https://iranology-e.ir/index.php?action=history&feed=atom&title=%D9%88%D8%B2%D9%86 2026-06-20T22:05:06Z تاریخچهٔ نسخه‌ها برای این صفحه در ویکی MediaWiki 1.43.1 https://iranology-e.ir/index.php?title=%D9%88%D8%B2%D9%86&diff=10067&oldid=prev 2025-06-08T19:06:41Z

<p><span class="autocomment">نیز نگاه کنید به</span></p> <table style="background-color: #fff; color: #202122;" data-mw="interface"> <col class="diff-marker" /> <col class="diff-content" /> <col class="diff-marker" /> <col class="diff-content" /> <tr class="diff-title" lang="fa"> <td colspan="2" style="background-color: #fff; color: #202122; text-align: center;">→ نسخهٔ قدیمی‌تر</td> <td colspan="2" style="background-color: #fff; color: #202122; text-align: center;">نسخهٔ ‏۸ ژوئن ۲۰۲۵، ساعت ۱۹:۰۶</td> </tr><tr><td colspan="2" class="diff-lineno" id="mw-diff-left-l9">خط ۹:</td> <td colspan="2" class="diff-lineno">خط ۹:</td></tr> <tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br></td></tr> <tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>== مآخذ ==</div></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>== مآخذ ==</div></td></tr> <tr><td class="diff-marker" data-marker="−"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #ffe49c; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div><del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">1.     ناتل خانلری، پرویز. '''''وزن شعر فارسی'''''. ‌تهران: بنیاد فرهنگ ایران، چ 3، 1354، ص 24.</del></div></td><td class="diff-marker" data-marker="+"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div><ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">&lt;references /&gt;</ins></div></td></tr> <tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br></td></tr> <tr><td class="diff-marker" data-marker="−"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #ffe49c; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div><del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">2.     شفیعی کدکنی، محمدرضا. '''''موسیقی شعر'''''. تهران: آگاه، چ 5، 1376، ص 40.</del></div></td><td class="diff-marker" data-marker="+"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div><ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">== منبع اصلی ==</ins></div></td></tr> <tr><td class="diff-marker" data-marker="−"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #ffe49c; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div> </div></td><td class="diff-marker" data-marker="+"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div><ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">[https</ins>:<ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">//icro</ins>.<ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">ir/ سازمان </ins>فرهنگ و <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">ارتباطات اسلامی، </ins>مرکز <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">مطالعات راهبردی روابط فرهنگی] </ins>(<ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">1398</ins>). <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">دانشنامه ایران</ins>. تهران: <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">[https</ins>:<ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">//alhoda</ins>.<ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">ir/ موسسه فرهنگی هنری </ins>و <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">انتشارات بین المللی الهدی]،</ins></div></td></tr> <tr><td class="diff-marker" data-marker="−"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #ffe49c; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div><del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">3.     فضیلت، ‌محمود. '''''آهنگ شعر فارسی'''''. تهران</del>: <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">سمت، چ 1، 1378، ص 2</del>.</div></td><td colspan="2" class="diff-side-added"></td></tr> <tr><td class="diff-marker" data-marker="−"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #ffe49c; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div> </div></td><td colspan="2" class="diff-side-added"></td></tr> <tr><td class="diff-marker" data-marker="−"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #ffe49c; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div><del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">4.      ناتل خانلری، پرویز. '''''وزن شعر فارسی'''''. ‌تهران: بنیاد </del>فرهنگ <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">ایران، چ 3، 1354، ص 48 </del>و <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">57 (به اختصار).