https://iranology-e.ir/index.php?action=history&feed=atom&title=%D9%86%D9%88%D8%AD%D9%87_%D8%AE%D9%88%D8%A7%D9%86%DB%8C 2026-06-21T04:54:39Z تاریخچهٔ نسخه‌ها برای این صفحه در ویکی MediaWiki 1.43.1 https://iranology-e.ir/index.php?title=%D9%86%D9%88%D8%AD%D9%87_%D8%AE%D9%88%D8%A7%D9%86%DB%8C&diff=6148&oldid=prev 2025-05-05T10:52:13Z

<p></p> <table style="background-color: #fff; color: #202122;" data-mw="interface"> <col class="diff-marker" /> <col class="diff-content" /> <col class="diff-marker" /> <col class="diff-content" /> <tr class="diff-title" lang="fa"> <td colspan="2" style="background-color: #fff; color: #202122; text-align: center;">→ نسخهٔ قدیمی‌تر</td> <td colspan="2" style="background-color: #fff; color: #202122; text-align: center;">نسخهٔ ‏۵ مهٔ ۲۰۲۵، ساعت ۱۰:۵۲</td> </tr><tr><td colspan="2" class="diff-lineno" id="mw-diff-left-l1">خط ۱:</td> <td colspan="2" class="diff-lineno">خط ۱:</td></tr> <tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>نوحه‌ خوانی، خواندن شعر و مرثیه با آواز و آهنگ‌های حزینِ مناسبِ مجالس سوگواری مردگان و عزاداری امامان به ویژه شهیدان کربلا در روضه ‌خوانی، تعزیه‌خوانی و دسته‌های سینه‌زنی و زنجیر‌زنی.</div></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>نوحه‌ خوانی، خواندن شعر و مرثیه با آواز و آهنگ‌های حزینِ مناسبِ مجالس سوگواری مردگان و عزاداری امامان به ویژه شهیدان کربلا در روضه ‌خوانی، تعزیه‌خوانی و دسته‌های سینه‌زنی و زنجیر‌زنی.</div></td></tr> <tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br></td></tr> <tr><td class="diff-marker" data-marker="−"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #ffe49c; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>در مراسم عزاداری ائمه معمولاً کسی با صدایی خوش که او را نوحه ‌خوان» می‌گویند؛ نوحه می‌خواند و گروهی دیگر با او دم می‌گیرند و بر سینه می‌زنند. اشعار نوحه‌ها را شاعران گمنام و مردم کوچه و بازار و شماری از شاعران بنام سروده‌اند که معمولاً از آنها اسم نمی‌برند. شعرهای نوحه دارای اوزان عروضی است&lt;ref&gt;میرصادقی (ذوالقدر)، میمنت (1373). واژه‌نامه هنر شاعری. تهران: مهناز، ص 287.&lt;/ref&gt;. در تعزیه، نوحه‌های پیشخوانی با آواز دسته‌جمعی و در یک یا و سه گوشه از دستگاه‌های معین می‌خواندند. مثلاً در تعزیه «شهادت قاسم» <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">قزوین، </del>نوحه‌ای در شور و کُرد و بیات می‌خواندند&lt;ref&gt;شهیدی، عنایت‌الله (1380). پژوهشی در تعزیه و تعزیه‌خوانی در تهران. تهران: [https://iranculturalstudies.com/ دفتر پژوهش‌های فرهنگی]، ص 447-446.&lt;/ref&gt;.  </div></td><td class="diff-marker" data-marker="+"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>در مراسم عزاداری ائمه معمولاً کسی با صدایی خوش که او را نوحه ‌خوان» می‌گویند؛ نوحه می‌خواند و گروهی دیگر با او دم می‌گیرند و بر سینه می‌زنند. اشعار نوحه‌ها را شاعران گمنام و مردم کوچه و بازار و شماری از شاعران بنام سروده‌اند که معمولاً از آنها اسم نمی‌برند. شعرهای نوحه دارای اوزان عروضی است&lt;ref&gt;میرصادقی (ذوالقدر)، میمنت (1373). <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">'''''</ins>واژه‌نامه هنر شاعری<ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">'''''</ins>. تهران: مهناز، ص 287.&lt;/ref&gt;. در تعزیه، نوحه‌های پیشخوانی با آواز دسته‌جمعی و در یک یا و سه گوشه از دستگاه‌های معین می‌خواندند. مثلاً در تعزیه «شهادت قاسم» <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">[[استان قزوین|قزوین]]، </ins>نوحه‌ای در شور و کُرد و بیات می‌خواندند&lt;ref&gt;شهیدی، عنایت‌الله (1380). <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">'''''</ins>پژوهشی در تعزیه و تعزیه‌خوانی در تهران<ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">'''''</ins>. تهران: [https://iranculturalstudies.com/ دفتر پژوهش‌های فرهنگی]، ص 447-446<ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">.&lt;/ref&gt;. معمولاً مسجدها، تکیه‌ها، سرگذرها و بازارها در ماه‌های محرم و صفر، محل نوحه‌خوانی، سینه‌زنی و زنجیرزنی است&lt;ref name=":0"&gt;شهریاری، خسرو (1365). '''''کتاب نمایش تهران'''''. تهران: [https://amirkabirpub.ir/ امیرکبیر]، ص 369</ins>.&lt;/ref&gt;.  </div></td></tr> <tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br></td></tr> <tr><td class="diff-marker" data-marker="−"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #ffe49c; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div><del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">معمولاً مسجدها، تکیه‌ها، سرگذرها </del>و <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">بازارها </del>در <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">ماه‌های محرم </del>و <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">صفر، محل نوحه‌خوانی، </del>سینه‌زنی <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">و زنجیرزنی </del>است&lt;ref <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">name=":0"</del>&gt;<del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">شهریاری، خسرو </del>(<del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">1365</del>). <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">کتاب نمایش تهران</del>. تهران: <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">[https:</del>/<del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">/amirkabirpub</del>.