پوشاک بلوچی - تاریخچهٔ نسخه‌ها

Samei در ‏۱۴ مهٔ ۲۰۲۵، ساعت ۲۱:۳۸

2025-05-14T21:38:49Z

→ نسخهٔ قدیمی‌تر		نسخهٔ ‏۱۴ مهٔ ۲۰۲۵، ساعت ۲۱:۳۸
خط ۱:		خط ۱:
	[[پرونده:روز فرهنگ بلوچ در ایالت بلوچستان شهر کویته.jpg\|بندانگشتی\|پوشاک مردانه بلوچی، قابل بازیابی از https://fa.wikipedia.org/wiki/%D9%BE%D9%88%D8%B4%D8%A7%DA%A9_%D8%A8%D9%84%D9%88%DA%86%DB%8C]]		[[پرونده:روز فرهنگ بلوچ در ایالت بلوچستان شهر کویته.jpg\|بندانگشتی\|پوشاک مردانه بلوچی، قابل بازیابی از https://fa.wikipedia.org/wiki/%D9%BE%D9%88%D8%B4%D8%A7%DA%A9_%D8%A8%D9%84%D9%88%DA%86%DB%8C]]
	'''پوشاک بلوچی'''، لباس بلوچ‌های ایران را که در بخش شرقی و جنوب شرقی ایران و در [[استان سیستان و بلوچستان]] زندگی می‌کنند، در دو بخش لباس مردانه و لباس زنانه، بررسی می‌کند<ref>یادداشت مولف.</ref>.		'''پوشاک بلوچی'''، لباس بلوچ‌های ایران را که در بخش شرقی و جنوب شرقی [[کشور ایران\|ایران]] و در [[استان سیستان و بلوچستان]] زندگی می‌کنند، در دو بخش لباس مردانه و لباس زنانه، بررسی می‌کند<ref>یادداشت مولف.</ref>.

	=== لباس مردانه ===		=== لباس مردانه ===
خط ۶:		خط ۶:

	=== لباس زنانه ===		=== لباس زنانه ===
	سَروک روسری مستطیل شکل بلند و اغلب سیاه رنگ و نازکی است که حاشیه دوزی رنگارنگی دورتادورش را گرفته برسر می‌گذارند. که بلندی آن تا حد زانوان می‌رسد. زنان ردای گشاد و بلندی که تا ساق پا می‌رسد، با یقه‌ای گرد، می‌پوشند که چاکی روی سینه از وسط بالاتنه تا پایین دارد، که آستین‌های گشاد آن به طرف مچ‌ها تنگ تر شده است. [[شلوار]] گشاد آنها که با بندی کشی در کمر بسته می‌شود، در مچ پا تنگ و خفت می‌گردد. موضوع مهم در بررسی لباس زنان بلوچ، گُل دوزی و حاشیه‌های تزیینی، سوزن و پولک دوزی روی آنهاست. زی، قطعه مستطیل یا مربع شکلی است که از پایین تا وسط جلوی دامن و از بالا تا محل اتصال با بالاتنه، یعنی از کمر تا سینه و شانه‌ها، قرار گرفته است. کپتان، تکه مستطیل شکل دیگری است که از کمر تا لبه لباس امتداد دارد و در بالا نوک تیز می‌شود. تمام سرآستین‌ها، اغلب با دو تکه ذوذنقه‌ای حدود 25در 45 سانت تزیین می‌شود. دمپای [[شلوار]]<nowiki/>ها، با دو تکه کوچک تر و پشت شانه‌ها، و یا جلوی لباس‌ها، با نوارهای پهن گل دوزی شده و یا با وصله‌های چهارگوش و گاه به تعداد 40 تکه، تزیین شده‌اند. این قطعات را که به صورت جداگانه گل دوزی کرده و سپس روی لباس می‌دوزند، چَکن می‌گویند که بالغ بر 70 نقش است<ref>Firouz, I. A. Countering the anonymity of daily routine, AC, XXXIV, 1983, Pp. 20-24</ref><ref>Firouz, I. A. Needlework, ASPH, Tehran, 1977, Pp. 256-258</ref><ref>Firouz, I. A. Clothing, Encyclopaedia Iranica, ed, E. Yarshater, California, 1992, sec XVIII</ref>.		سَروک [[روسری]] مستطیل شکل بلند و اغلب سیاه رنگ و نازکی است که حاشیه دوزی رنگارنگی دورتادورش را گرفته برسر می‌گذارند. که بلندی آن تا حد زانوان می‌رسد. زنان ردای گشاد و بلندی که تا ساق پا می‌رسد، با یقه‌ای گرد، می‌پوشند که چاکی روی سینه از وسط بالاتنه تا پایین دارد، که آستین‌های گشاد آن به طرف مچ‌ها تنگ تر شده است. [[شلوار]] گشاد آنها که با بندی کشی در کمر بسته می‌شود، در مچ پا تنگ و خفت می‌گردد. موضوع مهم در بررسی لباس زنان بلوچ، گُل دوزی و حاشیه‌های تزیینی، سوزن و پولک دوزی روی آنهاست. زی، قطعه مستطیل یا مربع شکلی است که از پایین تا وسط جلوی دامن و از بالا تا محل اتصال با بالاتنه، یعنی از کمر تا سینه و شانه‌ها، قرار گرفته است. کپتان، تکه مستطیل شکل دیگری است که از کمر تا لبه لباس امتداد دارد و در بالا نوک تیز می‌شود. تمام سرآستین‌ها، اغلب با دو تکه ذوذنقه‌ای حدود 25در 45 سانت تزیین می‌شود. دمپای [[شلوار]]<nowiki/>ها، با دو تکه کوچک تر و پشت شانه‌ها، و یا جلوی لباس‌ها، با نوارهای پهن گل دوزی شده و یا با وصله‌های چهارگوش و گاه به تعداد 40 تکه، تزیین شده‌اند. این قطعات را که به صورت جداگانه گل دوزی کرده و سپس روی لباس می‌دوزند، چَکن می‌گویند که بالغ بر 70 نقش است<ref>Firouz, I. A. Countering the anonymity of daily routine, AC, XXXIV, 1983, Pp. 20-24</ref><ref>Firouz, I. A. Needlework, ASPH, Tehran, 1977, Pp. 256-258</ref><ref>Firouz, I. A. Clothing, Encyclopaedia Iranica, ed, E. Yarshater, California, 1992, sec XVIII</ref>.

	== نیز نگاه کنید به ==		== نیز نگاه کنید به ==

	* [[استان سیستان و بلوچستان]]		* [[استان سیستان و بلوچستان]]
			* [[نیم تنه]]
			* [[روسری]]
			* [[بلوچ]]

	== مآخذ ==		== مآخذ ==
خط ۲۰:		خط ۲۳:
	== نویسنده مقاله ==		== نویسنده مقاله ==
	محمدرضا چیت ساز		محمدرضا چیت ساز
			[[رده:جامعه و نظام اجتماعی]]
	[[رده:پوشاک]]		[[رده:پوشاک]]
	~~[[رده:جامعه و نظام اجتماعی]]~~

Maedeh: /* نویسنده مقاله */

2025-05-13T15:39:23Z

نویسنده مقاله

→ نسخهٔ قدیمی‌تر		نسخهٔ ‏۱۳ مهٔ ۲۰۲۵، ساعت ۱۵:۳۹
خط ۳:		خط ۳:

	=== لباس مردانه ===		=== لباس مردانه ===
	[[دستار]] سفید و بسیار بزرگی را با چندین دور پیچیدن به دور سر، طوری درست می‌کنند که یک ادامه آن تحت الحنک و آویزان در جلو و یا پشت شانه‌ها آویخته بماند. لباس آنان نیز اغلب سفید و شامل پیراهن بسیار بلند و گشادی است که تا زانوان و یا ساق پا می‌رسد. یقه آن گرد است و درز دگمه داری بر روی یکی از شانه‌های آن است تا راحت‌تر پوشیده شود. در فصل سرما، [[نیم تنه\|نیم تنه‌]]<nowiki/>ای، که اغلب از پشم بره یا موی بز و پهنای حداکثری 40 سانتی متری دارد، و مملو از نقوش گُل دوزی شده است را روی این پیراهن می‌پوشند. به همراه شلواری گشاد به پهنای حدود 2 متر که به صورت چین دار بین دو پا می‌ایستد، و تنها در مچ پا تنگ می‌شود.		[[دستار]] سفید و بسیار بزرگی را با چندین دور پیچیدن به دور سر، طوری درست می‌کنند که یک ادامه آن تحت الحنک و آویزان در جلو و یا پشت شانه‌ها آویخته بماند. لباس آنان نیز اغلب سفید و شامل پیراهن بسیار بلند و گشادی است که تا زانوان و یا ساق پا می‌رسد. یقه آن گرد است و درز دگمه داری بر روی یکی از شانه‌های آن است تا راحت‌تر پوشیده شود. در فصل سرما، [[نیم تنه\|نیم تنه‌]]<nowiki/>ای، که اغلب از پشم بره یا موی بز و پهنای حداکثری 40 سانتی متری دارد، و مملو از نقوش گُل دوزی شده است را روی این پیراهن می‌پوشند. به همراه شلواری گشاد به پهنای حدود 2 متر که به صورت چین دار بین دو پا می‌ایستد، و تنها در مچ پا تنگ می‌شود.

	=== لباس زنانه ===		=== لباس زنانه ===
خط ۲۰:		خط ۲۰:
	== نویسنده مقاله ==		== نویسنده مقاله ==
	محمدرضا چیت ساز		محمدرضا چیت ساز
			[[رده:پوشاک]]
			[[رده:جامعه و نظام اجتماعی]]

Samei: /* لباس زنانه */

2025-04-19T16:11:24Z

لباس زنانه

→ نسخهٔ قدیمی‌تر		نسخهٔ ‏۱۹ آوریل ۲۰۲۵، ساعت ۱۶:۱۱
خط ۱:		خط ۱:
			[[پرونده:روز فرهنگ بلوچ در ایالت بلوچستان شهر کویته.jpg\|بندانگشتی\|پوشاک مردانه بلوچی، قابل بازیابی از https://fa.wikipedia.org/wiki/%D9%BE%D9%88%D8%B4%D8%A7%DA%A9_%D8%A8%D9%84%D9%88%DA%86%DB%8C]]
	'''پوشاک بلوچی'''، لباس بلوچ‌های ایران را که در بخش شرقی و جنوب شرقی ایران و در [[استان سیستان و بلوچستان]] زندگی می‌کنند، در دو بخش لباس مردانه و لباس زنانه، بررسی می‌کند<ref>یادداشت مولف.</ref>.		'''پوشاک بلوچی'''، لباس بلوچ‌های ایران را که در بخش شرقی و جنوب شرقی ایران و در [[استان سیستان و بلوچستان]] زندگی می‌کنند، در دو بخش لباس مردانه و لباس زنانه، بررسی می‌کند<ref>یادداشت مولف.</ref>.