</del></div></td><td colspan="2" class="diff-side-added"></td></tr> <tr><td class="diff-marker" data-marker="−"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #ffe49c; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div> </div></td><td colspan="2" class="diff-side-added"></td></tr> <tr><td class="diff-marker" data-marker="−"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #ffe49c; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div><del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">5.     وحیدیان کامیار، ‌تقی. '''''بررسی منشاء وزن شعر فارسی'''''. ‌مشهد: آستان قدس رضوی، چ 1، 1370، ص 48.</del></div></td><td colspan="2" class="diff-side-added"></td></tr> <tr><td class="diff-marker" data-marker="−"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #ffe49c; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div> </div></td><td colspan="2" class="diff-side-added"></td></tr> <tr><td class="diff-marker" data-marker="−"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #ffe49c; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div><del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">6.      ناتل خانلری، پرویز. '''''وزن شعر فارسی'''''. ‌تهران: بنیاد فرهنگ ایران، چ 3، 1354، ص 111، 114، 122، 129، 136 و 139 (به اختصار).</del></div></td><td colspan="2" class="diff-side-added"></td></tr> <tr><td class="diff-marker" data-marker="−"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #ffe49c; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div> </div></td><td colspan="2" class="diff-side-added"></td></tr> <tr><td class="diff-marker" data-marker="−"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #ffe49c; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div><del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">7.     وحیدیان کامیار، تقی. '''''وزن و قافیه شعر فارسی'''''. ‌تهران: </del>مرکز <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">نشر دانشگاهی، ‌چ 1، 1367، ص 5، 9، 10، 11 و 23 </del>(<del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">به اختصار</del>).</div></td><td colspan="2" class="diff-side-added"></td></tr> <tr><td class="diff-marker" data-marker="−"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #ffe49c; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div> </div></td><td colspan="2" class="diff-side-added"></td></tr> <tr><td class="diff-marker" data-marker="−"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #ffe49c; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div><del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">8.    فضیلت، ‌محمود. '''''آهنگ شعر فارسی'''''</del>. تهران: <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">سمت، 1378ص 34، 35، 41، 51، ‌62، ‌65، 79، ‌89 (به اختصار).</del></div></td><td colspan="2" class="diff-side-added"></td></tr> <tr><td class="diff-marker" data-marker="−"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #ffe49c; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div> </div></td><td colspan="2" class="diff-side-added"></td></tr> <tr><td class="diff-marker" data-marker="−"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #ffe49c; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div><del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">9.     وحیدیان کامیار، ‌تقی. '''''بررسی منشاء وزن شعر فارسی'''''. ‌مشهد: آستان قدس رضوی، چ 1، 1370، ص 100.</del></div></td><td colspan="2" class="diff-side-added"></td></tr> <tr><td class="diff-marker" data-marker="−"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #ffe49c; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div> </div></td><td colspan="2" class="diff-side-added"></td></tr> <tr><td class="diff-marker" data-marker="−"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #ffe49c; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div><del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">و نیز نگ</del>: <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">ناتل خانلری، پرویز</del>. <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">'''''درباره وزن شعر؛‌ فرهنگنامه ادب فارسی؛ دانشنامه ادب فارسی (2)'''''. ‌به سرپرستی حسن انوشه، تهران: وزارت فرهنگ </del>و <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">ارشاد اسلامی، ‌چ 1، 1376، ص 1417 (ذیل وزن).</del></div></td><td colspan="2" class="diff-side-added"></td></tr> <tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br></td></tr> <tr><td colspan="2" class="diff-side-deleted"></td><td class="diff-marker" data-marker="+"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div><ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">== نویسنده مقاله ==</ins></div></td></tr> <tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>ابوالقاسم رادفر</div></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>ابوالقاسم رادفر</div></td></tr> <tr><td colspan="2" class="diff-side-deleted"></td><td class="diff-marker" data-marker="+"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div><ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">[[رده:ادبیات و زبان شناسی]]</ins></div></td></tr> <tr><td colspan="2" class="diff-side-deleted"></td><td class="diff-marker" data-marker="+"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div><ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">[[رده:ادبیات]]</ins></div></td></tr> </table>

