https://iranology-e.ir/index.php?action=history&feed=atom&title=%D9%88%D8%AD%D8%AF%D8%AA_%D9%88_%DA%A9%D8%AB%D8%B1%D8%AA 2026-06-21T10:11:52Z تاریخچهٔ نسخه‌ها برای این صفحه در ویکی MediaWiki 1.43.1 https://iranology-e.ir/index.php?title=%D9%88%D8%AD%D8%AF%D8%AA_%D9%88_%DA%A9%D8%AB%D8%B1%D8%AA&diff=5392&oldid=prev 2025-05-01T16:03:46Z

<p></p> <table style="background-color: #fff; color: #202122;" data-mw="interface"> <col class="diff-marker" /> <col class="diff-content" /> <col class="diff-marker" /> <col class="diff-content" /> <tr class="diff-title" lang="fa"> <td colspan="2" style="background-color: #fff; color: #202122; text-align: center;">→ نسخهٔ قدیمی‌تر</td> <td colspan="2" style="background-color: #fff; color: #202122; text-align: center;">نسخهٔ ‏۱ مهٔ ۲۰۲۵، ساعت ۱۶:۰۳</td> </tr><tr><td colspan="2" class="diff-lineno" id="mw-diff-left-l17">خط ۱۷:</td> <td colspan="2" class="diff-lineno">خط ۱۷:</td></tr> <tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>== نویسنده مقاله ==</div></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>== نویسنده مقاله ==</div></td></tr> <tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>منوچهر پزشک</div></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>منوچهر پزشک</div></td></tr> <tr><td colspan="2" class="diff-side-deleted"></td><td class="diff-marker" data-marker="+"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div><ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">[[رده:عرفان، فلسفه و کلام]]</ins></div></td></tr> </table>

Samei https://iranology-e.ir/index.php?title=%D9%88%D8%AD%D8%AF%D8%AA_%D9%88_%DA%A9%D8%AB%D8%B1%D8%AA&diff=3513&oldid=prev 2025-04-18T11:49:11Z