	=== لباس مردانه ===		=== لباس مردانه ===
	[[دستار]] سفید و بسیار بزرگی را با چندین دور پیچیدن به دور سر، طوری درست می‌کنند که یک ادامه آن تحت الحنک و آویزان در جلو و یا پشت شانه‌ها آویخته بماند. لباس آنان نیز اغلب سفید و شامل پیراهن بسیار بلند و گشادی است که تا زانوان و یا ساق پا می‌رسد. یقه آن گرد است و درز دگمه داری بر روی یکی از شانه‌های آن است تا راحت‌تر پوشیده شود. در فصل سرما، نیم ~~تنه‌ای،~~ که اغلب از پشم بره یا موی بز و پهنای حداکثری 40 سانتی متری دارد، و مملو از نقوش گُل دوزی شده است را روی این پیراهن می‌پوشند. به همراه شلواری گشاد به پهنای حدود 2 متر که به صورت چین دار بین دو پا می‌ایستد، و تنها در مچ پا تنگ می‌شود.		[[دستار]] سفید و بسیار بزرگی را با چندین دور پیچیدن به دور سر، طوری درست می‌کنند که یک ادامه آن تحت الحنک و آویزان در جلو و یا پشت شانه‌ها آویخته بماند. لباس آنان نیز اغلب سفید و شامل پیراهن بسیار بلند و گشادی است که تا زانوان و یا ساق پا می‌رسد. یقه آن گرد است و درز دگمه داری بر روی یکی از شانه‌های آن است تا راحت‌تر پوشیده شود. در فصل سرما، [[نیم تنه\|نیم تنه‌]]<nowiki/>ای، که اغلب از پشم بره یا موی بز و پهنای حداکثری 40 سانتی متری دارد، و مملو از نقوش گُل دوزی شده است را روی این پیراهن می‌پوشند. به همراه شلواری گشاد به پهنای حدود 2 متر که به صورت چین دار بین دو پا می‌ایستد، و تنها در مچ پا تنگ می‌شود.

	=== لباس زنانه ===		=== لباس زنانه ===
	سَروک روسری مستطیل شکل بلند و اغلب سیاه رنگ و نازکی است که حاشیه دوزی رنگارنگی دورتادورش را گرفته برسر می‌گذارند. که بلندی آن تا حد زانوان می‌رسد. زنان ردای گشاد و بلندی که تا ساق پا می‌رسد، با یقه‌ای گرد، می‌پوشند که چاکی روی سینه از وسط بالاتنه تا پایین دارد، که آستین‌های گشاد آن به طرف مچ‌ها تنگ تر شده است. [[شلوار]] گشاد آنها که با بندی کشی در کمر بسته می‌شود، در مچ پا تنگ و خفت می‌گردد. موضوع مهم در بررسی لباس زنان بلوچ، گُل دوزی و حاشیه‌های تزیینی، سوزن و پولک دوزی روی آنهاست. زی، قطعه مستطیل یا مربع شکلی است که از پایین تا وسط جلوی دامن و از بالا تا محل اتصال با بالاتنه، یعنی از کمر تا سینه و شانه‌ها، قرار گرفته است. کپتان، تکه مستطیل شکل دیگری است که از کمر تا لبه لباس امتداد دارد و در بالا نوک تیز می‌شود. تمام سرآستین‌ها، اغلب با دو تکه ذوذنقه‌ای حدود 25در 45 سانت تزیین می‌شود. دمپای ~~شلوارها،~~ با دو تکه کوچک تر و پشت شانه‌ها، و یا جلوی لباس‌ها، با نوارهای پهن گل دوزی شده و یا با وصله‌های چهارگوش و گاه به تعداد 40 تکه، تزیین شده‌اند. این قطعات را که به صورت جداگانه گل دوزی کرده و سپس روی لباس می‌دوزند، چَکن می‌گویند که بالغ بر 70 نقش است<ref>Firouz, I. A. Countering the anonymity of daily routine, AC, XXXIV, 1983, Pp. 20-24</ref><ref>Firouz, I. A. Needlework, ASPH, Tehran, 1977, Pp. 256-258</ref><ref>Firouz, I. A. Clothing, Encyclopaedia Iranica, ed, E. Yarshater, California, 1992, sec XVIII</ref>.		سَروک روسری مستطیل شکل بلند و اغلب سیاه رنگ و نازکی است که حاشیه دوزی رنگارنگی دورتادورش را گرفته برسر می‌گذارند. که بلندی آن تا حد زانوان می‌رسد. زنان ردای گشاد و بلندی که تا ساق پا می‌رسد، با یقه‌ای گرد، می‌پوشند که چاکی روی سینه از وسط بالاتنه تا پایین دارد، که آستین‌های گشاد آن به طرف مچ‌ها تنگ تر شده است. [[شلوار]] گشاد آنها که با بندی کشی در کمر بسته می‌شود، در مچ پا تنگ و خفت می‌گردد. موضوع مهم در بررسی لباس زنان بلوچ، گُل دوزی و حاشیه‌های تزیینی، سوزن و پولک دوزی روی آنهاست. زی، قطعه مستطیل یا مربع شکلی است که از پایین تا وسط جلوی دامن و از بالا تا محل اتصال با بالاتنه، یعنی از کمر تا سینه و شانه‌ها، قرار گرفته است. کپتان، تکه مستطیل شکل دیگری است که از کمر تا لبه لباس امتداد دارد و در بالا نوک تیز می‌شود. تمام سرآستین‌ها، اغلب با دو تکه ذوذنقه‌ای حدود 25در 45 سانت تزیین می‌شود. دمپای [[شلوار]]<nowiki/>ها، با دو تکه کوچک تر و پشت شانه‌ها، و یا جلوی لباس‌ها، با نوارهای پهن گل دوزی شده و یا با وصله‌های چهارگوش و گاه به تعداد 40 تکه، تزیین شده‌اند. این قطعات را که به صورت جداگانه گل دوزی کرده و سپس روی لباس می‌دوزند، چَکن می‌گویند که بالغ بر 70 نقش است<ref>Firouz, I. A. Countering the anonymity of daily routine, AC, XXXIV, 1983, Pp. 20-24</ref><ref>Firouz, I. A. Needlework, ASPH, Tehran, 1977, Pp. 256-258</ref><ref>Firouz, I. A. Clothing, Encyclopaedia Iranica, ed, E. Yarshater, California, 1992, sec XVIII</ref>.