<del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">ir</del>/ <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">امیرکبیر]، ص 369</del>.&lt;/ref&gt;.  </div></td><td class="diff-marker" data-marker="+"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div><ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">سرودن اشعار مرثیه </ins>و <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">نوحه </ins>در <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">[[قاجاریه|دوره قاجار]] بسیار رواج یافت </ins>و <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">یغمای جندقی و محتشم کاشانی یکی از معروف‌ترین مراثی‌‍‌سرایان این دوره به شمار می‌رود. یغما جندقی ظاهراً مبتکر مرثیه‌سازی که آن را نوحه </ins>سینه‌زنی <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">می‌نامند، </ins>است&lt;ref&gt;<ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">مصاحب، غلامحسین </ins>(<ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">1381</ins>). <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">'''''دایره‌المعارف فارسی'''''</ins>. تهران: <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">شرکت سهامی کتاب‌های جیبی.&lt;</ins>/<ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">ref&gt;&lt;ref&gt;خاقانی، روح‌الله (1376). '''''سرگذشت موسیقی ایران'''''</ins>.<ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">تهران: صفی‌علیشاه، 1</ins>/<ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">362-363</ins>.&lt;/ref&gt;.  </div></td></tr> <tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br></td></tr> <tr><td class="diff-marker" data-marker="−"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #ffe49c; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div><del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">سرودن اشعار مرثیه </del>و نوحه <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">در دوره قاجار بسیار رواج یافت و یغمای جندقی و محتشم کاشانی یکی </del>از <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">معروف‌ترین مراثی‌‍‌سرایان </del>این <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">دوره به شمار می‌رود. یغما جندقی ظاهراً مبتکر مرثیه‌سازی </del>که <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">آن </del>را نوحه سینه‌زنی <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">می‌نامند، است</del>&lt;ref&gt;<del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">مصاحب، غلامحسین </del>(<del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">1381</del>). <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">دایره‌المعارف فارسی</del>. تهران: <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">شرکت سهامی کتاب‌های جیبی</del>.</div></td><td class="diff-marker" data-marker="+"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div><ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">در گذشته آهنگ‌های نوحه را به سینه‌زن‌ها </ins>و <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">پامنبری خوان‌ها می‌آموختند تا شعر </ins>نوحه <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">را با آن آهنگ‌ها بخوانند. </ins>از <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">جمله معلمان </ins>این <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">فن میرزا محمد مکتب‌دار اصفهانی بود </ins>که <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">پامنبری‌ها </ins>را <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">در خواندن </ins>نوحه <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">تعلیم می‌داد. در کاخ‌های پادشاهان [[قاجاریه|قاجار]] مراسم نوحه‌خوانی و </ins>سینه‌زنی <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">برپا می‌شد. در اندرونی و میان‌ زن‌های درباری نیز نوحه‌خوانان زن نوحه خوانی می‌کردند</ins>&lt;ref <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">name=":0" /</ins>&gt;<ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">. نوحه‌های پیشخوانی مجالس تعزیه در تکیه  دولت و در [[ناصر الدین شاه قاجار|دوره ناصرالدین شاه]] و [[مظفرالدین شاه]] نیز شهرت دارد&lt;ref&gt;شهیدی، عنایت‌الله </ins>(<ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">1380</ins>). <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">'''''پژوهشی در تعزیه و تعزیه‌خوانی در تهران'''''</ins>. تهران: <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">[https://iranculturalstudies.com/ دفتر پژوهش‌های فرهنگی]، ص 446.