https://iranology-e.ir/index.php?action=history&feed=atom&title=%D9%BE%D9%88%D8%B4%D8%A7%DA%A9_%D8%AE%D9%88%D8%A7%D9%81%DB%8C 2026-06-21T21:49:08Z تاریخچهٔ نسخه‌ها برای این صفحه در ویکی MediaWiki 1.43.1 https://iranology-e.ir/index.php?title=%D9%BE%D9%88%D8%B4%D8%A7%DA%A9_%D8%AE%D9%88%D8%A7%D9%81%DB%8C&diff=8834&oldid=prev 2025-05-14T21:42:25Z

<p></p> <table style="background-color: #fff; color: #202122;" data-mw="interface"> <col class="diff-marker" /> <col class="diff-content" /> <col class="diff-marker" /> <col class="diff-content" /> <tr class="diff-title" lang="fa"> <td colspan="2" style="background-color: #fff; color: #202122; text-align: center;">→ نسخهٔ قدیمی‌تر</td> <td colspan="2" style="background-color: #fff; color: #202122; text-align: center;">نسخهٔ ‏۱۴ مهٔ ۲۰۲۵، ساعت ۲۱:۴۲</td> </tr><tr><td colspan="2" class="diff-lineno" id="mw-diff-left-l7">خط ۷:</td> <td colspan="2" class="diff-lineno">خط ۷:</td></tr> <tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br></td></tr> <tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>=== لباس زنانه ===</div></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>=== لباس زنانه ===</div></td></tr> <tr><td class="diff-marker" data-marker="−"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #ffe49c; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>زنان [[روسری]] نخی بسیار نازکی که گاهی لبه‌های ریشه ای دارد بر سر می‌گذارند و رویش دستمال کوچک و سیاه ابریشمی که حاشیه سبز و قرمز دارد، می‌پیچند و دو گوشه‌اش را روی پیشانی می‌بندند. در زیر آن کلاه پارچه‌ای کوچکی که رشته‌هایی از پولک و سکه‌های نقره دور آن بسته شده است و «سَریزه» نام دارد، بر سر می‌نهند. پیراهن زنان ساده و آستین بلند و قد آن تا زانو است. پهلوهای این پیراهن چاک دار یقه‌اش گرد و روی سینه آن دگمه خور و جلوباز است. نوعی از این پیراهن حاشیه‌دوزی و پولک دوزی شده است. جلیقه ای روی پیراهن می‌پوشند، که جلیقه زنان جوان اغلب قرمز و سالخوردگان بیشتر سیاه است. در فصل سرما یل می‌پوشند که [[نیم تنه]] مخملی آستین دار با لبه و مچ‌های یل حاشیه‌دوزی شده ابریشمی است. <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">شلوارشان </del>(قَدَک) مانند [[شلوار]] مردان گشاد و پف کرده، اما پاچه‌های آن اغلب با الیاف طلایی و پولکدوزی تزیین شده است. در جشن‌ها [[شلوار]] تنگ‌تری می‌پوشند که «نظامی» نام دارد. دامن کوتاه (شلیته) آنان از نوار‌های پهن پارچه‌ای دوخته شده و تا زانو می‌رسد و به نشیمنگاه می‌چسبد. این دامن در جلو با دو دگمه بسته می‌شود و پایین آن بسیار پُرچین است که به حدود 10 متر پارچه نیاز دارد. [[چادر]] زنان «چرشَو» از پارچه چهارخانه آبی دوخته می‌شود و گاه لبه‌ای حاشیه‌دار به آن می‌دوزند. نوع دیگر [[چادر]] را که نخی است «اَفَندی» می‌گویند&lt;ref&gt;Beyhaqi, H. A. Clothing, Encyclopaedia Iranica, ed, E. Yarshater, California, 1992, sec XX&lt;/ref&gt;.  </div></td><td class="diff-marker" data-marker="+"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>زنان [[روسری]] نخی بسیار نازکی که گاهی لبه‌های ریشه ای دارد بر سر می‌گذارند و رویش دستمال کوچک و سیاه ابریشمی که حاشیه سبز و قرمز دارد، می‌پیچند و دو گوشه‌اش را روی پیشانی می‌بندند. در زیر آن کلاه پارچه‌ای کوچکی که رشته‌هایی از پولک و سکه‌های نقره دور آن بسته شده است و «سَریزه» نام دارد، بر سر می‌نهند. پیراهن زنان ساده و آستین بلند و قد آن تا زانو است. پهلوهای این پیراهن چاک دار یقه‌اش گرد و روی سینه آن دگمه خور و جلوباز است. نوعی از این پیراهن حاشیه‌دوزی و پولک دوزی شده است. جلیقه ای روی پیراهن می‌پوشند، که جلیقه زنان جوان اغلب قرمز و سالخوردگان بیشتر سیاه است. در فصل سرما یل می‌پوشند که [[نیم تنه]] مخملی آستین دار با لبه و مچ‌های یل حاشیه‌دوزی شده ابریشمی است. <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">[[شلوار]]&lt;nowiki/&gt;شان </ins>(قَدَک) مانند [[شلوار]] مردان گشاد و پف کرده، اما پاچه‌های آن اغلب با الیاف طلایی و پولکدوزی تزیین شده است. در جشن‌ها [[شلوار]] تنگ‌تری می‌پوشند که «نظامی» نام دارد. دامن کوتاه (شلیته) آنان از نوار‌های پهن پارچه‌ای دوخته شده و تا زانو می‌رسد و به نشیمنگاه می‌چسبد. این دامن در جلو با دو دگمه بسته می‌شود و پایین آن بسیار پُرچین است که به حدود 10 متر پارچه نیاز دارد. [[چادر]] زنان «چرشَو» از پارچه چهارخانه آبی دوخته می‌شود و گاه لبه‌ای حاشیه‌دار به آن می‌دوزند. نوع دیگر [[چادر]] را که نخی است «اَفَندی» می‌گویند&lt;ref&gt;Beyhaqi, H. A. Clothing, Encyclopaedia Iranica, ed, E. Yarshater, California, 1992, sec XX&lt;/ref&gt;.  </div></td></tr> <tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br></td></tr> <tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>== نیز نگاه کنید به ==</div></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>== نیز نگاه کنید به ==</div></td></tr> <tr><td colspan="2" class="diff-lineno" id="mw-diff-left-l26">خط ۲۶:</td> <td colspan="2" class="diff-lineno">خط ۲۶:</td></tr> <tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br></td></tr> <tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>تلخیص محمدرضا چیت ساز</div></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>تلخیص محمدرضا چیت ساز</div></td></tr> <tr><td colspan="2" class="diff-side-deleted"></td><td class="diff-marker" data-marker="+"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div><ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">[[رده:جامعه و نظام اجتماعی]]</ins></div></td></tr> <tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>[[رده:پوشاک]]</div></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>[[رده:پوشاک]]</div></td></tr> <tr><td class="diff-marker" data-marker="−"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #ffe49c; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div><del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">[[رده:جامعه و نظام اجتماعی]]</del></div></td><td colspan="2" class="diff-side-added"></td></tr> <!-- diff cache key wiki-hYbGde5G:diff:1.41:old-8504:rev-8834:php=table --> </table>

Samei https://iranology-e.ir/index.php?title=%D9%BE%D9%88%D8%B4%D8%A7%DA%A9_%D8%AE%D9%88%D8%A7%D9%81%DB%8C&diff=8504&oldid=prev 2025-05-13T15:40:28Z