Samei https://iranology-e.ir/index.php?title=%D9%88%D8%B2%D9%86&diff=10066&oldid=prev 2025-06-08T19:05:53Z

<p></p> <table style="background-color: #fff; color: #202122;" data-mw="interface"> <col class="diff-marker" /> <col class="diff-content" /> <col class="diff-marker" /> <col class="diff-content" /> <tr class="diff-title" lang="fa"> <td colspan="2" style="background-color: #fff; color: #202122; text-align: center;">→ نسخهٔ قدیمی‌تر</td> <td colspan="2" style="background-color: #fff; color: #202122; text-align: center;">نسخهٔ ‏۸ ژوئن ۲۰۲۵، ساعت ۱۹:۰۵</td> </tr><tr><td colspan="2" class="diff-lineno" id="mw-diff-left-l1">خط ۱:</td> <td colspan="2" class="diff-lineno">خط ۱:</td></tr> <tr><td class="diff-marker" data-marker="−"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #ffe49c; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>'''وَزن،''' تناسب پیاپی در <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">كلام كه </del>نوعی آهنگ را براگیزد.</div></td><td class="diff-marker" data-marker="+"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>'''وَزن،''' تناسب پیاپی در <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">کلام که </ins>نوعی آهنگ را براگیزد.</div></td></tr> <tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br></td></tr> <tr><td class="diff-marker" data-marker="−"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #ffe49c; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>وزن گونه‌ای از تناسب و تناسب <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">كیفیتی </del>است <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">كه </del>از <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">ادراك </del>وحدتی در میان اجزای متعدد به دست آید. اگر تناسب در ظرف زمان قرار گیرد، وزن خوانده می‌شود<del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">.</del>&lt;<del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">sup</del>&gt;<del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">1</del>&lt;/<del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">sup</del>&gt; ساختار <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">كلمات </del>هر ملتی، نوعی وزن شعر برای آنان به وجود می‌آورد <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">كه </del>با وزن شعر دیگر ملت‌ها تطبیق ناپذیر است. به همین سبب، چون اعراب وزن شعرهای ایرانی را برنمی‌تابیدند، آنها را نثر مسجع می‌خواندند<del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">.</del>&lt;<del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">sup</del>&gt;<del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">2</del>&lt;/<del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">sup</del>&gt; اوزان مهم در میان اشعار ملت‌های گوناگون را در: الف ـ وزن هجایی، ‌ب ـ وزن <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">تكیه‌ای </del>یا ضربی، ج ـ وزن نواختی و دـ وزن عروضی، می‌توان خلاصه <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">كرد.</del>&lt;<del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">sup</del>&gt;<del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">3</del>&lt;/<del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">sup</del>&gt; بنابر <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">یك </del>نظریه، منشاء وزن فارسی، تطبیق موازین هجایی ایرانی با عروض <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">كمّی </del>عربی و یا اقتباس <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">كامل </del>از عروض عربی توسط ایرانی‌هاست<del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">.</del>&lt;<del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">sup</del>&gt;<del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">4</del>&lt;/<del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">sup</del>&gt; اما <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">نظریة </del>دیگر بر <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">كمّی </del>بودن وزن شعر فارسی در پیش از اسلام <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">تأكید </del>دارد<del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">.