https://iranology-e.ir/index.php?action=history&feed=atom&title=%D9%86%D9%88%D8%B1%D9%88%D8%B2_%D9%85%D8%B9%D8%AA%D8%B6%D8%AF%DB%8C 2026-06-16T04:50:53Z تاریخچهٔ نسخه‌ها برای این صفحه در ویکی MediaWiki 1.43.1 https://iranology-e.ir/index.php?title=%D9%86%D9%88%D8%B1%D9%88%D8%B2_%D9%85%D8%B9%D8%AA%D8%B6%D8%AF%DB%8C&diff=13674&oldid=prev 2026-02-14T15:13:25Z

<p></p> <table style="background-color: #fff; color: #202122;" data-mw="interface"> <col class="diff-marker" /> <col class="diff-content" /> <col class="diff-marker" /> <col class="diff-content" /> <tr class="diff-title" lang="fa"> <td colspan="2" style="background-color: #fff; color: #202122; text-align: center;">→ نسخهٔ قدیمی‌تر</td> <td colspan="2" style="background-color: #fff; color: #202122; text-align: center;">نسخهٔ ‏۱۴ فوریهٔ ۲۰۲۶، ساعت ۱۵:۱۳</td> </tr><tr><td colspan="2" class="diff-lineno" id="mw-diff-left-l1">خط ۱:</td> <td colspan="2" class="diff-lineno">خط ۱:</td></tr> <tr><td class="diff-marker" data-marker="−"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #ffe49c; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>در منابع تاریخی از سه گونه نوروز نیز یاد شده است که به نام‌های <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">انوروز </del>معتضدی» و «نوروز عضدی» و «نوروز سلطانی» مشهور شده است، اینک در ذیل به هر کدام اشارتی می‌شود: <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">نخست نوروز معتضدی است که یادگار دوران خلافت المعتضدبالله (۲۷۹..۵۲۸۹) است و به سال ۲۷۹ هجری معمول شده است توضیح آنکه در عهد عباسیان بنا بر رسم دوران ساسانی مالیاتها را در اول سال جمع می‌کردند و کارها را از نوروز آغاز می‌نمودند ولی چنانکه معلوم است چون از عهد نوشیروان به بعد کبیسه انجام نشد سالها بگردش افتادند و نوروز از مقام اصلی خود یعنی از نقطه اعتدال ربیعی دور شد و امر وصول مالیات مُختل‌گردید. به همین سبب المتوکل علی‌الله فرمان کبیسه کردن سالها را داد و چون او کشته شد (۲۴۷) چندی بعدالمعتضد کار او را دنبال کرد و چون کبیسه انجام گرفت نوروز را به یازدهم حزیران رومی و اول خردادماه پارسی آوردند و این نوروز نوروز معتضدی نامیده شد.&lt;ref&gt;گاه‌شماری و جشنهای ملی ایرانیان، یادشده، ص ۱۳۱.&lt;/ref&gt; </del></div></td><td class="diff-marker" data-marker="+"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div><ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">[[پرونده:عضدالدوله دیلمی.jpg|بندانگشتی|منسوب به عضدالدوله دیلمی ، قابل بازیابی از&lt;nowiki/&gt;https://www.ziaossalehin.ir/fa/content/8478]]</ins></div></td></tr> <tr><td colspan="2" class="diff-side-deleted"></td><td class="diff-marker" data-marker="+"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>در منابع تاریخی از سه گونه <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">[[</ins>نوروز <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">جشن طبیعت|نوروز]] </ins>نیز یاد شده است که به نام‌های <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">«انوروز </ins>معتضدی» و «نوروز عضدی» و «نوروز سلطانی» مشهور شده است، اینک در ذیل به هر کدام اشارتی می‌شود:  </div></td></tr> <tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br></td></tr> <tr><td class="diff-marker" data-marker="−"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #ffe49c; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>دیگر نوروز عضدی است که به عضدالدوله دیلمی منسوب است. این عضدالدوله پناه خسرو و یا به قول عرب‌فنا خسرو بانی دو جشن است که ظاهراً در دربار و زمان او متداول بود یکی در سروش روز (روز هفدهم) از فروردین ماه و دیگری در هرمز روز (روز اول) از آبانماه. جشن نخستین به علت رسانیدن آب به قصبه «کردفنا خسرو» در نزدیکی شیراز است در این روز، قصبه مذکور را عضدالدوله دیلمی احداث کرده است. دومین جشن به علت آغازکردن آبادانی همان فَصبه «کردفنا خسرو» است در اول آبانماه ۳۳۳ یزدگردی (حدود <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">۳۴۹ ه</del>) در آغاز هر یک از این دو جشن بازاری هفت روزه همراه با لهو و شرب و عیش و عشرت ترتیب می‌یافت &lt;ref&gt;<del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">آثار الباقیه، یادشده، ص ۲۳۰ </del>/ <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">گاه‌شماری </del>و جشنهای <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">ملی ایرانیان، یادشده، ص ۱۳۲</del>.