نوروز عامه - تاریخچهٔ نسخه‌ها

Maedeh در ‏۱۴ فوریهٔ ۲۰۲۶، ساعت ۱۵:۰۱

2026-02-14T15:01:44Z

→ نسخهٔ قدیمی‌تر		نسخهٔ ‏۱۴ فوریهٔ ۲۰۲۶، ساعت ۱۵:۰۱
خط ۱:		خط ۱:
	روایات دیگری نیز که در دست است و در منابع مختلف از آنها یاد شده، بیش و کم با همین تعبیرات همراهی دارد که: «روز [[نوروز بزرگ\|اول فروردین]]، ابتداء بهار است، و این را نوروز کوچک و نوروز عامه و نوروز صغیر، گویند. خدای تعالی در این روز عالم را آفرید و هر هفت کوکب در اوج تدویر بودند و اوجات همه در نقطه اوّل حمل بود در این روز حکم شد که به سیر و دور درآیند و آدم علیه‌السلام را نیز در این روز خلق کرد، و بعضی گفته‌اند که جمشید که او اول جم نام داشت و عربان او را منو شلخ می‌گویند سیر عالم می‌کرد چون به آذربایجان رسید فرمود تخت مرصعی بر جای بلندی رو به جانب مشرق‌گذارند و خود تاج مرصعی بر سر نهاده بر آن تخت بنشست، همین که آفتاب طلوع کرد و پرتوش بر آن تاج و تخت افتاد شعاعی در غایت روشنی پدید آمد، مردمان از آن شاد شدند و گفتند این روز نو است و چون به زبان پهلوی شعاع را شید می‌گویند این لفظ رابر حکم افزودند و او را جمشید خواندند و جشن عظیم کردند و از آن روز این رسم پیدا نشد.»<ref>~~دهخدا، علی‌اکبر~~. ~~لغت‌نامه. ج ۱۴، تهران، مؤسسه~~ انتشارات ~~و چاپ دانشگاه~~ تهران، ~~پاییز ۱۳۷۳،~~ ص ~~۲۰۱۸۲~~/ تبریزی، محمد حسین‌بن خلف، برهان ~~قاطع،~~ باهتمام ~~دِکتر~~ معین، ج ۴، ناشر: ابن‌سینا، ۱۳۴۲، ص ۲۱۸۷ / ~~بزرگزاد، حبیب‌الله، جشنها~~ و ~~اعیاد ملّی و مذهبی در ایران، یاد شده، ص ۱۵~~.</ref>		روایات دیگری نیز که در دست است و در منابع مختلف از آنها یاد شده، بیش و کم با همین تعبیرات همراهی دارد که: «روز [[نوروز بزرگ\|اول فروردین]]، ابتداء بهار است، و این را نوروز کوچک و نوروز عامه و نوروز صغیر، گویند. خدای تعالی در این روز عالم را آفرید و هر هفت کوکب در اوج تدویر بودند و اوجات همه در نقطه اوّل حمل بود در این روز حکم شد که به سیر و دور درآیند و آدم علیه‌السلام را نیز در این روز خلق کرد، و بعضی گفته‌اند که جمشید که او اول جم نام داشت و عربان او را منو شلخ می‌گویند سیر عالم می‌کرد چون به آذربایجان رسید فرمود تخت مرصعی بر جای بلندی رو به جانب مشرق‌گذارند و خود تاج مرصعی بر سر نهاده بر آن تخت بنشست، همین که آفتاب طلوع کرد و پرتوش بر آن تاج و تخت افتاد شعاعی در غایت روشنی پدید آمد، مردمان از آن شاد شدند و گفتند این روز نو است و چون به زبان پهلوی شعاع را شید می‌گویند این لفظ رابر حکم افزودند و او را جمشید خواندند و جشن عظیم کردند و از آن روز این رسم پیدا نشد<ref>بزرگزاد، حبیب الله. '''''جشن‌ها و اعیاد ملی و مذهبی در ایران'''''، انتشارات نگارنده، تهران، ص ۱۵.</ref><ref>تبریزی، محمد حسین‌بن خلف، '''''برهان قاطع'''''، باهتمام دکتر معین، ج ۴، ناشر: ابن‌سینا، ۱۳۴۲، ص ۲۱۸۷.</ref><ref>دهخدا، علی‌اکبر. '''''لغت‌نامه'''''. ج۱۴، تهران، [https://press.ut.ac.ir/ مؤسسه انتشارات و چاپ دانشگاه تهران]، پاییز ۱۳۷۳، ص۲۰۱۸۲.</ref>.»