&lt;/ref&gt;</ins>.</div></td></tr> <tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br></td></tr> <tr><td class="diff-marker" data-marker="−"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #ffe49c; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div><del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">خاقانی، روح‌الله (1376). سرگذشت موسیقی ایران،تهران: صفی‌علیشاه، 1/362-363.&lt;/ref&gt;. </del></div></td><td class="diff-marker" data-marker="+"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div><ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">== نیز نگاه کنید به ==</ins></div></td></tr> <tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br></td></tr> <tr><td class="diff-marker" data-marker="−"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #ffe49c; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div><del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">در گذشته آهنگ‌های نوحه را به سینه‌زن‌ها و پامنبری خوان‌ها می‌آموختند تا شعر نوحه را با آن آهنگ‌ها بخوانند. از جمله معلمان این فن میرزا محمد مکتب‌دار اصفهانی بود که پامنبری‌ها را در خواندن نوحه تعلیم می‌داد. در کاخ‌های پادشاهان قاجار مراسم نوحه‌خوانی و سینه‌زنی برپا می‌شد. در اندرونی و میان‌ زن‌های درباری نیز نوحه‌خوانان زن نوحه خوانی می‌کردند&lt;ref name=":0" /&gt;. نوحه‌های پیشخوانی مجالس تعزیه در تکیه  دولت و در دوره </del>ناصرالدین شاه <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">و </del>مظفرالدین شاه <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">نیز شهرت دارد&lt;ref&gt;شهیدی، عنایت‌الله (1380). پژوهشی در تعزیه و تعزیه‌خوانی در تهران. تهران: [https://iranculturalstudies.com/ دفتر پژوهش‌های فرهنگی</del>]<del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">، ص 446.&lt;/ref&gt;.</del></div></td><td class="diff-marker" data-marker="+"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div><ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">* [[قاجاریه]]</ins></div></td></tr> <tr><td colspan="2" class="diff-side-deleted"></td><td class="diff-marker" data-marker="+"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div><ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">* [[</ins>ناصرالدین شاه <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">قاجار]]</ins></div></td></tr> <tr><td colspan="2" class="diff-side-deleted"></td><td class="diff-marker" data-marker="+"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div><ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">* [[</ins>مظفرالدین شاه]<ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">]</ins></div></td></tr> <tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br></td></tr> <tr><td class="diff-marker" data-marker="−"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #ffe49c; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>== <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">کتابشناسی </del>==</div></td><td class="diff-marker" data-marker="+"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>== <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">مآخذ </ins>==</div></td></tr> <tr><td colspan="2" class="diff-side-deleted"></td><td class="diff-marker" data-marker="+"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div><ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">&lt;references /&gt;</ins></div></td></tr> <tr><td colspan="2" class="diff-side-deleted"></td><td class="diff-marker" data-marker="+"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div> </div></td></tr> <tr><td colspan="2" class="diff-side-deleted"></td><td class="diff-marker" data-marker="+"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div><ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">== منبع اصلی ==</ins></div></td></tr> <tr><td colspan="2" class="diff-side-deleted"></td><td class="diff-marker" data-marker="+"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div><ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">[https://icro.ir/ سازمان فرهنگ و ارتباطات اسلامی، مرکز مطالعات راهبردی روابط فرهنگی] (1398). دانشنامه ایران. تهران: [https://alhoda.ir/ موسسه فرهنگی هنری و انتشارات بین المللی الهدی]،</ins></div></td></tr> <tr><td colspan="2" class="diff-side-deleted"></td><td class="diff-marker" data-marker="+"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div> </div></td></tr> <tr><td colspan="2" class="diff-side-deleted"></td><td