&lt;/ref&gt;شبیه بازارهایی از همین قبیل که در غالب شهرهای مرکزی اروپا ترتیب می‌دهند.  </div></td><td class="diff-marker" data-marker="+"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div><ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">نخست نوروز معتضدی است که یادگار دوران خلافت المعتضدبالله (۲۷۵-۲۸۹هجری) است و به سال ۲۷۹ هجری معمول شده است توضیح آنکه در عهد عباسیان بنا بر رسم دوران [[ساسانیان|ساسانی]] مالیاتها را در اول سال جمع می‌کردند و کارها را از [[نوروز جشن طبیعت|نوروز]] آغاز می‌نمودند ولی چنانکه معلوم است چون از عهد نوشیروان به بعد کبیسه انجام نشد سالها بگردش افتادند و [[نوروز جشن طبیعت|نوروز]] از مقام اصلی خود یعنی از نقطه اعتدال ربیعی دور شد و امر وصول مالیات مُختل‌گردید. به همین سبب المتوکل علی‌الله فرمان کبیسه کردن سالها را داد و چون او کشته شد (۲۴۷) چندی بعدالمعتضد کار او را دنبال کرد و چون کبیسه انجام گرفت نوروز را به یازدهم حزیران رومی و اول خردادماه پارسی آوردند و این [[نوروز جشن طبیعت|نوروز]] نوروز معتضدی نامیده شد&lt;ref&gt;دکتر صفا، ذبیح الله، '''''گاهشماری و جشنهای ایران'''''، [https://www.farhang.gov.ir/fa/intro/subordinate/culturalcouncil شورای فرهنگ و هنر]، تهران، ص131.&lt;/ref&gt;. </ins></div></td></tr> <tr><td colspan="2" class="diff-side-deleted"></td><td class="diff-marker" data-marker="+"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div> </div></td></tr> <tr><td colspan="2" class="diff-side-deleted"></td><td class="diff-marker" data-marker="+"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>دیگر نوروز عضدی است که به عضدالدوله دیلمی منسوب است. این عضدالدوله پناه خسرو و یا به قول عرب‌فنا خسرو بانی دو جشن است که ظاهراً در دربار و زمان او متداول بود یکی در سروش روز (روز هفدهم) از فروردین ماه و دیگری در هرمز روز (روز اول) از آبانماه. جشن نخستین به علت رسانیدن آب به قصبه «کردفنا خسرو» در نزدیکی <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">[[</ins>شیراز<ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">]] </ins>است در این روز، قصبه مذکور را عضدالدوله دیلمی احداث کرده است. دومین جشن به علت آغازکردن آبادانی همان فَصبه «کردفنا خسرو» است در اول آبانماه ۳۳۳ یزدگردی (حدود <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">۳۴۹ه</ins>) در آغاز هر یک از این دو جشن بازاری هفت روزه همراه با لهو و شرب و عیش و عشرت ترتیب می‌یافت&lt;ref&gt;<ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">بیرونی، ابوریحان، '''''آثارالباقیه عن الفرون الخالیه'''''، ترجمه اکبر دانا سرشت، [https://www.pressebnesina.com/ انتشارات ابن سینا]، بی‌نا، تهران: ۱۳۵۲، ص230.&lt;</ins>/<ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">ref&gt;&lt;ref&gt;دکتر صفا، ذبیح الله، '''''گاهشماری </ins>و جشنهای <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">ایران'''''، [https://www.farhang.gov.ir/fa/intro/subordinate/culturalcouncil شورای فرهنگ و هنر]، تهران، ص132</ins>.&lt;/ref&gt;شبیه بازارهایی از همین قبیل که در غالب شهرهای مرکزی اروپا ترتیب می‌دهند.  </div></td></tr> <tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br></td></tr> <tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>== نیز نگاه کنید به ==</div></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>== نیز نگاه کنید به ==</div></td></tr> <tr><td colspan="2" class="diff-lineno" id="mw-diff-left-l10">خط ۱۰:</td> <td colspan="2" class="diff-lineno">خط ۱۳:</td></tr> <tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br></td></tr> <tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>== مآخذ ==</div></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>== مآخذ ==</div></td></tr> <tr><td class="diff-marker" data-marker="−"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #ffe49c; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div> </div></td><td class="diff-marker" data-marker="+"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div><ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">&lt;references /&gt;</ins></div></td></tr> <tr><td class="diff-marker" data-marker="−"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #ffe49c; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div><del style="font-weight: bold; text-decoration: none;"># شاهنامه به کوشش دکتر محمد دبیرسیافی</del></div></td><td colspan="2" class="diff-side-added"></td></tr> <tr><td class="diff-marker" data-marker="−"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #ffe49c; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div><del style="font-weight: bold; text-decoration: none;"># محققان زمان پیامبر اریایی را قریب یک هزار و یک صد سال یپش از میلاد تخمین میزنند.