https://iranology-e.ir/index.php?action=history&feed=atom&title=%D9%88%DB%8C%D8%B3_%D9%88_%D8%B1%D8%A7%D9%85%DB%8C%D9%86
ویس و رامین - تاریخچهٔ نسخهها
2026-06-15T22:47:59Z
تاریخچهٔ نسخهها برای این صفحه در ویکی
MediaWiki 1.43.1
https://iranology-e.ir/index.php?title=%D9%88%DB%8C%D8%B3_%D9%88_%D8%B1%D8%A7%D9%85%DB%8C%D9%86&diff=10072&oldid=prev
Samei در ۸ ژوئن ۲۰۲۵، ساعت ۱۹:۲۲
2025-06-08T19:22:02Z
<p></p>
<table style="background-color: #fff; color: #202122;" data-mw="interface">
<col class="diff-marker" />
<col class="diff-content" />
<col class="diff-marker" />
<col class="diff-content" />
<tr class="diff-title" lang="fa">
<td colspan="2" style="background-color: #fff; color: #202122; text-align: center;">→ نسخهٔ قدیمیتر</td>
<td colspan="2" style="background-color: #fff; color: #202122; text-align: center;">نسخهٔ ۸ ژوئن ۲۰۲۵، ساعت ۱۹:۲۲</td>
</tr><tr><td colspan="2" class="diff-lineno" id="mw-diff-left-l1">خط ۱:</td>
<td colspan="2" class="diff-lineno">خط ۱:</td></tr>
<tr><td colspan="2" class="diff-side-deleted"></td><td class="diff-marker" data-marker="+"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div><ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">[[پرونده:3421.jpg|بندانگشتی|کتاب ویس و رامین، قابل بازیابی از https://fa.wikipedia.org/wiki/%D9%88%DB%8C%D8%B3_%D9%88_%D8%B1%D8%A7%D9%85%DB%8C%D9%86]]</ins></div></td></tr>
<tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>'''ویس و رامین،''' منظومهای عاشقانه در سرگذشت دو دلداده به نامهای ویس و رامین از [[فخرالدین اسعد گرگانی]] (د پس از 446ق / 1054م) و در قالب [[مثنوی معنوی|مثنوی]]. </div></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>'''ویس و رامین،''' منظومهای عاشقانه در سرگذشت دو دلداده به نامهای ویس و رامین از [[فخرالدین اسعد گرگانی]] (د پس از 446ق / 1054م) و در قالب [[مثنوی معنوی|مثنوی]]. </div></td></tr>
<tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br></td></tr>
<tr><td class="diff-marker" data-marker="−"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #ffe49c; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>این مثنوی شامل حـ 9000 بیت است<ref>مصاحب، غلامحسین. '''''دایره المعارف فارسی'''''. تهران: جیبی، 1381، ج 2، ص 3203 (ذیل ویس و رامین).</ref>، که سراینده آن را میان 442ق و 447ق / 1050-1055م و در عهد طغرل اول سلجوقی (حک 432ـ455ق) سروده است<ref>فروزانفر، بدیعالزمان. '''''تاریخ ادبیات ایران پس از اسلام تا پایان تیموریان'''.'' با گفتاری از عبدالحسین زرینکوب، به کوشش عنایتالله مجیدی، تهران: سازمان چاپ و انتشارات وزارت فرهنگ و ارشاد اسلامی، 1383، ص 294.</ref>. اصل این داستان به زبان پهلوی و منسوب به دوره اشکانیان است و [[فخرالدین اسعد گرگانی|فخرالدین اسعد]] با داشتن نسخهای از متن پهلوی کتاب، آن را به [[شعر فارسی]] برگرداند<ref>صفا، ذبیحالله. '''''تاریخ ادبیات در ایران'''''. تهران: ابن سینا، چ 6، 1347، ج 1، ص 132.</ref>. ''ویس و رامین'' از لحاظ قدمت سومین مثنوی موجود و نخستین منظومه عشقی است که به صورت کامل باقی مانده است<ref>محجوب، محمدجعفر. '''''ویس و رامین'''''. فخرالدین اسعد گرگانی، تهران: نشر اندیشه و ابنسینا، 1337، ص 8 (مقدمه).</ref>. اگرچه این مثنوی را در شمار طبیعیترین و مؤثرترین داستانهای بزمی و عشقی در [[فارسی|زبان فارسی]] دری آوردهاند<ref>زرینکوب، عبدالحسین. '''''سیری در شعر فارسی'''''. تهران: نوین، 1363، ج.1، ص 40.</ref>. ''ویس و رامین'' در شعر شاعران پس از فخرالدین اسعد نظیر [[نظامی گنجوی]]، [[عطار نیشابوری|عطار]]، [[مولوی، جلال الدین محمد|مولوی]]، [[خواجوی کرمانی]]، [[جامی]] و دیگران تأثیر بسیار برجای گذاشته است<ref>زرینکوب، عبدالحسین، '''''با کاروان حله'''.'' تهران: علمی، 1376، ج.10، ص 82.</ref>. بسیاری از صاحب نظران آن را با منظومه کهن و عاشقانه ''تریستان وایزوت'' که در سده 12م به زبان فرانسه به نظم درآمده است، همانند دانستهاند، حال آنکه این دو منظومه تنها از نظر سیر ماجرا و رنگ برونی و نه سرشت ماجرا و مایه درونی، با یکدیگر مشابهت دارند<ref>اسلامیندوشن، محمدعلی. '''''جام جهان بین'''''. تهران: توس، 2535 (1355)، ج.4، ص 119.</ref>. این داستان پهلوی با توجه به شیوه نگارش این زبان و وجود اطنابهای ملال انگیز و تکرارهای آن، بسیار لفظ و اندک معناست<ref>محجوب، محمدجعفر. '''''ویس و رامین'''''. فخرالدین اسعد گرگانی، تهران: نشر اندیشه و ابنسینا، 1337، ص 18 (مقدمه).</ref>. در پژوهش و نقد منظومههایی نظیر ''ویس و رامین'' و درک بهتر آن باید از فرهنگها کمک گرفت و شواهدی را به دست آورد که معنای هر واژه را آنگونه که در ذهن شاعر بوده، روشن کند<ref>قریب، مهدی؛ بهبودی، محمدعلی. '''''یادداشتهای مینوی'''''. تهران: پژوهشگاه علوم انسانی و مطالعات فرهنگی، 1375، ج.1، ص 6.</ref>.</div></td><td class="diff-marker" data-marker="+"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>این مثنوی شامل حـ 9000 بیت است<ref>مصاحب، غلامحسین. '''''دایره المعارف فارسی'''''. تهران: جیبی، 1381، ج 2، ص 3203 (ذیل ویس و رامین).</ref>، که سراینده آن را میان 442ق و 447ق / 1050-1055م و در عهد طغرل اول سلجوقی (حک 432ـ455ق) سروده است<ref>فروزانفر، بدیعالزمان. '''''تاریخ ادبیات ایران پس از اسلام تا پایان تیموریان'''.'' با گفتاری از عبدالحسین زرینکوب، به کوشش عنایتالله مجیدی، تهران: سازمان چاپ و انتشارات وزارت فرهنگ و ارشاد اسلامی، 1383، ص 294.</ref>. اصل این داستان به زبان پهلوی و منسوب به دوره اشکانیان است و [[فخرالدین اسعد گرگانی|فخرالدین اسعد]] با داشتن نسخهای از متن پهلوی کتاب، آن را به [[شعر فارسی]] برگرداند<ref>صفا، ذبیحالله. '''''تاریخ ادبیات در ایران'''''. تهران: ابن سینا، چ 6، 1347، ج 1، ص 132.</ref>. ''ویس و رامین'' از لحاظ قدمت سومین مثنوی موجود و نخستین منظومه عشقی است که به صورت کامل باقی مانده است<ref>محجوب، محمدجعفر. '''''ویس و رامین'''''. فخرالدین اسعد گرگانی، تهران: نشر اندیشه و ابنسینا، 1337، ص 8 (مقدمه).</ref>. </div></td></tr>