<p></p> <table style="background-color: #fff; color: #202122;" data-mw="interface"> <col class="diff-marker" /> <col class="diff-content" /> <col class="diff-marker" /> <col class="diff-content" /> <tr class="diff-title" lang="fa"> <td colspan="2" style="background-color: #fff; color: #202122; text-align: center;">→ نسخهٔ قدیمی‌تر</td> <td colspan="2" style="background-color: #fff; color: #202122; text-align: center;">نسخهٔ ‏۱۸ آوریل ۲۰۲۵، ساعت ۱۱:۴۹</td> </tr><tr><td colspan="2" class="diff-lineno" id="mw-diff-left-l1">خط ۱:</td> <td colspan="2" class="diff-lineno">خط ۱:</td></tr> <tr><td class="diff-marker" data-marker="−"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #ffe49c; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>'''[[وحدت و کثرت]]،''' در فلسفه صدرائی، در توجیه نظریه وحدت وجود و از لوازم اصالت وجود. در بحث از وحدت و کثرت، چگونگی ارتباط و اتحاد وجود، که واحد است، با موجودات که کثیرند طرح می‌شود. ملاصدرا در این موضوع نظریه خاصی را مطرح کرده است که با نظریه‌هایی که پیشتر در این باب اظهار شده متفاوت است. از این نظریه به نظریه «کثرت در عین وحدت و وحدت در عین کثرت» تعبیر می‌شود. این نظریه هر چند رنگ عرفانی دارد، اما یکسره عرفانی نیست. وحدت و کثرت، همانند وجود قابل تعریف نیستند و تصور هر دو اوّلی و بدیهی است و از این رو از تعریف بی‌نیاز می‌باشند. هر چند می‌توان گفت که وحدت نزد عقل و کثرت نزد خیال شناخته‌ترند. زیرا وحدت امر عقلی است و از امور عامه می‌باشد که ادراک آنان با عقل صورت ‌می‌گیرد و کثرت در خیال مرتسم می‌شود چون خیال محل صور محسوسات است و محسوس کثیر می‌باشد. وجودِ عینیِ حقیقتی، واحد و بسیط است و کثرت و تعددی که در جهان خارج مشاهده امری خارج از ذات این وجود نیست، بلکه از ذات آن سرچشمه می‌گیرد. وجود در میان همه ماهیات مشترک و با آن‌ها متحد است و صدق او بر آنان از جهت واحد بودن آن است و از همین جا مفهوم وحدت دریافت می‌شود. وحدت و وجود در صدق بر اشیاء متساویند و بر هر چه وجود به آن تعلق گیرد واحد گفته می‌شود و واحد درست مانند وجود در قوت و ضعف مقول به تشکیک می‌باشد. هر چیزی وجودش قوی‌تر باشد و حدانیتش نیز تمام‌تر و کامل‌تر است. وحدت از جهت آن‌که بر ماهیات گوناگون صدق می‌کند به نام‌های گوناگون نیز نامیده می‌شود: ''واحد بالجنس''، مانند وحدت انسان و اسب در حیوان بودن؛ ''واحد بالنوع'' مانند وحدت دو شخص در انسانیت و ناطقیت؛ ''واحد به محمول''، مثل انسان که کاتب و ضاحک محمول او واقع شده به او وحدت می‌یابند؛ ''واحد به اضافه''، اتحاد در اوصاف عرضی و ذاتی است که به گوناگونی اسم‌هایشان، نام‌های گوناگون می‌گیرند: مشارکت در محمول چون در نوع باشد، مماثلت؛ چون در جنس باشد، مجانست؛ چون در کیف باشد، مشابهت؛ چون در کم باشد مساوات؛ چون در وضع باشد، مطابقت؛ و چون در اضافه باشد؛ مناسبت خوانده می‌شوند. در برابر همه حالات و خصائص واحد و وحدت، کثرت قرار دارد&lt;ref&gt;صدرالدین شیرازی. '''''اسفار'''''. قم: 1425ق، ص1/(1)89، 92، 245؛ 1/ (2)69- 71، 73.&lt;/ref&gt;.</div></td><td class="diff-marker" data-marker="+"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>'''[[وحدت و کثرت]]،''' در فلسفه صدرائی، در توجیه نظریه وحدت وجود و از لوازم اصالت وجود. در بحث از وحدت و کثرت، چگونگی ارتباط و اتحاد وجود، که واحد است، با موجودات که کثیرند طرح می‌شود. <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">[[</ins>ملاصدرا<ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">]] </ins>در این موضوع نظریه خاصی را مطرح کرده است که با نظریه‌هایی که پیشتر در این باب اظهار شده متفاوت است. از این نظریه به نظریه «کثرت در عین وحدت و وحدت در عین کثرت» تعبیر می‌شود.  </div></td></tr> <tr><td colspan="2" class="diff-side-deleted"></td><td class="diff-marker" data-marker="+"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div> </div></td></tr> <tr><td colspan="2" class="diff-side-deleted"></td><td class="diff-marker" data-marker="+"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>این نظریه هر چند رنگ عرفانی دارد، اما یکسره عرفانی نیست. وحدت و کثرت، همانند وجود قابل تعریف نیستند و تصور هر دو اوّلی و بدیهی است و از این رو از تعریف بی‌نیاز می‌باشند. هر چند می‌توان گفت که وحدت نزد عقل و کثرت نزد خیال شناخته‌ترند. زیرا وحدت امر عقلی است و از امور عامه می‌باشد که ادراک آنان با عقل صورت ‌می‌گیرد و کثرت در خیال مرتسم می‌شود چون خیال محل صور محسوسات است و محسوس کثیر می‌باشد. وجودِ عینیِ حقیقتی، واحد و بسیط است و کثرت و تعددی که در جهان خارج مشاهده امری خارج از ذات این وجود نیست، بلکه از ذات آن سرچشمه می‌گیرد.  </div></td></tr> <tr><td colspan="2" class="diff-side-deleted"></td><td class="diff-marker" data-marker="+"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div> </div></td></tr> <tr><td colspan="2" class="diff-side-deleted"></td><td class="diff-marker" data-marker="+"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>وجود در میان همه ماهیات مشترک و با آن‌ها متحد است و صدق او بر آنان از جهت واحد بودن آن است و از همین جا مفهوم وحدت دریافت می‌شود. وحدت و وجود در صدق بر اشیاء متساویند و بر هر چه وجود به آن تعلق گیرد واحد گفته می‌شود و واحد درست مانند وجود در قوت و ضعف مقول به تشکیک می‌باشد. هر چیزی وجودش قوی‌تر باشد و حدانیتش نیز تمام‌تر و کامل‌تر است. وحدت از جهت آن‌که بر ماهیات گوناگون صدق می‌کند به نام‌های گوناگون نیز نامیده می‌شود: ''واحد بالجنس''، مانند وحدت انسان و اسب در حیوان بودن؛ ''واحد بالنوع'' مانند وحدت دو شخص در انسانیت و ناطقیت؛ ''واحد به محمول''، مثل انسان که کاتب و ضاحک محمول او واقع شده به او وحدت می‌یابند؛ ''واحد به اضافه''، اتحاد در اوصاف عرضی و ذاتی است که به گوناگونی اسم‌هایشان، نام‌های گوناگون می‌گیرند: مشارکت در محمول چون در نوع باشد، مماثلت؛ چون در جنس باشد، مجانست؛ چون در کیف باشد، مشابهت؛ چون در کم باشد مساوات؛ چون در وضع باشد، مطابقت؛ و چون در اضافه باشد؛ مناسبت خوانده می‌شوند. در برابر همه حالات و خصائص واحد و وحدت، کثرت قرار دارد&lt;ref&gt;صدرالدین شیرازی. '''''اسفار'''''. قم: 1425ق، ص1/(1)89، 92، 245؛ 1/ (2)69- 71، 73.&lt;/ref&gt;.</div></td></tr> <tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br></td></tr> <tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>== نیز نگاه کنید به ==</div></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>== نیز نگاه کنید به ==</div></td></tr> <tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br></td></tr> <tr><td class="diff-marker" data-marker="−"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #ffe49c; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>== <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">مأخذ </del>==</div></td><td class="diff-marker" data-marker="+"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div><ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">* [[ملاصدرا]]</ins></div></td></tr> <tr><td colspan="2" class="diff-side-deleted"></td><td class="diff-marker" data-marker="+"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div> </div></td></tr> <tr><td colspan="2" class="diff-side-deleted"></td><td class="diff-marker" data-marker="+"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>== <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">مآخذ </ins>==</div></td></tr> <tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>&lt;references /&gt;</div></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>&lt;references /&gt;</div></td></tr> <tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br></td></tr> <tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>== منبع اصلی ==</div></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>== منبع اصلی ==</div></td></tr> <tr><td class="diff-marker" data-marker="−"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #ffe49c; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>سازمان فرهنگ و ارتباطات اسلامی، مرکز مطالعات راهبردی روابط فرهنگی (1398). دانشنامه ایران. تهران: موسسه فرهنگی هنری و انتشارات بین المللی <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">الهدی،</del></div></td><td class="diff-marker" data-marker="+"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div><ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">[https://icro.ir/ </ins>سازمان فرهنگ و ارتباطات اسلامی، مرکز مطالعات راهبردی روابط فرهنگی<ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">] </ins>(1398). دانشنامه ایران. تهران: <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">[https://alhoda.ir/ </ins>موسسه فرهنگی هنری و انتشارات بین المللی <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">الهدی]،</ins></div></td></tr> <tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br></td></tr> <tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>== نویسنده مقاله ==</div></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>== نویسنده مقاله ==</div></td></tr> <tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>منوچهر پزشک</div></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>منوچهر پزشک</div></td></tr> </table>

Samei https://iranology-e.ir/index.php?title=%D9%88%D8%AD%D8%AF%D8%AA_%D9%88_%DA%A9%D8%AB%D8%B1%D8%AA&diff=3204&oldid=prev 2025-04-14T17:57:03Z

<p></p> <table style="background-color: #fff; color: #202122;" data-mw="interface"> <col class="diff-marker" /> <col class="diff-content" /> <col class="diff-marker" /> <col class="diff-content" /> <tr class="diff-title" lang="fa"> <td colspan="2" style="background-color: #fff; color: #202122; text-align: center;">→ نسخهٔ قدیمی‌تر</td> <td colspan="2" style="background-color: #fff; color: #202122; text-align: center;">نسخهٔ ‏۱۴ آوریل ۲۰۲۵، ساعت ۱۷:۵۷</td> </tr><tr><td colspan="2" class="diff-lineno" id="mw-diff-left-l7">خط ۷:</td> <td colspan="2" class="diff-lineno">خط ۷:</td></tr> <tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br></td></tr> <tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>== منبع اصلی ==</div></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>== منبع اصلی ==</div></td></tr> <tr><td class="diff-marker" data-marker="−"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #ffe49c; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>دانشنامه ایران</div></td><td class="diff-marker" data-marker="+"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div><ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">سازمان فرهنگ و ارتباطات اسلامی، مرکز مطالعات راهبردی روابط فرهنگی (1398). </ins>دانشنامه ایران<ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">. تهران: موسسه فرهنگی هنری و انتشارات بین المللی الهدی،</ins></div></td></tr> <tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br></td></tr> <tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>== نویسنده مقاله ==</div></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>== نویسنده مقاله ==</div></td></tr> <tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>منوچهر پزشک</div></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>منوچهر پزشک</div></td></tr> </table>