</del>&lt;<del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">sup</del>&gt;<del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">5</del>&lt;/<del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">sup</del>&gt; اجزای وزن را حروف (مصوت و <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">كوتاه</del>) و هجا (<del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">كوتاه </del>و بلند) <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">تشكیل </del>می‌دهند<del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">.</del>&lt;<del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">sup</del>&gt;<del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">6</del>&lt;/<del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">sup</del>&gt; واحد وزن در [[شعر فارسی]] نیز، مصراع نامیده می‌شود. بدین ترتیب، وزن هر مصراع شعر، ‌نمودار اوزان مصراع‌های دیگر است. درست خواندن و درست نوشتن (خطّ عروضی)، تقطیع هجایی اختیارات شاعری و تقطیع به <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">اركان </del>نیز قواعد تعیین <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">كننده‌ای </del>در وزن [[شعر فارسی]] هستند<del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">.</del>&lt;<del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">sup</del>&gt;<del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">7</del>&lt;/<del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">sup</del>&gt; اوزان عروضی (بحور) در شعر فارسی دو گونه‌اند: <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">یكی </del>وزن‌های عروضی سنتی <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">كه </del>از تساوی <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">كمّی </del>پایه‌ها و هجاها در مصراع‌ها و ابیات به وجود آید مانند رمل، ‌متقارب، هزج، <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">كامل، </del>‌مضارع، ‌طویل، خفیف و جز آنها و دیگر وزن‌های عروضی آزاد یا نیمایی <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">كه </del>ویژگی‌های وزن‌های سنتی در آن مدّ نظر نیست<del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">.</del>&lt;<del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">sup</del>&gt;<del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">8</del>&lt;/<del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">sup</del>&gt; رباعی را از خوش‌ترین اوزان شعر فارسی دانسته‌اند.&lt;<del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">sup</del>&gt;<del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">9</del>&lt;/<del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">sup</del>&gt;  </div></td><td class="diff-marker" data-marker="+"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>وزن گونه‌ای از تناسب و تناسب <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">کیفیتی </ins>است <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">که </ins>از <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">ادراک </ins>وحدتی در میان اجزای متعدد به دست آید. اگر تناسب در ظرف زمان قرار گیرد، وزن خوانده می‌شود&lt;<ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">ref</ins>&gt;<ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">ناتل خانلری، پرویز. '''''وزن شعر فارسی'''''. ‌تهران: بنیاد فرهنگ ایران،  1354، ج.3، ص 24.</ins>&lt;/<ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">ref</ins>&gt;<ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">. </ins>ساختار <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">کلمات </ins>هر ملتی، نوعی وزن شعر برای آنان به وجود می‌آورد <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">که </ins>با وزن شعر دیگر ملت‌ها تطبیق ناپذیر است. به همین سبب، چون اعراب وزن <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">[[شعر فارسی|</ins>شعرهای ایرانی<ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">]] </ins>را برنمی‌تابیدند، آنها را نثر مسجع می‌خواندند&lt;<ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">ref</ins>&gt;<ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">شفیعی کدکنی، محمدرضا. '''''موسیقی شعر'''''. تهران: آگاه، 1376، ج.5، ص 40.</ins>&lt;/<ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">ref</ins>&gt;<ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">. </ins>اوزان مهم در میان اشعار ملت‌های گوناگون را در: الف ـ وزن هجایی، ‌ب ـ وزن <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">تکیه‌ای </ins>یا ضربی، ج ـ وزن نواختی و دـ وزن عروضی، می‌توان خلاصه <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">کرد</ins>&lt;<ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">ref</ins>&gt;<ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">فضیلت، ‌محمود. '''''آهنگ شعر فارسی'''''. تهران: سمت، 1378،  ص 2.