<tr><td colspan="2" class="diff-side-deleted"></td><td class="diff-marker" data-marker="+"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div> </div></td></tr>
<tr><td colspan="2" class="diff-side-deleted"></td><td class="diff-marker" data-marker="+"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>اگرچه این مثنوی را در شمار طبیعیترین و مؤثرترین داستانهای بزمی و عشقی در [[فارسی|زبان فارسی]] دری آوردهاند<ref>زرینکوب، عبدالحسین. '''''سیری در شعر فارسی'''''. تهران: نوین، 1363، ج.1، ص 40.</ref>. ''ویس و رامین'' در شعر شاعران پس از فخرالدین اسعد نظیر [[نظامی گنجوی]]، [[عطار نیشابوری|عطار]]، [[مولوی، جلال الدین محمد|مولوی]]، [[خواجوی کرمانی]]، [[جامی]] و دیگران تأثیر بسیار برجای گذاشته است<ref>زرینکوب، عبدالحسین، '''''با کاروان حله'''.'' تهران: علمی، 1376، ج.10، ص 82.</ref>. بسیاری از صاحب نظران آن را با منظومه کهن و عاشقانه ''تریستان وایزوت'' که در سده 12م به زبان فرانسه به نظم درآمده است، همانند دانستهاند، حال آنکه این دو منظومه تنها از نظر سیر ماجرا و رنگ برونی و نه سرشت ماجرا و مایه درونی، با یکدیگر مشابهت دارند<ref>اسلامیندوشن، محمدعلی. '''''جام جهان بین'''''. تهران: توس، 2535 (1355)، ج.4، ص 119.</ref>. این داستان پهلوی با توجه به شیوه نگارش این زبان و وجود اطنابهای ملال انگیز و تکرارهای آن، بسیار لفظ و اندک معناست<ref>محجوب، محمدجعفر. '''''ویس و رامین'''''. فخرالدین اسعد گرگانی، تهران: نشر اندیشه و ابنسینا، 1337، ص 18 (مقدمه).</ref>. در پژوهش و نقد منظومههایی نظیر ''ویس و رامین'' و درک بهتر آن باید از فرهنگها کمک گرفت و شواهدی را به دست آورد که معنای هر واژه را آنگونه که در ذهن شاعر بوده، روشن کند<ref>قریب، مهدی؛ بهبودی، محمدعلی. '''''یادداشتهای مینوی'''''. تهران: پژوهشگاه علوم انسانی و مطالعات فرهنگی، 1375، ج.1، ص 6.</ref>.</div></td></tr>
<tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br></td></tr>
<tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>== نیز نگاه کنید به ==</div></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>== نیز نگاه کنید به ==</div></td></tr>
<tr><td colspan="2" class="diff-lineno" id="mw-diff-left-l9">خط ۹:</td>
<td colspan="2" class="diff-lineno">خط ۱۲:</td></tr>
<tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br></td></tr>
<tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>== مآخذ ==</div></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>== مآخذ ==</div></td></tr>
<tr><td class="diff-marker" data-marker="−"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #ffe49c; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div><del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">1.مصاحب، غلامحسین. '''''دایره المعارف فارسی'''''. تهران: جیبی، چ 2، 1381، ج 2، ص 3203 (ذیل ویس و رامین).</del></div></td><td class="diff-marker" data-marker="+"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div><ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;"><references /></ins></div></td></tr>
<tr><td class="diff-marker" data-marker="−"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #ffe49c; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div> </div></td><td colspan="2" class="diff-side-added"></td></tr>
<tr><td class="diff-marker" data-marker="−"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #ffe49c; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div><del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">2.فروزانفر، بدیعالزمان. '''''تاریخ ادبیات ایران پس از اسلام تا پایان تیموریان'''.'' با گفتاری از عبدالحسین زرینکوب، به کوشش عنایتالله مجیدی، تهران: سازمان چاپ و انتشارات وزارت فرهنگ و ارشاد اسلامی، 1383، ص 294.</del></div></td><td colspan="2" class="diff-side-added"></td></tr>
<tr><td class="diff-marker" data-marker="−"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #ffe49c; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div> </div></td><td colspan="2" class="diff-side-added"></td></tr>
<tr><td class="diff-marker" data-marker="−"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #ffe49c; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div><del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">3.صفا، ذبیحالله. '''''تاریخ ادبیات در ایران'''''. تهران: ابن سینا، چ 6، 1347، ج 1، ص 132.</del></div></td><td colspan="2" class="diff-side-added"></td></tr>
<tr><td class="diff-marker" data-marker="−"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #ffe49c; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div> </div></td><td colspan="2" class="diff-side-added"></td></tr>
<tr><td class="diff-marker" data-marker="−"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #ffe49c; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div><del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">4.محجوب، محمدجعفر. '''''ویس و رامین'''''. فخرالدین اسعد گرگانی، تهران: نشر اندیشه و ابنسینا، 1337، ص 8 (مقدمه).</del></div></td><td colspan="2" class="diff-side-added"></td></tr>
<tr><td class="diff-marker" data-marker="−"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #ffe49c; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div> </div></td><td colspan="2" class="diff-side-added"></td></tr>