class="diff-marker" data-marker="+"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div><ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">== نویسنده مقاله ==</ins></div></td></tr> <tr><td colspan="2" class="diff-side-deleted"></td><td class="diff-marker" data-marker="+"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div><ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">محمود عزیزی</ins></div></td></tr> <tr><td colspan="2" class="diff-side-deleted"></td><td class="diff-marker" data-marker="+"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div><ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">[[رده:هنر]]</ins></div></td></tr> <tr><td colspan="2" class="diff-side-deleted"></td><td class="diff-marker" data-marker="+"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div><ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">[[رده:تئاتر]]</ins></div></td></tr> </table>

Samei https://iranology-e.ir/index.php?title=%D9%86%D9%88%D8%AD%D9%87_%D8%AE%D9%88%D8%A7%D9%86%DB%8C&diff=1907&oldid=prev 2024-11-04T10:42:26Z

<p></p> <table style="background-color: #fff; color: #202122;" data-mw="interface"> <col class="diff-marker" /> <col class="diff-content" /> <col class="diff-marker" /> <col class="diff-content" /> <tr class="diff-title" lang="fa"> <td colspan="2" style="background-color: #fff; color: #202122; text-align: center;">→ نسخهٔ قدیمی‌تر</td> <td colspan="2" style="background-color: #fff; color: #202122; text-align: center;">نسخهٔ ‏۴ نوامبر ۲۰۲۴، ساعت ۱۰:۴۲</td> </tr><tr><td colspan="2" class="diff-lineno" id="mw-diff-left-l1">خط ۱:</td> <td colspan="2" class="diff-lineno">خط ۱:</td></tr> <tr><td class="diff-marker" data-marker="−"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #ffe49c; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div><del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">'''</del>نوحه‌ <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">خواني'''، </del>خواندن شعر و <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">مرثيه </del>با آواز و <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">آهنگ‌هاي حزينِ </del>مناسبِ مجالس <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">سوگواري </del>مردگان و <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">عزاداري </del>امامان به <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">ويژه شهيدان كربلا </del>در روضه <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">‌خواني، تعزيه‌خواني </del>و <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">دسته‌هاي سينه‌زني </del>و <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">زنجير‌زني</del>.</div></td><td class="diff-marker" data-marker="+"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>نوحه‌ <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">خوانی، </ins>خواندن شعر و <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">مرثیه </ins>با آواز و <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">آهنگ‌های حزینِ </ins>مناسبِ مجالس <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">سوگواری </ins>مردگان و <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">عزاداری </ins>امامان به <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">ویژه شهیدان کربلا </ins>در روضه <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">‌خوانی، تعزیه‌خوانی </ins>و <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">دسته‌های سینه‌زنی </ins>و <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">زنجیر‌زنی</ins>.</div></td></tr> <tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br></td></tr> <tr><td class="diff-marker" data-marker="−"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #ffe49c; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>در مراسم <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">عزاداري </del>ائمه معمولاً <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">كسي </del>با <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">صدايي </del>خوش <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">كه </del>او را نوحه ‌خوان» <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">مي‌گويند؛ </del>نوحه <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">مي‌خواند </del>و <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">گروهي ديگر </del>با او دم <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">مي‌گيرند </del>و بر <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">سينه مي‌زنند</del>. اشعار نوحه‌ها را شاعران گمنام و مردم <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">كوچه </del>و بازار و <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">شماري </del>از شاعران بنام سروده‌اند <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">كه </del>معمولاً از آنها اسم <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">نمي‌برند</del>. <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">شعرهاي </del>نوحه <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">داراي </del>اوزان <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">عروضي </del>است<del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">.