</ins>&lt;/<ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">ref</ins>&gt;<ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">. </ins>بنابر <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">یک </ins>نظریه، منشاء وزن فارسی، تطبیق موازین هجایی ایرانی با عروض <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">کمّی </ins>عربی و یا اقتباس <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">کامل </ins>از عروض <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">[[</ins>عربی<ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">]] </ins>توسط ایرانی‌هاست&lt;<ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">ref</ins>&gt;<ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">ناتل خانلری، پرویز. '''''وزن شعر فارسی'''''. ‌تهران: بنیاد فرهنگ ایران، 1354، ج.3، ص 48 و 57 (به اختصار).</ins>&lt;/<ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">ref</ins>&gt;<ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">. </ins>اما <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">نظریه </ins>دیگر بر <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">کمّی </ins>بودن وزن <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">[[</ins>شعر فارسی<ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">]] </ins>در پیش از <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">[[</ins>اسلام<ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">]] تأکید </ins>دارد&lt;<ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">ref</ins>&gt;<ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">وحیدیان کامیار، ‌تقی. '''''بررسی منشاء وزن شعر فارسی'''''. ‌مشهد: آستان قدس رضوی، 1370، ص 48.</ins>&lt;/<ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">ref</ins>&gt;<ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">. </ins>اجزای وزن را حروف (مصوت و <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">کوتاه</ins>) و هجا (<ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">کوتاه </ins>و بلند) <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">تشکیل </ins>می‌دهند&lt;<ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">ref</ins>&gt;<ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">ناتل خانلری، پرویز. '''''وزن شعر فارسی'''''. ‌تهران: بنیاد فرهنگ ایران،  1354، ج.3، ص 111، 114، 122، 129، 136 و 139 (به اختصار).</ins>&lt;/<ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">ref</ins>&gt;<ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">. </ins>واحد وزن در [[شعر فارسی]] نیز، مصراع نامیده می‌شود. بدین ترتیب، وزن هر مصراع شعر، ‌نمودار اوزان مصراع‌های دیگر است. درست خواندن و درست نوشتن (خطّ عروضی)، تقطیع هجایی اختیارات شاعری و تقطیع به <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">ارکان </ins>نیز قواعد تعیین <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">کننده‌ای </ins>در وزن [[شعر فارسی]] هستند&lt;<ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">ref</ins>&gt;<ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">وحیدیان کامیار، تقی. '''''وزن و قافیه شعر فارسی'''''. ‌تهران: مرکز نشر دانشگاهی، ‌ 1367، ج.1، ص 5، 9، 10، 11 و 23 (به اختصار).</ins>&lt;/<ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">ref</ins>&gt;<ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">. </ins>اوزان عروضی (بحور) در <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">[[</ins>شعر فارسی<ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">]] </ins>دو گونه‌اند: <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">یکی </ins>وزن‌های عروضی سنتی <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">که </ins>از تساوی <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">کمّی </ins>پایه‌ها و هجاها در مصراع‌ها و ابیات به وجود آید مانند رمل، ‌متقارب، هزج، <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">کامل، </ins>‌مضارع، ‌طویل، خفیف و جز آنها و دیگر وزن‌های عروضی آزاد یا نیمایی <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">که </ins>ویژگی‌های وزن‌های سنتی در آن مدّ نظر نیست&lt;<ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">ref</ins>&gt;<ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">فضیلت، ‌محمود. '''''آهنگ شعر فارسی'''''. تهران: سمت، 1378، ص 34، 35، 41، 51، ‌62، ‌65، 79، ‌89 (به اختصار).</ins>&lt;/<ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">ref</ins>&gt;<ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">. </ins>رباعی را از خوش‌ترین اوزان <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">[[</ins>شعر فارسی<ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">]] </ins>دانسته‌اند<ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">&lt;ref&gt;وحیدیان کامیار، ‌تقی. '''''بررسی منشاء وزن شعر فارسی'''''. ‌مشهد: آستان قدس رضوی، 1370، ج.1، ص 100</ins>.