<tr><td class="diff-marker" data-marker="−"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #ffe49c; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div><del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">5.زرینکوب، عبدالحسین. '''''سیری در شعر فارسی'''''. تهران: نوین، چ 1، 1363، ص 40.</del></div></td><td colspan="2" class="diff-side-added"></td></tr>
<tr><td class="diff-marker" data-marker="−"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #ffe49c; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div> </div></td><td colspan="2" class="diff-side-added"></td></tr>
<tr><td class="diff-marker" data-marker="−"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #ffe49c; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div><del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">6.زرینکوب، عبدالحسین، '''''با کاروان حله'''.'' تهران: علمی، چ 10، 1376، ص 82.</del></div></td><td colspan="2" class="diff-side-added"></td></tr>
<tr><td class="diff-marker" data-marker="−"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #ffe49c; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div> </div></td><td colspan="2" class="diff-side-added"></td></tr>
<tr><td class="diff-marker" data-marker="−"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #ffe49c; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div><del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">7.اسلامیندوشن، محمدعلی. '''''جام جهان بین'''''. تهران: توس، چ 4، 2535 (1355)، ص 119.</del></div></td><td colspan="2" class="diff-side-added"></td></tr>
<tr><td class="diff-marker" data-marker="−"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #ffe49c; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div> </div></td><td colspan="2" class="diff-side-added"></td></tr>
<tr><td class="diff-marker" data-marker="−"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #ffe49c; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div><del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">8.محجوب، محمدجعفر. '''''ویس و رامین'''''. فخرالدین اسعد گرگانی، تهران: نشر اندیشه و ابنسینا، 1337، ص 18 (مقدمه).</del></div></td><td colspan="2" class="diff-side-added"></td></tr>
<tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br></td></tr>
<tr><td class="diff-marker" data-marker="−"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #ffe49c; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div><del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">9</del>.<del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">قریب، مهدی؛ بهبودی، محمدعلی</del>. <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">'''''یادداشتهای مینوی'''''</del>. تهران: <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">پژوهشگاه علوم انسانی </del>و <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">مطالعات فرهنگی، چ 1، 1375، ص 6.</del></div></td><td class="diff-marker" data-marker="+"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div><ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">== منبع اصلی ==</ins></div></td></tr>
<tr><td colspan="2" class="diff-side-deleted"></td><td class="diff-marker" data-marker="+"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div><ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">[https://icro</ins>.<ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">ir/ سازمان فرهنگ و ارتباطات اسلامی، مرکز مطالعات راهبردی روابط فرهنگی] (1398)</ins>. <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">دانشنامه ایران</ins>. تهران: <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">[https://alhoda.ir/ موسسه فرهنگی هنری </ins>و <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">انتشارات بین المللی الهدی]،</ins></div></td></tr>
<tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br></td></tr>
<tr><td colspan="2" class="diff-side-deleted"></td><td class="diff-marker" data-marker="+"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div><ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">== نویسنده مقاله ==</ins></div></td></tr>
<tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>ابوالقاسم رادفر</div></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>ابوالقاسم رادفر</div></td></tr>
<tr><td colspan="2" class="diff-side-deleted"></td><td class="diff-marker" data-marker="+"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div><ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">[[رده:ادبیات و زبان شناسی]]</ins></div></td></tr>
<tr><td colspan="2" class="diff-side-deleted"></td><td class="diff-marker" data-marker="+"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div><ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">[[رده:ادبیات]]</ins></div></td></tr>
<!-- diff cache key wiki-hYbGde5G:diff:1.41:old-10070:rev-10072:php=table -->
</table>
Samei
https://iranology-e.ir/index.php?title=%D9%88%DB%8C%D8%B3_%D9%88_%D8%B1%D8%A7%D9%85%DB%8C%D9%86&diff=10070&oldid=prev
Samei در ۸ ژوئن ۲۰۲۵، ساعت ۱۹:۱۹
2025-06-08T19:19:25Z
<p></p>
<table style="background-color: #fff; color: #202122;" data-mw="interface">
<col class="diff-marker" />
<col class="diff-content" />
<col class="diff-marker" />