			== نیز نگاه کنید به ==

			* [[استان سیستان و بلوچستان]]

	== مآخذ ==		== مآخذ ==
			<references />

			== منبع اصلی ==
			[https://icro.ir/ سازمان فرهنگ و ارتباطات اسلامی، مرکز مطالعات راهبردی روابط فرهنگی] (1398). دانشنامه ایران. تهران: [https://alhoda.ir/ موسسه فرهنگی هنری و انتشارات بین المللی الهدی]،

			== نویسنده مقاله ==
			محمدرضا چیت ساز

Samei در ‏۱۹ آوریل ۲۰۲۵، ساعت ۱۶:۰۵

2025-04-19T16:05:15Z

→ نسخهٔ قدیمی‌تر		نسخهٔ ‏۱۹ آوریل ۲۰۲۵، ساعت ۱۶:۰۵
خط ۱:		خط ۱:
	'''~~پوشاك بلوچي~~'''، لباس ~~بلوچ‌هاي ايران~~ را كه در بخش ~~شرقي~~ و جنوب ~~شرقي ايران~~ و در استان ~~سيستان~~ و بلوچستان ~~زندگي مي‌كنند،~~ در دو بخش لباس مردانه و لباس زنانه، ~~بررسي مي‌كند.~~<~~sup~~>1</~~sup~~>		'''پوشاک بلوچی'''، لباس بلوچ‌های ایران را که در بخش شرقی و جنوب شرقی ایران و در [[استان سیستان و بلوچستان]] زندگی می‌کنند، در دو بخش لباس مردانه و لباس زنانه، بررسی می‌کند<ref>یادداشت مولف.</ref>.