&lt;<ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">/ref</ins>&gt;<ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">&lt;ref&gt;ناتل خانلری، پرویز. "درباره وزن شعر". '''''فرهنگنامه ادب فارسی، دانشنامه ادب فارسی (2)'''''. ‌به سرپرستی حسن انوشه، تهران: وزارت فرهنگ و ارشاد اسلامی، 1376، ج.2، ص 1417 (ذیل وزن).</ins>&lt;/<ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">ref</ins>&gt;<ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">.</ins></div></td></tr> <tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br></td></tr> <tr><td class="diff-marker" data-marker="−"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #ffe49c; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div><del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">'''مآخذ:'''</del></div></td><td class="diff-marker" data-marker="+"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div><ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">== نیز نگاه کنید به ==</ins></div></td></tr> <tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br></td></tr> <tr><td colspan="2" class="diff-side-deleted"></td><td class="diff-marker" data-marker="+"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div><ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">* [[شعر فارسی]]</ins></div></td></tr> <tr><td colspan="2" class="diff-side-deleted"></td><td class="diff-marker" data-marker="+"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div><ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">* [[نثر فارسی]]</ins></div></td></tr> <tr><td colspan="2" class="diff-side-deleted"></td><td class="diff-marker" data-marker="+"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div><ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;"></ins></div></td></tr> <tr><td colspan="2" class="diff-side-deleted"></td><td class="diff-marker" data-marker="+"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div><ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">== مآخذ ==</ins></div></td></tr> <tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>1.     ناتل خانلری، پرویز. &#039;&#039;&#039;&#039;&#039;وزن شعر فارسی&#039;&#039;&#039;&#039;&#039;. ‌تهران: بنیاد فرهنگ ایران، چ 3، 1354، ص 24.</div></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>1.     ناتل خانلری، پرویز. &#039;&#039;&#039;&#039;&#039;وزن شعر فارسی&#039;&#039;&#039;&#039;&#039;. ‌تهران: بنیاد فرهنگ ایران، چ 3، 1354، ص 24.</div></td></tr> <tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br></td></tr> <tr><td class="diff-marker" data-marker="−"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #ffe49c; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>2.     شفیعی <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">كدكنی، </del>محمدرضا. '''''موسیقی شعر'''''. تهران: آگاه، چ 5، 1376، ص 40.</div></td><td class="diff-marker" data-marker="+"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>2.     شفیعی <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">کدکنی، </ins>محمدرضا. '''''موسیقی شعر'''''. تهران: آگاه، چ 5، 1376، ص 40.</div></td></tr> <tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br></td></tr> <tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>3.     فضیلت، ‌محمود. &#039;&#039;&#039;&#039;&#039;آهنگ شعر فارسی&#039;&#039;&#039;&#039;&#039;. تهران: سمت، چ 1، 1378، ص 2.</div></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>3.     فضیلت، ‌محمود. &#039;&#039;&#039;&#039;&#039;آهنگ شعر فارسی&#039;&#039;&#039;&#039;&#039;. تهران: سمت، چ 1، 1378، ص 2.</div></td></tr> <tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br></td></tr> <tr><td class="diff-marker" data-marker="−"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #ffe49c; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>4.     ناتل خانلری، <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">‌پرویز</del>. '''''<del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">همان</del>'''''. ص 48 و 57 (به اختصار).</div></td><td class="diff-marker" data-marker="+"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>4.     <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;"> </ins>ناتل خانلری، <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">پرویز</ins>. '''''<ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">وزن شعر فارسی</ins>'''''. <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">‌تهران: بنیاد فرهنگ ایران، چ 3، 1354، </ins>ص 48 و 57 (به اختصار).</div></td></tr> <tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br></td></tr> <tr><td class="diff-marker" data-marker="−"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #ffe49c; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>5.     