<col class="diff-content" />
<tr class="diff-title" lang="fa">
<td colspan="2" style="background-color: #fff; color: #202122; text-align: center;">→ نسخهٔ قدیمیتر</td>
<td colspan="2" style="background-color: #fff; color: #202122; text-align: center;">نسخهٔ ۸ ژوئن ۲۰۲۵، ساعت ۱۹:۱۹</td>
</tr><tr><td colspan="2" class="diff-lineno" id="mw-diff-left-l1">خط ۱:</td>
<td colspan="2" class="diff-lineno">خط ۱:</td></tr>
<tr><td class="diff-marker" data-marker="−"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #ffe49c; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>'''ویس و رامین،''' منظومهای عاشقانه در سرگذشت دو دلداده به نامهای ویس و رامین از فخرالدین اسعد گرگانی<del style="font-weight: bold; text-decoration: none;"><sup>*</sup> </del>(د پس از 446ق / 1054م) و در قالب مثنوی. </div></td><td class="diff-marker" data-marker="+"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>'''ویس و رامین،''' منظومهای عاشقانه در سرگذشت دو دلداده به نامهای ویس و رامین از <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">[[</ins>فخرالدین اسعد گرگانی<ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">]] </ins>(د پس از 446ق / 1054م) و در قالب <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">[[مثنوی معنوی|</ins>مثنوی<ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">]]</ins>. </div></td></tr>
<tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br></td></tr>
<tr><td class="diff-marker" data-marker="−"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #ffe49c; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>این مثنوی شامل حـ 9000 بیت <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">است،</del><<del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">sup</del>><del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">1</del></<del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">sup</del>> <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">كه </del>سراینده آن را میان 442ق و 447ق / 1050-1055م و در عهد طغرل اول سلجوقی (<del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">حك </del>432ـ455ق) سروده است<del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">.</del><<del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">sup</del>><del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">2</del></<del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">sup</del>> اصل این داستان به زبان پهلوی و منسوب به <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">دورة اشكانیان </del>است و فخرالدین اسعد با داشتن نسخهای از متن پهلوی <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">كتاب، </del>آن را به [[شعر فارسی]] برگرداند<del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">.</del><<del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">sup</del>><del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">3</del></<del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">sup</del>> ''ویس و رامین'' از لحاظ قدمت سومین مثنوی موجود و نخستین <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">منظومة </del>عشقی است <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">كه </del>به صورت <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">كامل </del>باقی مانده است<del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">.</del><<del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">sup</del>><del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">4</del></<del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">sup</del>> اگرچه این مثنوی را در شمار طبیعیترین و مؤثرترین داستانهای بزمی و عشقی در زبان فارسی دری آوردهاند<del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">.</del><<del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">sup</del>><del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">5</del></<del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">sup</del>> ''ویس و رامین'' در شعر شاعران پس از فخرالدین اسعد نظیر نظامی <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">گنجوی، <sup>*</sup> عطار، <sup>*</sup> </del>مولوی،<del style="font-weight: bold; text-decoration: none;"><sup>*</sup></del>خواجوی <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">كرمانی، <sup>*</sup> </del>جامی<del style="font-weight: bold; text-decoration: none;"><sup>*</sup> </del>و دیگران تأثیر بسیار برجای گذاشته است<del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">.</del><<del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">sup</del>><del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">6</del></<del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">sup</del>> بسیاری از صاحب نظران آن را با <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">منظومة كهن </del>و <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">عاشقانة </del>''تریستان وایزوت'' <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">كه </del>در <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">سدة </del>12م به زبان فرانسه به نظم درآمده است، همانند دانستهاند، حال <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">آنكه </del>این دو منظومه تنها از نظر سیر ماجرا و رنگ برونی و نه سرشت ماجرا و <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">مایة </del>درونی، با <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">یكدیگر </del>مشابهت دارند<del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">.