Maedeh https://iranology-e.ir/index.php?title=%D9%88%D8%AD%D8%AF%D8%AA_%D9%88_%DA%A9%D8%AB%D8%B1%D8%AA&diff=2800&oldid=prev 2025-04-02T09:39:11Z

<p></p> <table style="background-color: #fff; color: #202122;" data-mw="interface"> <col class="diff-marker" /> <col class="diff-content" /> <col class="diff-marker" /> <col class="diff-content" /> <tr class="diff-title" lang="fa"> <td colspan="2" style="background-color: #fff; color: #202122; text-align: center;">→ نسخهٔ قدیمی‌تر</td> <td colspan="2" style="background-color: #fff; color: #202122; text-align: center;">نسخهٔ ‏۲ آوریل ۲۰۲۵، ساعت ۰۹:۳۹</td> </tr><tr><td colspan="2" class="diff-lineno" id="mw-diff-left-l3">خط ۳:</td> <td colspan="2" class="diff-lineno">خط ۳:</td></tr> <tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>== نیز نگاه کنید به ==</div></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>== نیز نگاه کنید به ==</div></td></tr> <tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br></td></tr> <tr><td class="diff-marker" data-marker="−"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #ffe49c; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>== <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;"> '''</del>مأخذ<del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">:''' </del>==</div></td><td class="diff-marker" data-marker="+"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>== مأخذ ==</div></td></tr> <tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>&lt;references /&gt;</div></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>&lt;references /&gt;</div></td></tr> <tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br></td></tr> </table>

Samei https://iranology-e.ir/index.php?title=%D9%88%D8%AD%D8%AF%D8%AA_%D9%88_%DA%A9%D8%AB%D8%B1%D8%AA&diff=2799&oldid=prev 2025-04-02T09:37:38Z

