https://iranology-e.ir/index.php?action=history&feed=atom&title=%D9%BE%D9%87%D9%84%D9%88%D8%A7%D9%86%DB%8C
پهلوانی - تاریخچهٔ نسخهها
2026-06-22T08:43:10Z
تاریخچهٔ نسخهها برای این صفحه در ویکی
MediaWiki 1.43.1
https://iranology-e.ir/index.php?title=%D9%BE%D9%87%D9%84%D9%88%D8%A7%D9%86%DB%8C&diff=10295&oldid=prev
Samei در ۹ ژوئن ۲۰۲۵، ساعت ۲۱:۱۳
2025-06-09T21:13:46Z
<p></p>
<table style="background-color: #fff; color: #202122;" data-mw="interface">
<col class="diff-marker" />
<col class="diff-content" />
<col class="diff-marker" />
<col class="diff-content" />
<tr class="diff-title" lang="fa">
<td colspan="2" style="background-color: #fff; color: #202122; text-align: center;">→ نسخهٔ قدیمیتر</td>
<td colspan="2" style="background-color: #fff; color: #202122; text-align: center;">نسخهٔ ۹ ژوئن ۲۰۲۵، ساعت ۲۱:۱۳</td>
</tr><tr><td colspan="2" class="diff-lineno" id="mw-diff-left-l1">خط ۱:</td>
<td colspan="2" class="diff-lineno">خط ۱:</td></tr>
<tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br></td></tr>
<tr><td class="diff-marker" data-marker="−"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #ffe49c; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>پهلوانی، در ادب فارسی، داستانهایی را که به پهلوانان تعلّق دارد، پهلوانی گویند. عالیترین نمونه این داستانها را در [[شاهنامه فردوسی]] میتوان دید. [[شاهنامه فردوسی|شاهنامه]] را معمولاً به سه دوره اساطیری، پهلوانی و تاریخی تقسیم کردهاند<ref>'''''ادب فارسی در'' ''آسیای مركزی؛'' ''دانشنامه ادب فارسی (1)'''''. به سرپرستی حسن انوشه، تهران: مؤسسه فرهنگی و انتشاراتی دانشنامه، 1375، ص 523.</ref>.دوره پهلوانی در [[شاهنامه فردوسی|شاهنامه]] با نبرد میان خیر و شر، یعنی با قیام کاوه آهنگر در برابر ضحاک آغاز میشود و با قتل رستم و سلطنت بهمن پسر اسفندیار پایان میپذیرد. این دوره را باید عهد جنگهای طولانی و بزرگ دانست. در این عهد، همه چیز، خواه زمان و دوره سلطنت و عمر و خواه حوادث و اتفاقها و اشخاص، خارقالعاده و از حدّ بیرون است<ref>صفا، ذبیح الله. '''''حماسهسرایی در ایران'''''. تهران: امیرکبیر، چ 3، 1352، ص 208 و 210.</ref>.مهمترین رخدادهای پهلوانی ـ رزمی موجود در شاهنامه به ترتیب: کشته شدن ایرج توسط برادرانش سلم و تور، کینخواهی منوچهر از سلم و تور، جنگهای نوذر، <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">گرشاسب، </del>کیقباد و کیکاووس با تورانیان، داستانهای رستم و سهراب، سیاووش و کشته شدن او به فرمان افراسیاب، تولد و پرورش کیخسرو در توران و جنگهای او با افراسیاب داستان بیژن و منیژه، جنگ گشتاسب با ارجاسب تورانی، هفت خوان اسفندیار و جنگ رستم با اسفندیار هستند<ref>رزمجو، حسین. '''''قلمرو ادبیات حماسی ایران'''''. تهران: پژوهشگاه علوم انسانی و مطالعات فرهنگی، چ 1، 1381، ج 2، ص 190ـ 191 (به اختصار).</ref>.پهلوانان [[شاهنامه فردوسی|شاهنامه]] نیز سه رستهاند: </div></td><td class="diff-marker" data-marker="+"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>پهلوانی، در ادب فارسی، داستانهایی را که به پهلوانان تعلّق دارد، پهلوانی گویند. عالیترین نمونه این داستانها را در [[شاهنامه فردوسی]] میتوان دید. [[شاهنامه فردوسی|شاهنامه]] را معمولاً به سه دوره اساطیری، پهلوانی و تاریخی تقسیم کردهاند<ref>'''''ادب فارسی در'' ''آسیای مركزی؛'' ''دانشنامه ادب فارسی (1)'''''. به سرپرستی حسن انوشه، تهران: مؤسسه فرهنگی و انتشاراتی دانشنامه، 1375، ص 523.</ref>.دوره پهلوانی در [[شاهنامه فردوسی|شاهنامه]] با نبرد میان خیر و شر، یعنی با قیام کاوه آهنگر در برابر ضحاک آغاز میشود و با قتل رستم و سلطنت بهمن پسر اسفندیار پایان میپذیرد. این دوره را باید عهد جنگهای طولانی و بزرگ دانست. در این عهد، همه چیز، خواه زمان و دوره سلطنت و عمر و خواه حوادث و اتفاقها و اشخاص، خارقالعاده و از <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">[[حد|</ins>حدّ<ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">]] </ins>بیرون است<ref>صفا، ذبیح الله. '''''حماسهسرایی در ایران'''''. تهران: امیرکبیر، چ 3، 1352، ص 208 و 210.</ref>. مهمترین رخدادهای پهلوانی ـ رزمی موجود در <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">[[</ins>شاهنامه <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">فردوسی|شاهنامه]] </ins>به ترتیب: کشته شدن ایرج توسط برادرانش سلم و تور، کینخواهی منوچهر از سلم و تور، جنگهای نوذر، <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">[[گرشاسب نامه|گرشاسب]]، </ins>کیقباد و کیکاووس با تورانیان، داستانهای رستم و سهراب، سیاووش و کشته شدن او به فرمان افراسیاب، تولد و پرورش کیخسرو در توران و جنگهای او با افراسیاب داستان بیژن و منیژه، جنگ گشتاسب با ارجاسب تورانی، هفت خوان اسفندیار و جنگ رستم با اسفندیار هستند<ref>رزمجو، حسین. '''''قلمرو ادبیات حماسی ایران'''''. تهران: پژوهشگاه علوم انسانی و مطالعات فرهنگی، چ 1، 1381، ج 2، ص 190ـ 191 (به اختصار).</ref>.پهلوانان [[شاهنامه فردوسی|شاهنامه]] نیز سه رستهاند: </div></td></tr>
<tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br></td></tr>
<tr><td class="diff-marker" data-marker="−"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #ffe49c; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div><del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">1ـ </del>پهلوانان نیکوکار مانند فریدون و <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">سیاووش، 2ـ </del>پهلوانان بدکار چون ضحّاک، سلم و <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">تور، 3ـ </del>پهلوانانی که آمیختهای از نیکی و بدی هستند نظیر کاووس و پیران. وجه اشتراک همه این پهلوانان حدّت، قدرت و قاطعیت است<ref>اسلامی ندوشن، محمدعلی. '''''زندگی و مرگ پهلوانان در شاهنامه'''''. تهران: انجمن آثار ملی، 1348، ص 118ـ 119 (به اختصار).</ref>.</div></td><td class="diff-marker" data-marker="+"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div><ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;"># </ins>پهلوانان نیکوکار مانند فریدون و <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">سیاووش؛</ins></div></td></tr>
<tr><td colspan="2" class="diff-side-deleted"></td><td class="diff-marker" data-marker="+"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div><ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;"># </ins>پهلوانان بدکار چون ضحّاک، سلم و <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">تور؛</ins></div></td></tr>
<tr><td colspan="2" class="diff-side-deleted"></td><td class="diff-marker" data-marker="+"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div><ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;"># </ins>پهلوانانی که آمیختهای از نیکی و بدی هستند نظیر کاووس و پیران. </div></td></tr>
<tr><td colspan="2" class="diff-side-deleted"></td><td class="diff-marker" data-marker="+"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div> </div></td></tr>
<tr><td colspan="2" class="diff-side-deleted"></td><td class="diff-marker" data-marker="+"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>وجه اشتراک همه این پهلوانان حدّت، قدرت و قاطعیت است<ref>اسلامی ندوشن، محمدعلی. '''''زندگی و مرگ پهلوانان در شاهنامه'''''. تهران: انجمن آثار ملی، 1348، ص 118ـ 119 (به اختصار).</ref>.</div></td></tr>
<tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br></td></tr>
<tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>== نیز نگاه کنید به ==</div></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>== نیز نگاه کنید به ==</div></td></tr>
<tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br></td></tr>
<tr><td class="diff-marker" data-marker="−"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #ffe49c; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>* [[شاهنامه فردوسی<del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">|شاهنامه</del>]]</div></td><td class="diff-marker" data-marker="+"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>* [[شاهنامه فردوسی<ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">]]</ins></div></td></tr>
<tr><td colspan="2" class="diff-side-deleted"></td><td class="diff-marker" data-marker="+"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div><ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">* [[گرشاسب نامه</ins>]]</div></td></tr>
<tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br></td></tr>
<tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>== مآخذ ==</div></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>== مآخذ ==</div></td></tr>
</table>
Samei
https://iranology-e.ir/index.php?title=%D9%BE%D9%87%D9%84%D9%88%D8%A7%D9%86%DB%8C&diff=10226&oldid=prev
Maedeh در ۹ ژوئن ۲۰۲۵، ساعت ۱۵:۵۶
2025-06-09T15:56:04Z
<p></p>
<table style="background-color: #fff; color: #202122;" data-mw="interface">
<col class="diff-marker" />
<col class="diff-content" />
<col class="diff-marker" />
<col class="diff-content" />
<tr class="diff-title" lang="fa">