</del></div></td><td colspan="2" class="diff-side-added"></td></tr> <tr><td class="diff-marker" data-marker="−"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #ffe49c; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div> </div></td><td colspan="2" class="diff-side-added"></td></tr> <tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>== منبع اصلی ==</div></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>== منبع اصلی ==</div></td></tr> <tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>شعبانی، رضا (1379). آداب و رسوم نوروز. تهران: [https://alhoda.ir موسسه فرهنگی، هنری و انتشاراتی بین المللی الهدی.]</div></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>شعبانی، رضا (1379). آداب و رسوم نوروز. تهران: [https://alhoda.ir موسسه فرهنگی، هنری و انتشاراتی بین المللی الهدی.]</div></td></tr> <tr><td colspan="2" class="diff-lineno" id="mw-diff-left-l19">خط ۱۹:</td> <td colspan="2" class="diff-lineno">خط ۱۹:</td></tr> <tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>== نویسنده مقاله ==</div></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>== نویسنده مقاله ==</div></td></tr> <tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>رضا شعبانی</div></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>رضا شعبانی</div></td></tr> <tr><td class="diff-marker" data-marker="−"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #ffe49c; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div> </div></td><td class="diff-marker" data-marker="+"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>[[رده:<ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">فرهنگ و نظام فرهنگی</ins>]]</div></td></tr> <tr><td class="diff-marker" data-marker="−"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #ffe49c; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div><del style="font-weight: bold; text-decoration: none;"># دکتر صفا، ذبیح الله، گاهشماری و جشنهای ایران، شورای فرهنگ و هنر، تهران، صص ۷۱-۶۳ / اورنگ، مراد، جشنهای ایران باستان، درستی، ۱۳۳۵، صص ۴-۱ / دهخدا، علی‌اکبر، لفتنامه، ج ۱۴، دانشگاه تهران، پاییز ۱۳۷۳، ص ۲۰۱۸۲.</del></div></td><td colspan="2" class="diff-side-added"></td></tr> <tr><td class="diff-marker" data-marker="−"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #ffe49c; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div> </div></td><td colspan="2" class="diff-side-added"></td></tr> <tr><td class="diff-marker" data-marker="−"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #ffe49c; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>[[رده:<del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">تاریخ</del>]]</div></td><td colspan="2" class="diff-side-added"></td></tr> <!-- diff cache key wiki-hYbGde5G:diff:1.41:old-12248:rev-13674:php=table --> </table>

Maedeh https://iranology-e.ir/index.php?title=%D9%86%D9%88%D8%B1%D9%88%D8%B2_%D9%85%D8%B9%D8%AA%D8%B6%D8%AF%DB%8C&diff=12248&oldid=prev 2025-12-03T13:54:44Z

<p></p> <table style="background-color: #fff; color: #202122;" data-mw="interface"> <col class="diff-marker" /> <col class="diff-content" /> <col class="diff-marker" /> <col class="diff-content" /> <tr class="diff-title" lang="fa"> <td colspan="2" style="background-color: #fff; color: #202122; text-align: center;">→ نسخهٔ قدیمی‌تر</td> <td colspan="2" style="background-color: #fff; color: #202122; text-align: center;">نسخهٔ ‏۳ دسامبر ۲۰۲۵، ساعت ۱۳:۵۴</td> </tr><tr><td colspan="2" class="diff-lineno" id="mw-diff-left-l1">خط ۱:</td> <td colspan="2" class="diff-lineno">خط ۱:</td></tr> <tr><td class="diff-marker" data-marker="−"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #ffe49c; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>در منابع تاریخی از سه گونه نوروز نیز یاد شده است که به نام‌های انوروز معتضدی» و «نوروز عضدی» و «نوروز سلطانی» مشهور شده است، اینک در ذیل به هر کدام اشارتی می‌شود: نخست نوروز معتضدی است که یادگار دوران خلافت المعتضدبالله (۲۷۹..