<p></p> <table style="background-color: #fff; color: #202122;" data-mw="interface"> <col class="diff-marker" /> <col class="diff-content" /> <col class="diff-marker" /> <col class="diff-content" /> <tr class="diff-title" lang="fa"> <td colspan="2" style="background-color: #fff; color: #202122; text-align: center;">→ نسخهٔ قدیمی‌تر</td> <td colspan="2" style="background-color: #fff; color: #202122; text-align: center;">نسخهٔ ‏۲ آوریل ۲۰۲۵، ساعت ۰۹:۳۷</td> </tr><tr><td colspan="2" class="diff-lineno" id="mw-diff-left-l1">خط ۱:</td> <td colspan="2" class="diff-lineno">خط ۱:</td></tr> <tr><td class="diff-marker" data-marker="−"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #ffe49c; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>'''[[وحدت و کثرت<del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">|وحدت و كثرت</del>]]،''' در فلسفه صدرائی، در توجیه نظریه وحدت وجود و از لوازم اصالت وجود. در بحث از وحدت و <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">كثرت، </del>چگونگی ارتباط و اتحاد وجود، <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">كه </del>واحد است، با موجودات <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">كه كثیرند </del>طرح می‌شود. ملاصدرا در این موضوع نظریه خاصی را مطرح <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">كرده </del>است <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">كه </del>با نظریه‌هایی <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">كه </del>پیشتر در این باب اظهار شده متفاوت است. از این نظریه به نظریه <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">«كثرت </del>در عین وحدت و وحدت در عین <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">كثرت» </del>تعبیر می‌شود. این نظریه هر چند رنگ عرفانی دارد، اما <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">یكسره </del>عرفانی نیست. وحدت و <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">كثرت، </del>همانند وجود قابل تعریف نیستند و تصور هر دو اوّلی و بدیهی است و از این رو از تعریف بی‌نیاز می‌باشند. هر چند می‌توان گفت <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">كه </del>وحدت نزد عقل و <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">كثرت </del>نزد خیال شناخته‌ترند. زیرا وحدت امر عقلی است و از امور عامه می‌باشد <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">كه ادراك </del>آنان با عقل صورت ‌می‌گیرد و <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">كثرت </del>در خیال مرتسم می‌شود چون خیال محل صور محسوسات است و محسوس <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">كثیر </del>می‌باشد. وجودِ عینیِ حقیقتی، واحد و بسیط است و <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">كثرت </del>و تعددی <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">كه </del>در جهان خارج مشاهده امری خارج از ذات این وجود نیست، <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">بلكه </del>از ذات آن سرچشمه می‌گیرد. وجود در میان همه ماهیات <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">مشترك </del>و با آن‌ها متحد است و صدق او بر آنان از جهت واحد بودن آن است و از همین جا مفهوم وحدت دریافت می‌شود. وحدت و وجود در صدق بر اشیاء متساویند و بر هر چه وجود به آن تعلق گیرد واحد گفته می‌شود و واحد درست مانند وجود در قوت و ضعف مقول به <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">تشكیك </del>می‌باشد. هر چیزی وجودش قوی‌تر باشد و حدانیتش نیز تمام‌تر و <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">كامل‌تر </del>است. وحدت از جهت <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">آن‌كه </del>بر ماهیات گوناگون صدق <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">می‌كند </del>به نام‌های گوناگون نیز نامیده می‌شود: ''واحد بالجنس''، مانند وحدت انسان و اسب در حیوان بودن؛ ''واحد بالنوع'' مانند وحدت دو شخص در انسانیت و ناطقیت؛ ''واحد به محمول''، مثل انسان <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">كه كاتب </del>و <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">ضاحك </del>محمول او واقع شده به او وحدت می‌یابند؛ ''واحد به اضافه''، اتحاد در اوصاف عرضی و ذاتی است <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">كه </del>به گوناگونی اسم‌هایشان، نام‌های گوناگون می‌گیرند: <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">مشاركت </del>در محمول چون در نوع باشد، مماثلت؛ چون در جنس باشد، مجانست؛ چون در <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">كیف </del>باشد، مشابهت؛ چون در <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">كم </del>باشد مساوات؛ چون در وضع باشد، مطابقت؛ و چون در اضافه باشد؛ مناسبت خوانده می‌شوند. در برابر همه حالات و خصائص واحد و وحدت، <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">كثرت </del>قرار دارد&lt;ref&gt;صدرالدین شیرازی. '''''اسفار'''''. قم: 1425ق، ص1/(1)89، 92، 245؛ 1/ (2)69- 71، 73.&lt;/ref&gt;.</div></td><td class="diff-marker" data-marker="+"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>'''[[وحدت و کثرت]]،''' در فلسفه صدرائی، در توجیه نظریه وحدت وجود و از لوازم اصالت وجود. در بحث از وحدت و <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">کثرت، </ins>چگونگی ارتباط و اتحاد وجود، <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">که </ins>واحد است، با موجودات <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">که کثیرند </ins>طرح می‌شود. ملاصدرا در این موضوع نظریه خاصی را مطرح <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">کرده </ins>است <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">که </ins>با نظریه‌هایی <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">که </ins>پیشتر در این باب اظهار شده متفاوت است. از این نظریه به نظریه <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">«کثرت </ins>در عین وحدت و وحدت در عین <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">کثرت» </ins>تعبیر می‌شود. این نظریه هر چند رنگ عرفانی دارد، اما <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">یکسره </ins>عرفانی نیست. وحدت و <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">کثرت، </ins>همانند وجود قابل تعریف نیستند و تصور هر دو اوّلی و بدیهی است و از این رو از تعریف بی‌نیاز می‌باشند. هر چند می‌توان گفت <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">که </ins>وحدت نزد عقل و <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">کثرت </ins>نزد خیال شناخته‌ترند. زیرا وحدت امر عقلی است و از امور عامه می‌باشد <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">که ادراک </ins>آنان با عقل صورت ‌می‌گیرد و <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">کثرت </ins>در خیال مرتسم می‌شود چون خیال محل صور محسوسات است و محسوس <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">کثیر </ins>می‌باشد. وجودِ عینیِ حقیقتی، واحد و بسیط است و <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">کثرت </ins>و تعددی <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">که </ins>در جهان خارج مشاهده امری خارج از ذات این وجود نیست، <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">بلکه </ins>از ذات آن سرچشمه می‌گیرد. وجود در میان همه ماهیات <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">مشترک </ins>و با آن‌ها متحد است و صدق او بر آنان از جهت واحد بودن آن است و از همین جا مفهوم وحدت دریافت می‌شود. وحدت و وجود در صدق بر اشیاء متساویند و بر هر چه وجود به آن تعلق گیرد واحد گفته می‌شود و واحد درست مانند وجود در قوت و ضعف مقول به <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">تشکیک </ins>می‌باشد. هر چیزی وجودش قوی‌تر باشد و حدانیتش نیز تمام‌تر و <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">کامل‌تر </ins>است. وحدت از جهت <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">آن‌که </ins>بر ماهیات گوناگون صدق <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">می‌کند </ins>به نام‌های گوناگون نیز نامیده می‌شود: ''واحد بالجنس''، مانند وحدت انسان و اسب در حیوان بودن؛ ''واحد بالنوع'' مانند وحدت دو شخص در انسانیت و ناطقیت؛ ''واحد به محمول''، مثل انسان <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">که کاتب </ins>و <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">ضاحک </ins>محمول او واقع شده به او وحدت می‌یابند؛ ''واحد به اضافه''، اتحاد در اوصاف عرضی و ذاتی است <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">که </ins>به گوناگونی اسم‌هایشان، نام‌های گوناگون می‌گیرند: <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">مشارکت </ins>در محمول چون در نوع باشد، مماثلت؛ چون در جنس باشد، مجانست؛ چون در <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">کیف </ins>باشد، مشابهت؛ چون در <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">کم </ins>باشد مساوات؛ چون در وضع باشد، مطابقت؛ و چون در اضافه باشد؛ مناسبت خوانده می‌شوند. در برابر همه حالات و خصائص واحد و وحدت، <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">کثرت </ins>قرار دارد&lt;ref&gt;صدرالدین شیرازی. '''''اسفار'''''. قم: 1425ق، ص1/(1)89، 92، 245؛ 1/ (2)69- 71، 73.&lt;/ref&gt;.</div></td></tr> <tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br></td></tr> <tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>== نیز نگاه کنید به ==</div></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>== نیز نگاه کنید به ==</div></td></tr> </table>

Samei https://iranology-e.ir/index.php?title=%D9%88%D8%AD%D8%AF%D8%AA_%D9%88_%DA%A9%D8%AB%D8%B1%D8%AA&diff=2798&oldid=prev 2025-04-02T09:35:58Z

