https://iranology-e.ir/index.php?action=history&feed=atom&title=%D9%87%D9%86%D8%B1_%D8%AF%D9%88%D8%B1%D8%A7%D9%86_%D9%85%D8%BA%D9%88%D9%84 2026-06-20T03:07:04Z تاریخچهٔ نسخه‌ها برای این صفحه در ویکی MediaWiki 1.43.1 https://iranology-e.ir/index.php?title=%D9%87%D9%86%D8%B1_%D8%AF%D9%88%D8%B1%D8%A7%D9%86_%D9%85%D8%BA%D9%88%D9%84&diff=13630&oldid=prev 2026-02-14T08:17:14Z

<p><span class="autocomment">هنرهای دیگر دوران مغول: ایلخانیان و گورکانیان</span></p> <table style="background-color: #fff; color: #202122;" data-mw="interface"> <col class="diff-marker" /> <col class="diff-content" /> <col class="diff-marker" /> <col class="diff-content" /> <tr class="diff-title" lang="fa"> <td colspan="2" style="background-color: #fff; color: #202122; text-align: center;">→ نسخهٔ قدیمی‌تر</td> <td colspan="2" style="background-color: #fff; color: #202122; text-align: center;">نسخهٔ ‏۱۴ فوریهٔ ۲۰۲۶، ساعت ۰۸:۱۷</td> </tr><tr><td colspan="2" class="diff-lineno" id="mw-diff-left-l114">خط ۱۱۴:</td> <td colspan="2" class="diff-lineno">خط ۱۱۴:</td></tr> <tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br></td></tr> <tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>در زمان بایسنقر، فرزند شاهرخ، مدرسه‌ی گورکانی در هنر به اوج خود می‌رسد. بایسنقر، خود نقاش و خوشنویس بود و در مدت ۳۹ سال پادشاهی او، هنرهای نگارگری، مجلدسازی و به‌طورکلی هنرهای تجسمی و ترسیمی به اوج خود رسید و مدرسه‌ی هرات بزرگ‌ترین مرکز فرهنگی و هنری زمان خود شد و با کمال‌الدین بهزاد شهرت جهانی یافت. بهزاد نخستین هنرمند نگارگری است که آثار خود را امضاء می‌کند. شهرت او چنان می‌شود که شاهان مغول هندی در به دست آوردن آثار او کوشش فراوان می‌کنند و سایر هنرمندان ایرانی هم از او تقلید می‌کنند. سنت‌های او در نگارگری، پس از او، به نام قوانین هنر نقاشی تثبیت می‌شود. او معاصر سلطان [[سلطان‌ حسین میرزا بایقرا|حسین بایقرا]] و نیز شاه اسماعیل صفوی است و از طرف شاه اسماعیل و سپس شاه طهماسب به ریاست کتابخانه‌ی شاهی منصوب می‌شود. استادان او «پیرسید احمد» تبریزی و [[آقا میرک|میرک]] نقاش در هرات بوده‌اند.</div></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>در زمان بایسنقر، فرزند شاهرخ، مدرسه‌ی گورکانی در هنر به اوج خود می‌رسد. بایسنقر، خود نقاش و خوشنویس بود و در مدت ۳۹ سال پادشاهی او، هنرهای نگارگری، مجلدسازی و به‌طورکلی هنرهای تجسمی و ترسیمی به اوج خود رسید و مدرسه‌ی هرات بزرگ‌ترین مرکز فرهنگی و هنری زمان خود شد و با کمال‌الدین بهزاد شهرت جهانی یافت. بهزاد نخستین هنرمند نگارگری است که آثار خود را امضاء می‌کند. شهرت او چنان می‌شود که شاهان مغول هندی در به دست آوردن آثار او کوشش فراوان می‌کنند و سایر هنرمندان ایرانی هم از او تقلید می‌کنند. سنت‌های او در نگارگری، پس از او، به نام قوانین هنر نقاشی تثبیت می‌شود. او معاصر سلطان [[سلطان‌ حسین میرزا بایقرا|حسین بایقرا]] و نیز شاه اسماعیل صفوی است و از طرف شاه اسماعیل و سپس شاه طهماسب به ریاست کتابخانه‌ی شاهی منصوب می‌شود. استادان او «پیرسید احمد» تبریزی و [[آقا میرک|میرک]] نقاش در هرات بوده‌اند.</div></td></tr> <tr><td colspan="2" class="diff-side-deleted"></td><td class="diff-marker" data-marker="+"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div><ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;"></ins></div></td></tr> <tr><td colspan="2" class="diff-side-deleted"></td><td class="diff-marker" data-marker="+"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div><ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">== نیز نگاه کنید به ==</ins></div></td></tr> <tr><td colspan="2" class="diff-side-deleted"></td><td class="diff-marker" data-marker="+"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div><ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;"></ins></div></td></tr> <tr><td colspan="2" class="diff-side-deleted"></td><td class="diff-marker" data-marker="+"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div><ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">* [[هنر ایران پیش از اسلام]]</ins></div></td></tr> <tr><td