</del><<del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">sup</del>><del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">7</del></<del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">sup</del>> این داستان پهلوی با توجه به <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">شیوة </del>نگارش این زبان و وجود اطنابهای ملال انگیز و <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">تكرارهای </del>آن، بسیار لفظ و <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">اندك </del>معناست<del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">.</del><<del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">sup</del>><del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">8</del></<del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">sup</del>> در پژوهش و نقد منظومههایی نظیر ''ویس و رامین'' و <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">درك </del>بهتر آن باید از فرهنگها <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">كمك </del>گرفت و شواهدی را به دست آورد <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">كه </del>معنای هر واژه را آنگونه <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">كه </del>در ذهن شاعر بوده، روشن <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">كند.</del><<del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">sup</del>><del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">9</del></<del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">sup</del>> </div></td><td class="diff-marker" data-marker="+"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>این مثنوی شامل حـ 9000 بیت <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">است</ins><<ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">ref</ins>><ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">مصاحب، غلامحسین. '''''دایره المعارف فارسی'''''. تهران: جیبی، 1381، ج 2، ص 3203 (ذیل ویس و رامین).</ins></<ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">ref</ins>><ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">، که </ins>سراینده آن را میان 442ق و 447ق / 1050-1055م و در عهد طغرل اول سلجوقی (<ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">حک </ins>432ـ455ق) سروده است<<ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">ref</ins>><ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">فروزانفر، بدیعالزمان. '''''تاریخ ادبیات ایران پس از اسلام تا پایان تیموریان'''.'' با گفتاری از عبدالحسین زرینکوب، به کوشش عنایتالله مجیدی، تهران: سازمان چاپ و انتشارات وزارت فرهنگ و ارشاد اسلامی، 1383، ص 294.</ins></<ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">ref</ins>><ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">. </ins>اصل این داستان به زبان پهلوی و منسوب به <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">دوره اشکانیان </ins>است و <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">[[</ins>فخرالدین اسعد <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">گرگانی|فخرالدین اسعد]] </ins>با داشتن نسخهای از متن پهلوی <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">کتاب، </ins>آن را به [[شعر فارسی]] برگرداند<<ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">ref</ins>><ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">صفا، ذبیحالله. '''''تاریخ ادبیات در ایران'''''. تهران: ابن سینا، چ 6، 1347، ج 1، ص 132.</ins></<ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">ref</ins>><ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">. </ins>''ویس و رامین'' از لحاظ قدمت سومین مثنوی موجود و نخستین <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">منظومه </ins>عشقی است <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">که </ins>به صورت <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">کامل </ins>باقی مانده است<<ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">ref</ins>><ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">محجوب، محمدجعفر. '''''ویس و رامین'''''. فخرالدین اسعد گرگانی، تهران: نشر اندیشه و ابنسینا، 1337، ص 8 (مقدمه).</ins></<ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">ref</ins>><ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">. </ins>اگرچه این مثنوی را در شمار طبیعیترین و مؤثرترین داستانهای بزمی و عشقی در <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">[[فارسی|</ins>زبان فارسی<ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">]] </ins>دری آوردهاند<<ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">ref</ins>><ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">زرینکوب، عبدالحسین. '''''سیری در شعر فارسی'''''. تهران: نوین، 1363، ج.1، ص 40.</ins></<ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">ref</ins>><ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">. </ins>''ویس و رامین'' در شعر شاعران پس از فخرالدین اسعد نظیر <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">[[</ins>نظامی <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">گنجوی]]، [[عطار نیشابوری|عطار]]، [[</ins>مولوی، <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">جلال الدین محمد|مولوی]]، [[</ins>خواجوی <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">کرمانی]]، [[</ins>جامی<ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">]] </ins>و دیگران تأثیر بسیار برجای گذاشته است<<ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">ref</ins>><ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">زرینکوب، عبدالحسین، '''''با کاروان حله'''.'' تهران: علمی، 1376، ج.10، ص 82.