<p></p> <table style="background-color: #fff; color: #202122;" data-mw="interface"> <col class="diff-marker" /> <col class="diff-content" /> <col class="diff-marker" /> <col class="diff-content" /> <tr class="diff-title" lang="fa"> <td colspan="2" style="background-color: #fff; color: #202122; text-align: center;">→ نسخهٔ قدیمی‌تر</td> <td colspan="2" style="background-color: #fff; color: #202122; text-align: center;">نسخهٔ ‏۲ آوریل ۲۰۲۵، ساعت ۰۹:۳۵</td> </tr><tr><td colspan="2" class="diff-lineno" id="mw-diff-left-l1">خط ۱:</td> <td colspan="2" class="diff-lineno">خط ۱:</td></tr> <tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>&#039;&#039;&#039;[[وحدت و کثرت|وحدت و كثرت]]،&#039;&#039;&#039; در فلسفه صدرائی، در توجیه نظریه وحدت وجود و از لوازم اصالت وجود. در بحث از وحدت و كثرت، چگونگی ارتباط و اتحاد وجود، كه واحد است، با موجودات كه كثیرند طرح می‌شود. ملاصدرا در این موضوع نظریه خاصی را مطرح كرده است كه با نظریه‌هایی كه پیشتر در این باب اظهار شده متفاوت است. از این نظریه به نظریه «كثرت در عین وحدت و وحدت در عین كثرت» تعبیر می‌شود. این نظریه هر چند رنگ عرفانی دارد، اما یكسره عرفانی نیست. وحدت و كثرت، همانند وجود قابل تعریف نیستند و تصور هر دو اوّلی و بدیهی است و از این رو از تعریف بی‌نیاز می‌باشند. هر چند می‌توان گفت كه وحدت نزد عقل و كثرت نزد خیال شناخته‌ترند. زیرا وحدت امر عقلی است و از امور عامه می‌باشد كه ادراك آنان با عقل صورت ‌می‌گیرد و كثرت در خیال مرتسم می‌شود چون خیال محل صور محسوسات است و محسوس كثیر می‌باشد. وجودِ عینیِ حقیقتی، واحد و بسیط است و كثرت و تعددی كه در جهان خارج مشاهده امری خارج از ذات این وجود نیست، بلكه از ذات آن سرچشمه می‌گیرد. وجود در میان همه ماهیات مشترك و با آن‌ها متحد است و صدق او بر آنان از جهت واحد بودن آن است و از همین جا مفهوم وحدت دریافت می‌شود. وحدت و وجود در صدق بر اشیاء متساویند و بر هر چه وجود به آن تعلق گیرد واحد گفته می‌شود و واحد درست مانند وجود در قوت و ضعف مقول به تشكیك می‌باشد. هر چیزی وجودش قوی‌تر باشد و حدانیتش نیز تمام‌تر و كامل‌تر است. وحدت از جهت آن‌كه بر ماهیات گوناگون صدق می‌كند به نام‌های گوناگون نیز نامیده می‌شود: &#039;&#039;واحد بالجنس&#039;&#039;، مانند وحدت انسان و اسب در حیوان بودن؛ &#039;&#039;واحد بالنوع&#039;&#039; مانند وحدت دو شخص در انسانیت و ناطقیت؛ &#039;&#039;واحد به محمول&#039;&#039;، مثل انسان كه كاتب و ضاحك محمول او واقع شده به او وحدت می‌یابند؛ &#039;&#039;واحد به اضافه&#039;&#039;، اتحاد در اوصاف عرضی و ذاتی است كه به گوناگونی اسم‌هایشان، نام‌های گوناگون می‌گیرند: مشاركت در محمول چون در نوع باشد، مماثلت؛ چون در جنس باشد، مجانست؛ چون در كیف باشد، مشابهت؛ چون در كم باشد مساوات؛ چون در وضع باشد، مطابقت؛ و چون در اضافه باشد؛ مناسبت خوانده می‌شوند. در برابر همه حالات و خصائص واحد و وحدت، كثرت قرار دارد&lt;ref&gt;صدرالدین شیرازی. &#039;&#039;&#039;&#039;&#039;اسفار&#039;&#039;&#039;&#039;&#039;. قم: 1425ق، ص1/(1)89، 92، 245؛ 1/ (2)69- 71، 73.&lt;/ref&gt;.</div></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>&#039;&#039;&#039;[[وحدت و کثرت|وحدت و كثرت]]،&#039;&#039;&#039; در فلسفه صدرائی، در توجیه نظریه وحدت وجود و از لوازم اصالت وجود. در بحث از وحدت و كثرت، چگونگی ارتباط و اتحاد وجود، كه واحد است، با موجودات كه كثیرند طرح می‌شود. ملاصدرا در این موضوع نظریه خاصی را مطرح كرده است كه با نظریه‌هایی كه پیشتر در این باب اظهار شده متفاوت است. از این نظریه به نظریه «كثرت در عین وحدت و وحدت در عین كثرت» تعبیر می‌شود. این نظریه هر چند رنگ عرفانی دارد، اما یكسره عرفانی نیست. وحدت و كثرت، همانند وجود قابل تعریف نیستند و تصور هر دو اوّلی و بدیهی است و از این رو از تعریف بی‌نیاز می‌باشند. هر چند می‌توان گفت كه وحدت نزد عقل و كثرت نزد خیال شناخته‌ترند. زیرا وحدت امر عقلی است و از امور عامه می‌باشد كه ادراك آنان با عقل صورت ‌می‌گیرد و كثرت در خیال مرتسم می‌شود چون خیال محل صور محسوسات است و محسوس كثیر می‌باشد. وجودِ عینیِ حقیقتی، واحد و بسیط است و كثرت و تعددی كه در جهان خارج مشاهده امری خارج از ذات این وجود نیست، بلكه از ذات آن سرچشمه می‌گیرد. وجود در میان همه ماهیات مشترك و با آن‌ها متحد است و صدق او بر آنان از جهت واحد بودن آن است و از همین جا مفهوم وحدت دریافت می‌شود. وحدت و وجود در صدق بر اشیاء متساویند و بر هر چه وجود به آن تعلق گیرد واحد گفته می‌شود و واحد درست مانند وجود در قوت و ضعف مقول به تشكیك می‌باشد. هر چیزی وجودش قوی‌تر باشد و حدانیتش نیز تمام‌تر و كامل‌تر است. وحدت از جهت آن‌كه بر ماهیات گوناگون صدق می‌كند به نام‌های گوناگون نیز نامیده می‌شود: &#039;&#039;واحد بالجنس&#039;&#039;، مانند وحدت انسان و اسب در حیوان بودن؛ &#039;&#039;واحد بالنوع&#039;&#039; مانند وحدت دو شخص در انسانیت و ناطقیت؛ &#039;&#039;واحد به محمول&#039;&#039;، مثل انسان كه كاتب و ضاحك محمول او واقع شده به او وحدت می‌یابند؛ &#039;&#039;واحد به اضافه&#039;&#039;، اتحاد در اوصاف عرضی و ذاتی است كه به گوناگونی اسم‌هایشان، نام‌های گوناگون می‌گیرند: مشاركت در محمول چون در نوع باشد، مماثلت؛ چون در جنس باشد، مجانست؛ چون در كیف باشد، مشابهت؛ چون در كم باشد مساوات؛ چون در وضع باشد، مطابقت؛ و چون در اضافه باشد؛ مناسبت خوانده می‌شوند. در برابر همه حالات و خصائص واحد و وحدت، كثرت قرار دارد&lt;ref&gt;صدرالدین شیرازی. &#039;&#039;&#039;&#039;&#039;اسفار&#039;&#039;&#039;&#039;&#039;. قم: 1425ق، ص1/(1)89، 92، 245؛ 1/ (2)69- 71، 73.&lt;/ref&gt;.</div></td></tr> <tr><td colspan="2" class="diff-side-deleted"></td><td class="diff-marker" data-marker="+"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div><ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;"></ins></div></td></tr> <tr><td colspan="2" class="diff-side-deleted"></td><td class="diff-marker" data-marker="+"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div><ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">== نیز نگاه کنید به ==</ins></div></td></tr> <tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br></td></tr> <tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>==  &#039;&#039;&#039;مأخذ:&#039;&#039;&#039; ==</div></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>==  &#039;&#039;&#039;مأخذ:&#039;&#039;&#039; ==</div></td></tr> <tr><td colspan="2" class="diff-side-deleted"></td><td class="diff-marker" data-marker="+"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div><ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">&lt;references /&gt;</ins></div></td></tr> <tr><td colspan="2" class="diff-side-deleted"></td><td class="diff-marker" data-marker="+"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div><ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;"></ins></div></td></tr> <tr><td colspan="2" class="diff-side-deleted"></td><td class="diff-marker" data-marker="+"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div><ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">== منبع اصلی ==</ins></div></td></tr> <tr><td colspan="2" class="diff-side-deleted"></td><td class="diff-marker" data-marker="+"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div><ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">دانشنامه ایران</ins></div></td></tr> <tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br></td></tr> <tr><td class="diff-marker" data-marker="−"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #ffe49c; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>== <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">نیز نگاه کنید به </del>==</div></td><td class="diff-marker" data-marker="+"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>== <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">نویسنده مقاله </ins>==</div></td></tr> <tr><td colspan="2" class="diff-side-deleted"></td><td class="diff-marker" data-marker="+"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div><ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">منوچهر پزشک</ins></div></td></tr> </table>