	~~'''~~لباس مردانه~~''':~~ دستار ~~سفيد~~ و ~~بسيار بزرگي~~ را با ~~چندين~~ دور ~~پيچيدن~~ به دور سر، ~~طوري~~ درست ~~مي‌كنند كه يك~~ ادامه آن تحت ~~الحنك~~ و ~~آويزان~~ در جلو و يا پشت شانه‌ها ~~آويخته~~ بماند. لباس آنان ~~نيز~~ اغلب ~~سفيد~~ و شامل ~~پيراهن بسيار~~ بلند و ~~گشادي~~ است كه تا زانوان و يا ساق پا ~~مي‌رسد~~. ~~يقه~~ آن گرد است و درز دگمه ~~داري~~ بر ~~روي يكي~~ از ~~شانه‌هاي~~ آن است تا راحت‌تر ~~پوشيده~~ شود. در فصل سرما، ~~نيم تنه‌اي، كه~~ اغلب از پشم بره ~~يا موي~~ بز و ~~پهناي حداكثري~~ 40 ~~سانتي متري~~ دارد، و مملو از نقوش گُل ~~دوزي~~ شده است را ~~روي اين پيراهن مي‌پوشند~~. به همراه ~~شلواري~~ گشاد به ~~پهناي~~ حدود 2 متر كه به صورت ~~چين~~ دار ~~بين~~ دو پا ~~مي‌ايستد،~~ و تنها در مچ پا تنگ ~~مي‌شود~~.		=== لباس مردانه ===
			[[دستار]] سفید و بسیار بزرگی را با چندین دور پیچیدن به دور سر، طوری درست می‌کنند که یک ادامه آن تحت الحنک و آویزان در جلو و یا پشت شانه‌ها آویخته بماند. لباس آنان نیز اغلب سفید و شامل پیراهن بسیار بلند و گشادی است که تا زانوان و یا ساق پا می‌رسد. یقه آن گرد است و درز دگمه داری بر روی یکی از شانه‌های آن است تا راحت‌تر پوشیده شود. در فصل سرما، نیم تنه‌ای، که اغلب از پشم بره یا موی بز و پهنای حداکثری 40 سانتی متری دارد، و مملو از نقوش گُل دوزی شده است را روی این پیراهن می‌پوشند. به همراه شلواری گشاد به پهنای حدود 2 متر که به صورت چین دار بین دو پا می‌ایستد، و تنها در مچ پا تنگ می‌شود.