colspan="2" class="diff-side-deleted"></td><td class="diff-marker" data-marker="+"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div><ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">* [[هنر ساسانیان]]</ins></div></td></tr> <tr><td colspan="2" class="diff-side-deleted"></td><td class="diff-marker" data-marker="+"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div><ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">* [[هنر سلجوقیان]]</ins></div></td></tr> <tr><td colspan="2" class="diff-side-deleted"></td><td class="diff-marker" data-marker="+"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div><ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">* [[هنر ایران پس از اسلام تا پیروزی انقلاب اسلامی]]</ins></div></td></tr> <tr><td colspan="2" class="diff-side-deleted"></td><td class="diff-marker" data-marker="+"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div><ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">* [[هنر صفویان]]</ins></div></td></tr> <tr><td colspan="2" class="diff-side-deleted"></td><td class="diff-marker" data-marker="+"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div><ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">* [[هنر زند و قاجار]]</ins></div></td></tr> <tr><td colspan="2" class="diff-side-deleted"></td><td class="diff-marker" data-marker="+"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div><ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">* [[هنر دوران پهلوی]]</ins></div></td></tr> <tr><td colspan="2" class="diff-side-deleted"></td><td class="diff-marker" data-marker="+"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div><ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;"></ins></div></td></tr> <tr><td colspan="2" class="diff-side-deleted"></td><td class="diff-marker" data-marker="+"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div><ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">== منبع اصلی ==</ins></div></td></tr> <tr><td colspan="2" class="diff-side-deleted"></td><td class="diff-marker" data-marker="+"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div><ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">آیت اللهی، حبیب الله (1380). کتاب ایران: تاریخ هنر. تهران: [https://alhoda.ir موسسه فرهنگی، هنری و انتشاراتی بین المللی الهدی].</ins></div></td></tr> <tr><td colspan="2" class="diff-side-deleted"></td><td class="diff-marker" data-marker="+"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div><ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;"></ins></div></td></tr> <tr><td colspan="2" class="diff-side-deleted"></td><td class="diff-marker" data-marker="+"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div><ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">== نویسنده مقاله ==</ins></div></td></tr> <tr><td colspan="2" class="diff-side-deleted"></td><td class="diff-marker" data-marker="+"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div><ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">حبیب الله آیت اللهی</ins></div></td></tr> <tr><td colspan="2" class="diff-side-deleted"></td><td class="diff-marker" data-marker="+"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div><ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;"></ins></div></td></tr> <tr><td colspan="2" class="diff-side-deleted"></td><td class="diff-marker" data-marker="+"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div><ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">[[رده:هنر]]</ins></div></td></tr> </table>

Samei https://iranology-e.ir/index.php?title=%D9%87%D9%86%D8%B1_%D8%AF%D9%88%D8%B1%D8%A7%D9%86_%D9%85%D8%BA%D9%88%D9%84&diff=13626&oldid=prev 2026-02-14T07:58:32Z

<p></p> <a href="https://iranology-e.ir/index.php?title=%D9%87%D9%86%D8%B1_%D8%AF%D9%88%D8%B1%D8%A7%D9%86_%D9%85%D8%BA%D9%88%D9%84&amp;diff=13626&amp;oldid=12691">نمایش تغییرات</a>