<p></p> <table style="background-color: #fff; color: #202122;" data-mw="interface"> <col class="diff-marker" /> <col class="diff-content" /> <col class="diff-marker" /> <col class="diff-content" /> <tr class="diff-title" lang="fa"> <td colspan="2" style="background-color: #fff; color: #202122; text-align: center;">→ نسخهٔ قدیمی‌تر</td> <td colspan="2" style="background-color: #fff; color: #202122; text-align: center;">نسخهٔ ‏۱۳ مهٔ ۲۰۲۵، ساعت ۱۵:۴۰</td> </tr><tr><td colspan="2" class="diff-lineno" id="mw-diff-left-l26">خط ۲۶:</td> <td colspan="2" class="diff-lineno">خط ۲۶:</td></tr> <tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br></td></tr> <tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>تلخیص محمدرضا چیت ساز</div></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>تلخیص محمدرضا چیت ساز</div></td></tr> <tr><td colspan="2" class="diff-side-deleted"></td><td class="diff-marker" data-marker="+"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div><ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">[[رده:پوشاک]]</ins></div></td></tr> <tr><td colspan="2" class="diff-side-deleted"></td><td class="diff-marker" data-marker="+"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div><ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">[[رده:جامعه و نظام اجتماعی]]</ins></div></td></tr> <!-- diff cache key wiki-hYbGde5G:diff:1.41:old-3756:rev-8504:php=table --> </table>

Maedeh https://iranology-e.ir/index.php?title=%D9%BE%D9%88%D8%B4%D8%A7%DA%A9_%D8%AE%D9%88%D8%A7%D9%81%DB%8C&diff=3756&oldid=prev 2025-04-19T16:38:13Z

<p></p> <table style="background-color: #fff; color: #202122;" data-mw="interface"> <col class="diff-marker" /> <col class="diff-content" /> <col class="diff-marker" /> <col class="diff-content" /> <tr class="diff-title" lang="fa"> <td colspan="2" style="background-color: #fff; color: #202122; text-align: center;">→ نسخهٔ قدیمی‌تر</td> <td colspan="2" style="background-color: #fff; color: #202122; text-align: center;">نسخهٔ ‏۱۹ آوریل ۲۰۲۵، ساعت ۱۶:۳۸</td> </tr><tr><td colspan="2" class="diff-lineno" id="mw-diff-left-l10">خط ۱۰:</td> <td colspan="2" class="diff-lineno">خط ۱۰:</td></tr> <tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br></td></tr> <tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>== نیز نگاه کنید به ==</div></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>== نیز نگاه کنید به ==</div></td></tr> <tr><td colspan="2" class="diff-side-deleted"></td><td class="diff-marker" data-marker="+"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div><ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;"></ins></div></td></tr> <tr><td colspan="2" class="diff-side-deleted"></td><td class="diff-marker" data-marker="+"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div><ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">* [[استان خراسان جنوبی]]</ins></div></td></tr> <tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br></td></tr> <tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>* [[نیم تنه]]</div></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>* [[نیم تنه]]</div></td></tr> <tr><td class="diff-marker" data-marker="−"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #ffe49c; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div><del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">* [[شلوار]] </del></div></td><td colspan="2" class="diff-side-added"></td></tr> <tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>* [[چادر]]</div></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>* [[چادر]]</div></td></tr> <tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br></td></tr> <!-- diff cache key wiki-hYbGde5G:diff:1.41:old-3755:rev-3756:php=table --> </table>

Samei https://iranology-e.ir/index.php?title=%D9%BE%D9%88%D8%B4%D8%A7%DA%A9_%D8%AE%D9%88%D8%A7%D9%81%DB%8C&diff=3755&oldid=prev 2025-04-19T16:37:33Z

<p><span class="autocomment">مآخذ</span></p> <table style="background-color: #fff; color: #202122;" data-mw="interface"> <col class="diff-marker" /> <col class="diff-content" /> <col class="diff-marker" /> <col class="diff-content" /> <tr class="diff-title" lang="fa"> <td colspan="2" style="background-color: #fff; color: #202122; text-align: center;">→ نسخهٔ قدیمی‌تر</td> <td colspan="2" style="background-color: #fff; color: #202122; text-align: center;">نسخهٔ ‏۱۹ آوریل ۲۰۲۵، ساعت ۱۶:۳۷</td> </tr><tr><td colspan="2" class="diff-lineno" id="mw-diff-left-l2">خط ۲:</td> <td colspan="2" class="diff-lineno">خط ۲:</td></tr> <tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br></td></tr> <tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>=== لباس مردانه ===</div></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>=== لباس مردانه ===</div></td></tr> <tr><td class="diff-marker" data-marker="−"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #ffe49c; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>مردان کلاهی مخملی به نام «قُرص»که حاشیه‌دوزی و آینه‌کاری شده و نیز [[کلاه|کلاه‌]]&lt;nowiki/&gt;های نمدی بر سر می‌گذارند. روی [[کلاه]] را اغلب با شال سفید منگوله داری به طول 7 تا 10 متر می‌پیچند. این شال را در بخش‌های جنوبی‌تر خراسان (بیرجند) که به رنگ‌های سفید، سیاه، و یا زرد است، و از بالای سربه زیر چانه برده می‌شود، «لَمبوته» می‌گویند.  </div></td><td class="diff-marker" data-marker="+"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>مردان کلاهی مخملی به نام «قُرص»که حاشیه‌دوزی و آینه‌کاری شده و نیز [[کلاه|کلاه‌]]&lt;nowiki/&gt;های نمدی بر سر می‌گذارند. روی [[کلاه]] را اغلب با شال سفید منگوله داری به طول 7 تا 10 متر می‌پیچند. این شال را در بخش‌های جنوبی‌تر خراسان (بیرجند) که به رنگ‌های سفید، سیاه، و یا زرد است، و از بالای سربه زیر چانه برده می‌شود، «لَمبوته» می‌گویند.</div></td></tr> <tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br></td></tr> <tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>پیراهن گشادی می‌پوشند که تا زانوان‌شان می‌رسد. این پیراهن را با حدود 5 متر پارچه به رنگ سفید و آبی می‌دوزند، و دو چاک در پهلوهای آن دیده می‌گذارند. این پیراهن اغلب بی یقه است اما روی شانه آن درز دگمه‌داری می‌گذارند. به نوعی از لمبوته که بالاتنه‌اش تنگ‌تر و چسبان است و در پهلوها و قسمت پایین آن در پشت، چین‌های لَختی دارد، «چِِلْتِلیز» می‌گویند. روی سینه و سرآستین‌های آن دگمه می‌خورد و با سوزن‌دوزی و «تِلیزه» (چین‌خوردگی) تزیین شده است. [[شلوار]] مردان گشاد و دمپای آن حاشیه‌دوزی شده و به طرف پایین و مچ پا تنگ می‌شود. روی لباس جلیقه و روی جلیقه، گاهی کتی بی یقه می‌پوشند. ساق پا و نیز ساعدهای دست را غالباً با نوارهایی می‌پیچند. در بخش‌های غربی‌تر منطقه (گُناباد) مردان گاهی نوعی عبای گشاد که در پهلو چاک دار به تن می‌کنند.  </div></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>پیراهن گشادی می‌پوشند که تا زانوان‌شان می‌رسد. این پیراهن را با حدود 5 متر پارچه به رنگ سفید و آبی می‌دوزند، و دو چاک در پهلوهای آن دیده می‌گذارند. این پیراهن اغلب بی یقه است اما روی شانه آن درز دگمه‌داری می‌گذارند. به نوعی از لمبوته که بالاتنه‌اش تنگ‌تر و چسبان است و در پهلوها و قسمت پایین آن در پشت، چین‌های لَختی دارد، «چِِلْتِلیز» می‌گویند. روی سینه و سرآستین‌های آن دگمه می‌خورد و با سوزن‌دوزی و «تِلیزه» (چین‌خوردگی) تزیین شده است. [[شلوار]] مردان گشاد و دمپای آن حاشیه‌دوزی شده و به طرف پایین و مچ پا تنگ می‌شود. روی لباس جلیقه و روی جلیقه، گاهی کتی بی یقه می‌پوشند. ساق پا و نیز ساعدهای دست را غالباً با نوارهایی می‌پیچند. در بخش‌های غربی‌تر منطقه (گُناباد) مردان گاهی نوعی عبای گشاد که در پهلو چاک دار به تن می‌کنند.  </div></td></tr> <tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br></td></tr> <tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>=== لباس زنانه ===</div></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>=== لباس زنانه ===</div></td></tr> <tr><td class="diff-marker" data-marker="−"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #ffe49c; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>زنان [[روسری]] نخی بسیار نازکی که گاهی لبه‌های ریشه ای دارد بر سر می‌گذارند و رویش دستمال کوچک و سیاه ابریشمی که حاشیه سبز و قرمز دارد، می‌پیچند و دو گوشه‌اش را روی پیشانی می‌بندند. در زیر آن کلاه پارچه‌ای کوچکی که رشته‌هایی از پولک و سکه‌های نقره دور آن بسته شده است و «سَریزه» نام دارد، بر سر می‌نهند. پیراهن زنان ساده و آستین بلند و قد آن تا زانو است. پهلوهای این پیراهن <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">چاکدار </del>یقه‌اش گرد و روی سینه آن دگمه خور و جلوباز است. نوعی از این پیراهن حاشیه‌دوزی و <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">پولکدوزی </del>شده است. جلیقه ای روی پیراهن می‌پوشند، که جلیقه زنان جوان اغلب قرمز و سالخوردگان بیشتر سیاه است. در فصل سرما یل می‌پوشند که نیم تنه مخملی آستین دار با لبه و مچ‌های یل حاشیه‌دوزی شده ابریشمی است. شلوارشان (قَدَک) مانند [[شلوار]] مردان گشاد و پف کرده، اما پاچه‌های آن اغلب با الیاف طلایی و پولکدوزی تزیین شده است. در جشن‌ها شلوار تنگ‌تری می‌پوشند که «نظامی» نام دارد. دامن کوتاه (شلیته) آنان از نوار‌های پهن پارچه‌ای دوخته شده و تا زانو می‌رسد و به نشیمنگاه می‌چسبد. این دامن در جلو با دو دگمه بسته می‌شود و پایین آن بسیار پُرچین است که به حدود 10 متر پارچه نیاز دارد. چادر زنان «چرشَو» از پارچه چهارخانه آبی دوخته می‌شود و گاه لبه‌ای حاشیه‌دار به آن می‌دوزند. نوع دیگر چادر را که نخی است «اَفَندی» می‌گویند&lt;ref&gt;Beyhaqi, H. A. Clothing, Encyclopaedia Iranica, ed, E. Yarshater, California, 1992, sec XX&lt;/ref&gt;.  </div></td><td class="diff-marker" data-marker="+"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>زنان [[روسری]] نخی بسیار نازکی که گاهی لبه‌های ریشه ای دارد بر سر می‌گذارند و رویش دستمال کوچک و سیاه ابریشمی که حاشیه سبز و قرمز دارد، می‌پیچند و دو گوشه‌اش را روی پیشانی می‌بندند. در زیر آن کلاه پارچه‌ای کوچکی که رشته‌هایی از پولک و سکه‌های نقره دور آن بسته شده است و «سَریزه» نام دارد، بر سر می‌نهند. پیراهن زنان ساده و آستین بلند و قد آن تا زانو است. پهلوهای این پیراهن <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">چاک دار </ins>یقه‌اش گرد و روی سینه آن دگمه خور و جلوباز است. نوعی از این پیراهن حاشیه‌دوزی و <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">پولک دوزی </ins>شده است. جلیقه ای روی پیراهن می‌پوشند، که جلیقه زنان جوان اغلب قرمز و سالخوردگان بیشتر سیاه است. در فصل سرما یل می‌پوشند که <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">[[</ins>نیم تنه<ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">]] </ins>مخملی آستین دار با لبه و مچ‌های یل حاشیه‌دوزی شده ابریشمی است. شلوارشان (قَدَک) مانند [[شلوار]] مردان گشاد و پف کرده، اما پاچه‌های آن اغلب با الیاف طلایی و پولکدوزی تزیین شده است. در جشن‌ها <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">[[</ins>شلوار<ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">]] </ins>تنگ‌تری می‌پوشند که «نظامی» نام دارد. دامن کوتاه (شلیته) آنان از نوار‌های پهن پارچه‌ای دوخته شده و تا زانو می‌رسد و به نشیمنگاه می‌چسبد. این دامن در جلو با دو دگمه بسته می‌شود و پایین آن بسیار پُرچین است که به حدود 10 متر پارچه نیاز دارد. <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">[[</ins>چادر<ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">]] </ins>زنان «چرشَو» از پارچه چهارخانه آبی دوخته می‌شود و گاه لبه‌ای حاشیه‌دار به آن می‌دوزند. نوع دیگر <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">[[</ins>چادر<ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">]] </ins>را که نخی است «اَفَندی» می‌گویند&lt;ref&gt;Beyhaqi, H. A. Clothing, Encyclopaedia Iranica, ed, E. Yarshater, California, 1992, sec XX&lt;/ref&gt;.  </div></td></tr> <tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br></td></tr> <tr><td class="diff-marker" data-marker="−"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #ffe49c; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>== <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">مآخذ </del>==</div></td><td class="diff-marker" data-marker="+"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>== <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">نیز نگاه کنید به </ins>==</div></td></tr> <tr><td class="diff-marker" data-marker="−"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #ffe49c; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div><del style="font-weight: bold; text-decoration: none;"> </del></div></td><td class="diff-marker" data-marker="+"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div> </div></td></tr> <tr><td colspan="2" class="diff-side-deleted"></td><td class="diff-marker" data-marker="+"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div><ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">* [[نیم تنه]]</ins></div></td></tr> <tr><td colspan="2" class="diff-side-deleted"></td><td