</del>&lt;<del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">sup</del>&gt;<del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">1</del>&lt;/<del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">sup</del>&gt; در <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">تعزيه، نوحه‌هاي پيشخواني </del>با آواز <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">دسته‌جمعي </del>و در <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">يك يا </del>و سه گوشه از <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">دستگاه‌هاي معين مي‌خواندند</del>. مثلاً در <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">تعزية </del>«شهادت قاسم» <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">قزوين، نوحه‌اي </del>در شور و <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">كُرد </del>و <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">بيات مي‌خواندند.</del>&lt;<del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">sup</del>&gt;<del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">2</del>&lt;/<del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">sup</del>&gt; <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">‌  </del></div></td><td class="diff-marker" data-marker="+"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>در مراسم <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">عزاداری </ins>ائمه معمولاً <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">کسی </ins>با <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">صدایی </ins>خوش <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">که </ins>او را نوحه ‌خوان» <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">می‌گویند؛ </ins>نوحه <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">می‌خواند </ins>و <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">گروهی دیگر </ins>با او دم <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">می‌گیرند </ins>و بر <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">سینه می‌زنند</ins>. اشعار نوحه‌ها را شاعران گمنام و مردم <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">کوچه </ins>و بازار و <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">شماری </ins>از شاعران بنام سروده‌اند <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">که </ins>معمولاً از آنها اسم <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">نمی‌برند</ins>. <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">شعرهای </ins>نوحه <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">دارای </ins>اوزان <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">عروضی </ins>است&lt;<ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">ref</ins>&gt;<ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">میرصادقی (ذوالقدر)، میمنت (1373). واژه‌نامه هنر شاعری. تهران: مهناز، ص 287.</ins>&lt;/<ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">ref</ins>&gt;<ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">. </ins>در <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">تعزیه، نوحه‌های پیشخوانی </ins>با آواز <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">دسته‌جمعی </ins>و در <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">یک یا </ins>و سه گوشه از <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">دستگاه‌های معین می‌خواندند</ins>. مثلاً در <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">تعزیه </ins>«شهادت قاسم» <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">قزوین، نوحه‌ای </ins>در شور و <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">کُرد </ins>و <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">بیات می‌خواندند</ins>&lt;<ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">ref</ins>&gt;<ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">شهیدی، عنایت‌الله (1380). پژوهشی در تعزیه و تعزیه‌خوانی در تهران. تهران: [https://iranculturalstudies.com/ دفتر پژوهش‌های فرهنگی]، ص 447-446.