Samei https://iranology-e.ir/index.php?title=%D9%87%D9%86%D8%B1_%D8%AF%D9%88%D8%B1%D8%A7%D9%86_%D9%85%D8%BA%D9%88%D9%84&diff=12691&oldid=prev 2025-12-29T19:18:31Z

<p>ویرایش کامل متن هم معنایی و هم املایی ومطابقت دادن بامتن کتاب</p> <a href="https://iranology-e.ir/index.php?title=%D9%87%D9%86%D8%B1_%D8%AF%D9%88%D8%B1%D8%A7%D9%86_%D9%85%D8%BA%D9%88%D9%84&amp;diff=12691&amp;oldid=12688">نمایش تغییرات</a>

Mina https://iranology-e.ir/index.php?title=%D9%87%D9%86%D8%B1_%D8%AF%D9%88%D8%B1%D8%A7%D9%86_%D9%85%D8%BA%D9%88%D9%84&diff=12688&oldid=prev 2025-12-29T11:56:04Z

<p>ویرایش جزیی متن</p> <a href="https://iranology-e.ir/index.php?title=%D9%87%D9%86%D8%B1_%D8%AF%D9%88%D8%B1%D8%A7%D9%86_%D9%85%D8%BA%D9%88%D9%84&amp;diff=12688&amp;oldid=12685">نمایش تغییرات</a>

Mina https://iranology-e.ir/index.php?title=%D9%87%D9%86%D8%B1_%D8%AF%D9%88%D8%B1%D8%A7%D9%86_%D9%85%D8%BA%D9%88%D9%84&diff=12685&oldid=prev 2025-12-29T11:02:08Z

<p>ویرایش جزیی متن</p> <a href="https://iranology-e.ir/index.php?title=%D9%87%D9%86%D8%B1_%D8%AF%D9%88%D8%B1%D8%A7%D9%86_%D9%85%D8%BA%D9%88%D9%84&amp;diff=12685&amp;oldid=12665">نمایش تغییرات</a>

Mina https://iranology-e.ir/index.php?title=%D9%87%D9%86%D8%B1_%D8%AF%D9%88%D8%B1%D8%A7%D9%86_%D9%85%D8%BA%D9%88%D9%84&diff=12665&oldid=prev 2025-12-28T16:20:33Z

<p>ویرایش جزیی متن</p> <a href="https://iranology-e.ir/index.php?title=%D9%87%D9%86%D8%B1_%D8%AF%D9%88%D8%B1%D8%A7%D9%86_%D9%85%D8%BA%D9%88%D9%84&amp;diff=12665&amp;oldid=11341">نمایش تغییرات</a>

Mina https://iranology-e.ir/index.php?title=%D9%87%D9%86%D8%B1_%D8%AF%D9%88%D8%B1%D8%A7%D9%86_%D9%85%D8%BA%D9%88%D9%84&diff=11341&oldid=prev 2025-10-24T16:01:19Z