class="diff-marker" data-marker="+"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div><ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">* [[شلوار]] </ins></div></td></tr> <tr><td colspan="2" class="diff-side-deleted"></td><td class="diff-marker" data-marker="+"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div><ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">* [[چادر]]</ins></div></td></tr> <tr><td colspan="2" class="diff-side-deleted"></td><td class="diff-marker" data-marker="+"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div> </div></td></tr> <tr><td colspan="2" class="diff-side-deleted"></td><td class="diff-marker" data-marker="+"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div><ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">== مآخذ  ==</ins></div></td></tr> <tr><td colspan="2" class="diff-side-deleted"></td><td class="diff-marker" data-marker="+"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div><ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">&lt;references /&gt;</ins></div></td></tr> <tr><td colspan="2" class="diff-side-deleted"></td><td class="diff-marker" data-marker="+"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div> </div></td></tr> <tr><td colspan="2" class="diff-side-deleted"></td><td class="diff-marker" data-marker="+"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div><ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">== منبع اصلی ==</ins></div></td></tr> <tr><td colspan="2" class="diff-side-deleted"></td><td class="diff-marker" data-marker="+"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div><ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">[https://icro.ir/ سازمان فرهنگ و ارتباطات اسلامی، مرکز مطالعات راهبردی روابط فرهنگی] (1398). دانشنامه ایران. تهران: [https://alhoda.ir/ موسسه فرهنگی هنری و انتشارات بین المللی الهدی]،</ins></div></td></tr> <tr><td colspan="2" class="diff-side-deleted"></td><td class="diff-marker" data-marker="+"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div> </div></td></tr> <tr><td colspan="2" class="diff-side-deleted"></td><td class="diff-marker" data-marker="+"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div><ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">== نویسنده مقاله ==</ins></div></td></tr> <tr><td colspan="2" class="diff-side-deleted"></td><td class="diff-marker" data-marker="+"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div><ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">حسینعلی بیهقی</ins></div></td></tr> <tr><td colspan="2" class="diff-side-deleted"></td><td class="diff-marker" data-marker="+"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div> </div></td></tr> <tr><td colspan="2" class="diff-side-deleted"></td><td class="diff-marker" data-marker="+"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div><ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">تلخیص محمدرضا چیت ساز</ins></div></td></tr> <!-- diff cache key wiki-hYbGde5G:diff:1.41:old-3754:rev-3755:php=table --> </table>

Samei https://iranology-e.ir/index.php?title=%D9%BE%D9%88%D8%B4%D8%A7%DA%A9_%D8%AE%D9%88%D8%A7%D9%81%DB%8C&diff=3754&oldid=prev 2025-04-19T16:34:50Z

<p></p> <table style="background-color: #fff; color: #202122;" data-mw="interface"> <col class="diff-marker" /> <col class="diff-content" /> <col class="diff-marker" /> <col class="diff-content" /> <tr class="diff-title" lang="fa"> <td colspan="2" style="background-color: #fff; color: #202122; text-align: center;">→ نسخهٔ قدیمی‌تر</td> <td colspan="2" style="background-color: #fff; color: #202122; text-align: center;">نسخهٔ ‏۱۹ آوریل ۲۰۲۵، ساعت ۱۶:۳۴</td> </tr><tr><td colspan="2" class="diff-lineno" id="mw-diff-left-l1">خط ۱:</td> <td colspan="2" class="diff-lineno">خط ۱:</td></tr> <tr><td class="diff-marker" data-marker="−"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #ffe49c; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>'''<del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">پوشاك خوافي</del>'''، لباس شاخص مردم بومی خواف <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">كه </del>در بخش شمال <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">شرقي ايران </del>و در استان خراسان <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">جنوبي زندگي مي‌كنند، </del>در دو بخش لباس مردانه و لباس زنانه، <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">بررسي </del>شده است.</div></td><td class="diff-marker" data-marker="+"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>'''<ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">پوشاک خوافی</ins>'''، لباس شاخص مردم بومی خواف <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">که </ins>در بخش شمال <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">شرقی ایران </ins>و در <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">[[</ins>استان خراسان <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">جنوبی]] زندگی می‌کنند، </ins>در دو بخش لباس مردانه و لباس زنانه، <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">بررسی </ins>شده است.</div></td></tr> <tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br></td></tr> <tr><td class="diff-marker" data-marker="−"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #ffe49c; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div><del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">'''</del>لباس مردانه<del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">''': </del>مردان <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">كلاهي مخملي </del>به نام <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">«قُرص»كه حاشيه‌دوزي </del>و <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">آينه‌كاري </del>شده و نیز <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">كلاه‌هاي نمدي </del>بر سر می‌گذارند. <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">روي كلاه </del>را اغلب با شال <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">سفيد </del>منگوله <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">داري </del>به طول 7 تا 10 متر <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">مي‌پيچند</del>. <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">اين </del>شال را در <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">بخش‌هاي جنوبي‌تر </del>خراسان (<del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">بيرجند</del>) <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">كه </del>به <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">رنگ‌هاي سفيد، سياه، </del>و <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">يا </del>زرد است، و از <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">بالاي </del>سربه <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">زير </del>چانه برده <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">مي‌شود، </del>«لَمبوته» می‌گویند.  </div></td><td class="diff-marker" data-marker="+"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div><ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">=== </ins>لباس مردانه <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">===</ins></div></td></tr> <tr><td colspan="2" class="diff-side-deleted"></td><td class="diff-marker" data-marker="+"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>مردان <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">کلاهی مخملی </ins>به نام <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">«قُرص»که حاشیه‌دوزی </ins>و <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">آینه‌کاری </ins>شده و نیز <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">[[کلاه|کلاه‌]]&lt;nowiki/&gt;های نمدی </ins>بر سر می‌گذارند. <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">روی [[کلاه]] </ins>را اغلب با شال <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">سفید </ins>منگوله <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">داری </ins>به طول 7 تا 10 متر <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">می‌پیچند</ins>. <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">این </ins>شال را در <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">بخش‌های جنوبی‌تر </ins>خراسان (<ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">بیرجند</ins>) <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">که </ins>به <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">رنگ‌های سفید، سیاه، </ins>و <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">یا </ins>زرد است، و از <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">بالای </ins>سربه <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">زیر </ins>چانه برده <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">می‌شود، </ins>«لَمبوته» می‌گویند.  </div></td></tr> <tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br></td></tr> <tr><td class="diff-marker" data-marker="−"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #ffe49c; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div><del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">پيراهن گشادي </del>می‌پوشند <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">كه </del>تا زانوان‌شان <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">مي‌رسد</del>. این پیراهن را با حدود 5 متر پارچه به رنگ <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">سفيد </del>و <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">آبي </del>می‌دوزند، و دو <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">چاك </del>در <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">پهلوهاي </del>آن <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">ديده </del>می‌گذارند. <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">اين پيراهن </del>اغلب <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">بي يقه </del>است اما <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">روي شانة </del>آن درز <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">دگمه‌داري </del>می‌گذارند. به <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">نوعي </del>از لمبوته <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">كه </del>بالاتنه‌اش تنگ‌تر و چسبان است و در پهلوها و قسمت <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">پايين </del>آن در پشت، <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">چين‌هاي لَختي </del>دارد، <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">«چِِلْتِليز» مي‌گويند</del>. <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">روي سينه </del>و <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">سرآستين‌هاي </del>آن دگمه می‌خورد و با <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">سوزن‌دوزي </del>و <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">«تِليزه» </del>(<del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">چين‌خوردگي</del>) <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">تزيين </del>شده است. شلوار مردان گشاد و <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">دمپاي </del>آن <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">حاشيه‌دوزي </del>شده و به طرف <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">پايين </del>و مچ پا تنگ <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">مي‌شود</del>. <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">روي </del>لباس <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">جليقه </del>و <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">روي جليقه، </del>گاهی <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">كتي بي يقه </del>می‌پوشند. ساق پا و <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">نيز ساعدهاي </del>دست را غالباً با <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">نوارهايي مي‌پيچند</del>. در <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">بخش‌هاي غربي‌تر </del>منطقه (گُناباد) مردان گاهی <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">نوعي عباي </del>گشاد <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">كه </del>در پهلو <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">چاك‌دار </del>به تن <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">مي‌کنند</del>.  </div></td><td class="diff-marker" data-marker="+"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div><ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">پیراهن گشادی </ins>می‌پوشند <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">که </ins>تا زانوان‌شان <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">می‌رسد</ins>. این پیراهن را با حدود 5 متر پارچه به رنگ <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">سفید </ins>و <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">آبی </ins>می‌دوزند، و دو <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">چاک </ins>در <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">پهلوهای </ins>آن <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">دیده </ins>می‌گذارند. <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">این پیراهن </ins>اغلب <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">بی یقه </ins>است اما <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">روی شانه </ins>آن درز <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">دگمه‌داری </ins>می‌گذارند. به <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">نوعی </ins>از لمبوته <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">که </ins>بالاتنه‌اش تنگ‌تر و چسبان است و در پهلوها و قسمت <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">پایین </ins>آن در پشت، <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">چین‌های لَختی </ins>دارد، <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">«چِِلْتِلیز» می‌گویند</ins>. <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">روی سینه </ins>و <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">سرآستین‌های </ins>آن دگمه می‌خورد و با <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">سوزن‌دوزی </ins>و <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">«تِلیزه» </ins>(<ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">چین‌خوردگی</ins>) <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">تزیین </ins>شده است. <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">[[</ins>شلوار<ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">]] </ins>مردان گشاد و <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">دمپای </ins>آن <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">حاشیه‌دوزی </ins>شده و به طرف <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">پایین </ins>و مچ پا تنگ <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">می‌شود</ins>. <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">روی </ins>لباس <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">جلیقه </ins>و <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">روی جلیقه، </ins>گاهی <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">کتی بی یقه </ins>می‌پوشند. ساق پا و <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">نیز ساعدهای </ins>دست را غالباً با <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">نوارهایی می‌پیچند</ins>. در <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">بخش‌های غربی‌تر </ins>منطقه (گُناباد) مردان گاهی <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">نوعی عبای </ins>گشاد <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">که </ins>در پهلو <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">چاک دار </ins>به تن <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">می‌کنند</ins>.  </div></td></tr> <tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br></td></tr> <tr><td class="diff-marker" data-marker="−"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #ffe49c; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div><del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">'''</del>لباس زنانه<del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">''': </del>زنان <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">روسري نخي بسيار نازكي كه گاهي لبه‌هاي ريشه اي </del>دارد بر سر می‌گذارند و <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">رويش </del>دستمال <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">كوچك </del>و <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">سياه ابريشمي كه حاشيه </del>سبز و قرمز دارد، <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">مي‌پيچند </del>و دو گوشه‌اش را روی <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">پيشاني </del>می‌بندند. در <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">زير </del>آن <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">كلاه پارچه‌اي كوچكي كه رشته‌هايي </del>از <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">پولك </del>و <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">سكه‌هاي </del>نقره دور آن بسته شده است و <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">«سَريزه» </del>نام دارد، بر سر می‌نهند. <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">پيراهن </del>زنان ساده و <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">آستين </del>بلند و قد آن تا زانو است. پهلوهای این پیراهن <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">چاك‌دار يقه‌اش </del>گرد و <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">روي سينة </del>آن دگمه خور و جلوباز است. <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">نوعي </del>از <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">اين پيراهن حاشيه‌دوزي </del>و <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">پولك‌دوزي </del>شده است. <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">جليقه اي روي پيراهن </del>می‌پوشند، <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">كه جلیقة </del>زنان جوان اغلب قرمز و سالخوردگان <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">بيشتر سياه </del>است. در فصل سرما <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">يل </del>می‌پوشند <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">كه نيم تنة مخملي آستين </del>دار با لبه و <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">مچ‌هاي يل حاشيه‌دوزي شدة ابريشمي </del>است. شلوارشان (<del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">قَدَك</del>) مانند شلوار مردان گشاد و پف <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">كرده، </del>اما <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">پاچه‌هاي </del>آن اغلب با <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">الياف طلايي </del>و <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">پولك‌دوزي