	~~'''~~لباس زنانه~~''' : سَروك روسري مستطيل شكل~~ بلند و اغلب ~~سياه~~ رنگ و ~~نازكي~~ است ~~كه حاشيه دوزي رنگارنگي~~ دورتادورش را گرفته برسر ~~مي‌گذارند~~. ~~كه بلندي~~ آن تا حد زانوان ~~مي‌رسد~~. زنان ~~رداي~~ گشاد و ~~بلندي كه~~ تا ساق پا ~~مي‌رسد،~~ با ~~يقه‌اي~~ گرد، ~~مي‌پوشند كه چاكي روي سينه~~ از وسط بالاتنه تا ~~پايين~~ دارد، ~~كه آستين‌هاي~~ گشاد آن به طرف مچ‌ها تنگ تر شده است. شلوار گشاد آنها كه با ~~بندي كشي~~ در ~~كمر~~ بسته ~~مي‌شود،~~ در مچ پا تنگ و خفت ~~مي‌گردد~~. موضوع مهم در ~~بررسي~~ لباس زنان بلوچ، گُل ~~دوزي~~ و ~~حاشيه‌هاي تزييني،~~ سوزن و ~~پولك دوزي روي~~ آنهاست. ~~زي،~~ قطعه ~~مستطيل يا~~ مربع ~~شكلي~~ است كه از ~~پايين~~ تا وسط ~~جلوي~~ دامن و از بالا تا محل اتصال با بالاتنه، ~~يعني~~ از ~~كمر~~ تا ~~سينه~~ و شانه‌ها، قرار گرفته است. ~~كپتان، تكه مستطيل شكل ديگري~~ است كه از ~~كمر~~ تا لبه لباس امتداد دارد و در بالا ~~نوك تيز مي‌شود~~. تمام ~~سرآستين‌ها،~~ اغلب با دو ~~تكه ذوذنقه‌اي~~ حدود 25در 45 سانت ~~تزيين مي‌شود~~. ~~دمپاي~~ شلوارها، با دو ~~تكه كوچك~~ تر و پشت شانه‌ها، و ~~يا جلوي~~ لباس‌ها، با ~~نوارهاي~~ پهن گل ~~دوزي~~ شده و يا با ~~وصله‌هاي~~ چهارگوش و گاه به تعداد 40 ~~تكه، تزيين~~ شده‌اند. ~~اين~~ قطعات را كه به صورت جداگانه گل ~~دوزي كرده~~ و سپس ~~روي~~ لباس ~~مي‌دوزند، چَكن مي‌گويند كه~~ بالغ بر 70 نقش است.<~~sup~~>2</~~sup~~>		=== لباس زنانه ===
			سَروک روسری مستطیل شکل بلند و اغلب سیاه رنگ و نازکی است که حاشیه دوزی رنگارنگی دورتادورش را گرفته برسر می‌گذارند. که بلندی آن تا حد زانوان می‌رسد. زنان ردای گشاد و بلندی که تا ساق پا می‌رسد، با یقه‌ای گرد، می‌پوشند که چاکی روی سینه از وسط بالاتنه تا پایین دارد، که آستین‌های گشاد آن به طرف مچ‌ها تنگ تر شده است. [[شلوار]] گشاد آنها که با بندی کشی در کمر بسته می‌شود، در مچ پا تنگ و خفت می‌گردد. موضوع مهم در بررسی لباس زنان بلوچ، گُل دوزی و حاشیه‌های تزیینی، سوزن و پولک دوزی روی آنهاست. زی، قطعه مستطیل یا مربع شکلی است که از پایین تا وسط جلوی دامن و از بالا تا محل اتصال با بالاتنه، یعنی از کمر تا سینه و شانه‌ها، قرار گرفته است. کپتان، تکه مستطیل شکل دیگری است که از کمر تا لبه لباس امتداد دارد و در بالا نوک تیز می‌شود. تمام سرآستین‌ها، اغلب با دو تکه ذوذنقه‌ای حدود 25در 45 سانت تزیین می‌شود. دمپای شلوارها، با دو تکه کوچک تر و پشت شانه‌ها، و یا جلوی لباس‌ها، با نوارهای پهن گل دوزی شده و یا با وصله‌های چهارگوش و گاه به تعداد 40 تکه، تزیین شده‌اند. این قطعات را که به صورت جداگانه گل دوزی کرده و سپس روی لباس می‌دوزند، چَکن می‌گویند که بالغ بر 70 نقش است<ref>Firouz, I. A. Countering the anonymity of daily routine, AC, XXXIV, 1983, Pp. 20-24</ref><ref>Firouz, I. A. Needlework, ASPH, Tehran, 1977, Pp. 256-258</ref><ref>Firouz, I. A. Clothing, Encyclopaedia Iranica, ed, E. Yarshater, California, 1992, sec XVIII</ref>.

	~~'''~~مآخذ~~''':~~		== مآخذ ==

	~~1- يادداشت مولف.~~

	2- Firouz, I. A. Countering the anonymity of daily routine, AC, XXXIV, 1983, Pp. 20-24 ; Idam, Needlework, ASPH, Tehran, 1977, Pp. 256-258; Idam, Clothing, Encyclopaedia Iranica, ed, E. Yarshater, California, 1992, sec XVIII.



	~~محمدرضا چیت ساز~~

Samei: صفحه‌ای تازه حاوی «'''پوشاك بلوچي'''، لباس بلوچ‌هاي ايران را كه در بخش شرقي و جنوب شرقي ايران و در استان سيستان و بلوچستان زندگي مي‌كنند، در دو بخش لباس مردانه و لباس زنانه، بررسي مي‌كند.¹ '''لباس مردانه''': دستار سفيد و بسيار بزرگي را با چندين دور پيچيدن به دو...» ایجاد کرد