<td colspan="2" style="background-color: #fff; color: #202122; text-align: center;">→ نسخهٔ قدیمیتر</td>
<td colspan="2" style="background-color: #fff; color: #202122; text-align: center;">نسخهٔ ۹ ژوئن ۲۰۲۵، ساعت ۱۵:۵۶</td>
</tr><tr><td colspan="2" class="diff-lineno" id="mw-diff-left-l1">خط ۱:</td>
<td colspan="2" class="diff-lineno">خط ۱:</td></tr>
<tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br></td></tr>
<tr><td class="diff-marker" data-marker="−"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #ffe49c; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>پهلوانی، در ادب فارسی، داستانهایی را که به پهلوانان تعلّق دارد، پهلوانی گویند. عالیترین نمونه این داستانها را در [[شاهنامه فردوسی]] میتوان دید. [[شاهنامه فردوسی|شاهنامه]] را معمولاً به سه دوره اساطیری، پهلوانی و تاریخی تقسیم کردهاند<ref>'''''ادب فارسی در'' ''آسیای مركزی؛'' ''دانشنامه ادب فارسی (1)'''''. به سرپرستی حسن انوشه، تهران: مؤسسه فرهنگی و انتشاراتی دانشنامه، 1375، ص 523.</ref>.دوره پهلوانی در [[شاهنامه فردوسی|شاهنامه]] با نبرد میان خیر و شر، یعنی با قیام کاوه آهنگر در برابر ضحاک آغاز میشود و با قتل رستم و سلطنت بهمن پسر اسفندیار پایان میپذیرد. این دوره را باید عهد جنگهای طولانی و بزرگ دانست. در این عهد، همه چیز، خواه زمان و دوره سلطنت و عمر و خواه حوادث و اتفاقها و اشخاص، خارقالعاده و از حدّ بیرون است<ref>صفا، ذبیح الله. '''''حماسهسرایی در ایران'''''. تهران: امیرکبیر، چ 3، 1352، ص 208 و 210.</ref>.مهمترین رخدادهای پهلوانی ـ رزمی موجود در شاهنامه به ترتیب: کشته شدن ایرج توسط برادرانش سلم و تور، کینخواهی منوچهر از سلم و تور، جنگهای نوذر، گرشاسب، کیقباد و کیکاووس با تورانیان، داستانهای رستم و سهراب، سیاووش و کشته شدن او به فرمان افراسیاب، تولد و پرورش کیخسرو در توران و جنگهای او با افراسیاب داستان بیژن و منیژه، جنگ گشتاسب با ارجاسب تورانی، هفت خوان اسفندیار و جنگ رستم با اسفندیار هستند<ref>رزمجو، حسین. '''''قلمرو ادبیات حماسی ایران'''''. تهران: پژوهشگاه علوم انسانی و مطالعات فرهنگی، چ 1، 1381، ج 2، ص 190ـ 191 (به اختصار).</ref>.پهلوانان شاهنامه نیز سه رستهاند: 1ـ پهلوانان نیکوکار مانند فریدون و سیاووش، 2ـ پهلوانان بدکار چون ضحّاک، سلم و تور، 3ـ پهلوانانی که آمیختهای از نیکی و بدی هستند نظیر کاووس و پیران. وجه اشتراک همه این پهلوانان حدّت، قدرت و قاطعیت است<ref>اسلامی ندوشن، محمدعلی. '''''زندگی و مرگ پهلوانان در شاهنامه'''''. تهران: انجمن آثار ملی، 1348، ص 118ـ 119 (به اختصار).</ref>.</div></td><td class="diff-marker" data-marker="+"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>پهلوانی، در ادب فارسی، داستانهایی را که به پهلوانان تعلّق دارد، پهلوانی گویند. عالیترین نمونه این داستانها را در [[شاهنامه فردوسی]] میتوان دید. [[شاهنامه فردوسی|شاهنامه]] را معمولاً به سه دوره اساطیری، پهلوانی و تاریخی تقسیم کردهاند<ref>'''''ادب فارسی در'' ''آسیای مركزی؛'' ''دانشنامه ادب فارسی (1)'''''. به سرپرستی حسن انوشه، تهران: مؤسسه فرهنگی و انتشاراتی دانشنامه، 1375، ص 523.</ref>.دوره پهلوانی در [[شاهنامه فردوسی|شاهنامه]] با نبرد میان خیر و شر، یعنی با قیام کاوه آهنگر در برابر ضحاک آغاز میشود و با قتل رستم و سلطنت بهمن پسر اسفندیار پایان میپذیرد. این دوره را باید عهد جنگهای طولانی و بزرگ دانست. در این عهد، همه چیز، خواه زمان و دوره سلطنت و عمر و خواه حوادث و اتفاقها و اشخاص، خارقالعاده و از حدّ بیرون است<ref>صفا، ذبیح الله. '''''حماسهسرایی در ایران'''''. تهران: امیرکبیر، چ 3، 1352، ص 208 و 210.</ref>.مهمترین رخدادهای پهلوانی ـ رزمی موجود در شاهنامه به ترتیب: کشته شدن ایرج توسط برادرانش سلم و تور، کینخواهی منوچهر از سلم و تور، جنگهای نوذر، گرشاسب، کیقباد و کیکاووس با تورانیان، داستانهای رستم و سهراب، سیاووش و کشته شدن او به فرمان افراسیاب، تولد و پرورش کیخسرو در توران و جنگهای او با افراسیاب داستان بیژن و منیژه، جنگ گشتاسب با ارجاسب تورانی، هفت خوان اسفندیار و جنگ رستم با اسفندیار هستند<ref>رزمجو، حسین. '''''قلمرو ادبیات حماسی ایران'''''. تهران: پژوهشگاه علوم انسانی و مطالعات فرهنگی، چ 1، 1381، ج 2، ص 190ـ 191 (به اختصار).</ref>.پهلوانان <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">[[</ins>شاهنامه <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">فردوسی|شاهنامه]] </ins>نیز سه رستهاند: </div></td></tr>
<tr><td colspan="2" class="diff-side-deleted"></td><td class="diff-marker" data-marker="+"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div> </div></td></tr>
