخامنشي،&#039;&#039;&#039;&#039;&#039; ترجمه عيسي بهنام. تهران: بنگاه ترجمه و نشر كتاب، 1346. <br /> <br /> <br /> حسن باستانی راد<br /> ----[1] - Valerien</div>

Samei