</ins></<ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">ref</ins>><ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">. </ins>بسیاری از صاحب نظران آن را با <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">منظومه کهن </ins>و <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">عاشقانه </ins>''تریستان وایزوت'' <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">که </ins>در <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">سده </ins>12م به زبان فرانسه به نظم درآمده است، همانند دانستهاند، حال <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">آنکه </ins>این دو منظومه تنها از نظر سیر ماجرا و رنگ برونی و نه سرشت ماجرا و <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">مایه </ins>درونی، با <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">یکدیگر </ins>مشابهت دارند<<ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">ref</ins>><ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">اسلامیندوشن، محمدعلی. '''''جام جهان بین'''''. تهران: توس، 2535 (1355)، ج.4، ص 119.</ins></<ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">ref</ins>><ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">.</ins> این داستان پهلوی با توجه به <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">شیوه </ins>نگارش این زبان و وجود اطنابهای ملال انگیز و <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">تکرارهای </ins>آن، بسیار لفظ و <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">اندک </ins>معناست<<ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">ref</ins>><ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">محجوب، محمدجعفر. '''''ویس و رامین'''''. فخرالدین اسعد گرگانی، تهران: نشر اندیشه و ابنسینا، 1337، ص 18 (مقدمه).</ins></<ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">ref</ins>><ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">. </ins>در پژوهش و نقد منظومههایی نظیر ''ویس و رامین'' و <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">درک </ins>بهتر آن باید از فرهنگها <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">کمک </ins>گرفت و شواهدی را به دست آورد <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">که </ins>معنای هر واژه را آنگونه <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">که </ins>در ذهن شاعر بوده، روشن <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">کند</ins><<ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">ref</ins>><ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">قریب، مهدی؛ بهبودی، محمدعلی. '''''یادداشتهای مینوی'''''. تهران: پژوهشگاه علوم انسانی و مطالعات فرهنگی، 1375، ج.1، ص 6.</ins></<ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">ref</ins>><ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">.</ins></div></td></tr>
<tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br></td></tr>
<tr><td class="diff-marker" data-marker="−"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #ffe49c; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div><del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">'''مآخذ:'''</del></div></td><td class="diff-marker" data-marker="+"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div><ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">== نیز نگاه کنید به ==</ins></div></td></tr>
<tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br></td></tr>
<tr><td class="diff-marker" data-marker="−"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #ffe49c; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div><del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">1.مصاحب، غلامحسین. '''''دایرةالمعارف </del>فارسی<del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">'''''. تهران: جیبی، چ 2، 1381، ج 2، ص 3203 (ذیل ویس و رامین).</del></div></td><td class="diff-marker" data-marker="+"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div><ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">* [[فخرالدین اسعد گرگانی]]</ins></div></td></tr>
<tr><td colspan="2" class="diff-side-deleted"></td><td class="diff-marker" data-marker="+"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div><ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">* [[شعر </ins>فارسی<ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">]]</ins></div></td></tr>
<tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br></td></tr>
<tr><td class="diff-marker" data-marker="−"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #ffe49c; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>2.فروزانفر، بدیعالزمان. '''''تاریخ ادبیات ایران پس از اسلام تا پایان تیموریان'''.'' با گفتاری از عبدالحسین <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">زرینكوب، </del>به <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">كوشش </del>عنایتالله مجیدی، تهران: سازمان چاپ و انتشارات وزارت فرهنگ و ارشاد اسلامی، 1383، ص 294.</div></td><td class="diff-marker" data-marker="+"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div><ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">== مآخذ ==</ins></div></td></tr>