<tr><td colspan="2" class="diff-side-deleted"></td><td class="diff-marker" data-marker="+"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>1ـ پهلوانان نیکوکار مانند فریدون و سیاووش، 2ـ پهلوانان بدکار چون ضحّاک، سلم و تور، 3ـ پهلوانانی که آمیختهای از نیکی و بدی هستند نظیر کاووس و پیران. وجه اشتراک همه این پهلوانان حدّت، قدرت و قاطعیت است<ref>اسلامی ندوشن، محمدعلی. '''''زندگی و مرگ پهلوانان در شاهنامه'''''. تهران: انجمن آثار ملی، 1348، ص 118ـ 119 (به اختصار).</ref>.</div></td></tr>
<tr><td colspan="2" class="diff-side-deleted"></td><td class="diff-marker" data-marker="+"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div> </div></td></tr>
<tr><td colspan="2" class="diff-side-deleted"></td><td class="diff-marker" data-marker="+"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div><ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">== نیز نگاه کنید به ==</ins></div></td></tr>
<tr><td colspan="2" class="diff-side-deleted"></td><td class="diff-marker" data-marker="+"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div> </div></td></tr>
<tr><td colspan="2" class="diff-side-deleted"></td><td class="diff-marker" data-marker="+"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div><ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">* [[شاهنامه فردوسی|شاهنامه]]</ins></div></td></tr>
<tr><td colspan="2" class="diff-side-deleted"></td><td class="diff-marker" data-marker="+"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div> </div></td></tr>
<tr><td colspan="2" class="diff-side-deleted"></td><td class="diff-marker" data-marker="+"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div><ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">== مآخذ ==</ins></div></td></tr>
<tr><td colspan="2" class="diff-side-deleted"></td><td class="diff-marker" data-marker="+"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div><ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;"><references /></ins></div></td></tr>
<tr><td colspan="2" class="diff-side-deleted"></td><td class="diff-marker" data-marker="+"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div> </div></td></tr>
<tr><td colspan="2" class="diff-side-deleted"></td><td class="diff-marker" data-marker="+"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div><ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">== منبع اصلی ==</ins></div></td></tr>
<tr><td colspan="2" class="diff-side-deleted"></td><td class="diff-marker" data-marker="+"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div><ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">[https://icro.ir/ سازمان فرهنگ و ارتباطات اسلامی، مرکز مطالعات راهبردی روابط فرهنگی] (1398). دانشنامه ایران. تهران: [https://alhoda.ir/ موسسه فرهنگی هنری و انتشارات بین المللی الهدی]،</ins></div></td></tr>
<tr><td colspan="2" class="diff-side-deleted"></td><td class="diff-marker" data-marker="+"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div> </div></td></tr>
<tr><td colspan="2" class="diff-side-deleted"></td><td class="diff-marker" data-marker="+"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div><ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">== نویسنده مقاله ==</ins></div></td></tr>
<tr><td colspan="2" class="diff-side-deleted"></td><td class="diff-marker" data-marker="+"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div><ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">ابوالقاسم رادفر</ins></div></td></tr>
<tr><td colspan="2" class="diff-side-deleted"></td><td class="diff-marker" data-marker="+"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div><ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">[[رده:ادبیات و زبان شناسی]]</ins></div></td></tr>
<tr><td colspan="2" class="diff-side-deleted"></td><td class="diff-marker" data-marker="+"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div><ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">[[رده:ادبیات]]</ins></div></td></tr>
<!-- diff cache key wiki-hYbGde5G:diff:1.41:old-10222:rev-10226:php=table -->
</table>
Maedeh
https://iranology-e.ir/index.php?title=%D9%BE%D9%87%D9%84%D9%88%D8%A7%D9%86%DB%8C&diff=10222&oldid=prev
Maedeh در ۹ ژوئن ۲۰۲۵، ساعت ۱۵:۵۴
2025-06-09T15:54:03Z
<p></p>
<table style="background-color: #fff; color: #202122;" data-mw="interface">
<col class="diff-marker" />
<col class="diff-content" />