Samei https://iranology-e.ir/index.php?title=%D9%88%D8%AD%D8%AF%D8%AA_%D9%88_%DA%A9%D8%AB%D8%B1%D8%AA&diff=2797&oldid=prev 2025-04-02T09:34:54Z

<p></p> <table style="background-color: #fff; color: #202122;" data-mw="interface"> <col class="diff-marker" /> <col class="diff-content" /> <col class="diff-marker" /> <col class="diff-content" /> <tr class="diff-title" lang="fa"> <td colspan="2" style="background-color: #fff; color: #202122; text-align: center;">→ نسخهٔ قدیمی‌تر</td> <td colspan="2" style="background-color: #fff; color: #202122; text-align: center;">نسخهٔ ‏۲ آوریل ۲۰۲۵، ساعت ۰۹:۳۴</td> </tr><tr><td colspan="2" class="diff-lineno" id="mw-diff-left-l4">خط ۴:</td> <td colspan="2" class="diff-lineno">خط ۴:</td></tr> <tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br></td></tr> <tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>== نیز نگاه کنید به ==</div></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>== نیز نگاه کنید به ==</div></td></tr> <tr><td class="diff-marker" data-marker="−"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #ffe49c; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div><del style="font-weight: bold; text-decoration: none;"></del></div></td><td colspan="2" class="diff-side-added"></td></tr> <tr><td class="diff-marker" data-marker="−"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #ffe49c; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div><del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">== منبع اصلی ==</del></div></td><td colspan="2" class="diff-side-added"></td></tr> <tr><td class="diff-marker" data-marker="−"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #ffe49c; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div><del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">دانشنامه ایران</del></div></td><td colspan="2" class="diff-side-added"></td></tr> <tr><td class="diff-marker" data-marker="−"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #ffe49c; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div><del style="font-weight: bold; text-decoration: none;"></del></div></td><td colspan="2" class="diff-side-added"></td></tr> <tr><td class="diff-marker" data-marker="−"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #ffe49c; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div><del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">== نویسنده مقاله ==</del></div></td><td colspan="2" class="diff-side-added"></td></tr> <tr><td class="diff-marker" data-marker="−"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #ffe49c; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div><del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">منوچهر پزشک</del></div></td><td colspan="2" class="diff-side-added"></td></tr> </table>

Samei https://iranology-e.ir/index.php?title=%D9%88%D8%AD%D8%AF%D8%AA_%D9%88_%DA%A9%D8%AB%D8%B1%D8%AA&diff=2762&oldid=prev 2025-03-31T20:34:35Z