<tr><td colspan="2" class="diff-side-deleted"></td><td class="diff-marker" data-marker="+"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div><ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">1.مصاحب، غلامحسین. '''''دایره المعارف فارسی'''''. تهران: جیبی، چ 2، 1381، ج 2، ص 3203 (ذیل ویس و رامین).</ins></div></td></tr>
<tr><td colspan="2" class="diff-side-deleted"></td><td class="diff-marker" data-marker="+"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div> </div></td></tr>
<tr><td colspan="2" class="diff-side-deleted"></td><td class="diff-marker" data-marker="+"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>2.فروزانفر، بدیعالزمان. '''''تاریخ ادبیات ایران پس از اسلام تا پایان تیموریان'''.'' با گفتاری از عبدالحسین <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">زرینکوب، </ins>به <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">کوشش </ins>عنایتالله مجیدی، تهران: سازمان چاپ و انتشارات وزارت فرهنگ و ارشاد اسلامی، 1383، ص 294.</div></td></tr>
<tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br></td></tr>
<tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>3.صفا، ذبیحالله. '''''تاریخ ادبیات در ایران'''''. تهران: ابن سینا، چ 6، 1347، ج 1، ص 132.</div></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>3.صفا، ذبیحالله. '''''تاریخ ادبیات در ایران'''''. تهران: ابن سینا، چ 6، 1347، ج 1، ص 132.</div></td></tr>
<tr><td colspan="2" class="diff-lineno" id="mw-diff-left-l13">خط ۱۳:</td>
<td colspan="2" class="diff-lineno">خط ۱۷:</td></tr>
<tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>4.محجوب، محمدجعفر. '''''ویس و رامین'''''. فخرالدین اسعد گرگانی، تهران: نشر اندیشه و ابنسینا، 1337، ص 8 (مقدمه).</div></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>4.محجوب، محمدجعفر. '''''ویس و رامین'''''. فخرالدین اسعد گرگانی، تهران: نشر اندیشه و ابنسینا، 1337، ص 8 (مقدمه).</div></td></tr>
<tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br></td></tr>
<tr><td class="diff-marker" data-marker="−"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #ffe49c; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>5.<del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">زرینكوب، </del>عبدالحسین. '''''سیری در شعر فارسی'''''. تهران: نوین، چ 1، 1363، ص 40.</div></td><td class="diff-marker" data-marker="+"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>5.<ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">زرینکوب، </ins>عبدالحسین. '''''سیری در شعر فارسی'''''. تهران: نوین، چ 1، 1363، ص 40.</div></td></tr>
<tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br></td></tr>
<tr><td class="diff-marker" data-marker="−"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #ffe49c; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>6.<del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">همو، </del>'''''با <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">كاروان </del>حله'''.'' تهران: علمی، چ 10، 1376، ص 82.</div></td><td class="diff-marker" data-marker="+"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>6.<ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">زرینکوب، عبدالحسین، </ins>'''''با <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">کاروان </ins>حله'''.'' تهران: علمی، چ 10، 1376، ص 82.</div></td></tr>
<tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br></td></tr>
<tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>7.اسلامیندوشن، محمدعلی. '''''جام جهان بین'''''. تهران: توس، چ 4، 2535 (1355)، ص 119.</div></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>7.اسلامیندوشن، محمدعلی. '''''جام جهان بین'''''. تهران: توس، چ 4، 2535 (1355)، ص 119.</div></td></tr>
<tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br></td></tr>
<tr><td class="diff-marker" data-marker="−"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #ffe49c; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>8.<del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">محجوب</del>. <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">همان</del>. ص 18 (مقدمه).</div></td><td class="diff-marker" data-marker="+"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>8.<ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">محجوب، محمدجعفر</ins>. <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">'''''ویس و رامین'''''</ins>. <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">فخرالدین اسعد گرگانی، تهران: نشر اندیشه و ابنسینا، 1337، </ins>ص 18 (مقدمه).</div></td></tr>
<tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br></td></tr>
<tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>9.قریب، مهدی؛ بهبودی، محمدعلی. '''''یادداشتهای مینوی'''''. تهران: پژوهشگاه علوم انسانی و مطالعات فرهنگی، چ 1، 1375، ص 6.</div></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>9.قریب، مهدی؛ بهبودی، محمدعلی. '''''یادداشتهای مینوی'''''. تهران: پژوهشگاه علوم انسانی و مطالعات فرهنگی، چ 1، 1375، ص 6.</div></td></tr>
<tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br></td></tr>
<tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>ابوالقاسم رادفر</div></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>ابوالقاسم رادفر</div></td></tr>