<col class="diff-marker" />
<col class="diff-content" />
<tr class="diff-title" lang="fa">
<td colspan="2" style="background-color: #fff; color: #202122; text-align: center;">→ نسخهٔ قدیمیتر</td>
<td colspan="2" style="background-color: #fff; color: #202122; text-align: center;">نسخهٔ ۹ ژوئن ۲۰۲۵، ساعت ۱۵:۵۴</td>
</tr><tr><td colspan="2" class="diff-lineno" id="mw-diff-left-l1">خط ۱:</td>
<td colspan="2" class="diff-lineno">خط ۱:</td></tr>
<tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br></td></tr>
<tr><td class="diff-marker" data-marker="−"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #ffe49c; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div> </div></td><td class="diff-marker" data-marker="+"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>پهلوانی، در ادب فارسی، داستانهایی را <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">که </ins>به پهلوانان تعلّق دارد، پهلوانی گویند. عالیترین نمونه این داستانها را در [[شاهنامه فردوسی]] میتوان دید. <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">[[شاهنامه فردوسی|</ins>شاهنامه<ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">]] </ins>را معمولاً به سه دوره اساطیری، پهلوانی و تاریخی تقسیم <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">کردهاند</ins><<ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">ref</ins>><ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">'''''ادب فارسی در'' ''آسیای مركزی؛'' ''دانشنامه ادب فارسی (</ins>1<ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">)'''''. به سرپرستی حسن انوشه، تهران: مؤسسه فرهنگی و انتشاراتی دانشنامه، 1375، ص 523.</ins></<ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">ref</ins>><ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">.</ins>دوره پهلوانی در <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">[[شاهنامه فردوسی|</ins>شاهنامه<ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">]] </ins>با نبرد میان خیر و شر، یعنی با قیام <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">کاوه </ins>آهنگر در برابر <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">ضحاک </ins>آغاز میشود و با قتل رستم و سلطنت بهمن پسر اسفندیار پایان میپذیرد. این دوره را باید عهد جنگهای طولانی و بزرگ دانست. در این عهد، همه چیز، خواه زمان و دوره سلطنت و عمر و خواه حوادث و اتفاقها و اشخاص، خارقالعاده و از حدّ بیرون است<<ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">ref</ins>><ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">صفا، ذبیح الله. '''''حماسهسرایی در ایران'''''. تهران: امیرکبیر، چ 3، 1352، ص 208 و 210.</ins></<ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">ref</ins>><ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">.</ins>مهمترین رخدادهای پهلوانی ـ رزمی موجود در شاهنامه به ترتیب: <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">کشته </ins>شدن ایرج توسط برادرانش سلم و تور، <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">کینخواهی </ins>منوچهر از سلم و تور، جنگهای نوذر، گرشاسب، <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">کیقباد </ins>و <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">کیکاووس </ins>با تورانیان، داستانهای رستم و سهراب، سیاووش و <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">کشته </ins>شدن او به فرمان افراسیاب، تولد و پرورش <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">کیخسرو </ins>در توران و جنگهای او با افراسیاب داستان بیژن و منیژه، جنگ گشتاسب با ارجاسب تورانی، هفت خوان اسفندیار و جنگ رستم با اسفندیار هستند<<ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">ref</ins>><ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">رزمجو، حسین. '''''قلمرو ادبیات حماسی ایران'''''. تهران: پژوهشگاه علوم انسانی و مطالعات فرهنگی، چ 1، 1381، ج 2، ص 190ـ 191 (به اختصار).</ins></<ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">ref</ins>><ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">.</ins>پهلوانان شاهنامه نیز سه رستهاند: 1ـ پهلوانان <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">نیکوکار </ins>مانند فریدون و سیاووش، 2ـ پهلوانان <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">بدکار </ins>چون <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">ضحّاک، </ins>سلم و تور، 3ـ پهلوانانی <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">که </ins>آمیختهای از <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">نیکی </ins>و بدی هستند نظیر <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">کاووس </ins>و پیران. وجه <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">اشتراک </ins>همه این پهلوانان حدّت، قدرت و قاطعیت است<<ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">ref</ins>><ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">اسلامی </ins>ندوشن، محمدعلی. '''''زندگی و مرگ پهلوانان در شاهنامه'''''. تهران: انجمن آثار ملی، 1348، ص 118ـ 119 (به اختصار).<ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;"></ref></ins>.</div></td></tr>