تزيين </del>شده است. در جشن‌ها شلوار <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">تنگ‌تري </del>می‌پوشند <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">كه «نظامي» </del>نام دارد. دامن <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">كوتاه </del>(<del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">شليته</del>) آنان از <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">نوار‌هاي </del>پهن <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">پارچه‌اي </del>دوخته شده و تا زانو <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">مي‌رسد </del>و به <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">نشيمنگاه مي‌چسبد</del>. این دامن در جلو با دو دگمه بسته می‌شود و <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">پايين </del>آن <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">بسيار پُرچين </del>است که به حدود 10 متر پارچه <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">نياز </del>دارد. چادر زنان «چرشَو» از <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">پارچة چهارخانة آبي </del>دوخته می‌شود و گاه <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">لبه‌اي حاشيه‌دار </del>به آن می‌دوزند. نوع <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">ديگر </del>چادر را <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">كه نخي </del>است <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">«اَفَندي» مي‌گويند</del>.  </div></td><td class="diff-marker" data-marker="+"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div><ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">=== </ins>لباس زنانه <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">===</ins></div></td></tr> <tr><td colspan="2" class="diff-side-deleted"></td><td class="diff-marker" data-marker="+"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>زنان <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">[[روسری]] نخی بسیار نازکی که گاهی لبه‌های ریشه ای </ins>دارد بر سر می‌گذارند و <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">رویش </ins>دستمال <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">کوچک </ins>و <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">سیاه ابریشمی که حاشیه </ins>سبز و قرمز دارد، <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">می‌پیچند </ins>و دو گوشه‌اش را روی <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">پیشانی </ins>می‌بندند. در <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">زیر </ins>آن <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">کلاه پارچه‌ای کوچکی که رشته‌هایی </ins>از <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">پولک </ins>و <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">سکه‌های </ins>نقره دور آن بسته شده است و <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">«سَریزه» </ins>نام دارد، بر سر می‌نهند. <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">پیراهن </ins>زنان ساده و <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">آستین </ins>بلند و قد آن تا زانو است. پهلوهای این پیراهن <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">چاکدار یقه‌اش </ins>گرد و <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">روی سینه </ins>آن دگمه خور و جلوباز است. <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">نوعی </ins>از <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">این پیراهن حاشیه‌دوزی </ins>و <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">پولکدوزی </ins>شده است. <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">جلیقه ای روی پیراهن </ins>می‌پوشند، <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">که جلیقه </ins>زنان جوان اغلب قرمز و سالخوردگان <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">بیشتر سیاه </ins>است. در فصل سرما <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">یل </ins>می‌پوشند <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">که نیم تنه مخملی آستین </ins>دار با لبه و <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">مچ‌های یل حاشیه‌دوزی شده ابریشمی </ins>است. شلوارشان (<ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">قَدَک</ins>) مانند <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">[[</ins>شلوار<ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">]] </ins>مردان گشاد و پف <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">کرده، </ins>اما <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">پاچه‌های </ins>آن اغلب با <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">الیاف طلایی </ins>و <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">پولکدوزی تزیین </ins>شده است. در جشن‌ها شلوار <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">تنگ‌تری </ins>می‌پوشند <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">که «نظامی» </ins>نام دارد. دامن <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">کوتاه </ins>(<ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">شلیته</ins>) آنان از <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">نوار‌های </ins>پهن <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">پارچه‌ای </ins>دوخته شده و تا زانو <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">می‌رسد </ins>و به <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">نشیمنگاه می‌چسبد</ins>. این دامن در جلو با دو دگمه بسته می‌شود و <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">پایین </ins>آن <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">بسیار پُرچین </ins>است که به حدود 10 متر پارچه <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">نیاز </ins>دارد. چادر زنان «چرشَو» از <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">پارچه چهارخانه آبی </ins>دوخته می‌شود و گاه <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">لبه‌ای حاشیه‌دار </ins>به آن می‌دوزند. نوع <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">دیگر </ins>چادر را <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">که نخی </ins>است <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">«اَفَندی» می‌گویند&lt;ref&gt;Beyhaqi, H. A. Clothing, Encyclopaedia Iranica, ed, E. Yarshater, California, 1992, sec XX&lt;/ref&gt;</ins>.  </div></td></tr> <tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br></td></tr> <tr><td class="diff-marker" data-marker="−"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #ffe49c; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div><del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">'''</del>مآخذ<del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">''' :</del></div></td><td class="diff-marker" data-marker="+"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div><ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">== </ins>مآخذ <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">==</ins></div></td></tr> <tr><td class="diff-marker" data-marker="−"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #ffe49c; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div> </div></td><td class="diff-marker" data-marker="+"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div> </div></td></tr> <tr><td class="diff-marker" data-marker="−"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #ffe49c; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div><del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">1-       </del>  <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">    Beyhaqi, H. A. Clothing, Encyclopaedia Iranica, ed, E. Yarshater, California, 1992, sec XX.</del></div></td><td colspan="2" class="diff-side-added"></td></tr> <tr><td class="diff-marker" data-marker="−"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #ffe49c; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div> </div></td><td colspan="2" class="diff-side-added"></td></tr> <tr><td class="diff-marker" data-marker="−"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #ffe49c; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div> </div></td><td colspan="2" class="diff-side-added"></td></tr> <tr><td class="diff-marker" data-marker="−"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #ffe49c; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div><del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">حسینعلی بیهقی</del></div></td><td colspan="2" class="diff-side-added"></td></tr> <tr><td class="diff-marker" data-marker="−"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #ffe49c; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div> </div></td><td colspan="2" class="diff-side-added"></td></tr> <tr><td class="diff-marker" data-marker="−"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #ffe49c; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div><del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">تلخیص محمدرضا چیت ساز</del></div></td><td colspan="2" class="diff-side-added"></td></tr> <!-- diff cache key wiki-hYbGde5G:diff:1.41:old-657:rev-3754:php=table --> </table>

Samei https://iranology-e.ir/index.php?title=%D9%BE%D9%88%D8%B4%D8%A7%DA%A9_%D8%AE%D9%88%D8%A7%D9%81%DB%8C&diff=657&oldid=prev 2024-08-13T05:09:42Z

<p>صفحه‌ای تازه حاوی «&#039;&#039;&#039;پوشاك خوافي&#039;&#039;&#039;، لباس شاخص مردم بومی خواف كه در بخش شمال شرقي ايران و در استان خراسان جنوبي زندگي مي‌كنند، در دو بخش لباس مردانه و لباس زنانه، بررسي شده است. &#039;&#039;&#039;لباس مردانه&#039;&#039;&#039;: مردان كلاهي مخملي به نام «قُرص»كه حاشيه‌دوزي و آينه‌كاري شده و نیز ك...» ایجاد کرد</p> <p><b>صفحهٔ تازه</b></p><div>&#039;&#039;&#039;پوشاك خوافي&#039;&#039;&#039;، لباس شاخص مردم بومی خواف كه در بخش شمال شرقي ايران و در استان خراسان جنوبي زندگي مي‌كنند، در دو بخش لباس مردانه و لباس زنانه، بررسي شده است.<br /> <br /> &#039;&#039;&#039;لباس مردانه&#039;&#039;&#039;: مردان كلاهي مخملي به نام «قُرص»كه حاشيه‌دوزي و آينه‌كاري شده و نیز كلاه‌هاي نمدي بر سر می‌گذارند. روي كلاه را اغلب با شال سفيد منگوله داري به طول 7 تا 10 متر مي‌پيچند. اين شال را در بخش‌هاي جنوبي‌تر خراسان (بيرجند) كه به رنگ‌هاي سفيد، سياه، و يا زرد است، و از بالاي سربه زير چانه برده مي‌شود، «لَمبوته» می‌گویند. <br /> <br /> پيراهن گشادي می‌پوشند كه تا زانوان‌شان مي‌رسد. این پیراهن را با حدود 5 متر پارچه به رنگ سفيد و آبي می‌دوزند، و دو چاك در پهلوهاي آن ديده می‌گذارند. اين پيراهن اغلب بي يقه است اما روي شانة آن درز دگمه‌داري می‌گذارند. به نوعي از لمبوته كه بالاتنه‌اش تنگ‌تر و چسبان است و در پهلوها و قسمت پايين آن در پشت، چين‌هاي لَختي دارد، «چِِلْتِليز» مي‌گويند. روي سينه و سرآستين‌هاي آن دگمه می‌خورد و با سوزن‌دوزي و «تِليزه» (چين‌خوردگي) تزيين شده است. شلوار مردان گشاد و دمپاي آن حاشيه‌دوزي شده و به طرف پايين و مچ پا تنگ مي‌شود. روي لباس جليقه و روي جليقه، گاهی كتي بي يقه می‌پوشند. ساق پا و نيز ساعدهاي دست را غالباً با نوارهايي مي‌پيچند. در بخش‌هاي غربي‌تر منطقه (گُناباد) مردان گاهی نوعي عباي گشاد كه در پهلو چاك‌دار به تن مي‌کنند. <br /> <br /> &#039;&#039;&#039;لباس زنانه&#039;&#039;&#039;: زنان روسري نخي بسيار نازكي كه گاهي لبه‌هاي ريشه اي دارد بر سر می‌گذارند و رويش دستمال كوچك و سياه ابريشمي كه حاشيه سبز و قرمز دارد، مي‌پيچند و دو گوشه‌اش را روی پيشاني می‌بندند. در زير آن كلاه پارچه‌اي كوچكي كه رشته‌هايي از پولك و سكه‌هاي نقره دور آن بسته شده است و «سَريزه» نام دارد، بر سر می‌نهند. پيراهن زنان ساده و آستين بلند و قد آن تا زانو است. پهلوهای این پیراهن چاك‌دار يقه‌اش گرد و روي سينة آن دگمه خور و جلوباز است. نوعي از اين پيراهن حاشيه‌دوزي و پولك‌دوزي شده است. جليقه اي روي پيراهن می‌پوشند، كه جلیقة زنان جوان اغلب قرمز و سالخوردگان بيشتر سياه است. در فصل سرما يل می‌پوشند كه نيم تنة مخملي آستين دار با لبه و مچ‌هاي يل حاشيه‌دوزي شدة ابريشمي است. شلوارشان (قَدَك) مانند شلوار مردان گشاد و پف كرده، اما پاچه‌هاي آن اغلب با الياف طلايي و پولك‌دوزي تزيين شده است. در جشن‌ها شلوار تنگ‌تري می‌پوشند كه «نظامي» نام دارد. دامن كوتاه (شليته) آنان از نوار‌هاي پهن پارچه‌اي دوخته شده و تا زانو مي‌رسد و به نشيمنگاه مي‌چسبد. این دامن در جلو با دو دگمه بسته می‌شود و پايين آن بسيار پُرچين است که به حدود 10 متر پارچه نياز دارد. چادر زنان «چرشَو» از پارچة چهارخانة آبي دوخته می‌شود و گاه لبه‌اي حاشيه‌دار به آن می‌دوزند. نوع ديگر چادر را كه نخي است «اَفَندي» مي‌گويند. <br /> <br /> &#039;&#039;&#039;مآخذ&#039;&#039;&#039; :<br /> <br /> 1-             Beyhaqi, H. A. Clothing, Encyclopaedia Iranica, ed, E. Yarshater, California, 1992, sec XX.<br /> <br /> <br /> حسینعلی بیهقی<br /> <br /> تلخیص محمدرضا چیت ساز</div>

Samei