<p></p> <table style="background-color: #fff; color: #202122;" data-mw="interface"> <col class="diff-marker" /> <col class="diff-content" /> <col class="diff-marker" /> <col class="diff-content" /> <tr class="diff-title" lang="fa"> <td colspan="2" style="background-color: #fff; color: #202122; text-align: center;">→ نسخهٔ قدیمی‌تر</td> <td colspan="2" style="background-color: #fff; color: #202122; text-align: center;">نسخهٔ ‏۲۴ اکتبر ۲۰۲۵، ساعت ۱۶:۰۱</td> </tr><tr><td colspan="2" class="diff-lineno" id="mw-diff-left-l5">خط ۵:</td> <td colspan="2" class="diff-lineno">خط ۵:</td></tr> <tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>الف) مغولان نخستین یا ایلخانان  </div></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>الف) مغولان نخستین یا ایلخانان  </div></td></tr> <tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br></td></tr> <tr><td class="diff-marker" data-marker="−"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #ffe49c; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>یورش ویرانگر مغولان در سال ۵۹۸هش آغاز شد. ظهور چنگیز یکی از ترسناک‌ترین و دردناک‌ترین وقایع تاریخ است. آنها در تهاجم خود بر زن و کودک، و حتی بر سگ و گربه، رحم نمی‌کردند و همه را از دم تیغ می‌گذراندند. چه شهرها که با خاک یکسان شد و از صفحه‌ی روزگار محو گردید و مردمان آن همگی قتل‌عام شدند. مساجد، اسطبل ستوران آنها گردید و کتابخانه‌ها به آتش کشیده شدند و کتاب‌ها خوراک چهارپایان شد. آنها هرجا را گشودند، به آتش کشیده و ویران کردند و چنان فتنه و آشوبی به‌پا کردند که ایران هرگز نتوانست آثار زیان‌بار آنها را از بین ببرد و ویرانی‌ها را دوباره آباد گرداند. بزرگ‌ترین شاهکارهای هنری نابود گردید و اقتصاد و کشاورزی کشور از بن تباه شد؛ به طوری‌که چندین نسل پی‌درپی با دل‌سردی زندگی کرد و هرگز تن به سازندگی و بالندگی نداد. اما روح تربیت‌کننده و پروراننده‌ی ایرانی توانست پس از یک سده مغولان را نرم‌کرده و باگرویدن آنها به بودائیت و اسلام، و بویژه مذهب شیعی، سازندگی را  </div></td><td class="diff-marker" data-marker="+"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>یورش ویرانگر <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">[[مغول ها|</ins>مغولان<ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">]] </ins>در سال ۵۹۸هش آغاز شد. ظهور چنگیز یکی از ترسناک‌ترین و دردناک‌ترین وقایع تاریخ است. آنها در تهاجم خود بر زن و کودک، و حتی بر سگ و گربه، رحم نمی‌کردند و همه را از دم تیغ می‌گذراندند. چه شهرها که با خاک یکسان شد و از صفحه‌ی روزگار محو گردید و مردمان آن همگی قتل‌عام شدند. مساجد، اسطبل ستوران آنها گردید و کتابخانه‌ها به آتش کشیده شدند و کتاب‌ها خوراک چهارپایان شد. آنها هرجا را گشودند، به آتش کشیده و ویران کردند و چنان فتنه و آشوبی به‌پا کردند که ایران هرگز نتوانست آثار زیان‌بار آنها را از بین ببرد و ویرانی‌ها را دوباره آباد گرداند. بزرگ‌ترین شاهکارهای هنری نابود گردید و اقتصاد و کشاورزی کشور از بن تباه شد؛ به طوری‌که چندین نسل پی‌درپی با دل‌سردی زندگی کرد و هرگز تن به سازندگی و بالندگی نداد. اما روح تربیت‌کننده و پروراننده‌ی ایرانی توانست پس از یک سده مغولان را نرم‌کرده و باگرویدن آنها به بودائیت و اسلام، و بویژه مذهب شیعی، سازندگی را  </div></td></tr> <tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br></td></tr> <tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>1. E.Lutyens</div></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>1. E.Lutyens</div></td></tr> </table>

Samei https://iranology-e.ir/index.php?title=%D9%87%D9%86%D8%B1_%D8%AF%D9%88%D8%B1%D8%A7%D9%86_%D9%85%D8%BA%D9%88%D9%84&diff=11321&oldid=prev 2025-10-24T15:17:38Z

<p>صفحه‌ای تازه حاوی « &#039;&#039;&#039;هنر دوران مغول&#039;&#039;&#039; الف) مغولان نخستین یا ایلخانان یورش ویرانگر مغولان در سال ۵۹۸هش آغاز شد. ظهور چنگیز یکی از ترسناک‌ترین و دردناک‌ترین وقایع تاریخ است. آنها در تهاجم خود بر زن و کودک، و حتی بر سگ و گربه، رحم نمی‌کردند و همه را از دم تیغ می‌...» ایجاد کرد</p> <a href="https://iranology-e.ir/index.php?title=%D9%87%D9%86%D8%B1_%D8%AF%D9%88%D8%B1%D8%A7%D9%86_%D9%85%D8%BA%D9%88%D9%84&amp;diff=11321">نمایش تغییرات</a>

Samei