</ins>&lt;/<ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">ref</ins>&gt;<ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">. </ins></div></td></tr> <tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br></td></tr> <tr><td class="diff-marker" data-marker="−"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #ffe49c; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>معمولاً مسجدها، <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">تكيه‌ها، </del>سرگذرها و بازارها در <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">ماه‌هاي </del>محرم و صفر، محل <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">نوحه‌خواني، سينه‌زني </del>و <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">زنجيرزني </del>است<del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">.</del>&lt;<del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">sup</del>&gt;<del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">3</del>&lt;/<del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">sup</del>&gt;  </div></td><td class="diff-marker" data-marker="+"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>معمولاً مسجدها، <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">تکیه‌ها، </ins>سرگذرها و بازارها در <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">ماه‌های </ins>محرم و صفر، محل <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">نوحه‌خوانی، سینه‌زنی </ins>و <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">زنجیرزنی </ins>است&lt;<ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">ref name=":0"</ins>&gt;<ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">شهریاری، خسرو (1365). کتاب نمایش تهران. تهران: [https://amirkabirpub.ir/ امیرکبیر]، ص 369.</ins>&lt;/<ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">ref</ins>&gt;<ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">. </ins></div></td></tr> <tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br></td></tr> <tr><td class="diff-marker" data-marker="−"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #ffe49c; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>سرودن اشعار <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">مرثيه </del>و نوحه در <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">دورة </del>قاجار <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">بسيار </del>رواج <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">يافت </del>و <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">يغماي جندقي </del>و محتشم <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">كاشاني يكي </del>از <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">معروف‌ترين مراثي‌‍‌سرايان اين </del>دوره به شمار <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">مي‌رود</del>. <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">يغما جندقي </del>ظاهراً <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">مبتكر مرثيه‌سازي كه </del>آن را <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">نوحة سينه‌زني مي‌نامند، </del>است<del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">.</del>&lt;<del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">sup&gt;4&lt;/sup</del>&gt;  </div></td><td class="diff-marker" data-marker="+"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>سرودن اشعار <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">مرثیه </ins>و نوحه در <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">دوره </ins>قاجار <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">بسیار </ins>رواج <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">یافت </ins>و <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">یغمای جندقی </ins>و محتشم <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">کاشانی یکی </ins>از <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">معروف‌ترین مراثی‌‍‌سرایان این </ins>دوره به شمار <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">می‌رود</ins>. <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">یغما جندقی </ins>ظاهراً <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">مبتکر مرثیه‌سازی که </ins>آن را <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">نوحه سینه‌زنی می‌نامند، </ins>است&lt;<ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">ref</ins>&gt;<ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">مصاحب، غلامحسین (1381). دایره‌المعارف فارسی. تهران: شرکت سهامی کتاب‌های جیبی.</ins></div></td></tr> <tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br></td></tr> <tr><td class="diff-marker" data-marker="−"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #ffe49c; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div><del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">در گذشته آهنگ‌هاي نوحه را به سينه‌زن‌ها و پامنبري خوان‌ها مي‌آموختند تا شعر نوحه را با آن آهنگ‌ها بخوانند</del>. <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">از جمله معلمان اين فن ميرزا محمد مكتب‌دار اصفهاني بود كه پامنبري‌ها را در خواندن نوحه تعليم مي‌داد</del>. <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">در كاخ‌هاي پادشاهان قاجار مراسم نوحه‌خواني و سينه‌زني برپا مي‌شد. در اندروني و ميان‌ زن‌هاي درباري نيز نوحه‌خوانان زن نوحه خواني مي‌كردند.