وحیدیان <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">كامیار، </del>‌تقی. '''''بررسی منشاء وزن شعر فارسی'''''. ‌مشهد: آستان قدس رضوی، چ 1، 1370، ص 48.</div></td><td class="diff-marker" data-marker="+"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>5.     وحیدیان <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">کامیار، </ins>‌تقی. '''''بررسی منشاء وزن شعر فارسی'''''. ‌مشهد: آستان قدس رضوی، چ 1، 1370، ص 48.</div></td></tr> <tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br></td></tr> <tr><td class="diff-marker" data-marker="−"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #ffe49c; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>6.     ناتل خانلری، پرویز. '''''<del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">همان</del>'''''. ص 111، 114، 122، 129، 136 و 139 (به اختصار).</div></td><td class="diff-marker" data-marker="+"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>6.     <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;"> </ins>ناتل خانلری، پرویز. '''''<ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">وزن شعر فارسی</ins>'''''. <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">‌تهران: بنیاد فرهنگ ایران، چ 3، 1354، </ins>ص 111، 114، 122، 129، 136 و 139 (به اختصار).</div></td></tr> <tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br></td></tr> <tr><td class="diff-marker" data-marker="−"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #ffe49c; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>7.     وحیدیان <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">كامیار، </del>تقی. '''''وزن و <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">قافیة </del>شعر فارسی'''''. ‌تهران: <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">مركز </del>نشر دانشگاهی، ‌چ 1، 1367، ص 5، 9، 10، 11 و 23 (به اختصار).</div></td><td class="diff-marker" data-marker="+"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>7.     وحیدیان <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">کامیار، </ins>تقی. '''''وزن و <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">قافیه </ins>شعر فارسی'''''. ‌تهران: <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">مرکز </ins>نشر دانشگاهی، ‌چ 1، 1367، ص 5، 9، 10، 11 و 23 (به اختصار).</div></td></tr> <tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br></td></tr> <tr><td class="diff-marker" data-marker="−"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #ffe49c; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>8.   <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">  فضیلت، محمود</del>. '''''<del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">همان</del>'''''. <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">ص </del>34، 35، 41، 51، ‌62، ‌65، 79، ‌89 (به اختصار).</div></td><td class="diff-marker" data-marker="+"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>8.   <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;"> فضیلت، ‌محمود</ins>. '''''<ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">آهنگ شعر فارسی</ins>'''''. <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">تهران: سمت، 1378ص </ins>34، 35، 41، 51، ‌62، ‌65، 79، ‌89 (به اختصار).</div></td></tr> <tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br></td></tr> <tr><td class="diff-marker" data-marker="−"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #ffe49c; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>9.     وحیدیان <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">كامیار، تقی</del>. '''''<del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">همان</del>'''''. ص 100.</div></td><td class="diff-marker" data-marker="+"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>9.     وحیدیان <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">کامیار، ‌تقی</ins>. '''''<ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">بررسی منشاء وزن شعر فارسی</ins>'''''. <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">‌مشهد: آستان قدس رضوی، چ 1، 1370، </ins>ص 100.</div></td></tr> <tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br></td></tr> <tr><td class="diff-marker" data-marker="−"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #ffe49c; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>و نیز نگ: ناتل خانلری، پرویز. '''''<del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">دربارة </del>وزن شعر؛‌ <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">فرهنگنامة </del>ادب فارسی؛ <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">دانشنامة </del>ادب فارسی (2)'''''. ‌به سرپرستی حسن انوشه، تهران: وزارت فرهنگ و ارشاد اسلامی، ‌چ 1، 1376، ص 1417 (ذیل وزن).