<tr><td class="diff-marker" data-marker="−"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #ffe49c; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>پهلوانی، در ادب فارسی، داستانهایی را <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">كه </del>به پهلوانان تعلّق دارد، پهلوانی گویند. عالیترین نمونه این داستانها را در [[شاهنامه <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">فردوسی|''شاهنامه'' </del>فردوسی]] میتوان دید. <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">''</del>شاهنامه<del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">'' </del>را معمولاً به سه دوره اساطیری، پهلوانی و تاریخی تقسیم <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">كردهاند.</del><<del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">sup</del>>1</<del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">sup</del>> دوره پهلوانی در <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">''</del>شاهنامه<del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">'' </del>با نبرد میان خیر و شر، یعنی با قیام <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">كاوه </del>آهنگر در برابر <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">ضحاك </del>آغاز میشود و با قتل رستم و سلطنت بهمن پسر اسفندیار پایان میپذیرد. این دوره را باید عهد جنگهای طولانی و بزرگ دانست. در این عهد، همه چیز، خواه زمان و دوره سلطنت و عمر و خواه حوادث و اتفاقها و اشخاص، خارقالعاده و از حدّ بیرون است<del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">.</del><<del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">sup</del>><del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">2</del></<del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">sup</del>> مهمترین رخدادهای پهلوانی ـ رزمی موجود در <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">''</del>شاهنامه<del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">'' </del>به ترتیب: <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">كشته </del>شدن ایرج توسط برادرانش سلم و تور، <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">كینخواهی </del>منوچهر از سلم و تور، جنگهای نوذر، گرشاسب، <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">كیقباد </del>و <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">كیكاووس </del>با تورانیان، داستانهای رستم و سهراب، سیاووش و <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">كشته </del>شدن او به فرمان افراسیاب، تولد و پرورش <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">كیخسرو </del>در توران و جنگهای او با افراسیاب داستان بیژن و منیژه، جنگ گشتاسب با ارجاسب تورانی، هفت خوان اسفندیار و جنگ رستم با اسفندیار هستند<del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">.</del><<del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">sup</del>><del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">4</del></<del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">sup</del>> پهلوانان <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">''</del>شاهنامه<del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">'' </del>نیز سه رستهاند: 1ـ پهلوانان <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">نیكوكار </del>مانند فریدون و سیاووش، 2ـ پهلوانان <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">بدكار </del>چون <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">ضحّاك، </del>سلم و تور، 3ـ پهلوانانی <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">كه </del>آمیختهای از <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">نیكی </del>و بدی هستند نظیر <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">كاووس </del>و پیران. وجه <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">اشتراك </del>همه این پهلوانان حدّت، قدرت و قاطعیت است<del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">.</del><<del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">sup</del>><del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">3</sup> </del></div></td><td colspan="2" class="diff-side-added"></td></tr>