	محرز است که اگر هم در دربار شاهان ~~ساسانی،~~ یک ماه را به [[نوروز بزرگ\|نوروز]] اختصاص می‌دادند، این امر مستلزم آن نبود که آحاد رعیت نیز دست از کار بکشند و به عیش و نوش پردازند. چون روال زندگی اکثریت زحمتکش نیز بر کار و تلاش دائم استوار بود و همان که سیزده نوروز به سر می‌رسید، به طور جدّی کوششهای وقفه‌ناپذیر و بی‌تکلف خود را از سرمی‌گرفتند.		محرز است که اگر هم در دربار شاهان [[ساسانیان\|ساسانی]]، یک ماه را به [[نوروز بزرگ\|نوروز]] اختصاص می‌دادند، این امر مستلزم آن نبود که آحاد رعیت نیز دست از کار بکشند و به عیش و نوش پردازند. چون روال زندگی اکثریت زحمتکش نیز بر کار و تلاش دائم استوار بود و همان که سیزده نوروز به سر می‌رسید، به طور جدّی کوششهای وقفه‌ناپذیر و بی‌تکلف خود را از سرمی‌گرفتند.

	== نیز نگاه کنید به ==		== نیز نگاه کنید به ==
خط ۱۰:		خط ۱۰:

	== مآخذ ==		== مآخذ ==
			<references />
	~~# شاهنامه به کوشش دکتر محمد دبیرسیافی~~
	~~# محققان زمان پیامبر اریایی را قریب یک هزار و یک صد سال یپش از میلاد تخمین میزنند.~~

	== منبع اصلی ==		== منبع اصلی ==
	شعبانی، رضا (1379). آداب و رسوم نوروز. تهران: [https://alhoda.ir موسسه فرهنگی، هنری و انتشاراتی بین المللی الهدی].		شعبانی، رضا (1379). آداب و رسوم نوروز. تهران: [https://alhoda.ir موسسه فرهنگی، هنری و انتشاراتی بین المللی الهدی].
خط ۱۹:		خط ۱۶:
	== نویسنده مقاله ==		== نویسنده مقاله ==
	رضا شعبانی		رضا شعبانی
			[[رده:فرهنگ و نظام فرهنگی]]
	# دکتر صفا، ذبیح الله، گاهشماری و جشنهای ایران، شورای فرهنگ و هنر، تهران، صص ۷۱-۶۳ / اورنگ، مراد، جشنهای ایران باستان، درستی، ۱۳۳۵، صص ۴-۱ / دهخدا، علی‌اکبر، لفتنامه، ج ۱۴، دانشگاه تهران، پاییز ۱۳۷۳، ص ۲۰۱۸۲.

	[[رده:~~تاریخ~~]]