</div></td><td class="diff-marker" data-marker="+"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>و نیز نگ: ناتل خانلری، پرویز. '''''<ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">درباره </ins>وزن شعر؛‌ <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">فرهنگنامه </ins>ادب فارسی؛ <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">دانشنامه </ins>ادب فارسی (2)'''''. ‌به سرپرستی حسن انوشه، تهران: وزارت فرهنگ و ارشاد اسلامی، ‌چ 1، 1376، ص 1417 (ذیل وزن).</div></td></tr> <tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br></td></tr> <tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>ابوالقاسم رادفر</div></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>ابوالقاسم رادفر</div></td></tr> </table>

Samei https://iranology-e.ir/index.php?title=%D9%88%D8%B2%D9%86&diff=9897&oldid=prev 2025-06-07T19:37:00Z

<p>صفحه‌ای تازه حاوی «&#039;&#039;&#039;وَزن،&#039;&#039;&#039; تناسب پیاپی در كلام كه نوعی آهنگ را براگیزد. وزن گونه‌ای از تناسب و تناسب كیفیتی است كه از ادراك وحدتی در میان اجزای متعدد به دست آید. اگر تناسب در ظرف زمان قرار گیرد، وزن خوانده می‌شود.&lt;sup&gt;1&lt;/sup&gt; ساختار كلمات هر ملتی، نوعی وزن شعر برای آ...» ایجاد کرد</p> <p><b>صفحهٔ تازه</b></p><div>&#039;&#039;&#039;وَزن،&#039;&#039;&#039; تناسب پیاپی در كلام كه نوعی آهنگ را براگیزد.<br /> <br /> وزن گونه‌ای از تناسب و تناسب كیفیتی است كه از ادراك وحدتی در میان اجزای متعدد به دست آید. اگر تناسب در ظرف زمان قرار گیرد، وزن خوانده می‌شود.&lt;sup&gt;1&lt;/sup&gt; ساختار كلمات هر ملتی، نوعی وزن شعر برای آنان به وجود می‌آورد كه با وزن شعر دیگر ملت‌ها تطبیق ناپذیر است. به همین سبب، چون اعراب وزن شعرهای ایرانی را برنمی‌تابیدند، آنها را نثر مسجع می‌خواندند.&lt;sup&gt;2&lt;/sup&gt; اوزان مهم در میان اشعار ملت‌های گوناگون را در: الف ـ وزن هجایی، ‌ب ـ وزن تكیه‌ای یا ضربی، ج ـ وزن نواختی و دـ وزن عروضی، می‌توان خلاصه كرد.&lt;sup&gt;3&lt;/sup&gt; بنابر یك نظریه، منشاء وزن فارسی، تطبیق موازین هجایی ایرانی با عروض كمّی عربی و یا اقتباس كامل از عروض عربی توسط ایرانی‌هاست.&lt;sup&gt;4&lt;/sup&gt; اما نظریة دیگر بر كمّی بودن وزن شعر فارسی در پیش از اسلام تأكید دارد.&lt;sup&gt;5&lt;/sup&gt; اجزای وزن را حروف (مصوت و كوتاه) و هجا (كوتاه و بلند) تشكیل می‌دهند.&lt;sup&gt;6&lt;/sup&gt; واحد وزن در [[شعر فارسی]] نیز، مصراع نامیده می‌شود. بدین ترتیب، وزن هر مصراع شعر، ‌نمودار اوزان مصراع‌های دیگر است. درست خواندن و درست نوشتن (خطّ عروضی)، تقطیع هجایی اختیارات شاعری و تقطیع به اركان نیز قواعد تعیین كننده‌ای در وزن [[شعر فارسی]] هستند.&lt;sup&gt;7&lt;/sup&gt; اوزان عروضی (بحور) در شعر فارسی دو گونه‌اند: یكی وزن‌های عروضی سنتی كه از تساوی كمّی پایه‌ها و هجاها در مصراع‌ها و ابیات به وجود آید مانند رمل، ‌متقارب، هزج، كامل، ‌مضارع، ‌طویل، خفیف و جز آنها و دیگر وزن‌های عروضی آزاد یا نیمایی كه ویژگی‌های وزن‌های سنتی در آن مدّ نظر نیست.&lt;sup&gt;8&lt;/sup&gt; رباعی را از خوش‌ترین اوزان شعر فارسی دانسته‌اند.&lt;sup&gt;9&lt;/sup&gt; <br /> <br /> &#039;&#039;&#039;مآخذ:&#039;&#039;&#039;<br /> <br /> 1.     ناتل خانلری، پرویز. &#039;&#039;&#039;&#039;&#039;وزن شعر فارسی&#039;&#039;&#039;&#039;&#039;. ‌تهران: بنیاد فرهنگ ایران، چ 3، 1354، ص 24.<br /> <br /> 2.     شفیعی كدكنی، محمدرضا. &#039;&#039;&#039;&#039;&#039;موسیقی شعر&#039;&#039;&#039;&#039;&#039;. تهران: آگاه، چ 5، 1376، ص 40.<br /> <br /> 3.     فضیلت، ‌محمود. &#039;&#039;&#039;&#039;&#039;آهنگ شعر فارسی&#039;&#039;&#039;&#039;&#039;. تهران: سمت، چ 1، 1378، ص 2.<br /> <br /> 4.     ناتل خانلری، ‌پرویز. &#039;&#039;&#039;&#039;&#039;همان&#039;&#039;&#039;&#039;&#039;. ص 48 و 57 (به اختصار).<br /> <br /> 5.     وحیدیان كامیار، ‌تقی. &#039;&#039;&#039;&#039;&#039;بررسی منشاء وزن شعر فارسی&#039;&#039;&#039;&#039;&#039;. ‌مشهد: آستان قدس رضوی، چ 1، 1370، ص 48.<br /> <br /> 6.     ناتل خانلری، پرویز. &#039;&#039;&#039;&#039;&#039;همان&#039;&#039;&#039;&#039;&#039;. ص 111، 114، 122، 129، 136 و 139 (به اختصار).<br /> <br /> 7.     وحیدیان كامیار، تقی. &#039;&#039;&#039;&#039;&#039;وزن و قافیة شعر فارسی&#039;&#039;&#039;&#039;&#039;. ‌تهران: مركز نشر دانشگاهی، ‌چ 1، 1367، ص 5، 9، 10، 11 و 23 (به اختصار).<br /> <br /> 8.     فضیلت، محمود. &#039;&#039;&#039;&#039;&#039;همان&#039;&#039;&#039;&#039;&#039;. ص 34، 35، 41، 51، ‌62، ‌65، 79، ‌89 (به اختصار).<br /> <br /> 9.     وحیدیان كامیار، تقی. &#039;&#039;&#039;&#039;&#039;همان&#039;&#039;&#039;&#039;&#039;. ص 100.<br /> <br /> و نیز نگ: ناتل خانلری، پرویز. &#039;&#039;&#039;&#039;&#039;دربارة وزن شعر؛‌ فرهنگنامة ادب فارسی؛ دانشنامة ادب فارسی (2)&#039;&#039;&#039;&#039;&#039;. ‌به سرپرستی حسن انوشه، تهران: وزارت فرهنگ و ارشاد اسلامی، ‌چ 1، 1376، ص 1417 (ذیل وزن).<br /> <br /> ابوالقاسم رادفر</div>

Samei