<p></p> <table style="background-color: #fff; color: #202122;" data-mw="interface"> <col class="diff-marker" /> <col class="diff-content" /> <col class="diff-marker" /> <col class="diff-content" /> <tr class="diff-title" lang="fa"> <td colspan="2" style="background-color: #fff; color: #202122; text-align: center;">→ نسخهٔ قدیمی‌تر</td> <td colspan="2" style="background-color: #fff; color: #202122; text-align: center;">نسخهٔ ‏۳۱ مارس ۲۰۲۵، ساعت ۲۰:۳۴</td> </tr><tr><td colspan="2" class="diff-lineno" id="mw-diff-left-l1">خط ۱:</td> <td colspan="2" class="diff-lineno">خط ۱:</td></tr> <tr><td class="diff-marker" data-marker="−"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #ffe49c; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>'''وحدت و <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">كثرت،</del>''' در <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">فلسفة صدرائي، </del>در <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">توجيه نظرية </del>وحدت وجود و از لوازم اصالت وجود. در بحث از وحدت و كثرت، <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">چگونگي </del>ارتباط و اتحاد وجود، كه واحد است، با موجودات كه <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">كثيرند </del>طرح <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">مي‌شود</del>. ملاصدرا در <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">اين </del>موضوع <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">نظرية خاصي </del>را مطرح كرده است كه با <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">نظريه‌هايي </del>كه <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">پيشتر </del>در <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">اين </del>باب اظهار شده متفاوت است. از <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">اين نظريه </del>به <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">نظرية </del>«كثرت در <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">عين </del>وحدت و وحدت در <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">عين </del>كثرت» <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">تعبير مي‌شود</del>. <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">اين نظريه </del>هر چند رنگ <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">عرفاني </del>دارد، اما <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">يكسره عرفاني نيست</del>. وحدت و كثرت، همانند وجود قابل <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">تعريف نيستند </del>و تصور هر دو <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">اَوّلي </del>و <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">بديهي </del>است و از <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">اين </del>رو از <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">تعريف بي‌نياز مي‌باشند</del>. هر چند <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">مي‌توان </del>گفت كه وحدت نزد عقل و كثرت نزد <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">خيال </del>شناخته‌ترند. <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">زيرا </del>وحدت امر <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">عقلي </del>است و از امور عامه <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">مي‌باشد </del>كه ادراك آنان با عقل صورت <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">‌مي‌گيرد </del>و كثرت در <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">خيال </del>مرتسم <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">مي‌شود </del>چون <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">خيال </del>محل صور محسوسات است و محسوس <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">كثير مي‌باشد</del>. وجودِ <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">عينيِ حقيقتي، </del>واحد و <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">بسيط </del>است و كثرت و <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">تعددي </del>كه در جهان خارج <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">مشاهدة امري </del>خارج از ذات <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">اين </del>وجود <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">نيست، </del>بلكه از ذات آن سرچشمه <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">مي‌گيرد</del>. وجود در <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">ميان همة ماهيات </del>مشترك و با آن‌ها متحد است و صدق او بر آنان از جهت واحد بودن آن است و از <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">همين </del>جا مفهوم وحدت <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">دريافت مي‌شود</del>. وحدت و وجود در صدق بر <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">اشياء متساويند </del>و بر هر چه وجود به آن تعلق <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">گيرد </del>واحد گفته <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">مي‌شود </del>و واحد درست مانند وجود در قوت و ضعف مقول به <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">تشكيك مي‌باشد</del>. هر <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">چيزي </del>وجودش <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">قوي‌تر </del>باشد و <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">حدانيتش نيز </del>تمام‌تر و كامل‌تر است. وحدت از جهت آن‌كه بر <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">ماهيات </del>گوناگون صدق <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">مي‌كند </del>به <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">نام‌هاي </del>گوناگون <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">نيز ناميده مي‌شود</del>: ''واحد بالجنس''، مانند وحدت انسان و اسب در <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">حيوان </del>بودن؛ ''واحد بالنوع'' مانند وحدت دو شخص در <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">انسانيت </del>و <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">ناطقيت؛ </del>''واحد به محمول''، مثل انسان كه كاتب و ضاحك محمول او واقع شده به او وحدت <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">مي‌يابند؛ </del>''واحد به اضافه''، اتحاد در اوصاف <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">عرضي </del>و <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">ذاتي </del>است كه به <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">گوناگوني اسم‌هايشان، نام‌هاي </del>گوناگون <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">مي‌گيرند</del>: مشاركت در محمول چون در نوع باشد، مماثلت؛ چون در جنس باشد، مجانست؛ چون در <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">كيف </del>باشد، مشابهت؛ چون در كم باشد مساوات؛ چون در وضع باشد، مطابقت؛ و چون در اضافه باشد؛ مناسبت خوانده <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">مي‌شوند</del>. در برابر <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">همة </del>حالات و خصائص واحد و وحدت، كثرت قرار دارد<del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">.</del>&lt;<del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">sup</del>&gt;1&lt;/<del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">sup</del>&gt;  </div></td><td class="diff-marker" data-marker="+"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>'''<ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">[[</ins>وحدت و <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">کثرت|وحدت و كثرت]]،</ins>''' در <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">فلسفه صدرائی، </ins>در <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">توجیه نظریه </ins>وحدت وجود و از لوازم اصالت وجود. در بحث از وحدت و كثرت، <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">چگونگی </ins>ارتباط و اتحاد وجود، كه واحد است، با موجودات كه <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">كثیرند </ins>طرح <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">می‌شود</ins>. ملاصدرا در <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">این </ins>موضوع <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">نظریه خاصی </ins>را مطرح كرده است كه با <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">نظریه‌هایی </ins>كه <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">پیشتر </ins>در <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">این </ins>باب اظهار شده متفاوت است. از <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">این نظریه </ins>به <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">نظریه </ins>«كثرت در <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">عین </ins>وحدت و وحدت در <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">عین </ins>كثرت» <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">تعبیر می‌شود</ins>. <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">این نظریه </ins>هر چند رنگ <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">عرفانی </ins>دارد، اما <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">یكسره عرفانی نیست</ins>. وحدت و كثرت، همانند وجود قابل <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">تعریف نیستند </ins>و تصور هر دو <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">اوّلی </ins>و <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">بدیهی </ins>است و از <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">این </ins>رو از <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">تعریف بی‌نیاز می‌باشند</ins>. هر چند <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">می‌توان </ins>گفت كه وحدت نزد عقل و كثرت نزد <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">خیال </ins>شناخته‌ترند. <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">زیرا </ins>وحدت امر <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">عقلی </ins>است و از امور عامه <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">می‌باشد </ins>كه ادراك آنان با عقل صورت <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">‌می‌گیرد </ins>و كثرت در <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">خیال </ins>مرتسم <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">می‌شود </ins>چون <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">خیال </ins>محل صور محسوسات است و محسوس <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">كثیر می‌باشد</ins>. وجودِ <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">عینیِ حقیقتی، </ins>واحد و <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">بسیط </ins>است و كثرت و <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">تعددی </ins>كه در جهان خارج <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">مشاهده امری </ins>خارج از ذات <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">این </ins>وجود <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">نیست، </ins>بلكه از ذات آن سرچشمه <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">می‌گیرد</ins>. وجود در <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">میان همه ماهیات </ins>مشترك و با آن‌ها متحد است و صدق او بر آنان از جهت واحد بودن آن است و از <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">همین </ins>جا مفهوم وحدت <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">دریافت می‌شود</ins>. وحدت و وجود در صدق بر <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">اشیاء متساویند </ins>و بر هر چه وجود به آن تعلق <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">گیرد </ins>واحد گفته <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">می‌شود </ins>و واحد درست مانند وجود در قوت و ضعف مقول به <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">تشكیك می‌باشد</ins>. هر <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">چیزی </ins>وجودش <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">قوی‌تر </ins>باشد و <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">حدانیتش نیز </ins>تمام‌تر و كامل‌تر است. وحدت از جهت آن‌كه بر <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">ماهیات </ins>گوناگون صدق <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">می‌كند </ins>به <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">نام‌های </ins>گوناگون <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">نیز نامیده می‌شود</ins>: ''واحد بالجنس''، مانند وحدت انسان و اسب در <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">حیوان </ins>بودن؛ ''واحد بالنوع'' مانند وحدت دو شخص در <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">انسانیت </ins>و <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">ناطقیت؛ </ins>''واحد به محمول''، مثل انسان كه كاتب و ضاحك محمول او واقع شده به او وحدت <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">می‌یابند؛ </ins>''واحد به اضافه''، اتحاد در اوصاف <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">عرضی </ins>و <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">ذاتی </ins>است كه به <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">گوناگونی اسم‌هایشان، نام‌های </ins>گوناگون <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">می‌گیرند</ins>: مشاركت در محمول چون در نوع باشد، مماثلت؛ چون در جنس باشد، مجانست؛ چون در <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">كیف </ins>باشد، مشابهت؛ چون در كم باشد مساوات؛ چون در وضع باشد، مطابقت؛ و چون در اضافه باشد؛ مناسبت خوانده <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">می‌شوند</ins>. در برابر <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">همه </ins>حالات و خصائص واحد و وحدت، كثرت قرار دارد&lt;<ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">ref</ins>&gt;<ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">صدرالدین شیرازی. '''''اسفار'''''. قم: 1425ق، ص1/(1)89، 92، 245؛ </ins>1<ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">/ (2)69- 71، 73.</ins>&lt;/<ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">ref</ins>&gt;<ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">.</ins></div></td></tr> <tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br></td></tr> <tr><td colspan="2" class="diff-side-deleted"></td><td class="diff-marker" data-marker="+"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div><ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">==  '''مأخذ:''' ==</ins></div></td></tr> <tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br></td></tr> <tr><td class="diff-marker" data-marker="−"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #ffe49c; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div><del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">'''مأخذ:'''</del></div></td><td class="diff-marker" data-marker="+"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div><ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">== نیز نگاه کنید به ==</ins></div></td></tr> <tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br></td></tr> <tr><td class="diff-marker" data-marker="−"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #ffe49c; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div><del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">1.    صدرالدين شيرازي. '''''اسفار'''''. قم: 1425ق، ص1/(1)89، 92، 245؛ 1/ (2)69- 71، 73.</del></div></td><td class="diff-marker" data-marker="+"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div><ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">== منبع اصلی ==</ins></div></td></tr> <tr><td colspan="2" class="diff-side-deleted"></td><td class="diff-marker" data-marker="+"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div><ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">دانشنامه ایران</ins></div></td></tr> <tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br></td></tr> <tr><td colspan="2" class="diff-side-deleted"></td><td class="diff-marker" data-marker="+"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div><ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">== نویسنده مقاله ==</ins></div></td></tr> <tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>منوچهر پزشک</div></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>منوچهر پزشک</div></td></tr> </table>