<!-- diff cache key wiki-hYbGde5G:diff:1.41:old-9900:rev-10070:php=table -->
</table>
Samei
https://iranology-e.ir/index.php?title=%D9%88%DB%8C%D8%B3_%D9%88_%D8%B1%D8%A7%D9%85%DB%8C%D9%86&diff=9900&oldid=prev
Samei در ۷ ژوئن ۲۰۲۵، ساعت ۱۹:۴۱
2025-06-07T19:41:29Z
<p></p>
<table style="background-color: #fff; color: #202122;" data-mw="interface">
<col class="diff-marker" />
<col class="diff-content" />
<col class="diff-marker" />
<col class="diff-content" />
<tr class="diff-title" lang="fa">
<td colspan="2" style="background-color: #fff; color: #202122; text-align: center;">→ نسخهٔ قدیمیتر</td>
<td colspan="2" style="background-color: #fff; color: #202122; text-align: center;">نسخهٔ ۷ ژوئن ۲۰۲۵، ساعت ۱۹:۴۱</td>
</tr><tr><td colspan="2" class="diff-lineno" id="mw-diff-left-l22">خط ۲۲:</td>
<td colspan="2" class="diff-lineno">خط ۲۲:</td></tr>
<tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br></td></tr>
<tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>9.قریب، مهدی؛ بهبودی، محمدعلی. '''''یادداشتهای مینوی'''''. تهران: پژوهشگاه علوم انسانی و مطالعات فرهنگی، چ 1، 1375، ص 6.</div></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>9.قریب، مهدی؛ بهبودی، محمدعلی. '''''یادداشتهای مینوی'''''. تهران: پژوهشگاه علوم انسانی و مطالعات فرهنگی، چ 1، 1375، ص 6.</div></td></tr>
<tr><td colspan="2" class="diff-side-deleted"></td><td class="diff-marker" data-marker="+"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div><ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;"></ins></div></td></tr>
<tr><td colspan="2" class="diff-side-deleted"></td><td class="diff-marker" data-marker="+"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div><ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">ابوالقاسم رادفر</ins></div></td></tr>
<!-- diff cache key wiki-hYbGde5G:diff:1.41:old-9899:rev-9900:php=table -->
</table>
Samei
https://iranology-e.ir/index.php?title=%D9%88%DB%8C%D8%B3_%D9%88_%D8%B1%D8%A7%D9%85%DB%8C%D9%86&diff=9899&oldid=prev
Samei: صفحهای تازه حاوی «'''ویس و رامین،''' منظومهای عاشقانه در سرگذشت دو دلداده به نامهای ویس و رامین از فخرالدین اسعد گرگانی<sup>*</sup> (د پس از 446ق / 1054م) و در قالب مثنوی. این مثنوی شامل حـ 9000 بیت است،<sup>1</sup> كه سراینده آن را میان 442ق و 447ق / 1050-1055م و در عهد طغرل اول سلجوقی (ح...» ایجاد کرد
2025-06-07T19:41:12Z
<p>صفحهای تازه حاوی «'''ویس و رامین،''' منظومهای عاشقانه در سرگذشت دو دلداده به نامهای ویس و رامین از فخرالدین اسعد گرگانی<sup>*</sup> (د پس از 446ق / 1054م) و در قالب مثنوی. این مثنوی شامل حـ 9000 بیت است،<sup>1</sup> كه سراینده آن را میان 442ق و 447ق / 1050-1055م و در عهد طغرل اول سلجوقی (ح...» ایجاد کرد</p>
<p><b>صفحهٔ تازه</b></p><div>'''ویس و رامین،''' منظومهای عاشقانه در سرگذشت دو دلداده به نامهای ویس و رامین از فخرالدین اسعد گرگانی<sup>*</sup> (د پس از 446ق / 1054م) و در قالب مثنوی. <br />
<br />
این مثنوی شامل حـ 9000 بیت است،<sup>1</sup> كه سراینده آن را میان 442ق و 447ق / 1050-1055م و در عهد طغرل اول سلجوقی (حك 432ـ455ق) سروده است.<sup>2</sup> اصل این داستان به زبان پهلوی و منسوب به دورة اشكانیان است و فخرالدین اسعد با داشتن نسخهای از متن پهلوی كتاب، آن را به [[شعر فارسی]] برگرداند.<sup>3</sup> ''ویس و رامین'' از لحاظ قدمت سومین مثنوی موجود و نخستین منظومة عشقی است كه به صورت كامل باقی مانده است.<sup>4</sup> اگرچه این مثنوی را در شمار طبیعیترین و مؤثرترین داستانهای بزمی و عشقی در زبان فارسی دری آوردهاند.<sup>5</sup> ''ویس و رامین'' در شعر شاعران پس از فخرالدین اسعد نظیر نظامی گنجوی، <sup>*</sup> عطار، <sup>*</sup> مولوی،<sup>*</sup>خواجوی كرمانی، <sup>*</sup> جامی<sup>*</sup> و دیگران تأثیر بسیار برجای گذاشته است.<sup>6</sup> بسیاری از صاحب نظران آن را با منظومة كهن و عاشقانة ''تریستان وایزوت'' كه در سدة 12م به زبان فرانسه به نظم درآمده است، همانند دانستهاند، حال آنكه این دو منظومه تنها از نظر سیر ماجرا و رنگ برونی و نه سرشت ماجرا و مایة درونی، با یكدیگر مشابهت دارند.<sup>7</sup> این داستان پهلوی با توجه به شیوة نگارش این زبان و وجود اطنابهای ملال انگیز و تكرارهای آن، بسیار لفظ و اندك معناست.<sup>8</sup> در پژوهش و نقد منظومههایی نظیر ''ویس و رامین'' و درك بهتر آن باید از فرهنگها كمك گرفت و شواهدی را به دست آورد كه معنای هر واژه را آنگونه كه در ذهن شاعر بوده، روشن كند.<sup>9</sup> <br />
<br />
'''مآخذ:'''<br />
<br />
1.مصاحب، غلامحسین. '''''دایرةالمعارف فارسی'''''. تهران: جیبی، چ 2، 1381، ج 2، ص 3203 (ذیل ویس و رامین).<br />
<br />
2.فروزانفر، بدیعالزمان. '''''تاریخ ادبیات ایران پس از اسلام تا پایان تیموریان'''.'' با گفتاری از عبدالحسین زرینكوب، به كوشش عنایتالله مجیدی، تهران: سازمان چاپ و انتشارات وزارت فرهنگ و ارشاد اسلامی، 1383، ص 294.<br />
<br />
3.صفا، ذبیحالله. '''''تاریخ ادبیات در ایران'''''. تهران: ابن سینا، چ 6، 1347، ج 1، ص 132.<br />
<br />
4.محجوب، محمدجعفر. '''''ویس و رامین'''''. فخرالدین اسعد گرگانی، تهران: نشر اندیشه و ابنسینا، 1337، ص 8 (مقدمه).<br />
<br />
5.زرینكوب، عبدالحسین. '''''سیری در شعر فارسی'''''. تهران: نوین، چ 1، 1363، ص 40.<br />
<br />
6.همو، '''''با كاروان حله'''.'' تهران: علمی، چ 10، 1376، ص 82.<br />
<br />
7.اسلامیندوشن، محمدعلی. '''''جام جهان بین'''''. تهران: توس، چ 4، 2535 (1355)، ص 119.<br />
<br />
8.محجوب. همان. ص 18 (مقدمه).<br />
<br />
9.قریب، مهدی؛ بهبودی، محمدعلی. '''''یادداشتهای مینوی'''''. تهران: پژوهشگاه علوم انسانی و مطالعات فرهنگی، چ 1، 1375، ص 6.</div>
Samei