<tr><td class="diff-marker" data-marker="−"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #ffe49c; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div> </div></td><td colspan="2" class="diff-side-added"></td></tr>
<tr><td class="diff-marker" data-marker="−"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #ffe49c; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div><del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">'''مآخذ:'''</del></div></td><td colspan="2" class="diff-side-added"></td></tr>
<tr><td class="diff-marker" data-marker="−"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #ffe49c; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div> </div></td><td colspan="2" class="diff-side-added"></td></tr>
<tr><td class="diff-marker" data-marker="−"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #ffe49c; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div><del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">1. '''''ادب فارسی در'' ''آسیای مركزی؛'' ''دانشنامه ادب فارسی (1)'''''. به سرپرستی حسن انوشه، تهران: مؤسسه فرهنگی و انتشاراتی دانشنامه، 1375، ص 523.</del></div></td><td colspan="2" class="diff-side-added"></td></tr>
<tr><td class="diff-marker" data-marker="−"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #ffe49c; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div> </div></td><td colspan="2" class="diff-side-added"></td></tr>
<tr><td class="diff-marker" data-marker="−"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #ffe49c; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div><del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">2. صفا، ذبیح الله. '''''حماسهسرایی در ایران'''''. تهران: امیركبیر، چ 3، 1352، ص 208 و 210.</del></div></td><td colspan="2" class="diff-side-added"></td></tr>
<tr><td class="diff-marker" data-marker="−"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #ffe49c; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div> </div></td><td colspan="2" class="diff-side-added"></td></tr>
<tr><td class="diff-marker" data-marker="−"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #ffe49c; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div><del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">3. اسلامی </del>ندوشن، محمدعلی. '''''زندگی و مرگ پهلوانان در شاهنامه'''''. تهران: انجمن آثار ملی، 1348، ص 118ـ 119 (به اختصار).</div></td><td colspan="2" class="diff-side-added"></td></tr>
<tr><td class="diff-marker" data-marker="−"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #ffe49c; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div> </div></td><td colspan="2" class="diff-side-added"></td></tr>
<tr><td class="diff-marker" data-marker="−"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #ffe49c; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div><del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">4. رزمجو، حسین. '''''قلمرو ادبیات حماسی ایران'''''. تهران: پژوهشگاه علوم انسانی و مطالعات فرهنگی، چ 1، 1381، ج 2، ص 190ـ 191 (به اختصار)</del>.</div></td><td colspan="2" class="diff-side-added"></td></tr>
<tr><td class="diff-marker" data-marker="−"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #ffe49c; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div> </div></td><td colspan="2" class="diff-side-added"></td></tr>
<tr><td class="diff-marker" data-marker="−"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #ffe49c; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div><del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">ابوالقاسم رادفر</del></div></td><td colspan="2" class="diff-side-added"></td></tr>
<!-- diff cache key wiki-hYbGde5G:diff:1.41:old-9803:rev-10222:php=table -->
</table>
Maedeh
https://iranology-e.ir/index.php?title=%D9%BE%D9%87%D9%84%D9%88%D8%A7%D9%86%DB%8C&diff=9803&oldid=prev
Samei در ۷ ژوئن ۲۰۲۵، ساعت ۱۶:۱۵
2025-06-07T16:15:06Z