Maedeh https://iranology-e.ir/index.php?title=%D9%88%D8%AD%D8%AF%D8%AA_%D9%88_%DA%A9%D8%AB%D8%B1%D8%AA&diff=567&oldid=prev 2024-08-13T00:25:31Z

<p>صفحه‌ای تازه حاوی «&#039;&#039;&#039;وحدت و كثرت،&#039;&#039;&#039; در فلسفة صدرائي، در توجيه نظرية وحدت وجود و از لوازم اصالت وجود. در بحث از وحدت و كثرت، چگونگي ارتباط و اتحاد وجود، كه واحد است، با موجودات كه كثيرند طرح مي‌شود. ملاصدرا در اين موضوع نظرية خاصي را مطرح كرده است كه با نظريه‌هايي...» ایجاد کرد</p> <p><b>صفحهٔ تازه</b></p><div>&#039;&#039;&#039;وحدت و كثرت،&#039;&#039;&#039; در فلسفة صدرائي، در توجيه نظرية وحدت وجود و از لوازم اصالت وجود. در بحث از وحدت و كثرت، چگونگي ارتباط و اتحاد وجود، كه واحد است، با موجودات كه كثيرند طرح مي‌شود. ملاصدرا در اين موضوع نظرية خاصي را مطرح كرده است كه با نظريه‌هايي كه پيشتر در اين باب اظهار شده متفاوت است. از اين نظريه به نظرية «كثرت در عين وحدت و وحدت در عين كثرت» تعبير مي‌شود. اين نظريه هر چند رنگ عرفاني دارد، اما يكسره عرفاني نيست. وحدت و كثرت، همانند وجود قابل تعريف نيستند و تصور هر دو اَوّلي و بديهي است و از اين رو از تعريف بي‌نياز مي‌باشند. هر چند مي‌توان گفت كه وحدت نزد عقل و كثرت نزد خيال شناخته‌ترند. زيرا وحدت امر عقلي است و از امور عامه مي‌باشد كه ادراك آنان با عقل صورت ‌مي‌گيرد و كثرت در خيال مرتسم مي‌شود چون خيال محل صور محسوسات است و محسوس كثير مي‌باشد. وجودِ عينيِ حقيقتي، واحد و بسيط است و كثرت و تعددي كه در جهان خارج مشاهدة امري خارج از ذات اين وجود نيست، بلكه از ذات آن سرچشمه مي‌گيرد. وجود در ميان همة ماهيات مشترك و با آن‌ها متحد است و صدق او بر آنان از جهت واحد بودن آن است و از همين جا مفهوم وحدت دريافت مي‌شود. وحدت و وجود در صدق بر اشياء متساويند و بر هر چه وجود به آن تعلق گيرد واحد گفته مي‌شود و واحد درست مانند وجود در قوت و ضعف مقول به تشكيك مي‌باشد. هر چيزي وجودش قوي‌تر باشد و حدانيتش نيز تمام‌تر و كامل‌تر است. وحدت از جهت آن‌كه بر ماهيات گوناگون صدق مي‌كند به نام‌هاي گوناگون نيز ناميده مي‌شود: &#039;&#039;واحد بالجنس&#039;&#039;، مانند وحدت انسان و اسب در حيوان بودن؛ &#039;&#039;واحد بالنوع&#039;&#039; مانند وحدت دو شخص در انسانيت و ناطقيت؛ &#039;&#039;واحد به محمول&#039;&#039;، مثل انسان كه كاتب و ضاحك محمول او واقع شده به او وحدت مي‌يابند؛ &#039;&#039;واحد به اضافه&#039;&#039;، اتحاد در اوصاف عرضي و ذاتي است كه به گوناگوني اسم‌هايشان، نام‌هاي گوناگون مي‌گيرند: مشاركت در محمول چون در نوع باشد، مماثلت؛ چون در جنس باشد، مجانست؛ چون در كيف باشد، مشابهت؛ چون در كم باشد مساوات؛ چون در وضع باشد، مطابقت؛ و چون در اضافه باشد؛ مناسبت خوانده مي‌شوند. در برابر همة حالات و خصائص واحد و وحدت، كثرت قرار دارد.&lt;sup&gt;1&lt;/sup&gt; <br /> <br /> <br /> &#039;&#039;&#039;مأخذ:&#039;&#039;&#039;<br /> <br /> 1.    صدرالدين شيرازي. &#039;&#039;&#039;&#039;&#039;اسفار&#039;&#039;&#039;&#039;&#039;. قم: 1425ق، ص1/(1)89، 92، 245؛ 1/ (2)69- 71، 73.<br /> <br /> منوچهر پزشک</div>

Samei