۵۲۸۹) است و به سال ۲۷۹ هجری معمول شده است توضیح آنکه در عهد عباسیان بنا بر رسم دوران ساسانی مالیاتها را در اول سال جمع می‌کردند و کارها را از نوروز آغاز می‌نمودند ولی چنانکه معلوم است چون از عهد نوشیروان به بعد کبیسه انجام نشد سالها بگردش افتادند و نوروز از مقام اصلی خود یعنی از نقطه اعتدال ربیعی دور شد و امر وصول مالیات مُختل‌گردید. به همین سبب المتوکل علی‌الله فرمان کبیسه کردن سالها را داد و چون او کشته شد (۲۴۷) چندی بعدالمعتضد کار او را دنبال کرد و چون کبیسه انجام گرفت نوروز را به یازدهم حزیران رومی و اول خردادماه پارسی آوردند و این نوروز نوروز معتضدی نامیده شد.<del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">' </del></div></td><td class="diff-marker" data-marker="+"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>در منابع تاریخی از سه گونه نوروز نیز یاد شده است که به نام‌های انوروز معتضدی» و «نوروز عضدی» و «نوروز سلطانی» مشهور شده است، اینک در ذیل به هر کدام اشارتی می‌شود: نخست نوروز معتضدی است که یادگار دوران خلافت المعتضدبالله (۲۷۹..۵۲۸۹) است و به سال ۲۷۹ هجری معمول شده است توضیح آنکه در عهد عباسیان بنا بر رسم دوران ساسانی مالیاتها را در اول سال جمع می‌کردند و کارها را از نوروز آغاز می‌نمودند ولی چنانکه معلوم است چون از عهد نوشیروان به بعد کبیسه انجام نشد سالها بگردش افتادند و نوروز از مقام اصلی خود یعنی از نقطه اعتدال ربیعی دور شد و امر وصول مالیات مُختل‌گردید. به همین سبب المتوکل علی‌الله فرمان کبیسه کردن سالها را داد و چون او کشته شد (۲۴۷) چندی بعدالمعتضد کار او را دنبال کرد و چون کبیسه انجام گرفت نوروز را به یازدهم حزیران رومی و اول خردادماه پارسی آوردند و این نوروز نوروز معتضدی نامیده شد.<ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">&lt;ref&gt;گاه‌شماری و جشنهای ملی ایرانیان، یادشده، ص ۱۳۱.&lt;/ref&gt; </ins></div></td></tr> <tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br></td></tr> <tr><td class="diff-marker" data-marker="−"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #ffe49c; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div><del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">۱-</del>گاه‌شماری و جشنهای ملی ایرانیان، یادشده، ص <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">۱۳۱</del>.  </div></td><td class="diff-marker" data-marker="+"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div><ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">دیگر نوروز عضدی است که به عضدالدوله دیلمی منسوب است. این عضدالدوله پناه خسرو و یا به قول عرب‌فنا خسرو بانی دو جشن است که ظاهراً در دربار و زمان او متداول بود یکی در سروش روز (روز هفدهم) از فروردین ماه و دیگری در هرمز روز (روز اول) از آبانماه. جشن نخستین به علت رسانیدن آب به قصبه «کردفنا خسرو» در نزدیکی شیراز است در این روز، قصبه مذکور را عضدالدوله دیلمی احداث کرده است. دومین جشن به علت آغازکردن آبادانی همان فَصبه «کردفنا خسرو» است در اول آبانماه ۳۳۳ یزدگردی (حدود ۳۴۹ ه) در آغاز هر یک از این دو جشن بازاری هفت روزه همراه با لهو و شرب و عیش و عشرت ترتیب می‌یافت &lt;ref&gt;آثار الباقیه، یادشده، ص ۲۳۰ / </ins>گاه‌شماری و جشنهای ملی ایرانیان، یادشده، ص <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">۱۳۲.&lt;/ref&gt;شبیه بازارهایی از همین قبیل که در غالب شهرهای مرکزی اروپا ترتیب می‌دهند</ins>.  </div></td></tr> <tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br></td></tr> <tr><td colspan="2" class="diff-side-deleted"></td><td class="diff-marker" data-marker="+"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div><ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">== نیز نگاه کنید به ==</ins></div></td></tr> <tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br></td></tr> <tr><td colspan="2" class="diff-side-deleted"></td><td class="diff-marker" data-marker="+"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div><ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">* [[جشن مَردگیران]]</ins></div></td></tr> <tr><td colspan="2" class="diff-side-deleted"></td><td