Azadeh در ‏۳ دسامبر ۲۰۲۵، ساعت ۱۳:۴۸

2025-12-03T13:48:39Z

→ نسخهٔ قدیمی‌تر		نسخهٔ ‏۳ دسامبر ۲۰۲۵، ساعت ۱۳:۴۸
خط ۱:		خط ۱:
	روایات دیگری نیز که در دست است و در منابع مختلف از آنها یاد شده، بیش و کم با همین تعبیرات همراهی دارد که: «روز اول ~~فروردین،~~ ابتداء بهار است، و این را نوروز کوچک و نوروز عامه و نوروز صغیر، گویند. خدای تعالی در این روز عالم را آفرید و هر هفت کوکب در اوج تدویر بودند و اوجات همه در نقطه اوّل حمل بود در این روز حکم شد که به سیر و دور درآیند و آدم علیه‌السلام را نیز در این روز خلق کرد، و بعضی گفته‌اند که جمشید که او اول جم نام داشت و عربان او را منو شلخ می‌گویند سیر عالم می‌کرد چون به آذربایجان رسید فرمود تخت مرصعی بر جای بلندی رو به جانب مشرق‌گذارند و خود تاج مرصعی بر سر نهاده بر آن تخت بنشست، همین که آفتاب طلوع کرد و پرتوش بر آن تاج و تخت افتاد شعاعی در غایت روشنی پدید آمد، مردمان از آن شاد شدند و گفتند این روز نو است و چون به زبان پهلوی شعاع را شید می‌گویند این لفظ رابر حکم افزودند و او را جمشید خواندند و جشن عظیم کردند و از آن روز این رسم پیدا نشد.»~~^{۲}~~		روایات دیگری نیز که در دست است و در منابع مختلف از آنها یاد شده، بیش و کم با همین تعبیرات همراهی دارد که: «روز [[نوروز بزرگ\|اول فروردین]]، ابتداء بهار است، و این را نوروز کوچک و نوروز عامه و نوروز صغیر، گویند. خدای تعالی در این روز عالم را آفرید و هر هفت کوکب در اوج تدویر بودند و اوجات همه در نقطه اوّل حمل بود در این روز حکم شد که به سیر و دور درآیند و آدم علیه‌السلام را نیز در این روز خلق کرد، و بعضی گفته‌اند که جمشید که او اول جم نام داشت و عربان او را منو شلخ می‌گویند سیر عالم می‌کرد چون به آذربایجان رسید فرمود تخت مرصعی بر جای بلندی رو به جانب مشرق‌گذارند و خود تاج مرصعی بر سر نهاده بر آن تخت بنشست، همین که آفتاب طلوع کرد و پرتوش بر آن تاج و تخت افتاد شعاعی در غایت روشنی پدید آمد، مردمان از آن شاد شدند و گفتند این روز نو است و چون به زبان پهلوی شعاع را شید می‌گویند این لفظ رابر حکم افزودند و او را جمشید خواندند و جشن عظیم کردند و از آن روز این رسم پیدا نشد.»<ref>دهخدا، علی‌اکبر. لغت‌نامه. ج ۱۴، تهران، مؤسسه انتشارات و چاپ دانشگاه تهران، پاییز ۱۳۷۳، ص ۲۰۱۸۲/ تبریزی، محمد حسین‌بن خلف، برهان قاطع، باهتمام دِکتر معین، ج ۴، ناشر: ابن‌سینا، ۱۳۴۲، ص ۲۱۸۷ / بزرگزاد، حبیب‌الله، جشنها و اعیاد ملّی و مذهبی در ایران، یاد شده، ص ۱۵.</ref>

	محرز است که اگر هم در دربار شاهان ساسانی، یک ماه را به نوروز ~~۱- صفا، گاهشماری~~ و ~~جشنهای ایرانیان، یادشده، ص ۷۲~~.		محرز است که اگر هم در دربار شاهان ساسانی، یک ماه را به [[نوروز بزرگ\|نوروز]] اختصاص می‌دادند، این امر مستلزم آن نبود که آحاد رعیت نیز دست از کار بکشند و به عیش و نوش پردازند. چون روال زندگی اکثریت زحمتکش نیز بر کار و تلاش دائم استوار بود و همان که سیزده نوروز به سر می‌رسید، به طور جدّی کوششهای وقفه‌ناپذیر و بی‌تکلف خود را از سرمی‌گرفتند.

	۲- دهخدا، علی‌اکبر. لغت‌نامه. ج ۱۴، تهران، مؤسسه انتشارات و چاپ دانشگاه تهران، پاییز ۱۳۷۳، ص ۲۰۱۸۲/ تبریزی، محمد حسین‌بن خلف، برهان قاطع، باهتمام دِکتر معین، ج ۴، ناشر: ابن‌سینا، ۱۳۴۲، ص ۲۱۸۷ / بزرگزاد، حبیب‌الله، جشنها و اعیاد ملّی و مذهبی در ایران، یاد شده، ص ۱۵.		== نیز نگاه کنید به ==

			* [[جشن مَردگیران]]
			* [[حاجی فیروز]]
			* [[مراسم نیایش نوروز]]

			== مآخذ ==

	۸۰		# شاهنامه به کوشش دکتر محمد دبیرسیافی
			# محققان زمان پیامبر اریایی را قریب یک هزار و یک صد سال یپش از میلاد تخمین میزنند.

	آداب و رسوم نوروز		== منبع اصلی ==
			شعبانی، رضا (1379). آداب و رسوم نوروز. تهران: [https://alhoda.ir موسسه فرهنگی، هنری و انتشاراتی بین المللی الهدی].