<p></p>
<table style="background-color: #fff; color: #202122;" data-mw="interface">
<col class="diff-marker" />
<col class="diff-content" />
<col class="diff-marker" />
<col class="diff-content" />
<tr class="diff-title" lang="fa">
<td colspan="2" style="background-color: #fff; color: #202122; text-align: center;">→ نسخهٔ قدیمیتر</td>
<td colspan="2" style="background-color: #fff; color: #202122; text-align: center;">نسخهٔ ۷ ژوئن ۲۰۲۵، ساعت ۱۶:۱۵</td>
</tr><tr><td colspan="2" class="diff-lineno" id="mw-diff-left-l12">خط ۱۲:</td>
<td colspan="2" class="diff-lineno">خط ۱۲:</td></tr>
<tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br></td></tr>
<tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>4. رزمجو، حسین. '''''قلمرو ادبیات حماسی ایران'''''. تهران: پژوهشگاه علوم انسانی و مطالعات فرهنگی، چ 1، 1381، ج 2، ص 190ـ 191 (به اختصار).</div></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>4. رزمجو، حسین. '''''قلمرو ادبیات حماسی ایران'''''. تهران: پژوهشگاه علوم انسانی و مطالعات فرهنگی، چ 1، 1381، ج 2، ص 190ـ 191 (به اختصار).</div></td></tr>
<tr><td colspan="2" class="diff-side-deleted"></td><td class="diff-marker" data-marker="+"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div><ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;"></ins></div></td></tr>
<tr><td colspan="2" class="diff-side-deleted"></td><td class="diff-marker" data-marker="+"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div><ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">ابوالقاسم رادفر</ins></div></td></tr>
</table>
Samei
https://iranology-e.ir/index.php?title=%D9%BE%D9%87%D9%84%D9%88%D8%A7%D9%86%DB%8C&diff=9802&oldid=prev
Samei: صفحهای تازه حاوی « پهلوانی، در ادب فارسی، داستانهایی را كه به پهلوانان تعلّق دارد، پهلوانی گویند. عالیترین نمونه این داستانها را در ''شاهنامه'' فردوسی میتوان دید. ''شاهنامه'' را معمولاً به سه دوره اساطیری، پهلوانی و تاریخی تقسیم كردها...» ایجاد کرد
2025-06-07T16:14:53Z
<p>صفحهای تازه حاوی « پهلوانی، در ادب فارسی، داستانهایی را كه به پهلوانان تعلّق دارد، پهلوانی گویند. عالیترین نمونه این داستانها را در <a href="/index.php?title=%D8%B4%D8%A7%D9%87%D9%86%D8%A7%D9%85%D9%87_%D9%81%D8%B1%D8%AF%D9%88%D8%B3%DB%8C" title="شاهنامه فردوسی">''شاهنامه'' فردوسی</a> میتوان دید. ''شاهنامه'' را معمولاً به سه دوره اساطیری، پهلوانی و تاریخی تقسیم كردها...» ایجاد کرد</p>
<p><b>صفحهٔ تازه</b></p><div><br />
<br />
پهلوانی، در ادب فارسی، داستانهایی را كه به پهلوانان تعلّق دارد، پهلوانی گویند. عالیترین نمونه این داستانها را در [[شاهنامه فردوسی|''شاهنامه'' فردوسی]] میتوان دید. ''شاهنامه'' را معمولاً به سه دوره اساطیری، پهلوانی و تاریخی تقسیم كردهاند.<sup>1</sup> دوره پهلوانی در ''شاهنامه'' با نبرد میان خیر و شر، یعنی با قیام كاوه آهنگر در برابر ضحاك آغاز میشود و با قتل رستم و سلطنت بهمن پسر اسفندیار پایان میپذیرد. این دوره را باید عهد جنگهای طولانی و بزرگ دانست. در این عهد، همه چیز، خواه زمان و دوره سلطنت و عمر و خواه حوادث و اتفاقها و اشخاص، خارقالعاده و از حدّ بیرون است.<sup>2</sup> مهمترین رخدادهای پهلوانی ـ رزمی موجود در ''شاهنامه'' به ترتیب: كشته شدن ایرج توسط برادرانش سلم و تور، كینخواهی منوچهر از سلم و تور، جنگهای نوذر، گرشاسب، كیقباد و كیكاووس با تورانیان، داستانهای رستم و سهراب، سیاووش و كشته شدن او به فرمان افراسیاب، تولد و پرورش كیخسرو در توران و جنگهای او با افراسیاب داستان بیژن و منیژه، جنگ گشتاسب با ارجاسب تورانی، هفت خوان اسفندیار و جنگ رستم با اسفندیار هستند.<sup>4</sup> پهلوانان ''شاهنامه'' نیز سه رستهاند: 1ـ پهلوانان نیكوكار مانند فریدون و سیاووش، 2ـ پهلوانان بدكار چون ضحّاك، سلم و تور، 3ـ پهلوانانی كه آمیختهای از نیكی و بدی هستند نظیر كاووس و پیران. وجه اشتراك همه این پهلوانان حدّت، قدرت و قاطعیت است.<sup>3</sup> <br />
<br />
'''مآخذ:'''<br />
<br />
1. '''''ادب فارسی در'' ''آسیای مركزی؛'' ''دانشنامه ادب فارسی (1)'''''. به سرپرستی حسن انوشه، تهران: مؤسسه فرهنگی و انتشاراتی دانشنامه، 1375، ص 523.<br />
<br />
2. صفا، ذبیح الله. '''''حماسهسرایی در ایران'''''. تهران: امیركبیر، چ 3، 1352، ص 208 و 210.<br />
<br />
3. اسلامی ندوشن، محمدعلی. '''''زندگی و مرگ پهلوانان در شاهنامه'''''. تهران: انجمن آثار ملی، 1348، ص 118ـ 119 (به اختصار).<br />
<br />
4. رزمجو، حسین. '''''قلمرو ادبیات حماسی ایران'''''. تهران: پژوهشگاه علوم انسانی و مطالعات فرهنگی، چ 1، 1381، ج 2، ص 190ـ 191 (به اختصار).</div>
Samei