&lt;sup&gt;5</del>&lt;/<del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">sup</del>&gt; <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">نوحه‌هاي پيشخواني مجالس تعزيه در تكيه  دولت و در دوره ناصرالدين شاه و مظفرالدين شاه نيز شهرت دارد</del>.<del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">&lt;sup&gt;6&lt;/sup&gt;  </del></div></td><td class="diff-marker" data-marker="+"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div><ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">خاقانی، روح‌الله (1376)</ins>. <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">سرگذشت موسیقی ایران،تهران: صفی‌علیشاه، 1/362-363</ins>.&lt;/<ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">ref</ins>&gt;.  </div></td></tr> <tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br></td></tr> <tr><td class="diff-marker" data-marker="−"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #ffe49c; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div><del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">'''''مآخذ</del>:<del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">'''''</del></div></td><td class="diff-marker" data-marker="+"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div><ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">در گذشته آهنگ‌های نوحه را به سینه‌زن‌ها و پامنبری خوان‌ها می‌آموختند تا شعر نوحه را با آن آهنگ‌ها بخوانند. از جمله معلمان این فن میرزا محمد مکتب‌دار اصفهانی بود که پامنبری‌ها را در خواندن نوحه تعلیم می‌داد. در کاخ‌های پادشاهان قاجار مراسم نوحه‌خوانی و سینه‌زنی برپا می‌شد. در اندرونی و میان‌ زن‌های درباری نیز نوحه‌خوانان زن نوحه خوانی می‌کردند&lt;ref name="</ins>:<ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">0" /&gt;. نوحه‌های پیشخوانی مجالس تعزیه در تکیه  دولت و در دوره ناصرالدین شاه و مظفرالدین شاه نیز شهرت دارد&lt;ref&gt;شهیدی، عنایت‌الله (1380). پژوهشی در تعزیه و تعزیه‌خوانی در تهران. تهران: [https://iranculturalstudies.com/ دفتر پژوهش‌های فرهنگی]، ص 446.&lt;/ref&gt;.</ins></div></td></tr> <tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br></td></tr> <tr><td class="diff-marker" data-marker="−"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #ffe49c; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div><del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">1       - ميرصادقي (ذوالقدر)، ميمنت، '''''واژه‌نامه هنر شاعري'''''، تهران، مهناز، چاپ اول 1373 ص 287.</del></div></td><td class="diff-marker" data-marker="+"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div><ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">== کتابشناسی ==</ins></div></td></tr> <tr><td class="diff-marker" data-marker="−"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #ffe49c; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div> </div></td><td colspan="2" class="diff-side-added"></td></tr> <tr><td class="diff-marker" data-marker="−"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #ffe49c; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div><del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">2       - شهيدي، عنايت‌الله، '''''پژوهشي در تعزيه و تعزيه‌خواني در تهران'''''، تهران: دفتر پژوهشهاي فرهنگي، 1380. 447-446.</del></div></td><td colspan="2" class="diff-side-added"></td></tr> <tr><td class="diff-marker" data-marker="−"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #ffe49c; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div> </div></td><td colspan="2" class="diff-side-added"></td></tr> <tr><td class="diff-marker" data-marker="−"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #ffe49c; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div><del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">3      - شهرياري، خسرو. '''''كتاب نمايش''''' ''تهران''، اميركبير، چاپ اول، 1365، دفتر اول (آ- و )، ص 369. </del></div></td><td colspan="2" class="diff-side-added"></td></tr> <tr><td class="diff-marker" data-marker="−"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #ffe49c; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div> </div></td><td colspan="2" class="diff-side-added"></td></tr> <tr><td class="diff-marker" data-marker="−"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #ffe49c; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div><del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">4      – مصاحب، غلامحسين: '''''دايره‌المعارف فارسي'''''، تهران: شركت سهامي كتاب‌هاي جيبي، 1381؛ خاقاني، روح‌الله، '''''سرگذشت موسيقي ايران'''''،تهران: صفي‌عليشاه، 1376، 1/362-363.