2024-08-13T05:06:40Z

صفحه‌ای تازه حاوی «'''پوشاك بلوچي'''، لباس بلوچ‌هاي ايران را كه در بخش شرقي و جنوب شرقي ايران و در استان سيستان و بلوچستان زندگي مي‌كنند، در دو بخش لباس مردانه و لباس زنانه، بررسي مي‌كند.1 '''لباس مردانه''': دستار سفيد و بسيار بزرگي را با چندين دور پيچيدن به دو...» ایجاد کرد

صفحهٔ تازه

'''پوشاك بلوچي'''، لباس بلوچ‌هاي ايران را كه در بخش شرقي و جنوب شرقي ايران و در استان سيستان و بلوچستان زندگي مي‌كنند، در دو بخش لباس مردانه و لباس زنانه، بررسي مي‌كند.1

'''لباس مردانه''': دستار سفيد و بسيار بزرگي را با چندين دور پيچيدن به دور سر، طوري درست مي‌كنند كه يك ادامه آن تحت الحنك و آويزان در جلو و يا پشت شانه‌ها آويخته بماند. لباس آنان نيز اغلب سفيد و شامل پيراهن بسيار بلند و گشادي است كه تا زانوان و يا ساق پا مي‌رسد. يقه آن گرد است و درز دگمه داري بر روي يكي از شانه‌هاي آن است تا راحت‌تر پوشيده شود. در فصل سرما، نيم تنه‌اي، كه اغلب از پشم بره يا موي بز و پهناي حداكثري 40 سانتي متري دارد، و مملو از نقوش گُل دوزي شده است را روي اين پيراهن مي‌پوشند. به همراه شلواري گشاد به پهناي حدود 2 متر كه به صورت چين دار بين دو پا مي‌ايستد، و تنها در مچ پا تنگ مي‌شود.

'''لباس زنانه''' : سَروك روسري مستطيل شكل بلند و اغلب سياه رنگ و نازكي است كه حاشيه دوزي رنگارنگي دورتادورش را گرفته برسر مي‌گذارند. كه بلندي آن تا حد زانوان مي‌رسد. زنان رداي گشاد و بلندي كه تا ساق پا مي‌رسد، با يقه‌اي گرد، مي‌پوشند كه چاكي روي سينه از وسط بالاتنه تا پايين دارد، كه آستين‌هاي گشاد آن به طرف مچ‌ها تنگ تر شده است. شلوار گشاد آنها كه با بندي كشي در كمر بسته مي‌شود، در مچ پا تنگ و خفت مي‌گردد. موضوع مهم در بررسي لباس زنان بلوچ، گُل دوزي و حاشيه‌هاي تزييني، سوزن و پولك دوزي روي آنهاست. زي، قطعه مستطيل يا مربع شكلي است كه از پايين تا وسط جلوي دامن و از بالا تا محل اتصال با بالاتنه، يعني از كمر تا سينه و شانه‌ها، قرار گرفته است. كپتان، تكه مستطيل شكل ديگري است كه از كمر تا لبه لباس امتداد دارد و در بالا نوك تيز مي‌شود. تمام سرآستين‌ها، اغلب با دو تكه ذوذنقه‌اي حدود 25در 45 سانت تزيين مي‌شود. دمپاي شلوارها، با دو تكه كوچك تر و پشت شانه‌ها، و يا جلوي لباس‌ها، با نوارهاي پهن گل دوزي شده و يا با وصله‌هاي چهارگوش و گاه به تعداد 40 تكه، تزيين شده‌اند. اين قطعات را كه به صورت جداگانه گل دوزي كرده و سپس روي لباس مي‌دوزند، چَكن مي‌گويند كه بالغ بر 70 نقش است.2

'''مآخذ''':

1- يادداشت مولف.

2- Firouz, I. A. Countering the anonymity of daily routine, AC, XXXIV, 1983, Pp. 20-24 ; Idam, Needlework, ASPH, Tehran, 1977, Pp. 256-258; Idam, Clothing, Encyclopaedia Iranica, ed, E. Yarshater, California, 1992, sec XVIII.

محمدرضا چیت ساز