	~~اختصاص می‌دادند، این امر مستلزم آن نبود که آحاد رعیت نیز دست از کار بکشند~~ و ~~به عیش~~ و نوش پردازند. چون روال زندگی اکثریت زحمتکش نیز بر کار و تلاش دائم استوار بود و همان که سیزده نوروز به سر می‌رسید، به طور جدّی کوششهای وقفه‌ناپذیر و بی‌تکلف خود را از سرمی‌گرفتند.		== نویسنده مقاله ==
			رضا شعبانی

			# دکتر صفا، ذبیح الله، گاهشماری و جشنهای ایران، شورای فرهنگ و هنر، تهران، صص ۷۱-۶۳ / اورنگ، مراد، جشنهای ایران باستان، درستی، ۱۳۳۵، صص ۴-۱ / دهخدا، علی‌اکبر، لفتنامه، ج ۱۴، دانشگاه تهران، پاییز ۱۳۷۳، ص ۲۰۱۸۲.

			[[رده:تاریخ]]

Samei: صفحه‌ای تازه حاوی «روایات دیگری نیز که در دست است و در منابع مختلف از آنها یاد شده، بیش و کم با همین تعبیرات همراهی دارد که: «روز اول فروردین، ابتداء بهار است، و این را نوروز کوچک و نوروز عامه و نوروز صغیر، گویند. خدای تعالی در این روز عالم را آفرید و هر هفت کوکب در...» ایجاد کرد

2025-08-14T05:48:43Z

صفحه‌ای تازه حاوی «روایات دیگری نیز که در دست است و در منابع مختلف از آنها یاد شده، بیش و کم با همین تعبیرات همراهی دارد که: «روز اول فروردین، ابتداء بهار است، و این را نوروز کوچک و نوروز عامه و نوروز صغیر، گویند. خدای تعالی در این روز عالم را آفرید و هر هفت کوکب در...» ایجاد کرد

صفحهٔ تازه

روایات دیگری نیز که در دست است و در منابع مختلف از آنها یاد شده، بیش و کم با همین تعبیرات همراهی دارد که: «روز اول فروردین، ابتداء بهار است، و این را نوروز کوچک و نوروز عامه و نوروز صغیر، گویند. خدای تعالی در این روز عالم را آفرید و هر هفت کوکب در اوج تدویر بودند و اوجات همه در نقطه اوّل حمل بود در این روز حکم شد که به سیر و دور درآیند و آدم علیه‌السلام را نیز در این روز خلق کرد، و بعضی گفته‌اند که جمشید که او اول جم نام داشت و عربان او را منو شلخ می‌گویند سیر عالم می‌کرد چون به آذربایجان رسید فرمود تخت مرصعی بر جای بلندی رو به جانب مشرق‌گذارند و خود تاج مرصعی بر سر نهاده بر آن تخت بنشست، همین که آفتاب طلوع کرد و پرتوش بر آن تاج و تخت افتاد شعاعی در غایت روشنی پدید آمد، مردمان از آن شاد شدند و گفتند این روز نو است و چون به زبان پهلوی شعاع را شید می‌گویند این لفظ رابر حکم افزودند و او را جمشید خواندند و جشن عظیم کردند و از آن روز این رسم پیدا نشد.»^{۲}

محرز است که اگر هم در دربار شاهان ساسانی، یک ماه را به نوروز ۱- صفا، گاهشماری و جشنهای ایرانیان، یادشده، ص ۷۲.

۲- دهخدا، علی‌اکبر. لغت‌نامه. ج ۱۴، تهران، مؤسسه انتشارات و چاپ دانشگاه تهران، پاییز ۱۳۷۳، ص ۲۰۱۸۲/ تبریزی، محمد حسین‌بن خلف، برهان قاطع، باهتمام دِکتر معین، ج ۴، ناشر: ابن‌سینا، ۱۳۴۲، ص ۲۱۸۷ / بزرگزاد، حبیب‌الله، جشنها و اعیاد ملّی و مذهبی در ایران، یاد شده، ص ۱۵.

۸۰

آداب و رسوم نوروز

اختصاص می‌دادند، این امر مستلزم آن نبود که آحاد رعیت نیز دست از کار بکشند و به عیش و نوش پردازند. چون روال زندگی اکثریت زحمتکش نیز بر کار و تلاش دائم استوار بود و همان که سیزده نوروز به سر می‌رسید، به طور جدّی کوششهای وقفه‌ناپذیر و بی‌تکلف خود را از سرمی‌گرفتند.