</del></div></td><td colspan="2" class="diff-side-added"></td></tr> <tr><td class="diff-marker" data-marker="−"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #ffe49c; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div> </div></td><td colspan="2" class="diff-side-added"></td></tr> <tr><td class="diff-marker" data-marker="−"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #ffe49c; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div><del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">5      – ميرصادقي (ذوالقدر)، ميمنت، همانجا. </del></div></td><td colspan="2" class="diff-side-added"></td></tr> <tr><td class="diff-marker" data-marker="−"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #ffe49c; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div> </div></td><td colspan="2" class="diff-side-added"></td></tr> <tr><td class="diff-marker" data-marker="−"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #ffe49c; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div><del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">6      - شهيدي،عنايت‌الله، 446.</del></div></td><td colspan="2" class="diff-side-added"></td></tr> </table>

Samei https://iranology-e.ir/index.php?title=%D9%86%D9%88%D8%AD%D9%87_%D8%AE%D9%88%D8%A7%D9%86%DB%8C&diff=939&oldid=prev 2024-08-14T17:09:44Z

<p>صفحه‌ای تازه حاوی «&#039;&#039;&#039;نوحه‌ خواني&#039;&#039;&#039;، خواندن شعر و مرثيه با آواز و آهنگ‌هاي حزينِ مناسبِ مجالس سوگواري مردگان و عزاداري امامان به ويژه شهيدان كربلا در روضه ‌خواني، تعزيه‌خواني و دسته‌هاي سينه‌زني و زنجير‌زني. در مراسم عزاداري ائمه معمولاً كسي با صدايي خوش كه...» ایجاد کرد</p> <p><b>صفحهٔ تازه</b></p><div>&#039;&#039;&#039;نوحه‌ خواني&#039;&#039;&#039;، خواندن شعر و مرثيه با آواز و آهنگ‌هاي حزينِ مناسبِ مجالس سوگواري مردگان و عزاداري امامان به ويژه شهيدان كربلا در روضه ‌خواني، تعزيه‌خواني و دسته‌هاي سينه‌زني و زنجير‌زني.<br /> <br /> در مراسم عزاداري ائمه معمولاً كسي با صدايي خوش كه او را نوحه ‌خوان» مي‌گويند؛ نوحه مي‌خواند و گروهي ديگر با او دم مي‌گيرند و بر سينه مي‌زنند. اشعار نوحه‌ها را شاعران گمنام و مردم كوچه و بازار و شماري از شاعران بنام سروده‌اند كه معمولاً از آنها اسم نمي‌برند. شعرهاي نوحه داراي اوزان عروضي است.&lt;sup&gt;1&lt;/sup&gt; در تعزيه، نوحه‌هاي پيشخواني با آواز دسته‌جمعي و در يك يا و سه گوشه از دستگاه‌هاي معين مي‌خواندند. مثلاً در تعزية «شهادت قاسم» قزوين، نوحه‌اي در شور و كُرد و بيات مي‌خواندند.&lt;sup&gt;2&lt;/sup&gt; ‌  <br /> <br /> معمولاً مسجدها، تكيه‌ها، سرگذرها و بازارها در ماه‌هاي محرم و صفر، محل نوحه‌خواني، سينه‌زني و زنجيرزني است.&lt;sup&gt;3&lt;/sup&gt; <br /> <br /> سرودن اشعار مرثيه و نوحه در دورة قاجار بسيار رواج يافت و يغماي جندقي و محتشم كاشاني يكي از معروف‌ترين مراثي‌‍‌سرايان اين دوره به شمار مي‌رود. يغما جندقي ظاهراً مبتكر مرثيه‌سازي كه آن را نوحة سينه‌زني مي‌نامند، است.&lt;sup&gt;4&lt;/sup&gt; <br /> <br /> در گذشته آهنگ‌هاي نوحه را به سينه‌زن‌ها و پامنبري خوان‌ها مي‌آموختند تا شعر نوحه را با آن آهنگ‌ها بخوانند. از جمله معلمان اين فن ميرزا محمد مكتب‌دار اصفهاني بود كه پامنبري‌ها را در خواندن نوحه تعليم مي‌داد. در كاخ‌هاي پادشاهان قاجار مراسم نوحه‌خواني و سينه‌زني برپا مي‌شد. در اندروني و ميان‌ زن‌هاي درباري نيز نوحه‌خوانان زن نوحه خواني مي‌كردند.&lt;sup&gt;5&lt;/sup&gt; نوحه‌هاي پيشخواني مجالس تعزيه در تكيه  دولت و در دوره ناصرالدين شاه و مظفرالدين شاه نيز شهرت دارد.&lt;sup&gt;6&lt;/sup&gt; <br /> <br /> &#039;&#039;&#039;&#039;&#039;مآخذ:&#039;&#039;&#039;&#039;&#039;<br /> <br /> 1       - ميرصادقي (ذوالقدر)، ميمنت، &#039;&#039;&#039;&#039;&#039;واژه‌نامه هنر شاعري&#039;&#039;&#039;&#039;&#039;، تهران، مهناز، چاپ اول 1373 ص 287.<br /> <br /> 2       - شهيدي، عنايت‌الله، &#039;&#039;&#039;&#039;&#039;پژوهشي در تعزيه و تعزيه‌خواني در تهران&#039;&#039;&#039;&#039;&#039;، تهران: دفتر پژوهشهاي فرهنگي، 1380. 447-446.<br /> <br /> 3      - شهرياري، خسرو. &#039;&#039;&#039;&#039;&#039;كتاب نمايش&#039;&#039;&#039;&#039;&#039; &#039;&#039;تهران&#039;&#039;، اميركبير، چاپ اول، 1365، دفتر اول (آ- و )، ص 369. <br /> <br /> 4      – مصاحب، غلامحسين: &#039;&#039;&#039;&#039;&#039;دايره‌المعارف فارسي&#039;&#039;&#039;&#039;&#039;، تهران: شركت سهامي كتاب‌هاي جيبي، 1381؛ خاقاني، روح‌الله، &#039;&#039;&#039;&#039;&#039;سرگذشت موسيقي ايران&#039;&#039;&#039;&#039;&#039;،تهران: صفي‌عليشاه، 1376، 1/362-363.<br /> <br /> 5      – ميرصادقي (ذوالقدر)، ميمنت، همانجا. <br /> <br /> 6      - شهيدي،عنايت‌الله، 446.</div>

Samei