class="diff-marker" data-marker="+"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div><ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">* [[حاجی فیروز]]</ins></div></td></tr> <tr><td colspan="2" class="diff-side-deleted"></td><td class="diff-marker" data-marker="+"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div><ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">* [[مراسم نیایش نوروز]]</ins></div></td></tr> <tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br></td></tr> <tr><td class="diff-marker" data-marker="−"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #ffe49c; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div><del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">۸۱ </del></div></td><td class="diff-marker" data-marker="+"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div><ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">== مآخذ ==</ins></div></td></tr> <tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br></td></tr> <tr><td class="diff-marker" data-marker="−"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #ffe49c; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div><del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">جشنها </del>و <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">مراسم نوروزی نوروز عضدی </del></div></td><td class="diff-marker" data-marker="+"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div><ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;"># شاهنامه به کوشش دکتر محمد دبیرسیافی</ins></div></td></tr> <tr><td colspan="2" class="diff-side-deleted"></td><td class="diff-marker" data-marker="+"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div><ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;"># محققان زمان پیامبر اریایی را قریب یک هزار </ins>و <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">یک صد سال یپش از میلاد تخمین میزنند.</ins></div></td></tr> <tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br></td></tr> <tr><td class="diff-marker" data-marker="−"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #ffe49c; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div><del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">دیگر نوروز عضدی است که به عضدالدوله دیلمی منسوب است. این عضدالدوله پناه خسرو و یا به قول عرب‌فنا خسرو بانی دو جشن است که ظاهراً در دربار و زمان او متداول بود یکی در سروش روز </del>(<del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">روز هفدهم</del>) <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">از فروردین ماه </del>و <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">دیگری در هرمز روز (روز اول) از آبانماه</del>. <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">جشن نخستین به علت رسانیدن آب به قصبه «کردفنا خسرو» در نزدیکی شیراز است در این روز، قصبه مذکور را عضدالدوله دیلمی احداث کرده است</del>. <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">دومین جشن به علت آغازکردن آبادانی همان فَصبه «کردفنا خسرو» است در اول آبانماه ۳۳۳ یزدگردی (حدود ۳۴۹ ه) در آغاز هر یک از این دو جشن بازاری هفت روزه همراه با لهو </del>و <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">شرب </del>و <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">عیش </del>و <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">عشرت ترتیب می‌یافت۱ شبیه بازارهایی از همین قبیل که در غالب شهرهای مرکزی اروپا ترتیب می‌دهند</del>.</div></td><td class="diff-marker" data-marker="+"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div><ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">== منبع اصلی ==</ins></div></td></tr> <tr><td colspan="2" class="diff-side-deleted"></td><td class="diff-marker" data-marker="+"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div><ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">شعبانی، رضا </ins>(<ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">1379</ins>)<ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">. آداب </ins>و <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">رسوم نوروز</ins>. <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">تهران: [https://alhoda</ins>.<ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">ir موسسه فرهنگی، هنری </ins>و <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">انتشاراتی بین المللی الهدی.]</ins></div></td></tr> <tr><td colspan="2" class="diff-side-deleted"></td><td class="diff-marker" data-marker="+"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div> </div></td></tr> <tr><td colspan="2" class="diff-side-deleted"></td><td class="diff-marker" data-marker="+"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div><ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">== نویسنده مقاله ==</ins></div></td></tr> <tr><td colspan="2" class="diff-side-deleted"></td><td class="diff-marker" data-marker="+"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div><ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">رضا شعبانی</ins></div></td></tr> <tr><td colspan="2" class="diff-side-deleted"></td><td class="diff-marker" data-marker="+"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div> </div></td></tr> <tr><td colspan="2" class="diff-side-deleted"></td><td class="diff-marker" data-marker="+"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div><ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;"># دکتر صفا، ذبیح الله، گاهشماری </ins>و <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">جشنهای ایران، شورای فرهنگ </ins>و <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">هنر، تهران، صص ۷۱-۶۳ / اورنگ، مراد، جشنهای ایران باستان، درستی، ۱۳۳۵، صص ۴-۱ / دهخدا، علی‌اکبر، لفتنامه، ج ۱۴، دانشگاه تهران، پاییز ۱۳۷۳، ص ۲۰۱۸۲</ins>.</div></td></tr> <tr><td colspan="2" class="diff-side-deleted"></td><td class="diff-marker" data-marker="+"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div> </div></td></tr> <tr><td colspan="2" class="diff-side-deleted"></td><td class="diff-marker" data-marker="+"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div><ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">[[رده:تاریخ]]</ins></div></td></tr> </table>

Azadeh https://iranology-e.ir/index.php?title=%D9%86%D9%88%D8%B1%D9%88%D8%B2_%D9%85%D8%B9%D8%AA%D8%B6%D8%AF%DB%8C&diff=10649&oldid=prev 2025-08-14T05:49:44Z

<p>صفحه‌ای تازه حاوی «در منابع تاریخی از سه گونه نوروز نیز یاد شده است که به نام‌های انوروز معتضدی» و «نوروز عضدی» و «نوروز سلطانی» مشهور شده است، اینک در ذیل به هر کدام اشارتی می‌شود: نخست نوروز معتضدی است که یادگار دوران خلافت المعتضدبالله (۲۷۹..۵۲۸۹) است و به سال...» ایجاد کرد</p> <p><b>صفحهٔ تازه</b></p><div>در منابع تاریخی از سه گونه نوروز نیز یاد شده است که به نام‌های انوروز معتضدی» و «نوروز عضدی» و «نوروز سلطانی» مشهور شده است، اینک در ذیل به هر کدام اشارتی می‌شود: نخست نوروز معتضدی است که یادگار دوران خلافت المعتضدبالله (۲۷۹..۵۲۸۹) است و به سال ۲۷۹ هجری معمول شده است توضیح آنکه در عهد عباسیان بنا بر رسم دوران ساسانی مالیاتها را در اول سال جمع می‌کردند و کارها را از نوروز آغاز می‌نمودند ولی چنانکه معلوم است چون از عهد نوشیروان به بعد کبیسه انجام نشد سالها بگردش افتادند و نوروز از مقام اصلی خود یعنی از نقطه اعتدال ربیعی دور شد و امر وصول مالیات مُختل‌گردید. به همین سبب المتوکل علی‌الله فرمان کبیسه کردن سالها را داد و چون او کشته شد (۲۴۷) چندی بعدالمعتضد کار او را دنبال کرد و چون کبیسه انجام گرفت نوروز را به یازدهم حزیران رومی و اول خردادماه پارسی آوردند و این نوروز نوروز معتضدی نامیده شد.&#039; <br /> <br /> ۱-گاه‌شماری و جشنهای ملی ایرانیان، یادشده، ص ۱۳۱. <br /> <br /> <br /> <br /> ۸۱ <br /> <br /> جشنها و مراسم نوروزی نوروز عضدی <br /> <br /> دیگر نوروز عضدی است که به عضدالدوله دیلمی منسوب است. این عضدالدوله پناه خسرو و یا به قول عرب‌فنا خسرو بانی دو جشن است که ظاهراً در دربار و زمان او متداول بود یکی در سروش روز (روز هفدهم) از فروردین ماه و دیگری در هرمز روز (روز اول) از آبانماه. جشن نخستین به علت رسانیدن آب به قصبه «کردفنا خسرو» در نزدیکی شیراز است در این روز، قصبه مذکور را عضدالدوله دیلمی احداث کرده است. دومین جشن به علت آغازکردن آبادانی همان فَصبه «کردفنا خسرو» است در اول آبانماه ۳۳۳ یزدگردی (حدود ۳۴۹ ه) در آغاز هر یک از این دو جشن بازاری هفت روزه همراه با لهو و شرب و عیش و عشرت ترتیب می‌یافت۱ شبیه بازارهایی از همین قبیل که در غالب شهرهای مرکزی اروپا ترتیب می‌دهند.</div>

Samei